Tổng kết phần văn tuyết

- Ếch ngồi đáy giếng - Chân, tay, tai, mắt, miệng - Đeo nhạc cho mèo - Thầy bói xem voi Truyện cười - Treo biển - Lợn cưới, áo mới Truyện trung đại - Con hổ có nghĩa - Thầy thuốc giỏi cố

TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TÔ HIỆU

TỔ KHOA HỌC XÃ HỘI

NHÓM NGỮ VĂN 6

TRÒ CHƠI: AI HIỂU BIẾT

Hệ thống văn bản đã học trong chương trình lớp 6

A Truyện dân gian

B Truyện trung đại

Truyền

Hệ thống văn bản đã học trong chương trình lớp 6

Ngụ ngôn

Truyện cười

Truyện trung đại

Truyện

và kí hiện đại Thơ

Văn bản

nhật

dụng

Tổng kết phần

Văn

Tiếp Sức

Kể tên các văn bản đã học trong cả năm học ứng với các thể loại văn bản.

Luật chơi:

GV chia hai đội, mỗi đội 3 người, mỗi người viết một thể loại văn bản- tên văn bản trong thể loại đó, lần lượt cho đến hết Thời gian 3 phút Đội nào được nhiều ý

đúng và nhanh nhất đội đó sẽ chiến thắng

ĐỒNG ĐỘI

Truyền thuyết Cổ tích Ngụ ngôn

Truyện cười Truyện trung đại Văn học hiện đại

- Ếch ngồi đáy giếng

- Chân, tay, tai, mắt, miệng

- Đeo nhạc cho mèo

- Thầy bói xem voi

Truyện cười

- Treo biển

- Lợn cưới, áo mới

Truyện trung đại

- Con hổ có nghĩa

- Thầy thuốc giỏi cốt

ở tấm lòng

- Mẹ hiền dạy con

Văn học hiện đại

- Bài học đường đời đầu tiên

- Bức tranh của em gái tôi - Sông nước Cà Mau

1 Truyện truyền thuyết

Các truyện truyền thuyết

- Con Rồng, cháu Tiên

và nhân vật lịch sử được kể.

Truyện truyền thuyết

TT Tên văn bản Nhân vật chính Tính cách, vị trí, ý nghĩa của nhân vật chính

3 Thánh Gióng Thánh Gióng Nhân vật chính biểu hiện ước mơ của nhân dân

về lòng yêu nước chống ngoại xâm.

4 Sơn Tinh-Thuỷ

Tinh Sơn Tinh Thuỷ Tinh Hai nhân vật chính phản ánh và giải thích hiện tượng lũ lụt hàng năm Thể hiện ước mơ chinh

phục thiên nhiên cảu nhân dân.

5 Sự tích Hồ gươm Lê Lợi Nhân vật chính giữ vai trò phát triển tình tiết câu

chuyện chống quân Minh xâm lược và gải thích nguồn gốc-ý nghĩa của Hồ Gươm

Thống kê các văn bản truyện- Truyện truyền thuyết

2 Truyện cổ tích

Truyện cổ tích Truyện cổ tích là loại truyện ruyền miệng dân gian thời xưa kể về cuộc

đời của một số kiểu nhân vật quen thuộc -Nhân vật bất hạnh( mồ côi, con riêng, có hình dáng xấu xí ) -Nhân vật dũng sĩ có tài năng kì lạ

-Nhân vật thông minh và ngốc ngếch.

-Nhân vật là động vật ( Con vật biết nói năng, hoạt động như con người)

Truyện cổ tích thường có yếu tố hoang đường, thể hiện ước mơ, niềm tin của nhân dân về chiến thắng cuối cùng của lòng nhân ái lẽ phải, sự công bằng đối với gian tham, bất công của cái thiện đối với cái ác.

TT Tên văn bản Nhân vật chính Tính cách, vị trí, ý nghĩa của nhân vật chính

1 Sọ Dừa Sọ Dừa NVChính có hình dáng xấu xí nhưng tài giỏi, đẹp đẽ

Truyện đề cao giá trị nhân bản của những con người bất hạnh.

