- Nghề của làng được khắc hoạ qua hai thời điểm+ Khi đoàn thuyền ra khơi đánh cá: hăng hái, mạnh mẽ, tích cực, khoẻ khoắn, tràn trề sức sống trong thời gian không gian đầy hứa hẹn, hình
Trang 1ĐỀ ễN TỔNG HỢP HỌC KỲ II – NGỮ VĂN 8
Câu 1 Xác định các kiểu câu và các hành động nói trong đoạn văn sau:
“ Với vẻ mặt băn khoăn, cái Tí lại bưng bát khoai chìa tận mặt mẹ.(1)
- Này u ăn đi! (2) Để mãi (3) U có ăn thì con mới ăn (4) U không ăn con cũng không muốn ăn nữa (5)
Nể con, chị Dậu cầm lấy một c ủ, rồi chị lại đặt xuống chõng (6) Vẻ nghi ngại hiện ra sắc mặt, con béhóm hỉnh hỏi mẹ một cách tha thiết (7)
- Sáng ngày người ta đấm u có đau lắm không? (8)
- Chị Dậu bưng một bát cháo, rón rén đi đến chỗ chồng nằm
- Đi đến chỗ chồng nằm, chị Dậu rón ré n bưng một bát cháo
Hồn ở đâu bây giờ?"
-"Bổn phận của chúng ta là phải làm cho những thứ của quý được trưng bày ra "…
=> Các kiểu câu mà hành động nói không đúng với chức năng chính của câu thì khi đó câu được dùngvới cách gián tiếp Khi hành dộng nói đúng với chức nawnh của câu, khi đó câu được sử dụng trực tiếp.VD: Câu nghi vấn=> Hành động hỏi=>Trực tiếp
Câu nghi vấn=>Hành động bộc lộ tình cảm=> Gián tiếp
Câu 4: Bao trùm lên đoạn trích “ Hịch tướng sĩ” là tấm lòng băn khoăn, lo lắng cho vận mệnh đất nước của Trần Quốc Tuấn Bằng hiểu biết của mình, em hãy làm sáng tỏ nhận xét trên ?
Đáp án:
1/ Mở bài: (1điểm) Giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm.
- Nêu được vấn đề nghị luận: Tấm lòng băn khoăn, lo lắng cho vận mệnh đất nước của Trần Quốc Tuấntrong “ Hịch tướng sĩ”
2/ Thân bài ( 8 điểm): HS biết phân tích dẫn chứng để làm sáng tỏ các luận điểm:
a Tầm nhìn xa trông rộng, sự cảnh giác và lòng căm thù giặc của T rần Quốc Tuấn:
- Tác giả đã lột tả sự ngang ngược của kẻ thù (1 điểm)
- Lòng căm thù giặc đến bầm gan tím ruột… (2 điểm)
b Thổ lộ ý chí quyết chiến quyết thắng kẻ thù xâm lược:
- Phân tích phải trái , làm rõ đúng sai trong hàng ngũ tướng sĩ 2 điểm
- Nêu nhiệm vụ cấp bách, khích lệ tinh thần chiến đấu kiên cường 1,5 điểm
Trang 2* Giá trị NT : Cách viết ước lệ tượng trưng, diễn đạt bằng phép đối; so sánh; tượng trưng giàu biểucảm; câu văn biền ngẫu; giọng văn đanh thé p, hùng hồn….góp phần diễn tả thành công tinh thần yêunước của TQT (1 5điểm)
3/ Kết bài (1 điểm ): Nhấn mạnh vấn đề nghị luận.
- D/c: "Bầu ơi thương lấy bí cùng
Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn"
=> Phân tích dẫn chứng thấy đây là lời nhắc nhở phải biết yêu thương đồng loại
- D/c: Truyện cổ tích: "Thạch Sanh…" Thể hiện lòng
"Sọ Dừa" … nhân ái => Phân tích dẫn chứng
- Dẫn chứng: Bài thơ "Ông đồ" của Vũ Đình Liên:
" Ông đồ vẫn ngồi đấyQua đường không ai hayLá vàng rơi trên giấyNgoài trời mưa bụi bay"
=> Phân tích thấy được hình ảnh tiều tuỵ, đáng thương của ông đồ => thấy được nỗi niềm xót thương,nhớ tiếc của tác giả
"Năm nay đào lại nởKhông thấy ông đồ xưaNhững người muôn năm cũHồn ở đâu bây giờ?"
=> Lòng nhân ái không chỉ đối với một người mà là cả lớp người trong xã hội xưa
b) Luận điểm 2: Nghiêm khắc phê phán những kẻ thờ ơ, dửng dưng trước người gặp hoạn nạn: (4điểm)
- D/C: "Sống chết mặc bay" trước số phận của người dân trong cảnh đê vỡ, ngập lụt
- Những dẫn chứng khác
3/ Kết bài: (1điểm)
- Khẳng định - nâng cao vấn đề cần chứng minh
- Liên hệ - rút ra bài học cho bản thân
******************************************************** *
Cõu 6: Chộp lại bài thơ “Ngắm trăng” của Hồ Chớ Minh Nờu nội dung chớnh của bài thơ ?
Nội dung: Tỡnh yờu thiờn nhiờn say mờ phong thỏi ung dung trong c ảnh ngục tự (0,5đ)
*********************************************************
Cõu 7: Nờu hiệu quả nghệ thuật của cõu thơ sau:
“ Cỏnh buồm giương to như mảnh hồn làng
Rướn thõn trắng bao la thõu gúp giú”
- Sử dụng biện phỏp so sỏnh cỏnh buồm đẹp l óng mạn là hỡnh ảnh lớn lao thơ mộng (1đ)
*********************************************************
Cõu 8: Hóy viết một bài văn để khuyờn một số bạn trong lớp cần phải học tập chăm chỉ h ơn.
Mở bài: Việc cần thiết phải học tập chăm chỉ (0,75đ)
Thõn bài:
- Đất nước cần những người tài giỏi (1đ)
- Phải chăm học mới học giỏi mới th ành tài (0,5đ)
- Việc chểnh mảng trong học tập của một số bạn trong lớp (1đ)
- Khụng chăm chỉ học hành thỡ khú cú niềm vui trong cuộc sống (1đ)
- Khuyờn cỏc bạn cần chăm chỉ trong học tập (1đ)
Kết luận: Khẳng định tầm quan trọng của việc học tập chăm chỉ (0,75đ)
*********************************************************
Trang 3Cõu 9: Chộp lại bài thơ “Đi dường” của Hồ Chớ Minh N ờu nội dung chớnh.
Chộp đỳng bài thơ “Đi dư ờng” (0,5đ)
Nội dung: Từ việc đi đường gợi chõn lớ đường đời vượt qua gian nan sẽ tới thắng lợi vẻ vang
*********************************************************
Cõu 10: nờu hiệu quả nghệ thuật của cõu th ơ sau:
“Dõn chài lưới làn da ngăm rỏm nắng - Cả thõn hỡnh nồng thở vị xa xăm”
- Tả thực sự sỏng tạo độc đỏo thỳ vị gợi tầm vúc phi th ường của con người lao động vựng biển (1đ)
Cõu 11: Hóy giải thớch cõu núi “ Sức khoẻ l à của cải quý nhất trờn đời mà chỉ khi nào mất đi người ta mới thấy nhớ tiếc.
Mở bài: Khỏi quỏt tầm quan trọng của sức khoẻ (0,75đ)
Thõn bài:
- Sức khoẻ giỳp con nguời thuận lợi trong cụng việc sống vui vẻ thoải mỏi (1,5đ)
Kết luận: Khẳng định tầm quan trọng của sức khoẻ (0,75đ)
****************************************************
Cõu 12 Phân tích ý chí người tù cách mạng trong khổ thơ cuối bài thơ “ Khi con tu hú” của Tố Hữu.
ý chí cách mạng của người tú cách mạng trong khổ t hơ cuối của bài thơ “ Khi con tu hú” của Tố Hữu”:
- Cảm nhận mùa hè bằng cảm giác, thính giác nghe, ngột làm sao
- Từ mùa hè nói lên tinh thần đấu tranh:
+ Khao khát tự do để đấu tranh
+ ý nghĩ dữ dội, táo tợn muốn phá tan nhà ngục thể hiện tâm trạng ngột ngạt cao độ và niềm khát khaomãnh liệt
+ Tiếng tu hú cuối bài thơ gợi cảm xúc u uất, nôn nóng, khắc khoải
*************************************************
Câu 13: Nối cụm từ cột A với cụm từ thích hợp ở cột B.
1 Tôi yêu cầu ngài và đệ tử của ngài
2 Sao anh đã hẹn với ông Lí mà không đi
3 Mày đừng có làm dại
4 Đi ngay ra cửa
5 Chúng ta phải đi nói cho
1-c2-d3-a4-e5-b
a Mà bay mất đầu con ạ
b Lão miệng biết để lão tự lo lấy
c Phải nhường, phải thua nhà vô địchXiêm ngay đi
d Để ông ấy chửi địa lên kia kìa
e Nếu không tao sẽ cho người lôi đi
Câu 14 ( 1đ) Giải thích lý do sắp xếp trật tự trong bộ phận câu in đậm dưới đây:
“ Lịch sử ta đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nước của nhân dân ta.Chúng ta có quyền tự hào vì những tran g lịch sử vẻ vang thời đại Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo,
Lê Lợi, Quang Trung Chúng ta phải ghi nhớ công lao các vị anh hùng dân tộc, vì các vị ấy là tiêu biểt
của một dân tộc anh hùng”
(Hồ Chí Minh, tinh thần yêu nước của nhân dân ta)
Bác đã kể tên các vị anh hùng dân tộc theo thứ tự xuất hiện của các vị ấy trong lịch sử.
