Sáng kiến kinh nghiệm“ MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP TẬP LUYỆN THỂ DỤC THỂ THAO NHẰM PHÁT TRIỂN THỂ CHẤT VÀ PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC CỦA HỌC SINH Ở BẬC TRUNG HỌC CƠ SỞ ” A.. Có sức khoẻ tốt sẽ tạo đ
Trang 1Sáng kiến kinh nghiệm
“ MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP TẬP LUYỆN THỂ DỤC THỂ THAO NHẰM PHÁT TRIỂN THỂ CHẤT VÀ PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC CỦA HỌC SINH Ở BẬC TRUNG HỌC CƠ SỞ ”
A Phần mở đầu:
I Lí do chọn đề tài:
- Cái quí nhất của mỗi con người là “sức khoẻ và trí tuệ” Có sức khoẻ tốt sẽ tạo
điều kiện cho trí tuệ phát triển được tốt hơn và ngược lại, thể dục thể thao (TDTT) giúp học sinh có được sức khoẻ tốt, từ đó học tập các môn học và tham gia các hoạt động ở nhà trường đạt hiệu quả cao hơn, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục được toàn diện hơn về; Thể dục - Trí dục - Mĩ dục - Đức dục để các em trở thành những con người toàn diện,
có ích cho xã hội
- Ngay từ khi mới thành lập Nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hoà, nay là Cộng hoà
xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Hồ Chủ Tịch đã kêu gọi toàn dân tập thể dục Trong bài “Sức
khoẻ và thể dục” (đăng trên báo Cứu quốc, số 199, ngày 27/03/1946) Người viết: “ Giữ gìn
dân chủ, xây dựng nước nhà, gây đời sống mới, việc gì cũng cần có sức khoẻ mới làm thành công Mỗi một người dân yếu ớt, tức là cả nước yếu ớt, mỗi một người dân mạnh khoẻ tức là cả nước mạnh khoẻ” chính vì thế: Việc luyện tập thể dục thể thao, giáo dục thể chất là bổn phận của mỗi một người dân yêu nước”
- Thể chất giữ vai trò quan trọng trong việc giáo dục toàn diện Thể dục là một biện pháp tích cực, tác động nhiều tới sự phát triển sức khoẻ học sinh, nhằm cung cấp cho học sinh những kiến thức, kỹ năng vận động cơ bản, làm cơ sở cho học sinh rèn luyện thân thể
và bồi dưỡng đạo đức tác phong, nhân cách con người mới
- Ở học sinh THCS, tính năng động, vui tươi, hồn nhiên, là điều không thể thiếu được trong các em Đặc biệt về mặt tâm sinh lý của các em có nhiều thay đổi lớn So với cấp tiểu học, học sinh THCS học tập chiếm vị trí nhiều hơn và các em gặp một loạt hoàn cảnh mới, nhiều môn học mới phải thực hiện yêu cầu không phải của một giáo viên mà nhiều giáo viên, học sinh phải hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm ….vv với khối lượng công việc tăng một cách đáng kể và đồng thời các em cũng có một địa vị mới ở gia đình và trường học
- Đối với các em ở lứa tuổi này bắt đầu cố gắng muốn tự lập, điều này có quan hệ đặc biệt đến sự phát triển thái độ có ý thức đối với hoạt động của mình Nguyện vọng đó sẽ giúp các em tích cực hơn trong hoạt động, học tập nâng cao ý thức trách nhiệm, phát triển
sự sáng tạo trong hoạt động…
Trang 2- Tuy nhiên ở lứa tuổi này nếu giáo dục không đúng thì tính độc lập trong tư duy của các em phát triển theo chiều hướng không đúng sẽ dẫn đến kết quả không tốt (học đòi, cáu kỉnh, thô lỗ, hỗn láo, sống “vô chính phủ” và dễ dàng mắc phải những tệ nạn xã hội)
- Vì vậy, trong giáo dục nói chung và trong tập luyện thể dục thể thao nói riêng, chúng ta làm thế nào để không gây cho các em sự mệt mỏi, căng thẳng, nhàm chán, dẫn đến phản tác dụng rèn luyện mà phải kích thích, tác động đến hoạt động toàn diện cả về mặt tâm sinh lý ở các em, để tạo được sự hứng thú học tập, phát huy tính tích cực cho học sinh, nâng cao sức khoẻ, phục vụ tốt cho việc học tập
