Sáng kiến kinh nghiệm môn thể dục, đề tài nhảy xa

Sáng kiến kinh nghiệm môn thể dục, đề tài nhảy xa Sáng kiến kinh nghiệm môn thể dục Báo cáo Sáng kiến kinh nghiệm môn thể dục, đề tài nhảy xa

MỤC LỤC Trang I PHẦN MỞ ĐẦU 2

1 Lý do chọn đề tài 2

2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài 2

3 Đối tượng nghiên cứu: 3

4 Giới hạn của đề tài 2

5 Phương pháp nghiên cứu 3

4

4

4

4

c Giai đoạn hoàn thiện kĩ thuật bài tập:

5

5

3 Nội dung và hình thức của giải pháp 7

7

b Nội dung và cách thực hiện giải pháp:

7

7

8

- KẾT QUẢ KIỂM TRA SAU KHI THỰC HIỆN CÁC BÀI TẬP MỚI CỦA NHÓM THỰC NGHIỆM (Năm học 2014 – 2015) 16

- KẾT QUẢ KIỂM TRA SAU KHI THỰC HIỆN CÁC BÀI TẬP MỚI CỦA NHÓM THỰC NGHIỆM (Năm học 2015 – 2016)

Trong quá trình giảng dạy kỹ thuật thể dục thể thao nói chung và giảngdạy kỹ thuật nhảy xa kiểu ngồi nói riêng, việc hướng dẫn và đem ra các bàitập hợp lý cho người học là hết sức quan trọng, là mấu chốt quyết định đếnthành công trong tập luyện.

Một trong những nội dung của điền kinh, nhảy xa kiểu ngồi là kỹ thuậttương đối đơn giản khi giảng dạy cho học sinh lứa tuổi lớp 8, 9 Tuy nhiên,học sinh ở lứa tuổi này các em đang có sự thay đổi, phát triển về tâm sinh lýđặc biệt là học sinh nữ nên việc lựa chọn phương pháp tập luyện phù hợp chohọc sinh nữ lớp 8, lớp 9 của nhà trường luôn làm tôi băn khoăn và trăn trở

Xuất phát từ những vấn đề nêu trên, kết hợp với thực tế của nhà trường

tôi đang công tác, bản thân tôi mạnh dạn nghiên cứu đề tài: “Đổi mới nội dung bài tập nhằm nâng cao thành tích nội dung nhảy xa kiểu ngồi cho học sinh nữ lớp 8, lớp9 Trường THCS Hàm Nghi”.

2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài.

Những năm gần đây thể dục, thể thao nước nhà đã đạt được nhữngthành tích đáng khích lệ Đặc biệt là thể thao thành tích cao như các môn điềnkinh, võ, cờ vua, thể hình, bơi lội và cầu mây, thể dục dụng cụ gần đây nhất

là môn bắn súng, nâng cao vị thế thể thao Việt Nam trên đấu trường khuvực, châu lục và thế giới Rất nhiều vận động viên được tuyển chọn đào tạo

để trở thành những tài năng thể thao từ các hội khỏe phù đổng toàn quốc như:

Vũ Thị Hương (100m + 200m), Pham Huỳnh Khánh Đoan (800m + 1500m), Nguyễn Thị Tĩnh (điền kinh), Nguyễn Ngọc Trường Sơn (cờ vua ),Nguyễn Tiến Minh (cầu lông), Nguyễn Duy Bằng (nhảy cao), Phan Thị HàThanh (TDDC), Nguyễn Ngọc Huân môn nhảy xa với thành tích 7m70,Phạm Thị Thu Lan nhảy xa với thành tích 6m46, trong năm 2014 thì Bùi ThịThu Thảo vừa giành được HCB môn nhảy xa ở Đại hội Châu Á tại Hàn Quốc(đây là huy chương cao nhất từ trước tới nay của bộ môn nhảy xa mang tầm

cở Châu Á, và đây chính là cơ sở để chúng ta làm tiền đề từ đó sẽ nâng caohơn thành tích môn nhảy xa và vươn ra tầm thế giới)

Thể thao học đường được xem là tiền đề cho thể thao thành tích cao, lànơi đầu tiên để những tài năng thể thao tỏa sáng