************************************************
Câu 15( 6đ) Thuyết minh về chiếc áo dài dân tộc ?
a Mở bài ( 1đ) Giới thiệu chung về trang phục
+ Trang phục là 1 trong ba nhu cầu của đời sống vật chất
+ Trang phục là sản phẩm văn hoá sớm nhất của loài người
+ Trang phục gắn bó với sinh hoạt được thay đổi và phát triển qua quá trình lịch sử
+ Riêng tà áo dài luôn là tra ng phục đẹp của người phụ nữ Việt Nam
b Thân bài ( 4đ)
+ Giới thiệu về lịch sử và quá trình phát triển của chiếc áo dài:
áo dài thời xưa: chiếc áo dài đầu tiên hình thức ra sao? được làm bằng chất liệu vải gì? ( vải lụa,
vải thơ ) được sử dụng rộng rãi trong nhân dân nhất là các quya bà( 1đ)
Trang 4áo dài thời nay: Những năm đầu thế kỷ XX chiếc áo dài được cải tiến với nhiều kiểu dáng, cách
trang trí cổ áo, ngực áo, tà áo Khi mặc áo tôn thêm vẻ đẹp của người phụ nữ ( 1đ)
+ ý nghĩa của chiếc áo dài v ới cong người Vịêt Nam: Luôn gắn liền với hình ảnh người phụ nữ ViệtNam duyên dáng, khi nặc thể hiện lòng tự hào tự tôn d ân tộc, áo dài là trang phục mang phục mang bảnsắc văn hoá dân tộc ( 1đ)
c.Kết bài ( 1đ) ngày nay thời trang nước ngoài đã d u nhập vào nước ta, trang phục truyền thống
chiếc áo dài dân tộc vẫn là một biểu tượng đẹp của người phụ nữ
************************************************
Câu 17:Hãy hoàn thành những câu sau để có khái niệm về 4 kiểu câu: nghi vấn, cầu khiến, cảm thán, trần thuật?
Hoàn thành
1 Chức năng chính là dùng để hỏi Ngoài ra còn dùng để cầu khi ến, khẳng định, phủ định, đe
2 Chức năng chính là dùng để kể, thông báo, nhận định, trình bà y, miêu tả ngoài ra dùng để yêu
3 Chức năng chính là dùng để ra lệnh, yêu cầu, đề nghị, khuyên bảo là =>Câu cầu khiến
4 Chức năng chính là dùng để bộc lộ trực tiếp cảm xúc là =>Câu cảm thán
*****************************************
Câu 18 ( 2đ) Cho các tư cảm thán sau: Ôi, thay, trời ơi, hỡi ơi Hãy điền các từ đó vào chỗ trống trong
các đoạn trích sau đây:
1 Cô đơn là cảnh thân tù Thay (Tố Hữu- Tâm tư trong tù)
2 .quê hương ta đẹp quá! Ôi (Lê Anh Xuân- trở về quê nội)
3 .cha mẹ ơi! Anh không cảm thấy lửa ở mười đầu ngón tay nữa Anh nghe lửa cháy trong lồngngực, cháy ở bụng Trời ơi (Nguyễn Thành Trung – Rừng xà nu)
4 Đau đớn thay phận đàn bà, Hỡi ơi
, thân ấy biết là mấy thân! (Tố Hữu- Kính gửi cụ Nguyễn Du)
*************************************************
Câu 19 (3đ) Phân tích hiệu quả diễn đạt trật tự từ trong các câu sau.
a Gõ đầu rơi xuống đất, bằng giọng khàn khàn của người hút nh iều sái cũ, Cai Lệ thét!
b Lom khom dưới núi tiều vài chú
Lác đác bên sông chợ mấy nhà
Đáp án:
a Sự hung hãn của Cai Lệ Trình tự thời gian sự việc được nói đến và tạo mối liên kết giữa 2 vế của câu
b Sự vắng vẻ thưa thớt, buồn tẻ của buổi chiều tà, tạo ra sự hài hoà về mặt ngữ âm
Câu 3 ( 2đ) Chuyển đổi câu khẳng định thành câu phủ định
a Hôm nay, Nam đi Hà Nội
b Gia đình tôi đã ăn cơm
Đáp án
a Hôm nay, Nam không đi Hà Nội
b Gia đình tôi chuă ăn cơm tối
*******************************************
Câu 20: Hãy trình bày chức năng của thể cáo?
Dùng để trình bầy một chủ trương hay công bố kết quả một việc lớn để mọi người cùng biết.
*******************************************
Câu 21:Chỉ ra nét nghệ thuật đặc sắc của hai câu thơ đầu trong bài thơ “ Đi đường “ của Hồ Chí Minh và nêu tác dụng của biện pháp nghệ thuật đó ?
- Câu khẳng định và điệp ngữ “núi cao”
- Là lời nhận định về việc đi đường với biết bao khó khăn vất vả
********************************************
Câu 22:Phân tích Hình ảnh người dân chài và hình ảnh con thuyền trong khổ thơ thứ hai ( từ câu 3
đến câu 8 ) trong bài thơ “Quê Hương” của Tế Hanh ?
Trang 5- Nghề của làng được khắc hoạ qua hai thời điểm
+ Khi đoàn thuyền ra khơi đánh cá: hăng hái, mạnh mẽ, tích cực, khoẻ khoắn, tràn trề sức sống
trong thời gian không gian đầy hứa hẹn, hình ảnh cánh buồm gắn liền với tâm hồn của làng quê
Nghệ thuật so sánh
+ Khi đoàn thuyền trở về: tấp nập nhộn nhịp,với thành quả lao động to lớn “ Cá đầy ghe”
- Con thuyền gắn với sự sống của người dân chài cũng biết nghỉ ngơi sau một ngày lao động mệt mỏi
Câu 23 (2đ) Phân tích hiệu quả diễn đạt trật tự từ trong các câu s au.
a Gió bắt đầu thổi, những đám mây đen ùn ùn kéo tới phủ kín cả bầu trời, những hạt mưa xối xảtrút xuống, nước lênh láng khắp nơi trên mặt đất
=> Tự tự từ diễn đạt các sự việc xả y ra theo trật tự trước sau thể hiện sự qua sát trung thực, miêu tả tinhtế
***************************************
Câu 24(5đ): Một số bạn ở trường em đang đua đòi theo những lối ăn mặc không lành mạnh, không phù hợp với lứa tuổi học sinh, với truyền thống văn hoá của dân tộc và hoàn cảnh gia đình Em hãy viết một bài văn nghị luận để thuyết phục các bạn đó thay đổi cách ăn mặc cho đúng đắn hơn.
b.Thân bài (4đ)
1 Nguyên nhân dẫn đến việc ăn mặc không lành mạnh (1,5đ)
- Do đua đòi với bạn bè, muốn thể hiện mình là một con người sành điệu, hiện đại
- Do ảnh hưởng quá nhiều của phim ảnh
- Do được cha mẹ nuông chiều
2 Tác hại của việc ăn mặc ấy (1,5đ)
- Làm mất thời gian của các bạn
- ảnh hưởng xấu đến kết quả học tập
- Làm suy thoái phẩm chất đạo đức của người học sinh
- Gây tốn kém cho cha mẹ
3 Các bạn lầm tưởng rằng ăn mặc như vậy sẽ làm cho mình trở thành người văn minh, sành điệu (1đ)
4- Hành động hứa hẹn.(b) d- Người nói bày tỏ thái độ ngợi ca, chê bai, trách cứ, vui mừng, lo sợ…
Câu 26 : Hãy trả lời các câu hỏi sau
a Mục đích của thểchiếu là gì? Ban bố mệnh lệnh của nhà vua
b Chức năng của thểhịch là gì? Cổ động, thuyết phục kêu gọi đấu tranh chống thù trong, giặcngoài
c Chức năng của thểcáo là gì?s Trình bày một chủ trương hay côn g bố một việc lớn
d Chức năng của thể Tấu là gì? Tâu vua những ý kiến, đề nghị của bề tôi
Trang 6Câu 27 :(2 điểm)Hãy phân tích nội dung hai câu thơ sau
“Trong tù không rượu cũng không hoa Cảnh đẹp đêm nay khó hững hờ”
Yêu cầu học sinh phân tích được hai ý(mỗi ý 1 điểm)
- Hoàn cảnh ngắm trăng của Bác : Trong tu, thiếu thốn mọi thứ
- Tâm trạng ngắm trăng của Bác trước cảnh trăng đẹp ngoài tròi
Câu 28:(5 điểm)”Bình ngô đại cáo”có Nguyễn Trải là áng văn thể hiện sâu sắc niền tự hào dân tộc của đất nước Đại Việt Hãy chứng minh điều đó qua văn bản.”Nước Đại Việt ta”(Trích trong
“Bình Ngô Đại Cáo” )
Yêu cầu chung - Thể loại:Nghị luận chứng minh
- Nội dung :Lòng tự hào dân tộc
- Phạm vi :”Nước Đại Việt ta”
Yêu cầu cụ thể :
Ý 1:Lòng tự hào dân tộc còn thể hiện qua sự khẳng định đọc lập chủ quyền của Đất nước Đại Việt Đó là một đất nước
- Có nền văn minh lâu đời “Vốn xây nền văn hiến ”
- Có cương vực lãnh thổ rỏ ràng :”Sông núi bờ cỏi đã chia ”
- Có phong tục tập quán riêng “Phong tục bắc nam ”
- Có lịch sử , chế độ riêng :”Từ Triệu, Đinh , Lý ,Trần ”
Ý2:Lòng tự hào dân tộc còn thể hiện qua việc thể hiện sừc mạnh của chính nghĩa làm nên chiến thắng trong lịch sử chống quân thù (Cửa Hàm Tử bắt sống Toa Đô ,sôngBạch đằng giết tươi Ô Mã)
Khi phân tích các dẫn chứng,yêu cầu học sinh phân tích được giá trị biểu cảm của các từ ngữ “Từ trước”
”Vốn xây ” ”Đã lâu ” ”Đã chia” ”Cũng khác” và biện pháp so sánh ta với Trung Quốc (Đặt ta ngang với Trung Quốc )để thấy rỏ ý thức tự hào dân tộc trong “Nước Đại Việt ta”
*****************************************
C©u 29( 1 ®iÓm ) ChÐp thuĩc bµi th¬ “ Tøc c¶nh P¸c – Bê “ Bµi th¬ ®îc s¸ng t¸c trong hoµn c¶nh nµo ?