2 Thạch Sanh Lý Thông

Thạch Sanh

Hai NV có tính cách khác nhau tạo nên cốt truyện nhằm

đề cao người dũng sỹ diệt yêu quái cứu dân Mặt khác lên án kẻ bất lương và thể hiện lí tưởng nhân đạo của nhân dân.

3 Em bé thông minh Em bé thông minh NV Chính có trí thông minh kỳ lạ Truyện đề cao trí

khôn và tạo ra tiếng cười vui vẻ hồn nhiên.

4 Cây bút thần Mã Lương NV có tài năng kì lạ vì được thần giúp đỡ Truyện thể

hiện ước mơ của con người có những khả năng kì diệu

để diệt trừ bất công, độc ác.

5 Ông lão đánh cá và

con cá vàng

Ông lão và mụ vợ Hai NV có tính cách khác nhau: hiền lành,tham lam độc

ác Truyện ca ngợi lòng nhân hậu và trừng phạt kẻ tham lam độc ác

Thống kê các văn bản truyện- Truyện cổ tích

3 Truyện ngụ ngôn

Các truyện ngụ ngôn

- Ếch ngồi đáy giếng

- Chân, tay, tai, mắt, miệng

- Đeo nhạc cho mèo

- Thầy bói xem voi

Truyện ngụ ngôn Truyện ngụ ngôn là loại truyện kể bằng văn xuôi hoặc văn vần, mượn truyện loài vật để nói bóng nói gió, kín đáo chuyện con

người, nhằm khuyên nhủ, răn dạy người ta bài học trong cụộc sống

TT Tên văn bản Nhân vật chính Tính cách, vị trí, ý nghĩa của nhân vật chính

11 Ếch ngồi đáy giếng Con ếch NV Chính hiểu cuộc sống một cách nông cạn, nhỏ hẹp

huyênh hoang, phải trả giá bàng cái chết.Truyện khuyên ta phải mở rộng tầm hiểu biết, không chủ quan kiêu ngạo.

12 Thầy bói xem voi 5 thầy bói Chế giễu 5 thầy bói mù xem voi rồi đánh giá về hình

dáng của voi, nên xảy ra đánh nhau Truyện khuyên ta khi nhận xét điều gì cẩn tránh phiến diện hời hợt.

13 Đeo nhạc cho mèo Các con chuột Phê phán những tưởng tượng viễn vông của họ hàng

nhà chuột họp nhau lại bàn chuyện đeo nhạc vào cổ cho mèo, nhưng không có khả năng thực hiện Truyện phê phán những ý tưởng không thực tế.

14 Chân tay, tai, mắt,

miệng Chân tay, tai, mắt, miệng NV là những bộ phận trên cơ thể người so bì với nhau dẫn đến hiện tượng mệt mỏi, không thể sống nổi

Truyện đưa ra lời khuyên: “ Mỗi người vì mọi người, Mọi người vì mỗi người”

Thống kê các văn bản truyện- Truyện ngụ ngôn

4 Truyện cười

TT Tên văn bản Nhân vật chính Tính cách, vị trí, ý nghĩa của nhân vật chính

15 Treo biển Người chủ cửa hàng Truyện là nụ cười phê phán nhẹ nhàng người chủ cửa

hàng cá thiếu chủ kiến trong việc tiếp thu ý kiến về việc treo cái biển bán hàng.

16 Lợn cưới áo mới Hai anh chàng khoe

của Chế giễu những người có tính khoe khoang, một tính xấu phổ biến trong xã hội.

5 Truyện trung đại

Truyện trung đại

- Con hổ có nghĩa

- Thầy thuốc giỏi cốt ở tấm lòng

- Mẹ hiền dạy con

Các truyện trung đại

Truyện trung đại là loại truyện nhiều khi gần với thể kí ( Ghi chép sự việc) với sử ( Ghi chép chuyện thật) và có thể hư cấu thường mang tính giáo huấn Cốt truyện nhìn chung còn đơn giản Nhân vật thường được miêu tả qua hành động và ngôn ngữ.