Chính vì tầm quan trọng của giáo dục thể chất trường học, vừa qua UBTDTT đã cùng với Bộ GD&ĐT vừa thống nhất ban hành thông tư liên tịch

hướng dẫn chỉ đạo công tác thể dục, thể thao trường học, nhằm đẩy mạnhhơn nữa công tác thể dục, thể thao trường học

Một trong những nội dung của điền kinh, nhảy xa kiểu ngồi là kỹ thuậttương đối đơn giản khi giảng dạy cho học sinh lứa tuổi 14-15 (lớp 8, 9) Tuynhiên học sinh ở lứa tuổi này các em đang có sự thay đổi, phát triển về tâmsinh lý nên việc lựa chọn phương pháp tập luyện phù hợp cho học sinh nữlớp 8, 9 của nhà trường luôn làm tôi băn khoăn và trăn trở làm sao để nângcao được thể lực và thành tích cho các em từ đó góp một phần nhỏ giúp các

em từng bước tiếp cận được với thể thao thành tích cao

3 Đối tượng nghiên cứu:

Học sinh nữ lớp 8, lớp 9 trường THCS Hàm Nghi gồm 40 em được chiathành 2 nhóm (nhóm 1: Đối chứng : 20 học sinh , nhóm 2 : Thực nghiệm:

20 học sinh)

4 Giới hạn của đề tài.

Nghiên cứu 40 HS nữ Trường THCS Hàm Nghi ở nội dung nhảy xa kiểungồi trong vòng 10 tuần (từ ngày 3/1 – 5/3 ) của học kì II năm học 2014 –

+ Phương pháp tổng hợp tài liêu

+ Phương pháp quan sát sư phạm

+ Phương pháp thực nghiệm sư phạm

+ Phương pháp so sánh thống kê

+ Phương pháp phân tích tổng thể

II PHẦN NỘI DUNG

1 Cơ sở lý luận:

Trong hoạt động thể dục, thể thao nói chung và môn nhảy xa nói riêng, việcthực hiện các bài tập là một nhân tố quan trọng Nếu biết phối hợp chính xác,nhịp nhàng các yếu tố cấu trúc bài tập sẽ đem lại kết quả cao trong quá trìnhtập luyện và thi đấu

Quá trình này được tiến hành dựa trên những nguyên tắc giáo dục, giáodưỡng thể chất Cho dù một hoạt động đơn giản hay phức tạp nào của ngườidạy và người học được diễn ra trong quá trình giảng dạy và đưa ra các bài tậpđều phải tuân thủ theo nguyên tắc từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp,hình thành kĩ năng, kĩ xảo vận động; từ trực quan đến tư duy và từ cơ bản đếnnâng cao Từ đó giúp người học chuyển từ việc nắm vững có hệ thống sangthực hiện động tác kĩ thuật một cách toàn vẹn và thành thạo

Quá trình đưa ra các bài tập được chia làm 3 giai đoạn, tương ứng với 3 giaiđoạn quá trình hình thành kĩ năng kĩ xảo vận động đó là:

a Giai đoạn học ban đầu:

Là giai đoạn hết sức quan trọng Ở giai đoạn này giáo viên phải giúp ngườihọc nắm vững nguyên lí kĩ thuật và năng lực cần thiết thực hiện động tác.Trong giai đoạn này do chưa nắm vững được kĩ thuật động tác nên người họccòn có nhiều động tác thừa không đáng có, cơ thể chưa phân biệt được chínhxác các hoạt động có điều kiện khác nhau, khi thực hiện kĩ thuật động tácngười học còn mắc phải

nhiều động tác thừa gây ảnh hưởng đến thành tích của người tập vì vậy giáoviên cần phải:

- Tạo được khái niệm và mô hình về kết cấu bài tập

- Tập các bài tập đơn giản không có các động tác khó, phân nhỏ động tác ralàm nhiều giai đoạn, cần tách các động tác khó thành những bài tập riêngbiệt

- Bài tập được lặp đi lặp lại nhiều lần.