*****************************************
C©u 30 ( 7 ®iÓm )
Tõ c¸c bµi th¬ : “ Ng¾m tr¨ng “ cña Hơ ChÝ Minh vµ “ Khi con tu hó “ cña Tỉ H÷u, h·y viÕt mĩt bµi v¨n nghÞ luỊn tr×nh bµy c¶m nhỊn vµ suy nghÜ cña em vÒ t×nh yªu thiªn nhiªn s©u s¾c vµ niÒm kh¸t khao tù do ch¸y bâng cña ngíi chiÕn sÜ c¸ch m¹ng trong c¶nh tï ®µ y.
*****************************************
Cđu 31: (1,0 điểm) Phât hiện lỗi lôgic trong câc cđu sau Chữa lại câc lỗi đó.
a Tố Hữu lă một nhă thơ lớn, ông đê đễ lại hăng trăm băi văn tuyệt tâc
b Nếu không tin bạn thì sao em lại cố tình không nói những bí mật của em
c Em hứa sẽ học tốt câc môn Toân, Lí, Hoâ vă câc môn khoa học xê hội khâc
d Trong việc học tập nói chung vă lao động nói riíng, bạn Nam đều rất gương mẫu
Đâp ân
Đúng mỗi cđu: 0,25 điểm Học sinh chú ý đến mối quan hệ lôgic giữa câc vế cđu:
a Chú ý đến câc từ: nhă thơ lớn – băi văn tuyệt tâc
b Chú ý đến cặp quan hệ từ: nếu…th ì (sao)
c Chú ý đến quan hệ giữa: Toân, Lí, Hoâ v ă câc môn khoa học xê hội
d Chú ý đến quan hệ giữa: việc học tập nói chung v ă lao động nói riíng
Có thể chữa lại như sau:
a Tố Hữu lă một nhă thơ lớn, ông đê để lại hăng trăm băi thơ tuyệt tâc
b Vì không tin bạn nín em cố tình không nói những bí mật của em
c Em hứa sẽ học tốt câc môn Toân, Lí, Hoâ v ă câc môn khoa học xê hội
d trong cả việc học tập vă lao động, bạn Nam đều rất gương mẫu
Trang 7************************* *************
Cõu 32: (2,0 điểm) Xỏc định kiểu cõu v à cỏc hành động núi của những cõu sau.
1 Lạy chị em núi gỡ đõu!
2 Đi tỡm lại con cỏ và đũi một cỏi nhà rộng
3 Tiếc thay nước đó đỏnh phốn
Mà cho bựn lại vẩn lờn mấy lần
4 Tụi và Nam cựng đi đến trường
Đỳng mỗi cõu: 0,5 điểm
Kiểu cõu Hành động núi
Yờu cầu về kiến thức: Học sinh l àm nổi bật được cỏc ý cơ bản sau:
í 1: (2,5 điểm) Phõn tớch và làm nổi bật thỏi độ giả nhõn, giả nghĩa của chủ nghĩa thực dõn.
* Trước chiến tranh: khinh bỉ, coi th ường, bị đỏnh đập, bị xem l à giống người hạ đẳng, bị coi là sỳc vật
* Chiến tranh xảy ra: tõng bốc, vỗ về, đ ược phong những danh hiệu cao quý (chỳ ý cỏch d ựng từ ngữ:mỉa mai)
+ Số phận người dõn bản xứ:
- Đột ngột xa lỡa vợ con, gia đỡnh, quờ hương vỡ mục đớch vụ nghĩa, đem mạng sống đỏnh đổi nhữngvinh dự hóo huyền
- Bị biến thành vật hi sinh cho lợi ớch, danh dự của kẻ cầm quyền…
- Ở hậu phương:…bị bệnh tật, cỏi chết đau đớn; chỳ ý những số liệu về số ng ười dõn bản xứ phải bỏmỡnh trờn đất Phỏp
+ Cỏc thủ đoạn bắt lớnh:
- Khẩu hiệu tỡnh nguyện (chỳ ý cỏch núi mỉa mai)
- Hành động bắt lớnh khủng bố, võy rỏp…Xoay xở tiền bạc…
í 2: (2,5 điểm) Phõn tớch làm nổi bật bộ mặt lật lọng, tàn bạo của thực dõn Phỏp.
* Chiến tranh kết thỳc:
- Người đó từng hi sinh xương mỏu, từng được tõng bốc trở lại giống ng ười “hốn hạ”
- Bị lột hết của cải riờng, bị đỏnh đập, cho ăn như lợn, được xếp như lợn…
- Về nước: cỳt đi…
í 3: (2,0 điểm) Phõn tớch làm sỏng tỏ thỏi độ đồng cảm, xút th ương của tỏc giả.
Nguyễn Ái Quốc đó vạch trần tội ỏc của chủ nghĩa thực dõn bằng những t ư liệu xỏc thực và bằng ngũibỳt chõm biếm, trào phỳng sỏc sảo Giọng điệu của đoạn văn vừa đanh thộp, vừa chua c hỏt, mỉa mai.Toàn bộ tỏc phẩm toỏt lờn lũng căm thự mónh liệt của tỏc giả trước tội ỏc tày trời của bọn thực dõn, đếquốc, thể hiện lũng cảm thụng và sõu sắc của Nguyến Ái Quốc đối với nhõn dõn cỏc n ước thuộc địa
Tỏc phẩm là bản cỏo trạng đanh thộp, chớnh xỏc và khoa học về những tội ỏc dó man của thực dõnPhỏp ở Việt Nam, Đụng Dương và ở Chõu Phi là những bằng chứng, những con số, những sự thật ph ơitrần bản chất búc lột, ỏp bức vụ c ựng ghờ rợn của chủ nghĩa thực dõn
********************************* *****
Câu 34 2 điểm
a)Chiếu là thể loại như thế nào ? 0,5 điểm
b) Vì sao nói Chiếu dời đô của Lí Công Uẩn ra đời phản ánh ý chí độc lập, tự cường và sự phát triển lớn mạnh của dân tộc Đại Việt ? 1,5 điểm
+ Chiếu là thể văn do vua dùng để ban bố mệnh lệnh Chiếu có thể viết bằng văn vần, văn biền ngẫu hoặcvăn xuôi; chiếu được công bố và đón nhận một cách trang trọng
+ Năm 1010, Lí Công Uẩn ban chiếu dời đô từ vùng núi Hoa Lư ra vùng đồng bằng đất rộng chứng tỏtriều đình nhà Lí đã đủ sức chấm dứt nạn phong kiến cát cứ
+ Việc dời đô chứng tỏ thế và lực của dân tộc Đại Việt đã mạnh, đã đủ sức sánh ngang hàng với phongkiến phương Bắc
+ Định đô ở Thăng Long là thực hiện nguyện vọng của nhân dân thu giang sơn về một mối, nguyện vọngxây dựng một đất nước độc lập, tự cường cho muôn đời …
Trang 8Câu 35 Bài thơ Tức cảnh Pác Bó cho ta thấy rõ tinh thần lạc quan, phong thái ung dung của Bác
Hồ trong cuộc sống cách mạng đầy gian khổ ở Pác Bó Với Người, làm cách mạng và sống hoà hợp với thiên nhiên là một niềm vui lớn Em hãy làm sáng tỏ nhận định trên 6 điểm
a Mở bài:
+ Giới thiệu khái quát hoàn cảnh ra đời của bài thơ "Tức cảnh Pác Bó":
Tháng 2 năm 1941, sau ba mươi năm bôn ba hoạt động cách mạng ở nước ngoài, Bác Hồ trở về Tổquốc trực tiếp lãnh đạo phong trào cách mạng trong nước Người sống và làm việc trong hoàn cảnh hếtsức gian khổ: ở trong hang Pác Bó, một hang núi nhỏ sát biên giới Việt -Trung thuộc huyện Hà Quảng,tỉnh Cao Bằng Hàng ngày, Bác phải ăn cháo ngô, măng rừng thay cơm, bàn làm việc là một phiến đábên bờ suối cạnh hang (được Người đặt tên là suối Lê -nin) Bài thơ ra đời trong hoàn cảnh đặc biệt ấy.+ Bài thơTức cảnh Pác Bó cho ta thấy rõ tinh thần lạc quan, phong thái ung dung của Bác Hồ trong
cuộc sống cách mạng đầy gian khổ ở Pác Bó Với Người, làm cách mạng và sống hoà hợp với thiên nhiên
