Sáng kiến kinh nghiệm môn thể dục lớp 5

Sáng kiến kinh nghiệm môn thể dục lớp 5

THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN

1 Tên sáng kiến: MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP HỌC SINH LỚP 5 HỌC TỐT BÀI THỂ DỤC PHÁT TRIỂN CHUNG

2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Thể dục

3 Tác giả:

Họ và tên: Trần Nữ Thuỳ Nhung Nam (Nữ): Nữ

Ngày tháng/năm sinh: 14-09-1988

Trình độ chuyên môn: Đại học

Chức vụ, đơn vị công tác: Giáo viên Trường Tiểu học An Phụ

Điện thoại: 0985.131.845

4 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Trường Tiểu học An Phụ

5 Đơn vị áp dụng sáng kiến lần đầu (nếu có): Trường Tiểu học An Phụ

6 Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến: Giáo viên yêu nghề, mến trẻ, tâm huyết với công việc của mình Học sinh có thái độ đúng đắn trong việc học tập của mình

7 Thời gian áp dụng sáng kiến lần đầu: Năm học: 2021-2022

TÁC GIẢ

Trần Nữ Thuỳ Nhung

XÁC NHẬN CỦA ĐƠN VỊ ÁP DỤNG SÁNG KIẾN

XÁC NHẬN CỦA PHÒNG GD&ĐT

TÓM TẮT SÁNG KIẾN

1 Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến

Giáo dục thể chất nói chung và môn học thể dục trong nhà trường nóiriêng giữ vai trò quan trọng trong việc giáo dục toàn diện Thể dục là một biệnpháp tích cực, tác động nhiều tới sức khoẻ học sinh, nhằm cung cấp cho học sinhnhững kiến thức, kỹ năng vận động cơ bản, làm cơ sở cho học sinh và rèn luyệnthân thể bồi dưỡng đạo đức tác phong con người mới

Đặc điểm về nhận thức của lứa tuổi học sinh Tiểu học mang tính có chủđịnh của các quá trình nhận thức phát triển mạnh như: Tri giác, chú ý, trí nhớ, tưduy, tưởng tượng Một đặc điểm rất cơ bản trong nhận thức của trẻ là tính trựcquan, hình tượng Vì vậy, trong môn Thể dục không nên theo khuynh hướng thểdục đơn thuần, máy móc, gây cho các em sự mệt mỏi, căng thẳng, nhàm chán,dẫn đến phản tác dụng rèn luyện mà cần phải kích thích, tác động đến hoạt độngtoàn diện cả về mặt tâm sinh lý ở các em, tạo nên sự hứng thú, giúp các em hamthích, luyện tập tốt hơn Trong thực tế giảng dạy môn Thể dục ta thấy sức khỏeban đầu của học sinh là một trong những yếu tố ảnh hưởng không nhỏ đến chấtlượng giờ dạy Trong một lớp học, có em có sức khỏe tốt, có em sức khỏe yếu,

có em khuyết tật bẩm sinh Vì vậy phải làm thế nào để tất cả các đối tượng họcsinh trong lớp đều được tham gia vào hoạt động học tập, để không còn trườnghợp học sinh phải đứng nhìn các bạn tập luyện mà buồn tủi Đó là câu hỏi đặt rakhiến bản thân tôi băn khoăn, trăn trở

Để trả lời câu hỏi trên tôi đã suy nghĩ, tìm tòi và quyết định chọn, nghiêncứu viết sáng kiến:

"MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP HỌC SINH LỚP 5 HỌC TỐT BÀI THỂ DỤCPHÁT TRIỂN CHUNG”

2 Điều kiện, thời gian, đối tượng áp dụng sáng kiến

Để áp dụng được sáng kiến kinh nghiệm này trong giảng dạy môn Thểdục đòi hỏi người giáo viên phải nắm vững nội dung, chương trình môn Thể dụctrong trường Tiểu học nói chung và chương trình của từng khối lớp nói riêng.Bên cạnh đó người giáo viên phải hiểu rõ đặc điểm tâm sinh lí của đối tượng học

sinh mình trực tiếp giảng dạy Giáo viên cần có lòng yêu nghề mến trẻ, nhiệttình trong công việc.

Sáng kiến được tôi nghiên cứu và áp dụng lần đầu vào năm học: 2021 –

2022 đối với học sinh khối 5 trong trường Tiểu học

3 Nội dung sáng kiến

Sáng kiến kinh nghiệm của tôi đã đưa ra được những giải pháp cụ thểnhằm giáo dục kĩ năng phát triển theo hướng tích cực của học sinh trong giờ thểdục.Tính mới của sáng kiến thể hiện ở chỗ các giải pháp đưa ra đều bám sát vàođặc điểm tâm sinh lí của đối tượng học sinh lớp học Từ đó tạo được sự hứng thúcho học sinh trong quá trình tập luyện Tính sáng tạo của sáng kiến được đề cậpđến khi lồng ghép kết hợp giữa nội dung kiến thức và trò chơi đan xen linh hoạttrong quá trình giảng dạy Sáng kiến có thể áp dụng rộng rãi với tất cả các đốitượng học sinh ở khắp các vùng miền

4 Khẳng định giá trị, kết quả đạt được của sáng kiến

Qua thời gian áp dụng sáng kiến tôi nhận thấy sáng kiến bước đầu đãđem lại những hiệu quả thiết thực Giờ học Thể dục học sinh học tập tích cực,hứng thú, không khí lớp học sôi nổi Không còn tình trạng học sinh uể oải tronggiờ Thể dục Kĩ năng vận động của học sinh ngày càng nhanh nhẹn và linh hoạthơn

5 Đề xuất kiến nghị để thực hiện áp dụng hoặc mở rộng sáng kiến.