- Bài tập nâng cao thể lực (nhảy lò cò, bật cóc )

- Trong các bài tập cần cho xem thêm tranh ảnh để củng cố lại bài tập đó,xem video các giải đấu phù hợp với trình độ tập luyện của các em

b Giai đoạn học sâu chi tiết :

Là giai đoạn quan trọng để định hình động tác đúng Ở giai đoạn này ngườihọc hiểu sâu hơn các qui luật hoàn thiện kĩ năng vận động, động tác đượcthực hiện chính xác hóa hơn theo đặc điểm không gian và thời gian Song vẫnchưa đầy đủ và vững chắc Tùy theo mức độ nắm vững kĩ thuật mà tự độnghóa chuyển từ “ kĩ năng “ thành “ kĩ xảo “ vận động nhanh hay chậm

- Sau khi lĩnh hội được các bài tập đơn giản ở giai đoạn ban đầu giáo viêncần cho học sinh đi sâu hơn về các bài tập khó và yêu cầu thực hiện tốt cácbài tập khi tập luyện

- Đưa ra các bài tập phù hợp nhằm xâu chuỗi các bài tập riêng biệt ở giaiđoạn ban đầu

- Tăng cường các bài tập kĩ thuật giáo viên theo sát sửa sai cho học sinh trongtừng động tác cho dù là đơn giản nhất

- Tăng cường các bài tập thể lực

c Giai đoạn hoàn thiện kĩ thuật bài tập:

- Giáo viên có nhiệm vụ xâu chuỗi các bài tập ban đầu và giai đoạn học sâuthành một chuỗi hoạt động

- Xây dựng vững chắc các bài tập về định hình kĩ thuật động tác

- Các bài tập mang tính chất kiểm tra và thi đấu

Tuy nhiên trong thực tế giảng dạy môn Thể dục ở trường THCS Hàm Nghivấn đề dụng cụ, sân bãi còn đơn giản nhưng để có được thành tích trong tậpluyện và thi đấu đòi hỏi quá trình giảng dạy giáo viên phải đưa ra các bài tậpphù hợp đồng thời phải hướng dẫn học sinh tuân thủ nghiêm túc các nguyêntắc quy định, giúp các em nắm bắt và thực hiện kĩ thuật động tác một cáchchính xác, thuần thục, cố gắng hình thành cho học sinh đi từ kĩ năng đến kĩxão

2 Thực trạng vấn đề nghiên cứu:

Sau gần 10 năm công tác giảng dạy môn thể dục tại trường THCS và quan sátthực trạng tình hình học môn nhảy xa của học sinh nữ trường THCS HàmNghi tôi nhận thấy.

- Đối với học sinh:

+ Phần lớn các em chưa có hứng thú trong tập luyện môn thể dục nói chung

và môn nhảy xa nói riêng

+ Chưa tích cực trong tập luyện (ngại bẩn khi học trên hố cát, đang trong giaiđoạn thay đổi về đặc điểm tâm sinh lý, e thẹn trước các bạn nam cùng lớp…)+ Chưa có tư duy, sáng tạo trong tập luyện (rập khuôn máy móc)

+ Kỹ thuật động tác sai nhiều

+ Thể lực học sinh còn yếu

+ Chưa hiểu rõ tác dụng của bộ môn thể dục nói chung và môn nhảy xa nóiriêng

- Đối với giáo viên:

+ Phương pháp giảng dạy còn cứng nhắc, chưa linh hoạt, sáng tạo, đổi mớitrong dạy học

+ Còn rập khuôn máy móc theo sách giáo khoa và tài liệu giảng dạy từ đó bàitập khô khan dẫn tới các em chưa thấy hứng thú trong học tập

Kết quả khi khảo sát năm học: 2014 – 2015

3 Nội dung và hình thức của giải pháp

a Mục tiêu của giải pháp

Để làm sáng tỏ đề tài trên bản thân tôi đi sâu vào nghiên cứu hai vấn đề chínhlà:

Vấn đề 1: Đi sâu tìm hiểu tình hình luyện tập nội dung nhảy xa của học sinh

nữ khối lớp 8, lớp 9 trường THCS Hàm Nghi trong hai năm học như thế nào?

Thể lực của HS đạt đến mức độ nào.