là một niềm vui lớn Trích dẫn bài thơ : " … "
b Thân bài:
+ Phân tích để làm sáng tỏ ý thứ nhất: Bài thơ Tức cảnh Pác Bó cho ta thấy rõ tinh thần lạc quan,
phong thái ung dung của Bác Hồ trong cuộc sống cách mạng đầy gian khổ ở Pác Bó
- Giọng điệu của từng câu thơ, giọng điệu chung của cả bài thơ là giọng điệu vui tươi, phơi phới cho tathấy rõ phong thái ung dung của Bác:
" Sáng ra bờ suối, tối vào hang… "
- Câu thơ thứ hai vẫn tiếp mạch cảm xúc ấy, lại có thêm nét vui đùa: mọi thứ ở đây thật đầy đủ, luôn cósẵn:
" Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn s àng "
- Nếu ở câu thơ thứ nhất Bác nói về việc ở, câu thơ thứ hai nói về việc ăn, thì ở câu thơ thứ ba, Bác nói về
điều kiện làm việc:
" Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng "
- Ba câu thơ đã thuật lại cảnh sinh hoạt của nhân vật tr ữ tình - người chiến sĩ cánh mạng sống và làm việc
ở Pác Bó Cả ba câu thơ đều toát lên vẻ ung dung, tự tại và sự thích thú, bằng lòng …Vượt lên cuộc sống
đầy gian khổ, khó khăn, thiếu thốn ở Pác Bó, Bác luôn lạc quan, ung dung - đó chính là phong cách, cốtcánh của người chiến sĩ cánh mạng kiên cường
+ Phân tích để làm sáng tỏ ý thứ hai: Với Người, làm cách mạng và sống hoà hợp với thiên nhiên là
- Nhưng niềm vui lớn nhất của Bác Hồ chính là niềm vui vô hạn của người chiến sĩ cách mạng sau bamươi năm bôn ba tìm đường cứu nước, cứu dân được trở về sống giữa lòng đất nước, được trực tiếp lãnh
đạo cách mạng
- Hình tượng người chiến sĩ cách mạng hiện lên trong câu thơ thứ ba và thứ tư là hình tượng vừa chânthực, sinh động vừa có một tầm vóc lớn lao, vĩ đại: Bác Hồ đan g dịch lịch sử Đảng cộng sản Liên Xô làmtài liệu để huấn luyện cán bộ - cảnh ấy, cuộc sống ấy quả thực là một cuộc sống cách mạng " Thật là sang "
Kết bài :
+ Khẳng định lại nội dung bài thơ
+ Liên hệ với bản thân, liên hệ với việc thực hiện cuộc v ận động lớn"Học tập và làm theo tấm gương đạo
đức Hồ Chí Minh" của toàn Đảng, toàn dân hiện nay
*************************************
Câu 36 Chép lại theo trí nhớ bài thơ “Tức cảnh Pác Bó” của Hồ Chí Minh và nêu nội dung chính của bài thơ?
- Chép được bài thơ đúng như văn bản sgk (1đ )
Trang 9- Nêu nội dung chính của bài thơ: Bài thơ cho thấy tinh thần lạc quan, phong thái ung dung củaBác Hồ trong cuộc sống cách mạng đầy gian khổ ở Pác Bó Với người, làm cách mạng và sốn ghoà hợp với thiên nhiên là một niềm vui lớn.
*************************************
Câu 37 Thụng qua cỏc văn bản của tác giả Nguyễn Ai Quốc – Hồ Chí Minh ( Bác Hồ)đã học ở lớp 8 (Tức cảnh Pỏc Bú, Ngắm trăng, Thuế mỏu) Hóy viết một đoạn văn ngắn (theo lối diễn dịch hoặc qui nạp ) nêu suy nghĩ của em về phẩm chất tâm hồn của Bác.
HS trả lời bằng đoạn văn nghị luận ngắn nh ưng chủ yếu phải núi được con người của Bỏc Hồ:
- Yờu thiờn nhiờn, thớch sống gần gũi và hũa hợp với thiờn nhiờn
- Cú tinh thần lạc quan trọng mọi hoàn cảnh
- Cú phong thỏi ung dung, đư ờng hoàng trong mọi khú khăn, gian khổ
- Cú tài văn chương
- Cú tinh thần yờu nước, chống ngoại xõm (Biết thụng cảm nh ỡn thấy được tỡnh
cảnh khốn cựng, thảm thương của người dõn thuộc địa Lột trần bộ mặt xấu xa
(Hồ Chí Minh – 1941)
a- Đảo trật tự từ trong câu in đậm mà n ội dung không thay đổi?
b- Giải thích tại sao Bác Hồ lại lựa chọn trật tự từ như vậy ?
a- Vẫn sẵn sàng cháo bẹ rau măng
Vẫn sẵn sàng rau măng cháo bẹ
Rau măng cháo bẹ vẫn s ẵn sàng (Mỗi câu đảo trật tự đúng 1 điểm)
b- T/D:Tạo sự liên kết trong bài thơ - Gieo vần “ ang” ( 1 điểm)
***************************************
Câu 39 Kể tên các văn bản nghị luận đã học ở lớp 8 kì II và nói rõ thể loại từng văn bản?(2,5đ)
Chiếu dời đô - Thể chiếu
a Giaỷi thớch caõu noựi cuỷa M Go -rụ-ki:
- Giaự trũ cuỷa saựch:
+ Laứ kieỏn thửực cuỷa con ngửụứi ủaừ ủửụùc tớch luyừ, choùn loùc toồng hụùp
+ Coự giaự trũ vửụùt thụứi gian, khoõng gian
- Saựch vaứ kieỏn thửực laứ con ủửụứng soỏng:
+ Giuựp hieồu bieỏt veà the ỏ giụựi xung quanh, veà vuừ truù, ủaỏt nửụực khaực treõn theỏ giụựi… + Giuựp hieồu bieỏt veà cuoọc soỏng con ngửụứi caực thụứi kỡ, daõn toọc khaực, caực neàn vaờn hoaự,phong tuùc taõùp quaựn khaực nhau
+ Giuựp con ngửụứi bieỏt ửụực mụ, nuoõi dửụừng khaựt voùng
b Taực duùng cuỷa saựch:
- Saựch toỏt:
+ Giuựp hieồu bieỏt veà cuoọc soỏng
+ Giuựp nuoõi dửụừng ử ụực mụ, khaựt voùng
- Saựch xaỏu:
Trang 10+ Hieồu sai veà ngửụứi khaực, veà cuoọc soỏng.
+ Suy nghú, tỡnh caỷm theo hửụựng tieõu cửùc
c Thaựi ủoọ cuỷa baỷn thaõn ủoỏ i vụựi saựch:
- Yeõu saựch, ủoùc saựch ủeồ tửù boài dửụừng kieỏn thửực
- Choùn saựch toỏt ủeồ ủoùc
* KB:
- Khaỳng ủũnh taực duùng cuỷa saựch tửứ trửụực tụựi nay
- Saựch seừ gaộn boự maừi vụựi con ngửụứi
******************************************
Cõu 41 Khỏi quỏt trỡnh tự lập luận của đoạn trớch N ước Đại Việt ta bằng một s ơ đồ.
+ Yờn dõn - Nền văn hiến
- Đúng đắn tiến bộ: Phổ cập phát triển giáo dục theo diện rộng
- Nêu nội dung dạy của thầy: Theo Chu tử, theo tứ Thử, Ngũ Kinh (Nho giáo phong kiến)
- Phương pháp học tiểu học để bồi gốc rồi tiến lên trung học, đại học
=>Trình tự, phân cấp để ý mạch lạc, hợp lí
* Phép học:
+ Học từ thấp -> cao; hình thức học rộng nhưng gọn, học đi đôi với hành
+ Học rộng, nghĩ sâu rồi tóm gọn (kết hợp giữa rộng – sâu; và điểm cốt nắm giữ lấy kiến thức cơ bản,trung tâm)
Cõu 43: Bài thơ "Ngắm trăng" thể hiện lũng yờu thiờn nhiờn và phong thỏi ung dung c ủa Bỏc Hồ
trong cảnh tự đày Em hóy viết bài giới thiệu về tỏc giả, tỏc phẩ m và làm sỏng tỏ nội dung trờn ?