+ Đối với ngành, nhà trường: Tạo điều kiện cho giáo viên môn Thể dụcđược tham gia dự giờ đồng nghiệp ở các trường bạn và được tham gia các lớpbồi dưỡng nghiệp vụ về môn Thể dục Cung cấp đầy đủ, kịp thời trang thiết bị

đồ dùng dạy học cho môn Thể dục

+ Đối với giáo viên chủ nhiệm: Cần tuyên truyền tới phụ huynh và họcsinh nhận thức rõ tầm quan trọng của môn Thể dục trong trường Tiểu học

MÔ TẢ SÁNG KIẾN

1 Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến:

Thể dục thể thao ra đời cùng với xã hội loài người và tồn tại mãi mãi vềsau với ý nghĩa là một trong những điều kiện tất yếu của nền sản xuất xã hội vànhu cầu cuộc sống bản thân con người Trong lĩnh vực về phương pháp đào tạocon người C Mác có nói: “Giáo dục trong tương lai sẽ thống nhất trong laođộng sản xuất với giảng dạy và thể dục, sự thống nhất đó không chỉ là phươngpháp nâng cao lao động sản xuất xã hội mà còn là phương pháp độc nhất để đàotạo những con người phát triển toàn diện” Vì vậy thể dục thể thao có vị trí đặcbiệt quan trọng đối với cuộc sống con người Con người không có thể dục thểthao mau già cỗi, đặc biệt là không có biện pháp hữu hiệu để giải toả những nỗinhọc nhằn, sự mệt mỏi sau những lúc lao động mệt nhọc

Ngày 27/3/1946 chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh dân có cường thìnước mới thịnh và Người đã ra lời kêu gọi tập luyện thể dục thể thao để pháttriển con người một cách toàn diện đáp ứng được yêu cầu của xã hội Người nói:

“Mỗi một người dân khoẻ mạnh thì làm cho cả nước khoẻ mạnh, mỗi một ngườidân yếu ớt thì làm cho cả nước yếu ớt và bản thân tôi ngày nào cũng tập luyệnthể dục thể thao”

Giáo dục thể chất nói chung và môn học thể dục trong nhà trường nóiriêng, thể chất giữ vai trò quan trọng trong việc giáo dục toàn diện Thể dục làmột biện pháp tích cực, tác động nhiều đến sức khoẻ học sinh, nhằm cung cấpcho học sinh những kiến thức vận động cơ bản, làm cơ sở cho học sinh và rènluyện thân thể bồi dưỡng đạo đức tác phong con người mới

Môn Thể dục cùng với các môn học khác trong nhà trường góp phần quantrọng trong việc đào tạo, giáo dục học sinh trở thành con người phát triển toàndiện về đức, trí, văn, thể, mĩ Mặt khác, giáo dục thể chất cho thế hệ thanh niên

là một mặt của nền giáo dục tiến bộ, là nhu cầu tất yếu khách quan của sự tồn tại

và phát triển của một xã hội văn minh nói chung và của công cuộc xây dựng XãHội Chủ Nghĩa, bảo vệ Tổ quốc nói riêng Môn Thể dục còn mang lại cho thế hệtrẻ cuộc sống vui tươi, lành mạnh và tác động mạnh mẽ đến các mặt giáo dục

như: Giáo dục đạo đức, giáo dục trí tuệ, lao động thẩm mĩ nhằm góp phần đàotạo thế hệ thanh niên Việt Nam thành những người "Phát triển cao về trí tuệ,cường tráng về thể chất, phong phú về tinh thần, trong sáng về đạo đức".

Thể dục thể thao càng quan trọng hơn đối với thế hệ trẻ, đặc biệt là đốivới học sinh, đây là một trong những nội dung quan trọng của nhà trường nhằmđào tạo thế hệ trẻ Việt Nam theo tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốclần thứ XI Mục tiêu của giáo dục thể chất là phát triển toàn diện các tố chất thểlực, hình thể, nâng cao sức khoẻ phát triển các thành tích thể dục thể thao đồngthời góp phần tích cực vào hoạt động dạy của giáo viên và hoạt động học củahọc sinh Giáo viên là chủ thể của hoạt động dạy nhưng cũng lại là chủ thể củahoạt động học tập với hai chức năng tiếp thu và tự chỉ đạo tự tổ chức

Hoạt động dạy học có thể đạt hiệu quả nếu học sinh tiến hành các hoạtđộng học tập một cách tích cực, chủ động tự giác với một động cơ sâu sắc Bằnghoạt động học tập, mỗi học sinh tự hình thành nhân cách của mình không ai cóthể làm thay đổi được Thực tế hiện nay giờ học Thể dục trong nhà trường họcsinh tiểu học còn xem nhẹ, cho đây là một môn phụ, các em ít quan tâm, sự đầu

tư của môn học này chưa nhiều, việc rèn luyện còn mang tính chất phong trào.Hơn nữa đây là bộ môn khá phức tạp, các em vừa phải học lý thuyết lẫn thựchành Trong quá trình thực hành sẽ tác động trực tiếp đến thể chất của các emnhất là các em nữ dễ bị mau mệt Vì vậy vấn đề khơi dậy tính tích cực của họcsinh trong giờ học Thể dục ở trường Tiểu học là một việc làm cấp bách và cấpthiết trong giai đoạn hiện nay nhằm nâng cao hiệu quả một giờ học Thể dục nộikhoá nói riêng và giáo dục thể chất cho học sinh Tiểu học nói chung

Đối với học sinh Tiểu học, các em còn nhỏ, hệ xương chưa phát triển đầy

đủ, tổ chức sụn chiếm tỷ lệ cao, cột sống yếu Hệ hô hấp ở độ tuổi này có đường

hô hấp còn hẹp, hệ tuần hoàn hoạt động còn kém (do tim còn nhỏ) Sự tập trungchú ý chưa bền vững, dễ phân tán, tính hưng phấn cao, trí tưởng tượng phát triểnhơn song còn nghèo nàn, tản mạn, ít có tổ chức, tư duy logic chưa cao Bên cạnh

đó thì sức khỏe ban đầu của học sinh là một trong những yếu tố ảnh hưởngkhông nhỏ đến chất lượng giờ dạy Thực tế, trong một lớp học, có em có sức

khỏe tốt, có em sức khỏe yếu, có em khuyết tật bẩm sinh Do đó làm thế nào đểdạy môn Thể dục trong trường Tiểu học thực sự thu hút được học sinh tập trungchú ý, tích cực tập luyện và tập luyện có hiệu quả, phù hợp với các em là mộtvấn đề đòi hỏi cần phải có sự đầu tư, nghiên cứu.