- Với kinh nghiệm của bản thân tích luỹ được trong quá trình giảng dạy, tôi xin đưa
ra đề tài sáng kiến về vấn đề::
“Sử dụng một số phương pháp tập luyện thể dục thể thao nhằm giáo dục thể chất và phát huy tính tích cực của học sinh ở bậc trung học cơ sở”
II Mục đích nghiên cứu:
+ Tạo cho các em sự say mê, hứng thú trong môn học
+ Giúp các em rèn luyện thân thể tốt, có sức khoẻ đảm bảo trong việc học tập
+ Sử dụng phương pháp phù hợp với lứa tuổi, giới tính, đảm bảo tính vừa sức, hấp dẫn các
em
+ Giúp các em hình thành những kĩ năng vận động linh hoạt thông qua những phương pháp tập luyện mới
+ Giúp các em phát triển tốt năng lực hợp tác với các bạn trong nhóm, hình thành năng lực tập luyện và năng lực thực hành tốt hơn
+ Cho các em giờ học thể dục vui tươi, thỏa mái, phát huy hết những khả năng vận động của mình
III Đối tượng nghiên cứu:
+ Học sinh trường ………
+ Học tập và rèn luyện thân thể trong giờ học chính khoá, các hoạt động trong nhà trường
và tự tập luyện ở nhà
IV Phương pháp nghiên cứu:
+ Qua quá trính giảng dạy, tìm hiểu học sinh tôi nhận thấy các em có sự thi đua với nhau rất cao giữa các nhóm
+ Kích thích các em ham thích học môn thể dục qua việc thuyết trình hay kể những mẫu chuyện về công dụng của tập luyện TDTT đối với cơ thể từ đó cho các em hiểu được lợi ích, tác dụng của tập luyện thể dục thể thao
+ Sử dụng tranh ảnh, dụng cụ học tập đa dạng, phong phú: Tranh các loại, Bóng (các loại bóng), Cầu đá, dây nhảy…mang tính hấp dẫn, gây được sự hứng thú cho học sinh
Trang 3+ Phương pháp sử dụng “trò chơi”, thi đấu tập.
+ Phương pháp thi đua khen thưởng giữa các nhóm có thành tích trong thể dục thể thao…
V Điểm mới trong kết quả nghiên cứu:
+ Học sinh thấy thích thú mổi khi học thể dục
+ Các em hình thành được ý tính tự giác trong tập luyện thể dục nói chung và các môn học khác
+ Thấy các em có được sự linh hoạt, nhanh nhẹn, thông minh
VI Kế hoạch nghiên cứu:
Ngay từ đầu năm học 2017 – 2018 tôi tiến hành khảo sát thực tế về kỹ năng vận động, hợp tác, tư duy… của học sinh qua từng tiết dạy
B Nội dung nghiên cứu:
I Cơ sở lí luận khoa học:
1 Nội dung của thể dục thể thao:
Gồm 3 nội dung chính sau:
1.1 Giáo dục thể chất (thể dục thể thao trường học).
Giáo dục thể chất ở nước ta thường được gọi là thể dục thể thao trường học, nó là một bộ phận quan trọng cấu thành nên thể dục thể thao và cũng là một bộ phận quan trọng
để cấu thành nên giáo dục ở trường học, đồng thời nó cũng là nền tảng của thể dục thể thao toàn dân
Thể dục thể thao trường học trở thành một giao điểm của sự kết hợp giữa giáo dục
và thể dục thể thao, là một trong những trọng điểm của sự phát triển thể dục thể thao
1.2 Thể dục thể thao thành tích cao (thể thao thành tích cao).
Thể dục thể thao thành tích cao được sinh ra trong thực tiễn của thể dục thể thao thao Thể dục thể thao thành tích cao là: Trên cơ sở phát triển toàn diện các tố chất cơ thể,
có được thể lực, trí lực và tài năng vận động ở mức độ giới hạn lớn nhất với mục tiêu là giành được thành tích cao nhất trong các kì Đại hội thể dục thể thao của Huyện, của Tỉnh