TT Tên văn bản Nhân vật chính Tính cách, vị trí, ý nghĩa của nhân vật chính

17 Mẹ hiền dạy con Người mẹ và người

con

Truyện là tấm gương sáng về tình thương và cách dạy con Cốt truyện đơn giản nhưng ý nghĩa sâu sắc làm xúc động lòng người.

18 Thầy thuốc giỏi cốt

ở tấm lòng

Thầy thuốc-Quan trung sứ-Vua Trần Anh Vương

Ca ngợi phẩm chất của người thầy thuốc có tài, có đức cứu chữa người bệnh, không sợ quyền uy và tiền tài danh vọng.

19 Con hổ có nghĩa Con Hổ, Bà đỡ Trần,

bác tiều phu

Truyện trung đại, hư cấu về hai con hổ, m ượn chuyện

hổ để nói chuyện người, nhằm mục đích:

+ Đề cao, ca ngợi ân nghĩa ở đời.

+ Gửi tới người đọc bài học đạo lí sâu sắc, thấm thía: Biết làm ơn và trả ơn.

Thống kê các văn bản truyện- Truyện Trung đại

6 Truyện và kí hiện đại

TT Tên văn bản Thể loại

1 Bài học đường đời đầu tiên Trích truyện “Dế mèn phiêu lưu kí”

2 Sông nước cà mau Trích truyện “Đất rừng phương nam”

3 Bức tranh của em gái tôi Truyện ngắn

4 Vượt thác Trích từ truyện “Quê nội”

5 Buổi học cuối cùng Truyện ngắn

6 Lòng yêu nước Kí

8 Cây tre Việt nam Kí

9 Lao xao Hồi kí tự truyện

Truyện và kí hiện đại

TT Tên văn bản Nhân vật chính Tính cách, vị trí, ý nghĩa của nhân vật chính

20 Bài học đường đời

đầu tiên Dế mèn, dế Choắt, chị Cốc Dế Mèn có ngoại hình đẹp, cường tráng nhưng còn kiêu ngạo, xốc nổi Dế Mèn thì ốm yếu, gầy còm, sống an phận,

chị Cốc thì cao ngạo độc ác Đoạn trích kể lại truyện Dế Mèn tinh nghịch trêu chị Cốc Làm cho Dế Choắt bị chết oan Mèn ân hận coi đây là bài học đường đời đầu tiên.

21 Bức tranh của em

gái tôi Kiều Phương và người anh Truyện nêu lên tình cảm trong sáng hồn nhiên của Kiều Phương, một em gái có tài hội hoạ Người anh đố kị hẹp hòi

với tài năng của em Sau đó, trước bức tranh của em, người anh nhận ra sai lầm của mình.

22 Vượt thác Dượng Hương Thư Miêu tả cảnh vượt thác của dượng Hương Thư trên sông

thu Bồn Cảnh đẹp hùng vĩ của thiên nhiên

23 Buổi học cuối cùng Thầy Ha-Men và

em P.răng Truyện xây dựng thành công 2 NV Thầy Ha-men và cậu HS P-răng lười biếng truyện làm nỏi bật lòng yêu nước, yêu

tiếng nói dân tộc.

24 Sông nước Cà Mau Cậu bé An- nhân

vật tôi Dưới ngòi bút tài tình của nhà văn Đoàn Giỏi, cả vùng Cà Mau hiện lên thật là sinh động, cảnh vật biến hoá, màu sắc

biến hoá nhiên Cà Mau bao la, hào phóng; con người Cà Mau mộc mạc, hiền hậu, dễ thương. 

Thống kê các văn bản truyện- Truyện hiện đại

7 Thơ

Minh Huệ(1927-2003)

Đề tài: Chủ yếu viết về Bác Hồ

Tự sự Miêu tả Biểu cảm

Tấm lòng yêu thương sâu sắc, rộng lớn của Bác với bộ đội và nhân dân, tình cảm yêu kính và cảm phục của bộ đội và nhân dân đối với Bác

Lời thơ giản dị, có nhiều hình ảnh thể hiện tình cảm tự nhiên, chân thành.

Sử dụng từ láy tạo giá trị gợi hình và biểu cảm

11 Lượm

- Tố Hữu

Thơ bốn chữ

Miêu tả +

Tự sự + Biểu cảm

Hình ảnh chú bé liên lạc hồn nhiên, vui tươi, hăng hái, dũng cảm, hi sinh anh dũng.