Xuất phát từ vấn đề trên, tôi quyết định chọn và nghiên cứu viết sáng kiến:

"MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP HỌC SINH LỚP 5 HỌC TỐT BÀI THỂ DỤCPHÁT TRIỂN CHUNG”

2 Cơ sở lý luận của vấn đề

- Chương trình thể dục lớp 5 được thực hiện theo phân phối chương trình

và chuẩn kiến thức kĩ năng cụ thể là:

+ Mỗi tuần học 2 tiết, mỗi tiết học trung bình 35 phút, cả năm học gồm 70tiết, trong đó học kỳ I là 18 tuần dạy 36 tiết, học kỳ II là 17 tuần, dạy 34 tiết

- Từ xưa đến nay, con người đã coi tập luyện thể dục thể thao là biện pháptích cực hiệu quả đối với việc tăng cường sức khỏe và giúp con người ý thứchơn về cái đẹp, cái đáng quý của bản thân mình Đó là vẻ đẹp của sức mạnh, vẻđẹp của một tinh thần minh mẫn trong một cơ thể cường tráng, tạo niềm tin chochúng ta bước vào cuộc sống mới và tương lai mới phía trước

- Là Giáo viên dạy Tiểu học qua nhiều năm tôi được phân công dạy chuyênmôn Thể dục, tôi nhận thấy vai trò trách nhiệm của một người giáo viên khôngnhững truyền đạt kiến thức cho học sinh là đủ mà còn phải rèn luyện thể lực,nâng cao thể chất, trí tuệ thể dục thể thao cho các em Đó là điều mà tôi luôn bănkhoăn, suy nghĩ để tìm ra hình thức và phương pháp truyền thụ cho các em họctốt môn Thể dục

- Sức khoẻ và trí tuệ là hai thứ quý giá nhất và là tài sản vô giá của mỗi conngười, mỗi gia đình, mỗi quốc gia, môn thể dục trong nhà trường cùng một sốmôn học và hoạt động khác làm nhiệm vụ giáo dục rèn luyện thế hệ trẻ có nếpsống lành mạnh, có sức khoẻ để học tập hiện tại và xây dựng bảo vệ Tổ quốcsau này, Đảng và nhà nước ta đặt lên hàng đầu Trong đó, giáo dục môn Thể dục

ở trường Tiểu học nhằm trang bị cho học sinh một số kiến thức, kĩ năng cơ bảncần thiết nhất nhằm rèn luyện tư thế cơ bản đúng, làm giàu vốn kĩ năng vận

động góp phần giữ gìn và nâng cao sức khoẻ phát triển các tố chất thể dục, giúpcác em sinh hoạt, học tập có hiệu quả, giúp các em làm quen với một số nề nếp,nội quy học tập, góp phần rèn luyện cho học sinh nếp sống lành mạnh, vui tươi,tác phong nhanh nhẹn, kỉ luật và một số phẩm chất đạo đức khác Bước đầu biếtvận dụng những kĩ năng được học vào trong hoạt động ở trường và ở gia đình.Thực hiện được những điều đó là góp phần giữ gìn và nâng cao sức khoẻ làmcho cuộc sống thường ngày của các em trong học tập, sinh hoạt có hiệu quả hơn.

Do vậy, dạy tốt môn học Thể dục chính là một hình thức giáo dục toàn diện, gópphần nâng cao chất lượng học tập các môn học và hoạt động giáo dục ở trườngTiểu học nói chung

- Lứa tuổi học sinh Tiểu học bắt đầu từ 6- 12 tuổi ở giai đoạn này các emđược trang bị một hệ thống kiến thức cơ bản và những kĩ năng phổ thông đồngthời được giáo dục kĩ năng sống, hoàn thiện nhân cách con người Quá trình họctập ở trường Tiểu học các em phải trải qua những thời kì phát triển quan trọng

về tâm - sinh lý xã hội Công tác giáo dục, thể chất học đường có ý nghĩa quantrọng đặc biệt ở trong giai đoạn phát triển này thể hiện các mặt sau:

+ Ở lứa tuổi học sinh lớp 5, các em đã hoàn thiện hơn so với ở lứa tuổi học sinh lớp 1,2,3,4 tốc độ phát triển cũng tăng lên rõ rệt các em đã biết hành động theo sự hướng dẫn của giáo viên ở mức độ cao hơn

+ Điều đó giáo viên phải gương mẫu thường xuyên chú ý giáo dục tư tưởng cho học sinh để có thể giáo dục cho các em một cách chủ động, có kế hoạch và có kết quả cao hơn

+ Trong giảng dạy: Khi luyện tập hoặc cho các em vui chơi trò chơi thì cóảnh hưởng đến các lớp đang học Vì vậy, giáo viên dạy cũng không được tốt lắm, học sinh cảm thấy chưa say mê tích cực trong tập luyện Học sinh không chỉ học những bài thể dục tay không, trò chơi vận động mà các em còn rèn luyệnthêm các tố chất nhanh, mạnh, bền, khéo léo… thông qua các nội dung học như: bật nhảy, chạy, ném bóng…

+ Ngoài việc giảng dạy cho các em có được một sức khoẻ thật tốt, giáoviên còn phải luôn giáo dục cho học sinh trong trường từng tiết học như: tính

dũng cảm, tính trung thực, tính tự giác, tính tích cực, tính khiêm tốn… cho nênphân môn thể dục ở bậc Tiểu học chiếm một vị trí hết sức quan trọng không thểthiếu trong giáo dục con người theo hướng toàn diện.