Thái độ của HS khi học nội dung nhảy xa ra sao

Kỷ thuật, yếu lĩnh động tác của HS nắm được tới đâu

HS còn nắm được những gì sau khi học xong nội dung nhảy xa kiểu ngồi ởnhững khối học trước

Khi học nội dung nhảy xa các em thường gặp những khó khăn gì

Vấn đề 2: Đi sâu tìm hiểu tính hiệu quả của Phương pháp tập luyện mới nội

dung nhảy xa kiểu ngồi của học sinh nữ khối lớp 8, lớp 9 trường THCS HàmNghi

b Nội dung và cách thực hiện giải pháp:

Để giải quyết tốt đề tài đang nghiên cứu, tôi sử dụng các phương pháp sau:

- Phương pháp phỏng vấn tọa đàm

Tôi đã phỏng vấn và hỏi ý kiến của các thầy cô giáo và các đồng nghiệp cónhiều năm kinh nghiệm ở trong trường và trong thành phố để tìm ra các bàitập phù hợp để học sinh dễ nắm được kiến thức trọng tâm và phù hợp với đặcđiểm tâm sinh lý của học sinh

- Phương pháp tổng hợp các tài liệu liên quan

Công tác nghiên cứu là sự kế thừa và phát huy những gì đã đạt được đồngthời tìm ra quy luật vận động và sự phát triển mới, tôi đã sử dụng các tài liệuchuyên môn liên quan có hướng tới đề tài nhằm tìm ra những phương phápđổi mới cho phù hợp với những bài tập

- Phương pháp quan sát sư phạm:

Tôi đã tiến hành quan sát toàn bộ HS nữ khối lớp 8, lớp 9 trường THCS HàmNghi tập luyện trong 3 tuần của giáo viên cùng trường tôi nhận thấy đượcnhững vấn đề sau:

+ Thái độ học tập của HS đối với nội dung nhảy xa chưa tốt

+ Thể lực của HS còn quá yếu

+ Không nắm chắc các yếu lĩnh kỹ thuật động tác

Sau khi quan sát sư phạm tôi có thể đưa các bài tập phù hợp hơn cho học sinhkhi áp dụng phương pháp mới

- Phương pháp so sánh thống kê

Sử dụng phương pháp so sánh thống kê tôi có thể so sánh được giữa bài tậptheo phương pháp cũ truyền thống và phương pháp mới đưa ra từ đó đánh giáđược kết quả thực hiện nhiệm vụ của đề tài có thực sự thành công hay không.

Đánh giá lại kết quả đạt được của nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng từ

đó đưa ra các tài liệu cần thiết để đưa ra phương hướng giải quyết đề tài

+ Cơ sở lí luận về sự phát triển thể chất của hoc sinh nữ

+ Thành tích của các em so sánh với chuẩn kiến thức kỹ năng của Bộ giáodục

c Nội dung khảo nghiệm

- Đối tượng : Gồm 40 học sinh nữ lớp 9 Trường THCS Hàm Nghi trong hainăm học 2014-2015; 2015-2016

Nhóm 1: Đối chứng gồm 20 học sinh thực hiện theo phương pháp dạy thôngthường

Nhóm 2 : Thực nghiệm gồm 20 học sinh thực hiên theo phương pháp bài tậpmới

- Thời gian thực hiện : Từ ngày 5/1 – 5/3 trong học kì II - Năm học 2014 –

Khá : Thực hiện đúng kĩ thuật giai đoạn trên không và thành tích đạt ở mức

là 260 - 270 cm

Trung bình: Thực hiện tương đối đúng kĩ thuật và thành tích đạt ở mức là

230 cm

Yếu: Thực hiện sai kĩ thuật và thành tích đạt ở mức dưới 230 cm

Từ thực trạng và kết quả khảo sát như trên, bản thân tôi muốn đổi mớiphương pháp tập luyện cho học sinh nữ trường THCS Hàm Nghi Trước hếtphải đổi mới phương pháp giảng dạy và đó cũng chính là vấn đề trọng tâm đểgiải quyết vấn đề 2 nằm trong nội dung cần nghiên cứu

Để làm tốt công việc này tôi đã bố trí thời gian tập trong vòng 10 tuần (từngày 5/1 – 5/3) với các bài tập cụ thể như sau

Bài mở đầu : Học lý thuyết

- Cho các em nắm vững về lý thuyết: Trước khi tập luyện phải xây dựng kháiniệm Thế nào là nhảy xa? Nhảy xa xuất phát từ đâu? Nhảy xa có tác dụng gìcho sức khoẻ?