Tình cảm mến thương, cảm phục của tác giả

Sử dụng nhiều từ láy có giá trị gợi hình và giàu âm điệu Cách ngắt dòng ở các câu thơ

và kết cấu đầu cuối tương ứng

12 Mưa

- Trần Đăng Khoa

Văn học hiện đại- Thơ

8 Văn bản nhật dụng

II- Nhân vật yêu thích Trong các nhân vật ở trên em

thích nhất nhân vật nào? vì sao?

III- Sự giống nhau về phương thức biểu đạt giữa truyện dân gian- truyện trung đại- truyện hiện đại

- Dùng văn tự sự, miêu tả, biểu cảm để thể hiện nội dung.

- Sử dụng các chi tiết tiêu biểu để thể hiện tính cách nhân vật.

- sử dụng lời kể của tác giả và của nhân vật.

IV- Những văn bản thể hiện truyền thống yêu nước và văn bản thể hiện lòng nhân đạo

Truyền thống yêu nước :

1 Cây tre Việt Nam,

2 Cầu Long Biên chứng nhân lịch sử.

3 Động Phong Nha,

4 Lượm

Tinh thần nhân ái

1 Thầy thuốc giỏi cốt nhất ở tấm lòng

2 Bài học đường đời đầu tiên.

3 Bức tranh của em gái tôi.

4 Thạch Sanh

5x2 Thêm

lượt

3x 3

Mất lượt

Trả lời đúng được quay vòng quay

kì diệu để tìm phần thưởng, sai không được quay vòng quay kì diệu.

Ngay sau khi GV đọc xong câu hỏi,

HS có 5 giây suy nghĩ đáp án

Điểm giống nhau giữa hai đoạn trích  “Vượt

thác” và  “Sông nước Cà Mau” là gì?

a Đều tả cảnh sông nước

b Tả sự oai phong, mạnh mẽ của con người

c Tả thiên nhiên miền Trung

A

Thánh Gióng là nhân vật bước ra từ thể

loại truyện nào?

Truyền Thuyết

Văn bản: “Bức thư của thủ lĩnh da đỏ” nêu lên vấn đề gì?

Trong văn bản “Bài học đường đời đầu tiên”, theo em, ai là người

cảm thấy hối hận nhất? Vì sao?

A Chị Cốc- Vì đã mổ Dế Choắt làm cậu ta chết.

B Dế Mèn- Vì đã trêu chị Cốc dẫn đến cái chết thảm cho Dế Choắt

C Dế Choắt- Vì không biết bảo vệ bản thân mình.

B

Văn bản “Lao xao” của Duy Khán chủ

yếu miêu tả loài vật gì?

A Loài cá B Loài ong C Loài chim

C

Những văn bản nhật dụng lớp 6 là:

A Cầu Long Biên – chứng nhân lịch sử, Động Phong Nha, Bức thư của thủ lĩnh da đỏ.

B Động Phong Nha, Cây tre Việt Nam.

C Bức thư của thủ lĩnh da đỏ, Lao xao.

D Cầu Long Biên – chứng nhân lịch sử, Lòng yêu nước.

A

Theo em, phương thức biểu đạt ở truyện dân gian, truyện trung đại và truyện hiện đại có

điểm gì giống nhau?

- Dùng văn tự sự, miêu tả, biểu cảm để thể hiện nội dung.

- Sử dụng các chi tiết tiêu biểu để thể hiện tính cách nhân vật.

- sử dụng lời kể của tác giả và của nhân vật.

Kể tên những văn bản thể hiện truyền

thống yêu nước mà em đã học ở học kì 2

Sông nước Cà Mau; Đêm nay Bác không ngủ; Lòng yêu nước; Lượm; Cô Tô; Cây tre Việt Nam; Lao xao; Cầu Long Biên chứng nhân lịch sử; Động Phong Nha

Chuẩn bị nội dung ôn tập phần tập làm văn/trang 155.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

Học bài và hoàn

thành bài tập về

nhà