+ Xây dựng cơ sở cho sự phát triển thể chất toàn diện, hoàn thiện hình thức

và tư thế của con người, củng cố sức khoẻ và hình thành hệ thống các kĩ năng, kĩxảo vận động Những yếu tố đó góp phần rèn luyện và hình thành nhân cách conngười mới Quá trình phát triển mạnh mẽ của lứa tuổi học sinh không thể thiếutác dụng tích cực của giáo dục thể chất và thể thao ở trường học Góp phần trang

bị cho học sinh những năng lực nhất định về trí tuệ, tư duy và thể chất, cùngnhững phẩm chất đạo đức nhằm giúp các em hoàn thành chương trình học vấnphổ thông và giáo dục thể chất trong nhà trường

+ Học sinh ở lứa tuổi này tự giác, tích cực vận động sẽ góp phần giảiquyết các nhiệm vụ giáo dục chung (Đạo đức, nhận thức, thẩm mĩ và laođộng ) đồng thời cũng là phương tiện có hiệu quả trong việc phòng chống cáchiện tượng tiêu cực thâm nhập học đường, mặt khác, tất cả những vấn đề nêutrên đều như một thể thống nhất, hữu cơ và có tác dụng quyết định đối với sựphát triển của học sinh mà điều này không có được nếu như không có một quátrình giáo dục nghiêm túc và công phu

+ Sự phát triển mạnh mẽ về hình thái, chức năng cơ thể, phẩm chất cánhân tuổi trẻ học đường được phụ thuộc vào điều kiện sống, tính chất hoạt độngcủa con người, trong đó sử dụng hiệu quả các phương tiện giáo dục thể chấtnhiều công trình khoa học đã chứng minh, sự thiếu hụt vận động là hậu quả chủyếu dẫn đến suy giảm sức khoẻ, sức đề kháng và sự phát triển không bìnhthường của cơ thể học sinh Vì vậy giáo dục thể chất có ý nghĩa quan trọng tronggiai đoạn tuổi học đường của con người, nhằm chuẩn bị cho thế hệ trẻ về thểchất, sức khoẻ, trí tuệ và kĩ năng lao động xây dựng và bảo vệ tổ quốc

- Ngoài việc học môn Thể dục trong trường Tiểu học, phải làm đúng vaitrò nâng cao sức khỏe, trang bị kĩ thuật cho học sinh bằng các bài tập thể dục thểthao, cần phải lựa chọn cho phù hợp với lứa tuổi học sinh Tiểu học, nên dùngnhiều biện pháp với những nội dung sinh động hấp dẫn như trò chơi, thi đấu,

trình diễn đối với các em mỗi động tác hay hoạt động cần phải nêu rõ mục tiêu

và được luyện tập thường xuyên, liên tục Quá trình tập luyện cần luôn khuyếnkhích, động viên các em tích cực rèn luyện, tránh sự đơn điệu sắp xếp thời giannghỉ hợp lý điều chỉnh được sự hưng phấn của học sinh

- Đặc điểm của môn Thể dục là tập luyện, thực hành động tác của học sinh.Thông qua tập luyện, thực hành các bài tập động tác kĩ thuật tác động lên cơ thểcác em những lượng vận động nhằm phát triển sức khỏe, thể lực học sinh Vìvậy, giáo viên cần chú ý đến lượng vận động trong quá trình dạy học, nếu ít quá

sẽ có tác dụng rất hạn chế nhưng nhiều quá sẽ có hại đến sức khỏe của học sinh

- Để đổi mới phương pháp dạy học môn Thể dục giáo viên nên chú ýnhững điểm sau:

+ Dành nhiều thời gian cho các em được tập luyện, hoạt động, vui chơi,phát huy tính chủ động, tích cực của học sinh trong tập luyện; kết hợp với nộidung học tập với trò chơi ở mức hợp lí; áp dụng phương pháp trò chơi, thi đấu

và điều tiết lượng vận động vừa sức cho học sinh

+ Phối hợp các phương pháp dạy học đặc thù của môn học như trực quan,tập bắt chước, đồng loạt, đặc điểm cá biệt, sửa sai, tập luyện liên hoàn, phối hợp,

ưu tiên sử dụng chia tổ, nhóm để tập luyện và tổ chức tập luyện theo hình thứcphân nhóm - quay vòng

+ Quá trình giảng dạy, nếu có giải thích cần ngắn gọn và liên hệ với nhữngđiều học sinh đã biết Giáo viên cần chủ động linh hoạt các phương pháp trongtừng giờ giảng dạy cho phù hợp với từng hoàn cảnh và tổ chức tập luyên đảm bảonội dung, yêu cầu của bài học Khi học sinh luyện tập cần yêu cầu học sinh tíchcực, mạnh dạn, tạo cơ hội để học sinh tham gia vào các hoạt động và tự giác trongtập luyện Đảm bảo an toàn, đề phòng chấn thương cho học sinh trong học tập vàrèn luyện, hướng dẫn cho học sinh biết tự bảo hiểm cho mình và cho bạn

+ Phối hợp chặt chẽ với cán sự môn học, tổ chức học sinh tập luyện saocho giờ học tự nhiên, nhẹ nhàng và sinh động Thực hiện tốt việc chuẩn bị bàidạy như soạn bài, chuẩn bị đồ dùng dạy học, luyện tập trước các động tác, bàitập kĩ thuật thể thao để làm mẫu cho học sinh

+ Tổ chức tập luyện chính khóa kết hợp với hoạt động ngoại khóa của họcsinh, giáo viên cần hướng dẫn các em tự tổ chức rèn luyện, vui chơi ngoài giờ.

Sử dụng tốt và tối đa dụng cụ thiết bị, đồ dùng phục vụ dạy học và tập luyện đểnâng cao chất lượng giờ học

+ Mỗi giờ học giáo viên cần chú ý đến rèn luyện sức khỏe, thể lực chohọc sinh; tập trung cho học sinh luyện tập và kiểm tra theo tiêu chuẩn rèn luyệnthân thể phù hợp với lứa tuổi Hướng dẫn các em tự quản và cùng tham gia vàoquá trình đánh giá

bộ môn Thể dục tôi rất trăn trở làm thế nào để giúp học sinh lớp 5 học tốt bài thểdục phát triển chung

- Trong quá trình lên lớp, tôi đã thực nghiệm có lồng ghép nhiều nội dungvào một tiết học Nhằm tăng khối lượng và cường độ vận động cho học sinh.Giờ học Thể dục phải là một giờ hoạt động tích cực của thầy trò với mục đích lànâng cao sức khoẻ cho học sinh, gây hứng thú trong tập luyện nhằm nâng caohiệu quả tiết dạy