1 Giới thiệu tỏc giả : (1,5 điểm)
- Hồ Chớ Minh (1890 - 1969) tờn gọi thời niờn thiếu là Nguyễn Sinh Cung, lỳc đi dạy lấy t ờnNguyễn Tất Thành, trong thời kỳ đầu hoạt động cỏch mạng mang t ờn Nguyễn Ái Quốc Sinh tại KimLiờn ( Làng Sen ), Nam Đàn, Ngh ệ An Song thõn Người là cụ Nguyễn Sinh Sắc và cụ Hoàng Thị Loan
(0,5 điểm)
- Hồ Chớ Minh là người chiến sĩ cộng sản ti ờn phong trong phong trào cỏch m ạng Việt Nam Từtrẻ, người đó nung nấu ý chớ cứu nước, sớm bụn ba tỡm đường giải phúng dõn tộc Sau 30 năm ở n ướcngoài, thỏng 2 - 1941, Người về nước, trực tiếp lónh đạo cỏch mạng ở Việt Nam Đến năm 1945, d ưới sựlónh đạo của Người, Cỏch mạng thỏng Tỏm th ành cụng, khai sinh ra nư ớc Việt Nam Dõn Chủ CộngHoà Người được bầu làm vị Chủ tịch đầu tiờn của nhà nước non trẻ ấy Từ đú, Người luụn đảm nhiệmnhững chức vụ quan trọng nh ất của Đảng và Nhà Nước, lónh đạo toàn dõn giành thắng lợi trong hai
điểm)
Trang 11- Hồ Chí Minh vừa là nhà chính trị lỗi lạc, vừa là nhà văn hoá lớn Trong sự nghiệp lớn lao củaNgười có một di sản đặc biệt, đó l à sự nghiệp văn học Bên cạnh văn chính luận và truyện - ký, thơ ca là
2 Giới thiệu tác phẩm: (1 điểm)
- Bài thơ " Ngắm trăng " trích trong tập " Nhật ký trong t ù "- tập thơ được Bác viết trong nhà tùTưởng Giới Thạch, tại Quảng Tây - Trung Quốc, từ tháng 8 - 1942 đến tháng 9 - 1943 (0,5 điểm)
- Bài thơ viết bằng chữ Hán, thể thất ngôn tứ tuyệt, bản dịch của Nam Trâ n (0,5 điểm)
3 Chứng minh nội dung vấn đề: (3 điểm)
Học sinh có thể lồng ghép hai nội dung một cách h ài hoà, nhuần nhuyễn Sau đây là một số gợi ý :
a Lòng yêu thiên nhiên: (1,5 điểm)
- Bác chọn đề tài về thiên nhiên (Trăng) Bác ngh ĩ đến trăng và việc ngắm trăng ngay cả khi bản
- Sự xốn xang, bối rối rất nghệ sĩ tr ước cảnh đẹp đêm trăng của Bác (0,5 điểm)
- Sự giao hoà tự nhiên, tuyệt vời giữa con người và vầng trăng tri kỷ Tình cảm song phương chothấy mối quan hệ gắn bó tri âm giữa trăng v à người (0,5 điểm)
b Phong thái ung dung: (1,5 đi ểm)
-Hoàn cảnh khắc nghiệt của nh à tù Tưởng Giới Thạch không trói buộc được tinh thần và tâm hồnngười tù, không làm mất đi nét thư thái ung dung vốn sẵn có ở Bác (0,5 điểm)
- Bác tự do rung động với vầng trăng, với cảnh đẹp bất chấp ho àn cảnh, bất chấp cái song sắt t ànbạo - biểu tượng cụ thể của nhà tù (Cuộc vượt ngục tinh thần) (0,5 điểm)
- Nét nổi bật của hồn thơ Hồ Chí Minh là sự vươn tới cái đẹp , ánh sáng, tự do Đó chính l à sự kếthợp giữa dáng dấp ung dung tự tại của một hiền triết - thi nhân với tinh thần lạc quan của ng ười chiến sĩ
Chưa nghe hết câu, tôi đã hếch răng lên, xì một hơi rõ dài Rồi với điệu bộ khinh khỉnh, tôi mắng:
- Chú mày hôi như cú mèo th ế này, ta nào chịu được Thôi, im cái điệu hát m ưa dầm sùi sụt ấy đi Đào
tổ nông thì cho chết!" ( Tô Hoài, Bài học đường đời đầu tiên )
a) Dựa vào đoạn trích trên và những hiểu biết của em về văn bản " B ài học đường đời đầu tiên" ( NgữVăn 6 - Tập hai ), hãy xác định vai xã hội của hai nhân vật tham gia cuộc thoại tr ên?
b) Từ những lời thoại trên, em hãy cho biết mỗi nhân vật tham gia hội thoại đ ã có thái độ như thế nàođối với nhân vật khác trong cuộc thoại?
Đáp án
a Xét về tuổi: Dế Mèn và Dế Choắt là ngang vai (quan hệ thân sơ: bạn hàng xóm)
Xét về địa vị: Dế Mèn là vai trên, dế choắt là vai dưới
b Thái độ của từng nhân vật:
+ Dế Mèn: khinh thường, chế giễu, hênh hoang
+ Dế Choắt: kính trọng, lễ phép, hi ền lành
*******************************************
Câu 45 ( 3,0 điểm ):
a Chép lại 6 câu đầu trong bài thơ “ Khi con tu hú” c ủa nhà thơ Tố Hữu
b.Viết một đoạn văn chỉ ra cái hay của 6 câu thơ em vừa chép
- Bức tranh mùa hè cảm nhận qua tâm trạng người tù cách mạng Đó là bức tranh tràn ngập âmthanh, rực rỡ sắc màu Bức tranh của cuộc sống ấm no hạnh phúc
*******************************************
Câu 46: ( 6,0 điểm) Hãy làm sáng tỏ ý kiến sau “Bản lĩnh l à vũ khí chiến đấu của người thanh niên trong thời đại mới”?
+ Học sinh có thể có nhiều cách viết nh ưng cần thể hiện được các nội dung cơ bản sau:
- Bản lĩnh là đức tính tự quyết định một cách độc lập thái độ, h ành động của con người; là sự kiên
định, vững vàng không vì áp lực bên ngoài mà thay đổi quan điểm.(0,25 điểm)
Trang 12- Bản lĩnh thanh niên thời đại mới: Thời đại mới - thời đại thế kỉ 21 là thời đại của khoa học công nghệphát triển như vũ bão.Con người, nhất là thanh niên của thời đại này cần có trí tuệ sắc sảo, có sức khỏedồi dào, có đạo đức trong sáng và có đời sống tâm hồn phong phú Tuy nhiên, thế hệ trẻ cũng cần phải
có bản lĩnh kiên định, vững vàng, biết sống có lí tưởng, có ước mơ và nghị lực Phấn đấu tu dưỡng, rènluyện để thực hiện cho bằng đ ược ước mơ đó ( 0,5 điểm)
- Tại sao thanh niên thời đại mới cần có bản lĩnh? Xã hội ngày càng phát triển kéo theo đó là nhữngmặt trái tất yếu của nó Đó l à sự suy thoái về đạo đức con ng ười trước sự tấn công của những tệ nạn x ãhội Lối sống ích kỉ, thực dụng, chỉ cần thỏa mãn dục vọng thấp hèn của cá nhân đang hủy diệt lý t ưởngsống của con người Thanh niên là lứa tuổi nhạy cảm, dễ bị lôi kéo, nếu không có bản lĩnh hoặc bản lĩnhkhông vững vàng thì sẽ đánh mất bản thân (0,5 điểm)
- Khẳng định hành trang vào thời đại mới của thanh niên không chỉ là kiến thức, sức khỏe, đạo đức, tâm
hồn mà còn là bản lĩnh và phải là bản lĩnh vững vàng ( 0,25 điểm)
Câu 47: (6,0 điểm)Phân tích bài “Ngắm trăng” của Hồ Chí Minh để thấy t ư thế của người tù cách mạng kiên cường, giàu lòng yêu thiên nhiên?
* Yêu cầu chung:
+ Kiểu bài: Phân tích tác phẩm kết hợp với chứng minh
+ Nội dung: Phân tích bài thơ “Ngắm trăng” để thấy được mặc dù bị giam cầm về thể xác nhưng songsắt nhà tù không thể giam hãm được tinh thần của người tù - người chiến sỹ cách mạng Hồ Chí Minh
*Yêu cầu cụ thể:
a-Mở bài (0,5 điểm)
- Giới thiệu khái quát về Hồ Chí Minh v à tập thơ “Nhật kí trong tù”
- Một trong những vẻ đẹp về nội dung của tập nhật kí đồng t hời cũng là vẻ đẹp của con người Hồ ChíMinh là sự vượt ngục về tinh thần, điều đó thể hiện r õ ngay từ lời đề từ mở đầu tập nhật kí (Trích dẫn 2
câu thơ trong bài đề từ) và được thể hiện cụ thể, sinh động trong b ài thơ “Ngắm trăng”.
b-Thân bài (5,0 điểm)
1- Giải thích nội dung ý nghĩa hai câu th ơ trong bài đề từ tập nhật kí (1,0 điểm)
Là lời khẳng đinh mặc dù bị giam hãm trong tù ngục nhưng song sắt nhà tù chỉ giam cầm được thểxác chứ không giam hãm được tinh thần của người tù- người chiến sỹ cách mạng Hồ Chí Minh
2- Chứng minh nội dung ý thơ qua bài thơ “Ngắm trăng” (4,0 điểm)
Bài thơ “Ngắm trăng” là một trong những bài thơ tiêu biểu thể hiện rõ nhất cho lời khẳng định “Thânthể ngoài lao”
*Hai câu đầu:
+ Hoàn cảnh ngắm trăng của người tù hết sức đặc biệt: mất tự do về thân thể (trong t ù), thiếu “rượu”,
“hoa” những thứ không thể thiếu khi th ưởng nguyệt của các thi nhân x ưa Điệp ngữ “không” khẳng định
sự thiếu thốn trong cảnh ngục t ù đày
+ Tuy nhiên, trước đêm trăng đẹp tâm hồn thi sĩ đã bối rối, xúc động, xốn xang
Câu hỏi tu từ “Đối thử lương tiêu nại nhược hà” biểu hiện tâm trạng của Bác tr ước cảnh đẹp đêm trăng
*Hai câu cuối:
+ Vượt lên trên cảnh ngộ, những thiếu thốn của chốn lao t ù, Bác mở rộng hồn mình để cảm nhận vẻđẹp của đêm trăng
- Biện pháp đối ngữ (nhân- minh nguyệt, nguyệt- thi gia) , nghệ thuật nhân hóa, cách sử dụng từ
“khán” thay cho “vọng” ở nhan đề thể hiện mối quan hệ bạn b è tri âm, tri kỉ giữa trăng với ngườitù
+ Sự giao hòa giữa Bác với vầng trăng biểu thị tình yêu thiên nhiên, tinh th ần lạc quan, sự tự do nội tạicao độ, khát vọng tự do, là cuộc vượt ngục bằng tinh thần của Bác
+ Mở đầu bài thơ là hình ảnh người tù nhưng kết thúc bài thơ chỉ có hình ảnh “thi gia”, kẻ thù chỉ cóthể giam cầm thân thể Bác chứ không giam h ãm được tâm hồn Bác đúng nh ư Bác đã từng viết “Thânthể… ngoài lao”
Trang 13Nào đâu nh ững đêm vàng bên bờ suối
Ta say mồi đứng uống ánh trăng tan ?