1.3 Thể dục thể thao xã hội (thể dục thể thao quần chúng).
Thể dục thể thao quần chúng bao gồm nhiều loại hình như thể dục thể thao giải trí, thẩm mỹ, thể dục thể hình, dưỡng sinh, thể dục thể thao trị liệu Đối tượng của thể dục thể thao quần chúng là nhân dân, trong đó bao gồm có nam, nữ, già, trẻ, những người thương tật
Trang 42 Các phương pháp rèn luyện chính trong trường học:
- Bài tập để tăng sức bật của chân.
- Bài tập phát triển sự nhanh nhẹn, khéo léo, phản xạ linh hoạt
- Bài tập rèn luyện sức bền
3 Yêu cầu của các bài tập:
Đối với mỗi bài tập đều có phương pháp khác nhau Tuy nhiên yêu cầu chung cho các bài tập là :
+ Đảm bảo lượng vận động phù hợp với học sinh, đặc biệt các học sinh nữ, các học sinh có tiểu sử mắt bệnh như em ……… 6b bị bệnh về túi mật
+ phải nâng dần mức độ từ đơn giản đến phước tạp
+ Phải đảm bảo được dụng cụ, sân bải phải tuyệt đối an toàn
II Cơ sở thực tiễn:
Học sinh năng động cho nên các bài tập vận động đưa ra được các em hòan thành rất nhanh và dễ dàng Qua đó các phương pháp tập luyện đòi hỏi phải phong phú, đa dạng, mới mẻ, hiệu quả để tạo hứng thú cho học sinh, để cho các em tích cực tập luyện từ đó hiệu quả cũng sẽ cao hơn
Vì đặc thù của môn thể dục là học ngoài trời cho nên đòi hỏi học sinh phải tập trung
vì các em rất dễ bị phân tán bởi các hoạt động xung quanh
Mong muốn sau giờ học thể dục 100% các em cảm thấy vui vẻ, thoải mái và rèn luyện cho các em được ý thức tự giác, tinh thần hợp tác với các bạn nhằm giúp cho học sinh nâng cao kết quả ở các môn học khác cao hơn
III Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm:
1.Thực trạng:
- Một số học sinh ý thức tự giác chưa cao, tinh thần hợp tác trong học tập của các em còn nhiều hạn chế
- Khả năng vận động của học sinh tốt tuy nhiên các em còn vụng về, lúng túng và thiếu tự tin vào chính bản thân mình
2 Số liệu điều tra trước khi thực hiện:
Trang 5Qua khảo sát số liệu đầu năm có kết quả như sau:
III Các giải pháp :
Trong môn thể dục, để có được một tiết dạy - học đạt kết quả cao, tạo cho các em niềm say mê, hứng thú, phát huy tính tích cực trong học tập, tập luyện, nắm vững được nội dung bài học, người giáo viên không nên nặng về lý thuyết, mà chỉ cần học sinh thực hiện động tác một cách chính xác, hoàn hảo không có dấu hiệu mệt mỏi, uể oải, chán nản tập luyện cho có, cho xong và phải đảm bảo tốt chất lượng môn học Muốn đạt được những yêu cầu trên, thiết nghĩ cần phải có những phương pháp cụ thể sau:
1 Một số học sinh ý thức tự giác chưa cao, tinh thần hợp tác trong học tập của các
em còn nhiều hạn chế:
- Phương pháp thi đua khen thưởng: Kịp thời động viên các em, mỗi một nội dung cho các tổ thi đua với nhau, giáo viên nhận xét khen thưởng sẽ tạo nên sự tranh đua, gắng sức tập luyện Bởi vì tâm lý học sinh ở tuổi này chỉ cần động viên khen ngợi một điều gì đó
là các em sẽ thích thú ngay
Dùng hình thức tuyên dương, khen thưởng cá nhân sẽ tạo cho các em có được động
lực tập luyện bởi ví ở lứa tuổi THCS thì sự ganh đua nhau đã hình thành Từ sự ganh đua như thế học sinh sẽ tự tập luyện để nâng cao khả năng của mình, dần dần như thế thì các
