CA DAO THAN THÂN

Bài 1 Thân em như tấm lụa đào Phất phơ giữa chợ biết vào tay ai Cách mở đầu “thân em như” quen thuộc -> đối tượng: Người phụ nữ -> Cách mở đầu kết hợp thể lục bát tạo âm điệu ngậm ngù

CA DAO THAN THÂN,

YÊU THƯƠNG TÌNH NGHĨA

(Tiết 1: Bài 1 và 6)

 Công cha như núi Thái Sơn Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra

Một lòng thờ mẹ kính cha Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con

I Đọc tiếp xúc văn

bản

1 Khái niệm ca dao

Ca dao là phần lời thơ

của những bài hát dân

gian

Trong diễn xướng ca dao

thường gắn bó với làn

điệu

3 Nội dung: diễn tả đời sống tâm hồn, tư

tưởng, tình cảm của nhân dân.

LỤC BÁT BIẾN THỂ

 “Thân em như chẽn lúa đòng đòng

Phất phơ dưới ngọn nắng hồng ban mai”

II Đọc - hiểu văn bản:

1 Bài 1

Thân em như tấm lụa đào

Phất phơ giữa chợ biết vào

tay ai

Cách mở đầu “thân em như”

quen thuộc -> đối tượng: Người phụ nữ -> Cách mở đầu kết hợp thể lục bát tạo âm điệu ngậm ngùi,

chua xót, gây được sự chú ý người nghe, người đọc.

-> Lời than thân của người phụ

nữ trong xã hội phong kiến xưa.

II Đọc - hiểu văn bản:

1 Bài 1

Thân em như tấm lụa đào

Phất phơ giữa chợ biết vào

-> Ý thức cao vẻ đẹp và giá trị của bản thân

II Đọc - hiểu văn bản:

1 Bài 1

Thân em như tấm lụa đào

Phất phơ giữa chợ biết vào

bị coi thường  

Câu hỏi tu từ: «Phất phơ ai»

-> xót xa, lo lắng, ám ảnh về tương lai Người phụ nữ phải trông chờ vào

sự may rủi của số phận

II Đọc - hiểu văn bản:

1 Bài 1

Kết luận:

- Phản ánh số phận bất hạnh của người

phụ nữ: không tự quyết định được cuộc

sống và hạnh phúc của mình

- Bày tỏ sự cảm thông đối với số phận bất

hạnh của người phụ nữ trong xã hội phong

kiến nói chung

- Tiếng nói than thân đồng thời cũng là

tiếng nói tố cáo, lên án xã hội phong kiến

với những hủ tục lạc hậu, quan niệm bảo

thủ đã gây nhiều đau khổ cho người phụ

nữ

II Đọc - hiểu văn bản:

Mà em vẫn giữ tấm lòng son

(Bánh trôi nước – Hồ Xuân

qua bài thơ nào?

• Số phận bất hạnh, không được tự do lựa chọn cuộc sống và hạnh phúc của bản thân

• Những quan niệm và hủ tục phong kiến lạc hậu: tam tòng tứ đức, trọng nam khinh nữ, tục đa thê

Người phụ nữ trong xã hội ngày nay còn phải gánh chịu nhiều nỗi khổ đau như người phụ

nữ trong xã hội xưa không?

Họ đã hoàn toàn được hạnh phúc chưa?

? Để không phải gánh chịu những khổ đau, để

có thể tự do khẳng định bản lĩnh của mình thì các em cần phải làm gì, đặc biệt là đối với học

sinh nữ?

II Đọc - hiểu văn bản:

2 Bài 6

Muối ba năm muối hãy còn mặn Gừng chín tháng gừng hãy còn cay

Đôi ta nghĩa nặng tình dày

Có xa nhau đi nữa cũng ba vạn sáu ngàn ngày

mới xa

- Hình thức: Thể tự do

+ 2 câu đầu : 7 chữ

+ 2 câu sau : dạng lục bát biến thể.

-> Mục đích: phù hợp trong việc diễn tả tình cảm sâu nặng của con người.

- Nhân vật giao tiếp: vợ chồng

- Hình ảnh: Muối, Gừng trong

đời sống - Hình ảnh ẩn dụ: muối gừng trong ca dao

+ Là gia vị quen thuộc

+ Vị thuốc chữa bệnh của người

lao động nghèo trong lúc ốm đau

+ Hình ảnh quen thuộc:

Tay bưng đĩa muối chấm gừng, Gừng cay muối mặn xin đừng quên nhau.

+ Tượng trưng cho sự gắn bó thủy chung mặn nồng trong tình cảm vợ chồng

- Cách diễn đạt:

+ muối: 3 năm - mặn/ gừng: chín tháng -

cay

-> Trải qua thời gian lâu dài muối và

gừng không mất đi vị đặc trưng của nó

+ Nghĩa nặng tình dày: ba vạn sáu ngàn ngày mới xa

-> Tình cảm vợ chồng thủy chung không phai nhạt theo thời gian.

- Dùng nhiều số đếm:

+ 3 năm, 9 tháng: thời gian hữu hạn

+ 3 vạn 6 ngàn ngày (100 năm ): thời gian

vô hạn của đời người

=> Khẳng định: Độ mặn của muối, độ cay của gừng còn có hạn nhưng tình

nghĩa vợ chồng sẽ luôn luôn bền vững với thời gian.

Tìm những câu ca dao nói về tình cảm vợ

chồng? Ý nghĩa chung của những bài ca dao đó?

 Vợ chồng là nghĩa già đời

Ai ơi chớ nghĩ những lời thiệt hơn

Vợ chồng là nghĩa phu thê Tay ấp má kề sinh tử có nhau

Bài tập:

1 "Thân em như tấm lụa đào

Phất phơ giữa chợ biết vào tay ai?"

Nỗi lòng của người phụ nữ trong bài ca dao trên nảy sinh từ:

A Nỗi đau thân phận.

B Những lo lắng cho tương lai.

C Hoàn cảnh nghèo khó.

D Tai ương vất vả.

2 "Thân em như tấm lụa đào

Phất phơ giữa chợ biết vào tay ai?"

Bài ca dao trên có âm điệu như thế nào?

A Xót xa, ngậm ngùi.

B Bồi hồi, luyến tiếc.

C Nhẹ nhàng, luyến tiếc.

D Nhẹ nhàng, xót xa.

3."Muối ba năm muối đang còn mặn Gừng chín tháng gừng hãy còn cay"

Hai hình ảnh "gừng cay" và "muối

mặn" trong câu ca dao nói lên ý nghĩa

4. Đặc điểm nghệ thuật nào sau

5. Nhận định nào sau đây nói đúng

nhất về nội dung của ca dao?

A Nói về tình cảm gia đình.

B Miêu tả vẻ đẹp của thiên nhiên.

C Nói lên nỗi đau của con người

trong xã hội cũ.

D Diễn tả đời sống tâm hồn phong phú của người lao động.