- Cho các em xem tranh ảnh của môn nhảy xa

- Cho các em xem Video các giải đấu mang tầm cỡ thế giới, trong nước vàhội khỏe phù đổng của học sinh (phù hợp với trình độ và lứa tuổi của cácem); từ đó các em mới thích và hứng thú hơn trong tập luyện

Bài tập 1:

- Giới thiệu kĩ thuật nhảy bước bộ trên không (cho HS xem tranh ảnh, giáoviên thị phạm, GV phải nhấn mạnh được giai đoạn đạp sau của chân giậmnhảy quan trọng như thế nào, chân lăng đưa lên góc độ bao nhiêu là đủ, cách

xử lý hai tay như thế nào để cơ thể giữ được ở trên không lâu hơn)

Dành 10 - 15 phút cho các em xem các bài tập mẫu trong băngđĩa về nội dung bước bộ trên không

- Cho HS xem các VĐV đo đà, đánh dấu đà và chỉnh đà để các em thấy trongquá trình thực hiện kĩ thuật nhảy xa đo đà quan trọng như thế nào để các em

có tâm thế tốt nhất chuẩn bị cho tiết học sau (tạo được tính thận trọng, tỉ mỉkhi học nội dung đo đà)

- Cho HS thực hiện kĩ thuật chạy đà tự do giậm nhảy (chưa cần đúng đà chỉcần thực hiện được động tác bước bộ trên không theo đúng yêu cầu của giáoviên).

- Thực hiện động tác chạy đà tự do nhảy bước bộ qua vật cản có thể là xànhảy cao hoặc dây thun (tập tư thế góc độ của chân lăng)

- Một số bài tập phát triển thể lực (bật cóc số lần lặp lại ít, chạy nhẹ nhàngthả lỏng tránh căng cơ cho tiết học sau)

- GV phải ghi chép những sai lầm cụ thể của từng em trong buổi học (nên rútkinh nghiệm riêng với từng em)

Bài tập 2:

- Hướng dẫn kĩ thuật đo đà: Có 3 cách đo đà (GV chọn cho HS cách đo đàđơn giản nhất đó là bằng bước đi thường, cứ hai bước đi thường thì bằng mộtbước chạy đà)

- Xách định chân giậm nhảy cho HS (em nào nên đặt chân trái ở trước và emnào nên đặt chân phải ở trước và thói quen đo đà theo bước chẵn hay bướclẻ…)

-Tập đặt chân giậm nhảy vào ván chân lăng đá lên đúng góc độ

- Trò chơi : lò cò chọi gà

Bài tập 3 :

- Tập đo đà 1 - 3 bước thực hiện động tác giậm nhảy đúng ván giậm nhảy

- Tập đo đà 3 - 5 bước thực hiện động tác giậm nhảy đúng ván giậm nhảy

- Tập đo đà 5- 7 bước thực hiện động tác giậm nhảy đúng ván giậm nhảy.

- Tập đo đà 7- 11 bước thực hiện động tác giậm nhảy đúng ván giậm kết hợpvới động tác bước bộ trên không

- Trò chơi: chạy nhanh tiếp sức

Bài tập 4:

- Kẻ vạch sẵn trên đường đà 5 – 7 – 9 – 11 bước bắt buộc HS phải thực hiệnchạy đúng vạch kẻ sẵn (nếu thực hiện tốt bài tập này các em sẽ hạn chế chạysai đà từ đó giúp các em tự tin hơn trong quá trình học và thi đấu)

- Dùng video ghi lại hình ảnh các em thực hiện kĩ thuật chạy đà sau đó chocác em xem lại và rút kinh nghiệm sau mỗi lần chạy đà và sau mỗi tiết học

- Một số bài tập phát triển thể lực (nhảy bao bố tiếp sức, lò cò tiếp sức …)

Bài tập 5:

- Thực hiện tập với bục bổ trợ giậm nhảy (tạo điều kiện cho các em có đủthời gian thực hiện động tác bước bộ trên không) kích thích tính tích cực chohọc sinh vì tập với bục giậm nhảy thành tích rất cao

- GV phải chỉnh sửa thật tốt kĩ thuật thu chân giậm và duỗi chân lăng ở tronggiai đoạn này

- Dành 10-15 phút cho các em xem VĐV thi đấu để rút ra các bài học, kinhnghiệm đồng thời tạo được động lực trong quá trình học tập