em sẽ hình thành được thói quen trong tập luyện và ý thức tự giác của các em cũng được hình thành
Ví dụ: Sau một nội dung học nhảy xa giáo viên có thể cho các em nhảy, em nào nhảy
xa nhất sẽ được tuyên dương, khen thưởng … vv
- Phương pháp trò chơi: Cho học sinh chơi các trò chơi tập thể ví dụ : Chèo thuyền trên cạn, bóng chuyền sáu,cướp cờ, đoàn kết …vv thông qua trò chơi sẽ rèn luyện cho các
em tinh thần hợp tác giữ các thành viên trong đội
Sau mồi giờ học giáo viên cho học sinh chơi các trò chơi tập thể để tạo cho các em
sự vui tươi, hứng thú về môn học đồng thời giáo viên cũng giáo dục cho học sinh qua trò chơi sẽ giúp các em biết hợp tác, đoàn kết với nhau để chiến thắng hoặc để có thành tích tốt hơn trong học tập
Trang 6
2.Khả năng vận động của học sinh tốt tuy nhiên còn thiếu tự tin vào chính bản thân mình:
- Đầu tiên giáo viên sẽ đặt ra cho học sinh một mục tiêu, khoảng cách hay cự ly nhỏ
và động viên các em cố gắng thự hiện được nó Khi học sinh đạt được mục tiêu đề ra thì bản thân của các em sẽ cảm thấy vui sướng và hình thành cho các em có niềm tin vào chính bản thân mình
- Động viên học sinh luôn suy nghĩ tích cực Bản thân nhận thấy khi các em làm một việc gì đó các em hay có suy nghĩ bi quan, nghĩ mình sẽ không làm được, từ suy nghĩ
đó làm cho các em rụt rè, thiếu tự tin vào bản thân Trước hạn chế của các em như thế bản thân giáo viên luôn tìm mọi cách cổ vũ, khích lệ học sinh làm những cử chỉ, hành động để truyền cho các em sự lạc quan và không còn những suy nghĩ tiêu cực trong đầu
- Khen ngợi, cổ vũ các em Giáo viên giành nhiều lời khen cho các em bởi vì khi các em làm động tác còn sai nếu giáo viên chê bai hay nộ nạc thì bản thân các em sẽ cảm thấy tự ái với bạn bè hay sẽ bị bạn chọc ghẹo, từ đó các em sẽ mất tự tin vào chính bản thân mình …vv cũng chính trường hợp như thế nếu giáo viên động viên thì hiệu quả sẽ tốt hơn trong môn thể dục và các môn học khác
Nói chung chương trình dạy môn thể dục bậc THCS rất đa dạng, phong phú nhưng tuỳ theo một mức độ khác nhau Chúng ta nghiên cứu trong mỗi tiết dạy tạo mọi điều kiện,
sử dụng phương pháp phù hợp với lứa tuổi các em, đảm bảo tính vừa sức, hấp dẫn, tạo nên
sự hưng phấn, kích thích các em say mê, phát huy tính tích cực trong luyện tập, nâng cao
sức khoẻ đảm bảo việc học tập và tham gia các hoạt động khác
C Kết luận:
I Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm:
1 Kết quả sau khi thực hiện:
Qua quá trình áp dụng sáng kiến kinh nghiệm vào giảng dạy tập luyện đã có kết quả như sau:
Trang 75 7b 27 27 – 100% 0 – 00%
2 Hiệu quả sau khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm:
- Sau thời gian áp dụng các phương pháp trên tôi thấy rất thuận tiện trong việc soạn giảng cũng như về thực tế nội dung tiết học đa số các em có tiến bộ nhiều trong môn học,