Nội dung chính của đoạn th ơ là gì ?
- Bức tranh hùng vĩ của núi rừng qua hồi t ưởng của con hổ
****************************************
Câu 49(6 điểm):
Một số bạn đang đua địi theo lối ăn mặc khơng lành mạnh,khơng phù hợp với lứa tuổi học
sinh,truyền thống văn hĩa dân tộc v à hồn cảnh của gia đình
Em hãy viết một bài nghị luận để thuyết phục các bạn đĩ thay đổi cách ăn mặc cho đúng đắn h ơn./
*****************************************
Câu 50: (2đ) Chỉ ra cái hay trong hai câu thơ sau:
“Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng Ruớn thân trắng bao la thâu góp gió” ( Quê hương – Tế Hanh)
- Là sự so sánh đầy bất ngờ, mới lạ vừa đúng vừa hay, khi nhà thơ ví cánh buồm (cụ thể) với mảnh
- Có sự chuyển hóa và hòa nhập giữa cánh buồm trắng trên những con thuyền ra khơi với khao kh átsống trong sáng, mạnh mẽ và lương thiện của người ngư dân làng biển (1đ)
*************************************
Câu 51: Sự phát triển của ý thức độc lập và tinh thần tự hào dân tộc qua “ Chiếu dời đô”, “Hịch tướng
sĩ” và “Nước Đại Việt ta”.
A/ Mở bài: (1 đ) Truyền thống yêu nước của dân tộc ta, cụ thể là qua 3 văn bản trên.
C/ Kết bài: Khẳng định tinh thần yêu nước của dân tộc ta là truyền thống quý báu có từ lâu đời và
ngày càng được phát huy (1,0 đ)
***************************************
Câu 52: Khao khát tự do của nhân vật trữ tình qua hai bài thơ “Nhớ rừng” (Thế Lữ) và “Khi con tu
hú” (Tố Hữu).
A/ Mở bài: Nêu vị trí, vai trò quan trọng của hai văn bản trong nền văn học Việt Nam nói chung,
phong trào thơ mới nói riêng (1,0 đ)
B/ Thân bài: (3,0 đ)
+ Giống nhau: Khao khát tự do cháy bỏng, nỗi cô đơn, buồn bực trong cuộc sống bị tù đày, giam giữ.(1,0 đ)
+ Khác nhau: (2,0 đ)
“Nhớ rừng” là sự bất lực, chán ngán, đành chấp nhận hoàn cảnh (0,75 đ)
“Khi con tu hú”là tâm trạng của người chiến sĩ cách mạng tre tuổi: khao khát, hi vọng, quyếttâm muốn “tháo cũi xổ lồng” để tiếp tục chiến đấu, cống hiến vì lý tưởng (0,75 đ)
“Nhớ rừng” là thơ mới lãng mạn, khi con tu hú là thơ mới cách mạng (0,5 đ)
Trang 14a Trước sau cũng một lần xấu, chả nhẽ bán xới m ãi được sao? (Nguyên Hồng)
c Chứ cháu có giám bỏ bễ tiền s ưu của nhà nước đâu? (Ngô Tất Tố)
d Tôi biết làm thế nào bây giờ? ( Tô Hoài)
a Trước sau cũng một lần xấu, không bán xới m ãi được đâu
b Tôi cũng không sung sướng hơn cụ
c Cháu đâu dám bỏ bễ tiền sưu của nhà nước
d Tôi thật không biết làm thế nào!
**********************************
Câu 55 ( 2 đ) Nêu hiệu quả diễn đạt của trật tự từ trong những câu in nghi êng dưới đây.
a đau đớn thay phận dàn bà
Lời rằng bạc mệnh cũng l à lời chung (Nguyễn Du)
b Đứng bên ni đồng ngó bên tê đồng mênh mông bát ngát
Đứng bên tê đồng ngó bên ni đồng bát ngát mênh mông
Thân em như chẽn lúa đòng đòng
Phất phơ trước ngọn nắng hồng ban mai (Ca dao)
HS nêu được hiệu quả diễn đạt của trật tự từ trong các câu in đậm:
a, Nhà thơ Nguyễn Du đã đảo vị ngữ lên trước chủ ngữ: Vừa nhân mạnh đ ược thân phận đau khổ, bấthạnh của người phụ nữ trong xã hội phong kiến vừa thể hiện tâm trạng th ương xót, đồng cảm của tácgiả
b Cách điệp và đảo trật tự từ trong câu ca dao đ ã giúp người đọc hình dung được nhìn phía nào cũngthấy cái mênh mông, bát ngát của cánh đồng Cánh đồng không chỉ rộng lớn m à còn rất đẹp và tràn đầysức sống
a Giải thích nghĩa đen câu tục ngữ:
+ Nghĩa đen: Mài mãi một thanh sắt rồi cũng thành một chiếc kim nhỏ bé Muốn m ài sắt thành kimphải rất lâu, bỏ nhiều công sức
+ Nghĩa bóng: Một việc dù khó đến mấy, lớn đến mấy song ki ên trì làm thì rồi cũng thành công
+ Ý nghĩa: Câu tục ngữ vừa đúc kết mộ t kinh nghiệm sống của nhân dân vừa cổ vũ những con ng ườidám đương đầu với việc khó và có lòng say mê, kiên trì sẽ đạt kết quả
b Chứng minh câu tuc jngữ:
Trang 15- Lấy những dẫn chứng trong cuộc sống quang ta (ở cỏc lĩnh vực lao động, học tập, r ốn luyện…)
- Cú thể lấy dẫn chứng ttrong văn học (VD Sự tớch d ưa hấu…)
- Những dẫn chứng trờn thế giới (gương cỏc nhà bỏc học trong nghiờn cứu khoa học…)
3 Kết bài:
- Khẳng định ý nghĩa đỳng đắn của cõu tục ngữ
- Rỳt ra bài học cho bản thõn
******************** ******************
Câu 57: (2đ) Nêu ý nghĩa tiếng chim tu hú ở đầu và cuối bài thơ Khi con tú hú của Tố Hữu?
ý nghĩa của tiếng chim tu hú ở đầu và cuối bài thơ là:
+ ở đầu:
- Tiếng chim hiền lành gọi bầy, gọi bạn, âm thanh trong sáng.(0,5đ)
- Tiếng chim báo hiệu cảnh mùa hè đẹp đẽ, tưng bừng, tràn đầy nhựa sống, khơi thức khát vọng tự do.(0,5đ)
+ Lần cuối:
- Tiếng kêu khắc khoải, giục giã, thiêu đốt (0,25 đ)
- Tiếng kêu khiến nhà thơ cảm thấy bực bội, khổ đau, day dứt (0,25đ)
- Thôi thúc người chiến sĩ đạp tan cái xà lim chật chội, trở về với cuộc sống tự do bên ngoài (0,25đ)
- Khát vọng tự do cháy bỏng của người chiến sĩ cách mạng (0,25đ)
**********************************
Câu 58: (5đ) Có ý kiến cho rằng: “Bình Ngô đại cáo” có ý nghĩa như một bản tuyên ngôn độc lập lần thứ hai của dân tộc Dựa vào đoạn trích “Nước Đại Việt ta”, em hãy làm rõ ý kiến trên.
+ Yêu cầu chung:
- Viết đúng thể loại nghị luận chứng minh: phân tích đoạn trích '' Nước Đại Việt ta'' để làm rõ ý
nghĩa như một bản tuyên ngôn độc lập lần thứ hai
- Bố cục rõ ràng, mạch lạc, hành văn lưu loát, trôi chảy, không phạm lỗi về dùng từ, chính tả, đặt câu,
có dẫn chứng cụ thể
+ Yêu cầu cụ thể:
* Mở bài: Giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm và đưa ra nhận xét cần làm sáng tỏ
* Kết bài:
+ Giải thích ngắn gọn: Bản tuyên ngôn độc lập là gì?(Lời tuyên bố khẳng định chủ quyền của mộtdân tộc hay một quốc gia và có giọng điệu hào hùng, đanh thép, thể hiện ý thức tự lực, tự cường củanhân dân và dân tộc
+ Tuyên ngôn độc lập lần thứ hai thể hiện ở đoạn trích ''Nước Đại việt'' ta là:
- Nguyên lí nhân nghĩa: yên dân; trừ bạo
- Chân lí về sự tồn tại độc lập có chủ quyền của dân tọcc Đại Việt: nền văn hiến lâu đời, cươngvực lãnh thổ, phong tục tập quán, lịch sử riêng, chế độ riêng Quan niệm hoàn chỉnh về quốc gia, dântộc của Nuyễn Trãi (có dẫn chứng)
* Kết bài: Đánh giá về giá trị nội dung và tư tưởng của đoạn trích 'Nước Đại việt ta'' khẳng định lại vấn
đề
***********************************
Câu 59: (2,0 điểm) Đọc kỹ đoạn trích dưới đây và trả lời câu hỏi:
[ ]"Cô giáo Tâm gỡ tay thuỷ, đi lại phía bục, mở cặp lấy một quyển sổ cùng với chiếc bút máy nắp vàng đưa cho em tôi và nói:
- Cô tặng em Về trường mới, em cố gắng học tập nhé!