Vấn đề đặt ra hiện nay là: Làm thế nào để dạy môn Thể dục đạt được kếtquả tốt? Học sinh tiếp thu bài một cách dễ dàng, đầy đủ, chính xác? Đó là nhiệm

vụ đặt ra cho mỗi giáo viên khi lên lớp

Để một tiết dạy Thể dục đạt được kết quả tốt, người giáo viên phải dành mộtthời gian thích đáng cho khâu thiết kế bài dạy như: xem kĩ mục tiêu cần đạt củabài dạy, tài liệu tham khảo thêm, mà từ đó giáo viên lựa chọn phương pháp vàhình thức lên lớp một cách phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi của từng lớp học,

chuẩn bị đồ dùng dạy học, sân bãi, nơi tập luyện Nếu là dạy động tác mới thìgiáo viên phải tập luyện trước một cách nhuần nhuyễn đúng kĩ thuật động tác.Tuy nhiên trong quá trình thực hiện sáng kiến có những thuận lợi và khó khănnhất định như sau:

* Thuận lợi:

Bộ môn Thể dục ở Tiểu học được Bộ Giáo Dục & ĐT nghiên cứu chọnlọc để từng tiết dạy phù hợp với trình độ học sinh từng khối lớp “Hướng dẫnđiều chỉnh nội dung dạy học môn Thể dục”, “Tài liệu Hướng dẫn thực hiệnChuẩn kiến thức, kĩ năng môn Thể dục ở Tiểu học” Qua tài liệu chuẩn kiến thứcgiúp cho Giáo viên nắm được mục tiêu tối thiểu mà tất cả học sinh cần phải đạtđược sau tiết học

Ban Giám Hiệu tạo điều kiện tốt cho giáo viên tham gia dự giờ bạn đồngnghiệp ở trường bạn, cũng như tham gia bồi dưỡng nghiệp vụ môn Thể dục

Bản thân có nhiều năm kinh nghiệm trong dạy môn Thể dục

Giáo viên chủ nhiệm lớp hỗ trợ trong việc nhắc nhở các em tập luyệnthêm ở nhà, có đầy đủ dụng cụ khi học Thể dục (dây nhảy, cờ, cầu )

Thư viện thiết bị cung cấp đầy đủ dụng cụ dạy học

* Khó khăn:

Sân học Thể dục ở trường không có bóng mát, lầy lội ở mùa mưa, từ đóviệc học và tập luyện các em còn gặp rất nhiều khó khăn, khi học thể dục thì làmảnh hưởng đến các lớp học

Phân môn Thể dục ở chuẩn kiến thức không phân ra từng bài cụ thể, mà chỉ nêu

ra nội dung cần đạt trong 2 tiết học, từ đó rất khó cho giáo viên trong việc phân

ra từng tiết trong soạn giảng

Một số gia đình học sinh còn khó khăn phải mưu sinh kiếm sống, nên chưa quantâm đến việc mua đồ đồng phục thể dục cho con em của mình

4 Các giải pháp, biện pháp thực hiện

4.1 Tổ chức tốt các hoạt động học

Mục tiêu đổi mới của môn học là tăng cường hoạt động học tập của họcsinh nên tổ chức dạy học theo hướng sáng tạo chính là trọng tâm của việc đổi

mới Vì vậy để đưa học sinh trở thành chủ thể nhận thức, chủ động tìm tòi chủđộng tích cực chiếm lĩnh tri thức mới, giáo viên cần khéo léo tổ chức các hoạtđộng dẫn dắt học sinh để giúp các em chiếm lĩnh kiến thức mới theo hướng tíchcực hơn Người giáo viên cần xác định đúng tầm quan trọng của môn học, ýnghĩa của môn học để đảm bảo yêu cầu

+ Dạy đủ thời gian, đúng quy trình

+ Dạy theo hướng đổi mới

Khi tổ chức dạy học giáo viên cần chú ý đến nghệ thuật thu hút học sinh,cần tạo ra động cơ thúc đẩy các em tập luyện như: khen ngợi, tuyên dương Mặt khác, kĩ thuật giao việc cho các tổ nhóm hoạt động phải khéo léo, khốilượng tập luyện đưa ra mà phải đảm bảo tính vừa sức, làm sao để mỗi đối tượnghọc sinh đều có thể thực hiện được kĩ thuật động tác một cách cơ bản và hứngthú Học sinh phải hứng thú, ý thức tập luyện và tự giác tập luyện tích cực

4.2 Lựa chọn phương pháp dạy học cho phù hợp với bài học

- Như chúng ta đã biết, mỗi bài học người giáo viên không chỉ sử dụngmột phương pháp dạy học mà phải kết hợp nhiều phương pháp dạy Do đó ngườigiáo viên phải có sự lựa chọn, kết hợp các phương pháp dạy học sao cho phùhợp với bài dạy, với nội dung của từng bài Bên cạnh đó giáo viên cần phải căn

cứ vào tình hình cụ thể của từng lớp để thay đổi hình thức học tập, tạo hứng thúcho học sinh, nhằm giúp cho học sinh chiếm lĩnh tri thức mới bằng con đườngnhanh nhất Do đó giáo viên cần nắm vững và sử dụng thành thạo các phươngpháp dạy học theo hướng đổi mới

- Để giải quyết được những vấn đề nêu trên Tôi đã lựa chọn một sốphương pháp để nâng cao hiệu quả của môn học và góp phần giúp các em say

mê môn học này:

+ Phương pháp trực quan: (giáo viên làm mẫu, tranh ảnh, mô hình )

+ Phương pháp làm động tác mẫu (Thị phạm)

+ Phương pháp tập luyện và chia nhóm: (là các phương tiện để đạt mụcđích hình thành kỹ năng kỹ xảo vận động và phát triển tố chất vận động)

+ Phương pháp sử dụng lời nói: (giáo viên giảng giải, kể chuyện, đàmthoại).