cụ thể là đa số học sinh các khối, lớp đều rất ham thích luyện tập, đi học khá đầy đủ ở tiết học thể dục, chất lượng tăng lên đáng kể qua từng giai đoạn, kể cả học sinh có sức khoẻ yếu, khuyết tật, thâm chí các em bị bệnh bẩm sinh…các em đã nắm kỹ nội dung chương trình, tuy nhiên không đòi hỏi mức độ cao ở các em này, song cũng đủ đảm bảo khá tốt về mặt sức khoẻ, tinh thần ý thức, thái độ tổ chức kỷ luật, là cơ sở để các em bước vào lớp kế tiếp với bản lĩnh tự tin hơn, tiến xa hơn
- Đặt biệt qua phương pháp tró chơi cũng đã tạo cho các em sự tự tin trong học tập,
sự nhanh nhẹn, khéo léo trong các hoạt động ngoại khóa biết giúp đỡ bạn trong các hoạt động nhóm
- rèn luyện cho các em sức khỏe, tinh thần tỉnh táo để bước vào các môn học trên lớp các em tiếp thu bài nhanh hơn vv…
II Kết luận, kiến nghị:
1 Kết luận:
- Tóm lại việc dạy - học môn thể dục trong nhà trường phổ thông là một động lực quan trọng để góp phần hoàn thiện về mặt thể chất, ngoài ra còn có tác dụng tích cực thúc đẩy các mặt giáo dục khác phát triển Vì vậy mỗi giáo viên chúng ta phải trau dồi kiến thức, tự hoàn thiện mình, luôn trăn trở tìm ra những phương pháp soạn giảng, phương pháp tập luyện phù hợp khắc phục những khó khăn để phát huy tính tích cực tập luyện cho học sinh, đưa chất lượng của trường ……… ngày càng phát triển cao hơn nữa
- Đào tạo cho địa phương, xã hội thế hệ trẻ là thế hệ tương lai, là những con người toàn diện có sức khoẻ dồi dào, có thể lực cường tráng, dũng khí kiên cường để tiếp tục sự nghiệp cách mạng của Đảng và Nhà nước Sống một cuộc sống vui tươi lành mạnh, đẩy lùi các tệ nạn xã hội
- Qua đổi mới phương pháp dạy học là một vấn đề tất yếu của giáo dục giai đoạn hiện nay lấy học sinh làm trung tâm chủ động, tự học và sáng tạo, giáo viên chỉ hướng dẫn, truyền đạt lại các kiến thức, kinh nghiệm để học sinh phát huy tính tích cực trong tập luyện
để đem lại hiệu quả cao trong học tập và giảng dạy
- Bước đầu trong nghiên cứu cũng có sự chuyển biến về kết quả, song không tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót, mong sự góp ý của các đồng nghiệp để bổ sung thêm các biện pháp mới hay hơn, sát thực hơn với thực tiễn đơn vị trường ……….và từng đối tượng học sinh, để góp phần xây dựng giáo dục nói chung và giáo dục thể chất nói
Trang 8riêng cho học sinh phát triển một cách toàn diện
2 Kiến nghị:
Duyệt của HĐKH , ngày 27 tháng 02 năm 20
Người viết
Chủ tịch HĐKH
DANH MỤC CHỮ CÁI VIẾT TẮT
1) Thể dục thể thao - TDTT
2) Trung học cơ sở - THCS
3) Giáo dục thể chất - GDTC
Trang 11MỤC LỤC
I Lí do chọn đề tài
II Mục đích nghiên cứu
III Đối tượng nghiên cứu
IV Phương pháp nghiên cứu
V Điểm mới trong kết quả nghiên cứu
V Kế hoạch nghiên cứu
2
2 2
2 3 3
I Cơ sở lí luận khoa học
1 Khái niệm biểu đồ
2 Các loại biểu đồ
3 Yêu cầu của vẽ một biểu đồ
III Cơ sở thực tiễn
III.Thực trạng trước khi viết sáng kiến
1 Thực trạng
2 Số liệu điều tra trước khi thực hiện
III Các giải pháp
1 Phương pháp hướng dẫn học sinh lựa chọn các biểu đồ
để vẽ
2 Phương pháp giúp học sinh khắc phục những lỗi sai
trong vẽ biểu đồ
3 3 3 3
4 4 4 4
4 – 5
6 - 8
3 C KẾT LUẬN
I Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm
1 Kết quả sau thực hiện
2 Hiệu quả sau khi áp dụng sang kiến kinh nghiệm
9 9 9