Em đặt vội quyển sổ và cây bút lên bàn:
- Thưa cô, em không dám nhận Em không đi học nữa.
- Sao vây? – Cô Tâm sửng sốt.
- Nhà bà ngoại em ở xa trường học lắm Mẹ em bảo sẽ sắm cho em một thúng hoa quả để ra chợ ngồi bán".
a Quan hệ giữa các nhân vật tham gia hội thoại trong đoạn trích trên là quan hệ gì? Ai ở vai trên,
ai ở vai dưới? Đoạn trích trên thể hiện thái độ tình cảm của các nhân vật với nhau như thế nào?
b Đoạn trích trên có mấy lượt lời? Hãy chỉ ra các lượt lờ i đó?
Đỏp ỏn
- Quan hệ trên là quan hệ cô và trò (cô giáo và học sinh)
Trang 16- Cô ở vai trên, trò ở vai dưới.
- Nội dung đoạn trích trên đã thể hiện tình yêu thương, quý mến và quan tâm đến nhau của cô và trò
- Đoạn trích trên gồ có 4 lượt lời: Mỗi lời thoại là một lượt lời (gạch đầu dòng)
+ Lượt lời (1) và (3) của cô giáo: - Cô tặng em Về trường mới, em cố gắng học tập nhé! - Sao vây? – Cô Tâm sửng sốt.
+ Lượt lời (2) và (4) của học sinh: - Thưa cô, em không dám nhận Em không đi học nữa - Nhà bà ngoại em ở xa trường học lắm Mẹ em bảo sẽ sắm cho em một thúng hoa quả để ra chợ ngồi bán".
************************************
Câu 60: (2,0 điểm) Kể tên các văn bản nhật dụng đã học trong chương trình Ngữ văn 8? Nêu chủ đề
và phương thức biểu đạt chính của các văn bản nhật dụng đó đó?
- Tên các văn bản nhật dụng đã học là: (1) "Thông tin về ngày trái đất năm 2000"; (2) "Ôn dịch thuốc lá"; (3) "Bài toán dân số".
- Chủ đề của các văn bản:
+ VB (1):"Thông tin về ngày trái đất năm 2000" : Chủ đề về vấn đề bảo vệ môi trườ ng.
+ VB (2):"Ôn dịch thuốc lá": Chủ đề về tác hại của việc hút thuốc lá.
+ VB (3): "Bài toán dân số": Chủ đề về tác hại của sự gia tăng dân số và cần phải hạn chế sự gia tăng dânsố
Hãy chứng minh bảo vệ môi trường thiên nhiên là bảo vệ cuộc sốn g của chúng ta
1 Nội dung: Yêu cầu học sinh miêu tả được cơ bản các ý sau:
a Mở bài: (0,5 điểm)
- Có nhiều cách mở bài, chủ yếu giới thiệu về môi trường thiên nhiên (không khí, nước, cây xanh )
b Thân bài: (4,0 điểm)
- Bảo vệ không khí trong lành:
+ Tác hại khói xả của hàng triệu chiếc xe, nhà máy
+ Tác hại của khí thải làm thủ tầng ô -dôn
- Bảo vệ nguồn nước sạch:
+ Tác hại của việc xả rác làm bẩn nguồn nước
+ Tác hại của việc thải chất thải công nghiệp
- Bảo vệ cây xanh:
+ Nếu rừng bị tàn phá, cây cối bị chặt phá, chim thú bị huỷ diệt
+ Nếu rừng bị tàn phá, cây cối bị chết thì sông ngòi sẽ khô cạn dần
+ Nếu rừng bị tàn phá, khí hậu trái đất sẽ ngày càng bị nóng lên
+ Nếu rừng bị tàn phá, lụt lội sẽ tàn phá n hà cửa, mùa màng
- Liên hệ với huyện Tiên Yên
a/ Chộp lại bài thơ “Ngắm trăng” của Hồ Chớ Minh (chỉ chộp phần dịch thơ)
b/ Bài thơ được sỏng tỏc theo thể thơ nào? Nội dung giỳp em cảm nhận được điều gỡ ?
c/ Phần dịch thơ cú chỗ nào chưa sỏt với nguyờn tỏc?
Đỏp ỏn
a/ Chộp đỳng bài thơ cho 1 điểm (4 cõu, mỗi cõu 0,25đ), chộp sai ở bất kỡ cõu nào đều khụng cho điểm.
Nội dung: Ngắm trăng là một bài thơ tứ tuyệt giản dị mà hàm sỳc, cho thấy tỡnh yờu thiờn nhiờn
đến say mờ và phong thỏi ung dung của Bỏc Hồ ngay cả trong cảnh ngục tự (0,5đ)
c/ Phần dịch thơ cú chỗ chưa sỏt với nguyờn tỏc:
Trang 17+ Cõu thơ dịch (Cảnh đẹp đờm nay, khú hững hờ) đó làm mất đi cỏi xốn xang, bối rối được thểhiện ở lời tự hỏi “nại nhược hà?” (biết làm thế nào?), mà chớnh cỏi xốn xang, bối rối đú mới cho thấytõm hồn nghệ sĩ rất nhạy cảm trước vẻ đẹp thiờn nhiờn của Bỏc Hồ.
+ Cõu thứ hai trong phần phiờn õm là cõu nghi vấn, cõu trong phần dịch thơ là cõu trần thuật
(1đ)
********************************
Cõu 63 (1 điểm): Cõu phủ định dựng để làm gỡ ? Cho 1 vớ dụ về cõu phủ định miờu tả ?
Cõu phủ định dựng để: Thụng bỏo, xỏc nhận khụng cú sự vật, sự việc, tớnh chất, quan hệ nào đú(cõu phủ định miờu tả); Phản bỏc một ý kiến, một nhận định (cõu phủ định bỏc bỏ)
****************************************
Cõu 64 (6 điểm): Hóy núi “khụng” với tệ nạn ma tuý.
1/ Yờu cầu: Viết đỳng thể loại nghị luận và đảm bảo những nội dung:
a Mở bài: Giới thiệu khỏi quỏt về tệ nạn ma tỳy.
b Thõn bài: - Giải thớch: Thế nào là tệ nạn xó hội? Ma tỳy?
- Tại sao phải trừ ma tỳy?
+ Người nghiện ma tỳy sẽ khụng làm chủ mọi hành vi của mỡnh;
+ Khi đúi thuốc, con nghiện sẽ làm bất cứ điều gỡ kể cả tội ỏc: cướp giật, trộm cắp, giết người;+ Sức khỏe yếu dần, khụng cú khả năng lao động, trở thành gỏnh nặng cho gia đỡnh, xó hội;+ An ninh, trật tự bất ổn;
+ Ma tỳy chớnh là con đường ngắn nhất dễ dẫn đến căn bệnh thế kỉ HIV
- Làm sao để núi “khụng” với ma tỳy?
+ í thức sống lành mạnh, luụn tỉnh tỏo, cú bản lĩnh;
+ Cai nghiện, giỳp hũa nhập cộng đồng;
+ Tham gia tuyờn truyền tệ nạn xó hội
- Kết bài: Suy nghĩ của bản thõn.
*******************************************
Câu 65 (3 điểm): Em hiểu thế nào là khái niệm "Thú lâm tuyền"? "Thú lâm tuyền " được thể hiện như thế nào trong bài thơ "Tức cảnh Pác Bó" của Hồ Chí Minh?
- Giải thích khái niệm “thú lâm tuyền” ; Cái thú vị khi đ ược sống nơi núi rừng Một trong những
lẽ sống của các nhà nho xa, thích gần gũi với thiên nhiên, xa rờ i danh lợi quyền thế, lẽ sống của ĐàoTiềm, Nguyễn trãi, Nguyễn Bình Khiêm, Nguyễn Khuyến…(2 điểm)
- “Thú lâm tuyền” được thể hiện trong bài “Tức cảnh Pác Bó” (4đ)
+ Vui với cuộc sống nghèo, thiếu thốn nơi núi rừng, cháo bẹ, rau măng, vẫn sẵn sàng (1đ)
+ Vui với lối sống ăn, ở, sinh hoạt, làm việc nền nếp sáng ra, tối vào, dịch sử đảng (1đ)
+ Sự sang trọng, thích thú của cuộc đời ng ời cách mạng trong những năm tháng đầy khó khăngian khổ (1đ)
+ Niềm vui, sự hóm hỉnh của một ý chí kiên định, một tầm nhìn s áng suốt, một tâm hồn rất đỗitrẻ trung, một chiến sĩ- nghệ sĩ (1đ)
*************************************
Câu 66 (3 điểm) Cảm nhận của em về đoạn thơ sau:
"Ông đồ vẫn ngồi đấyQua đường không ai hayLá vàng rơi trên giấyNgoài trời mưa bụi bay"
(Ông đồ- Vũ Đình Liên)
Đoạn văn thể hiện được nội dung sau :
- Ông đồ đã bị hoàn toàn bị lãng quên với khách qua đường, đối với xã hội, lẻ loi và rất đáng thương giữamùa xuân, giữa dòng đời xuôi ngược
- Cảnh vật thê lương, ảm đạm (phân tích hình ảnh "Lá vàng rơi trên giấy" và "Mưa bụi bay ngoài trời” )
********************************************
Câu 67: Bao trùm lên đoạn trích “ Hịch tướng sĩ” là tấm lòng băn khoăn, lo lắng cho vận mệnh đất nước của Trần Quốc Tuấn Bằng hiểu biết của mình, e m hãy làm sáng tỏ nhận xét trên?