+ Phương pháp trò chơi: (cần theo số lần lẻ để phân thắng bại)

+ Phương pháp thi đấu: (cần tổ chức tập luyện có hoàn cảnh giống như khithi đấu thật)

+ Phương pháp tập luyện để củng cố, hoàn thiện kỹ thuật động tác

4.2.1 Phương pháp trực quan

Trong giảng dạy TDTT (cũng như trong GDTC), trực quan được hiểu theonghĩa rộng, tức là để xây dựng hình ảnh (biểu tượng) về động tác một cách chínhxác, chúng ta phải dựa vào tất cả các cơ quan cảm thụ Do vậy phải sử dụng một

tổ hợp hoàn chỉnh các phương pháp trực quan để người tập cảm thụ trực tiếpđộng tác hoặc các mặt riêng lẻ, các đặc tính, các điều kiện thực hiện động tác

- Các phương pháp trực quan được chia ra 2 loại:

+ Phương pháp trực quan trực tiếp: Là sự cảm thụ trực tiếp của người tập

với động tác thông qua làm mẫu của GV hoặc sự "cảm giác qua" của người tập.Làm mẫu là quá trình thực hiện động tác hoặc một phần động tác của GV Làmmẫu có thể được thực hiện theo 2 cách

* Biểu diễn tự nhiên (mang tính nghệ thuật)

* Biểu diễn sư phạm (vì mục đích giảng dạy động tác)

* Phương pháp "cảm giác qua" nhằm mục đích tạo cảm giác vận động vớiđộng tác, được thực hiện trong những điều kiện đặc biệt (có sử dụngmáy móc, phương tiện hiện đại) hoặc bằng việc thực hiện động tác có sự giúpsức của người khác

+ Phương pháp trực quan gián tiếp: Là sự cảm thụ của các giác quan

thông qua các tín hiệu, hình ảnh gián tiếp của động tác

* Sử dụng các giáo cụ trực quan: Tranh ảnh, sơ đồ… nhằm mục đích tái hiệncác giai đoạn (các pha) riêng lẻ của động tác hoặc các đặc tính của động tác

* Sử dụng mô hình và sa bàn, ví dụ: Trình diễn các chi tiết kỹ thuậtBTTC bằng mô hình cơ thể người…

* Sử dụng phim ảnh, phim video: Thông qua chiếu phim tài liệu họctập chuyên môn hoặc băng ghi hình thực hiện kỹ thuật bài tập…

* Trình diễn cảm giác lựa chọn: Phản ánh các thông số riêng lẻ về các đặctính động tác bằng máy gõ nhịp, máy ghi âm, thiết bị đèn điện…

* Phương pháp định hướng: Dùng vật định hướng giúp HS nhận thứcphương hướng, biên độ, quỹ đạo chuyển động…

- Đối với phương pháp này trong quá trình dạy học nhất là tiết dạy nhữngnội dung mới, để kích thích sự chú ý của học sinh tôi đã sử dụng một số tranhảnh, dụng cụ Thể dục

Ví dụ : Dạy động tác Vươn thở của bài Thể dục phát triển chung (Lớp 5)

Khi dạy động tác mới cần tiến hành theo các bước sau:

+ Giáo viên treo tranh động tác vươn thở

+ Giáo viên nêu tên động tác

+ Giáo viên chọn vị trí làm mẫu sao cho tất cả học sinh đều nhìn rõ + Làm mẫu hoàn chỉnh động tác 1-2 lần theo kiểu soi gương (đứngngược chiều với phía học sinh thực hiện động tác và cùng chiều với các em thựchiện động tác)

+ Cho học sinh xem tranh động tác vươn thở, học sinh tự nêu cách thựchiện từng nhịp của động tác, giáo viên chỉ vào tranh giải thích kĩ lại nội dungcủa động tác

+ Giáo viên làm mẫu chậm vừa làm mẫu vừa giải thích từng nhịp củađộng tác, học sinh bắt chước tập theo

+ Sau một số lần tập, giáo viên cho 4-5 học sinh lên thực hiện lại động tác.+ Giáo viên cùng cả lớp nhận xét.

Những yêu cầu khi làm động tác mẫu:

- Làm động tác mẫu phải chính xác và hoàn chỉnh

- Khi làm mẫu, GV phải thể hiện đúng giúp HS nắm được những yếu lĩnh

cơ bản của động tác HS mới có thể tập làm theo Khi giảng dạy những động tác mới,phức tạp GV thường phải làm mẫu hai đến ba lần Làm mẫu lần thứ nhất, làm cảđộng tác hoàn chỉnh với tốc độ bình thường đúng nhịp của động tác, giúp cho HS cókhái niệm sơ bộ đối với toàn bộ động tác đó và gây hứng thú học tập cho HS

Khi làm động tác mẫu lần thứ hai, cố gắng thực hiện chậm Đối vớinhững chỗ quan trọng, GV có thể vừa làm động tác vừa nói để nhắc nhở sự chú

- Khi hướng dẫn HS các bài tập Thể dục tay không, Thể dục đồng diễn,

Thể dục nhịp điệu v.v nên sử dụng hình thức làm mẫu "soi gương", nghĩa là

GV đứng đối diện với HS, mặt và hướng động tác của GV là mặt và hướng độngtác của HS

Ví dụ: Muốn hướng dẫn HS thực hiện động tác "Chân" GV cần chú ý đến tính

tự nhiên của động tác và sự phối hợp nhịp nhàng của động tác

+ Nhịp 1: Nâng đùi trái lên cao (vuông góc với thân người), đồng thời haitay đưa sang ngang rồi gập khuỷu tay, các ngón tay đặt trên mỏm vai.

+ Nhịp 2: Đưa chân trái ra sau, kiễng gót chân, hai tay dang ngang, bàn tayngửa, căng ngực

+ Nhịp 3: Đá chân trái ra trước đồng thời hai tay đưa ra trước, bàn tay sấp,mắt nhìn thẳng

+ Nhịp 4: Về tư thế chuẩn bị

+ Nhịp 5,6,7,8 như nhịp 1,2,3,4 nhưng đổi chân

- Khi làm mẫu, GV phải chọn vị trí đứng thích hợp để trình bày bài tậpsao cho tất cả HS đều nhìn thấy các chi tiết của động tác

Ví dụ: Tập bài TD tay không, GV cần đứng ở nơi cao, cự li phù hợp; tập độngtác “Toàn thân” thì GV nên đứng nghiêng; tập động tác tay để sau lưng, sau gáythì đứng trước và cùng phía với HS v.v khi HS đã nắm được phần chính củabài tập thì GV yêu cầu HS quan sát mẫu động tác của bạn mình và tự nhận xét,phát hiện cái sai của bạn Nếu vì dụng cụ tập luyện không phù hợp thì GV có thểcho HS làm mẫu thay mình

Để giúp HS khắc sâu hình ảnh về động tác, củng cố những thao tác kỹ thuật khó

và tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện các bài tập thì cần sử dụng các mốcđịnh hướng thị giác (vạch vẽ, đồ vật )

4.2.3 Phương pháp tập luyện và chia nhóm

VD 1: Khi hướng dẫn động tác "vươn thở" giáo viên cho lớp quan sát tranh,phân tích kỹ thuật động tác nêu rõ tác dụng của động tác và giáo dục các em, rènluyện thường xuyên, phát triển tốt sức khỏe, tập kết hợp hít sâu thở ra và chú ýtập trung theo sự hướng dẫn của giáo viên

- GV làm mẫu động tác hướng dẫn thật kỹ “hô nhịp chậm kéo dài kết hợp

hít sâu thở ra” nếu không hướng dẫn kỹ thì các em tập không hít sâu thở ra,

không đúng nhịp và biên độ động tác không đạt hiệu quả cao cho các em

- Nên cho 2 em học sinh tập thử 2 lần 8 nhịp, lớp nhận xét tuyên dương

- GV hô nhịp chậm kéo dài cho lớp tập, quan sát sửa sai cho học sinh

- Cán sự lớp hô nhịp, lớp tập, giáo viên giúp đỡ sửa sai cho các em

- GV chia nhóm tập theo từng khu vực, qui định thời gian, quan sát giúp

đỡ học sinh sửa sai

- Tổ chức thi đua tổ với nhau, giáo viên nhận xét tuyên dương

- Đại diện tổ thi đua, giáo viên cùng học sinh nhận xét tuyên dương

- Một số lỗi học sinh thường sai: Các em thường tập trước nhịp, đưa tay dangngang lên cao chưa thẳng, chưa ngẩng đầu và hít vào Vì vậy giáo viên cần cho họcsinh xác định rõ hướng đưa tay lên cao, nhớ rõ ngẩng đầu và hít sâu thật kỹ

- Khi hô nhịp, phân tích động tác hướng dẫn bài tập các em chưa hiểu(hiểu chậm), giáo viên cần hướng dẫn giải thích thêm để các em hiểu bằng cách:làm mẫu nhiều lần, cho học sinh tập thử lớp quan sát nhận xét tuyên dương tổchức thi đua tổ với nhau nhằm phát huy tính tích cực của các em

VD 2: Khi dạy động tác toàn thân giáo viên cần lưu ý:

- Hướng dẫn học sinh học"động tác toàn thân" giáo viên nêu rõ tác dụngcủa động tác và giáo dục các em phải có tinh thần học tập, động tác này có tácđộng đến toàn thân, sự phối hợp nhịp nhàng, hướng dẫn thật kỹ như nhịp 1 bướcchân trái sang ngang một bước rộng hơn vai, đồng thời gập thân sâu, bàn tayphải chạm mũi chân trái, thẳng chân, tay trái giơ thẳng lên cao, mặt hướng sangtrái Nhịp 2 nâng thân thành đứng thẳng, hai tay chống hông (ngón cái ở phíasau) căng ngực, mắt nhìn phía trước Nhịp 3 gập thân căng ngực, ngẩng đầu.Nhịp 4 về tư thế cơ bản nhịp 5,6,7,8 như nhịp 1,2,3,4 nhưng đổi bên Trong khitập luyện học sinh thường tập không hết biên độ động tác như ở nhịp 1 tay phảicác em chưa chạm được mũi chân trái, chân không thẳng, tay trái giơ chưa thẳnglên cao Từ đó gây ảnh hưởng rất nhiều đến tác dụng động tác (giáo viên phảithường xuyên giúp đỡ các em sửa sai, giải thích thêm) để các em tập không cònmắt phải khuyết điểm.

- Giáo viên cho học sinh tập thử hai em, nêu rõ tác dụng động tác, biến độđộng tác và giáo viên cùng lớp nhận xét tuyên dương

- Học sinh tiến hành tập chính thức, giáo viên đi quan sát giúp đỡ sửa sai

- Trong quá trình tổ chức cho học sinh tập luyện động tác giáo viên phảihết sức chú ý về sân bãi, dụng cụ tập luyện, biên độ động tác cũng như phươngpháp tổ chức Nếu giáo viên không làm tốt vấn đề này thì khi tập luyện các em

dễ bị chấn thương gây tâm lý không an tâm cho học sinh trong lúc tập luyện thìhiệu quả của động tác không cao cả về mặt thể lực cũng như sự phát triển về tríthức của các em

4.2.4 Phương pháp sử dụng lời nói

- Phương pháp sử dụng lời nói người giáo viên cần chú ý đến nhịp hô củatừng động tác, mỗi động tác của bài thể dục phát triển chung có nhịp hô nhanhchậm khác nhau.

- Khi hướng dẫn động tác "vươn thở" giáo viên cho lớp quan sát tranh,phân tích kỹ thuật động tác nêu rõ tác dụng của động tác và giáo dục các em, rènluyện thường xuyên, phát triển tốt sức khỏe, tập kết hợp hít sâu thở ra và chú ýtập trung theo sự hướng dẫn của giáo viên

+ GV làm mẫu động tác hướng dẫn thật kỹ “hô nhịp chậm kéo dài kết hợp

hít sâu thở ra” nếu không hướng dẫn kỹ thì các em tập không hít sâu thở ra,

không đúng nhịp và biên độ động tác không đạt hiệu quả cao cho các em

+ Nên cho 2 em học sinh tập thử 2 lần 8 nhịp, lớp nhận xét tuyên dương.+ GV hô nhịp chậm kéo dài cho lớp tập, quan sát sửa sai cho học sinh.+ Cán sự lớp hô nhịp, lớp tập, giáo viên giúp đỡ sửa sai cho các em

+ GV chia nhóm tập theo từng khu vực, qui định thời gian, quan sát giúp

đỡ học sinh sửa sai

+ Tổ chức thi đua tổ với nhau, giáo viên nhận xét tuyên dương

+ Đại diện tổ thi đua, giáo viên cùng học sinh nhận xét tuyên dương

- Cũng như động tác “vươn thở” động tác “điều hòa” người Giáo viên

hô nhịp chậm kéo dài kết hợp thả lỏng lắc cổ tay

- Đối với động tác “Nhảy” GV hô nhịp nhanh hơn so với các động táckhác khi HS tập tốt và ghi nhớ kỹ thuật động tác

+ Một số lỗi học sinh thường sai: Khi tập bài thể dục phát triển chung các

em thường tập trước nhịp, sau nhịp Vì vậy giáo viên nhắc nhở cho học sinh cầnphải tập chung nghe nhịp hô của GV hoặc cán sự điều khiển

+ Khi hô nhịp, phân tích động tác hướng dẫn bài tập các em chưa hiểu(hiểu chậm), giáo viên cần hướng dẫn giải thích thêm để các em hiểu bằng cách:làm mẫu nhiều lần, cho học sinh tập thử lớp quan sát nhận xét tuyên dương Tổchức thi đua tổ với nhau nhằm phát huy tính tích cực của các em

4.2.5 Phương pháp trò chơi

- Trong giáo dục thể chất ở những tình huống, điều kiện

nhất định, trò chơi có ý nghĩa không kém phần quan trọng sovới các phương pháp tập luyện có định mức chặt chẽ lượng vậnđộng Trò chơi phát sinh, phát triển cùng với sự phát sinh, pháttriển của xã hội loài người Nó đã và đang làm thoả mãn cácnhu cầu khác nhau của con người đó là:

+ Làm con người nhận thức và tiếp xúc với thế giới kháchquan

+ Phát triển về thể chất và tinh thần cho con người

+ Nghỉ ngơi, vui chơi, giải trí…

- Song, một trong những chức năng chủ yếu nhất của tròchơi là chức năng sư phạm Trò chơi là một trong những phươngtiện, phương pháp cơ bản, hữu hiệu của giáo dục nói chung vàgiáo dục thể chất nói riêng

- Trong giáo dục thể chất, trò chơi phản ánh chủ yếu đặcđiểm mang tính chất phương pháp của nó

- Theo các đặc điểm tổ chức hoạt động trò chơi cho ngườitập và các dấu hiệu quan trọng khác về mặt sư phạm, trò chơi

có thể áp dụng cho bất cứ bài tập thể chất nào

* Phương pháp trò chơi trong giáo dục thể chất có những đặc

- Tổ chức hoạt động trò chơi trên cơ sở chủ đề có hình ảnh

hoặc là những quy ước nhất định để đạt mục đích nào đó, trongđiều kiện và tình huống luôn thay đổi và thay đổi đột ngột

- Tính đa dạng của các cách thức đạt mục đích và hoạt độngtrò chơi là hoạt động tổng hợp dựa trên cơ sở các hoạt động vận

- Trò chơi là hoạt động độc lập, rộng rãi, có yêu cầu cao về

sự nhanh trí, sáng tạo vận động, khéo léo của người chơi

- Xây dựng mối quan hệ căng thẳng giữa cá nhân với cánhân, giữa nhóm người này với nhóm người khác, tạo cảm xúcmạnh mẽ, qua đó thể hiện rõ cá tính của người chơi.

- Khả năng định mức và điều chỉnh lượng vận động bị hạnchế

- Phương pháp trò chơi, đối với học sinh các lớp đầu cấptiểu học nên tập bắt chước các động tác linh hoạt của con người

và động vật như: Bay giống chim, nhảy như thỏ, chạy như ngựa

phi, các động tác bổ củi, chèo thuyền… Các động tác bắt chước

như vậy sẽ làm tăng hứng thú và tình cảm yêu thiên nhiên vàcon người cho các em

- Tổ chức trò chơi cho học sinh tiểu học cần chú ý đến tínhnhịp điệu khi làm động tác để thu hút sự chú ý cao của các em.Những động tác bắt chước trong trò chơi phải gần gũi với đặcđiểm ngây thơ của trẻ và cần luôn nhắc nhở các em chú ý đếnnhững nét chính của động tác trò chơi yêu cầu

- Đặc biệt, để tránh vui chơi quá sức và để đảm bảo antoàn trong khi chơi cho học sinh, giáo viên cần quan tâm đúngmức tới lượng vận động phù hợp đặc điểm lứa tuổi các em vàyêu cầu cao về chấp hành quy định của trò chơi

- Trong tiết dạy Thể dục không nhất thiết phải tuân theo những quy địnhkhuôn khổ mà phải luôn luôn thay đổi vào một tình tiết mới, để gây hứng thúcho học sinh bằng việc thông qua các trò chơi Vì đặc điểm của học sinh Tiểuhọc là “Vừa học, vừa chơi” nếu như trong tiết học chỉ có nội dung học mà không

có nội dung chơi thì sẽ gây sự nhàm chán, đôi khi làm cho các em thêm căngthẳng Thông qua các trò chơi tuy thời gian rất ngắn nhưng nó sẽ làm cho tinhthần các em thêm phấn chấn và ham thích học tập

VD: Khi HS học mới động tác “Thăng Bằng” GV thường cho HS tập chân trướcxong mới kết hợp dạy động tác Động tác này là động tác khó khi HS tập nhiềulần mà không giữ thăng bằng chân tốt sẽ gây ra sự chán lản trong tập luyện.

Vì vậy, người GV phải linh hoạt trong phương pháp giảng dạy, giúp HS

có thêm hưng phấn tập luyện các động tác khó Khi dạy động tác này GV có thểxen lẫn trò chơi “Thăng bằng” của Thể dục lớp 4 đã được học và chơi Mục đíchcủa trò chơi nhằm rèn luyện tính khéo léo, khả năng giữ thăng bằng, phát triểnsức mạnh của chân

- Nhược điểm cơ bản của phương pháp trò chơi là do khả năng định mức

và điều chỉnh lượng vận động bị hạn chế, cho nên có thể gây ra những ảnh