Trang 181/ Mở bài: (1điểm)- Giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm.
- Nêu được vấn đề nghị luận: Tấm lòng băn khoăn, lo lắng cho vận mệnh đất nước của Trần Quốc Tuấntrong “ Hịch tướng sĩ”
2/ Thân bài ( 8 điểm): HS biết phân tích dẫn chứng để là m sáng tỏ các luận điểm:
- Tầm nhìn xa trông rộng, sự cảnh giác và lòng căm thù giặc của TQT:
+ Tác giả đã lột tả sự ngang ngược của kẻ thù (1 điểm)
+ Lòng căm thù giặc đến bầm gan tím ruột… (2 điểm)
- Thổ lộ ý chí quyết chiến quyết thắng kẻ thù xâm lược:
+ Phân tích phải trái , làm rõ đúng sai trong hàng ngũ tướng sỉ (2điểm)
+ Nêu nhiệm vụ cấp bách, khích lệ tinh thần chiến đấu kiên cường (1.5điểm)
* Giá trị NT :Cách viết ước lệ tượng trưng, diễn đạt bằng phép đối; so sánh; tượng trưng giàu biểucảm; câu văn biền ngẫu; giọng văn đanh thép, hùng hồn….góp phần diễn tả thành công tinh thần yêunước của TQT (1 5điểm)
3/ Kết bài (1 điểm ):-Nhấn mạnh vấn đề nghị luận.
- Liên hệ bản thân
***********************************
Câu 68: Nét đặc sắc của hai câu thơ sau:
“Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ.”
a Mở bài: Giới thiệu về “Tôn sư trọng đạo”, một truyền thống tốt đẹp của người Việt Nam.
"Tụn sư trọng đạo" khụng chỉ cũn là vấn đề đạo đức mà cũn là một truyền thống văn hoỏ vụ c ựngtốt đẹp của nhõn dõn ta Khi n ào cuộc sống cũn cần kiến thức, con người cũn văn minh thỡ người thầycũn được tụn trọng Mà chắc chắn rằng, con người khụng thể quay trở về với điểm xuất phỏt từ thời xaxưa Vỡ thế, dự thời kỡ lịch sử nào, dự xó hội nào "Tụn sư trọng đạo" vẫn là truyền thống vụ cựng tốt đẹp,
và vụ cựng cần thiết, cần được tiếp tục phỏt huy và gỡn giữ Đú là yếu tố quan trọng làm nờn nền tảngđạo đức của xó hội văn minh
b Thân bài:
* Thế nào là tôn sư?
- Đề cao kớnh trọng biết ơn đối với những người cú cụng dạy bảo mỡnh.
* Thế nào là trọng đạo?
- Biết coi trọng đạo lý, sống theo đỳng quy tắc, ch uẩn mực xó hội.
* Truyền thống tụn sư trọng đạo biểu hiện như thế nào ?
Nhõn dõn ta từng cú những cõu núi vụ c ựng giản dị mà chứa đựng những ý nghĩa rất sõu sắc vềvấn đề Đạo và Thầy Những cõu núi ấy vừa tụn vinh ng ười Thầy, vừa nhắc nhở con ng ười phải biết sống
cho phải đạo làm người Thầy là người vạch đường chỉ lối cho mối người "Khụng thầy đố mày làm nờn".
Vỡ thế vị trớ của người thầy được đặt ngang hàng với vị trớ của cha mẹ, " Cụng cha, nghĩa mẹ, ơn thầy".
Trang 19đã trở thành một phạm trù đạo đức Thời xưa Platôn, Aritxtôt, Khổng Tử… từ người thầy đã trở thànhnhững bậc thánh trong lòng học trò Ngày nay, người thầy tuy không có vị t rí tuyệt đối như thế songthầy vẫn là người được xã hội tôn trọng và "nghề dạy học là nghề cao quý nhất trong những nghề caoquý" Dù ở phương Đông hay phương Tây, dù m ối quan hệ thầy trò có bình đẳng đến đâu, gần gũi đếnđâu thì danh giới thầy trò, vị trí đáng kính của người thầy vẫn không hề bị mai một.
* Thực trạng về truyền thống tôn s ư trọng đạo ngày nay.
Trên thực tế, vấn đề "tôn sư trọng đạo" ngày nay đã có nhiều điều đáng phải bàn Các thầy côgiáo dù phải đứng trước bao nhiêu khó khăn của cuộc sống vẫn đang ngày đêm lo lắng, nghiền ngẫm đểtruyền thụ cho học sinh những tri thức quý giá nhất C òn học sinh, bên cạnh những học sinh chăm chỉngoan ngoãn, thực hiện đúng đạo làm trò, kính yêu và tôn trọng thầy cô giáo, đã có không ít bạn chótquên đi đạo nghĩa thầy trò
Những học sinh ấy đã vô tình hoặc cố ý vi phạm đạo làm trò, làm đau lòng các thầy cô giáo Đã
có những câu chuyện đau lòng mà chúng ta không mu ốn nhắc đến như hiện tượng học trò xúc phạm thầy
cô giáo, vô lễ với những người đang ngày đêm dạy bảo mình những điều hay lẽ phải, truyền đạt chomình những tinh hoa tri thức nhân loại X ã hội đã, đang và sẽ tiếp tục lên án những học sinh đó
"Tôn sư trọng đạo" là một truyền thống văn hoá vô c ùng tốt đẹp của loài người Nếu trẻ em là
tờ giấy trắng thì người cầm cây bút viết lên những tờ giấy trắng ấy những tráng thẳng h àng, rõ nét, rõchữ nhất chính là thầy cô giáo Tôn trọng những ng ười giữ vai trò truyền đạt tri thức nhân loại cho thế hệsau là biểu hiện của tình yêu tri thức, của lòng ham học hỏi, của ý chí và khát vọng vươn lên cuộc sốngtốt đẹp hơn Vì thế "tôn sư" không chỉ là vấn đề tôn trọng, kính yêu người làm nghề dạy học mà còn làbiểu hiện của tình yêu tri thức, biểu hiện của văn minh, tiến bộ "Đạo" cũng không chỉ dừng lại ở đạolàm trò, ở những hình thức, thái độ ứng xử với người thầy mà còn là cả vấn đề đạo đức xã hội Đó là đạolàm người, là đạo học ở đời Trọng đạo l à coi trọng sự hiểu biết, coi trọng tinh thần ham học hỏi, đề caotruyền thống ham học
Để xã hội ngày càng văn minh con ngư ời ngày càng phải chú ý đến chuyện học h ành, tiếp thutri thức Vì thế, vai trò của người thầy trong xã hội hiện đại đã thay đổi, từ người truyền đạt tri thức đãchuyển thành người dẫn dắt học sinh tìm ra con đường đến với tri thức Vai tr ò của người thầy ít nhiềuthay đổi nhưng vị trí của người thầy thì không hề suy giảm Thầy vẫn là thầy và ngày càng quan trọnghơn Vì vậy, dù xã hội có đi đến đâu, xã hội ấy vẫn có những người muốn học và vẫn có những ngườithực hiện nhiệm vụ dạy bảo ng ười đi sau Trong cuộc sống ng ày nay, khi mà vấn đề học hành ngày càngphức tạp và sự xuống cấp về đạo đức x ã hội đang khiến nhiều người có lương tâm trách nhiệm phải quantâm suy nghĩa thì vấn đề "tôn sư trọng đạo" càng phải tiếp tục được kế thừa và phát huy hơn nữa
c Kết bµi:
Tôn sư trọng đạo là một truyền thống đạo đức vô c ùng tốt đẹp của dân tộc ta Đứng tr ước nhữnghiện tượng đáng suy nghĩ hiện nay về vấn đề đạo đức học đ ường, chúng ta cần phải có những hoạt độngcần thiết để nhắc nhở mỗi ng ười nhìn lại thái độ và cách ứng xử của mình đối với những người làm thầytrong xã hội này Tôn sư trọng đạo cần phải được quan tâm hơn nữa
***********************************
Câu 71 Nhiều người còn chưa hiểu rõ: Thế nào là “Học đi đôi với hành” và vì sao ta rất cần phải
“Theo điều học mà làm” như lời La Sơn Phu Tử trong bài “Bàn luận về phép học” Em hãy viết bài
văn nghị luận để giải đáp những thắc mắc nêu trên ?
a Mở bài:
- Vấn đề học tập đã được cha ông ta thường xuyên nhắc tới trong lịch sử
- La Sơn Phu tử - Nguyễn Thiếp đã gửi gắm sự quan tâm của m ình tới nền quốc học đất nước thông quabài tấu dâng lên vua Quang Trung
- Lời vàng ngọc đó đến ngày nay vẫn còn nguyên giá trị với mọi thế hệ
b Thân bài:
* Thế nào là học đi đôi với hành ?
- Học là tiếp thu kiến thức đã được tích lũy trong sách vở, kinh nghiệm của những ng ười đi trước truyềnlại để mở mang hiểu biết, nâng cao tr ình độ của bản thân
- Hành là vận dụng những kiến thức đã học vào cuộc sống thực tiễn
- Học và hành là hai quá trình không th ể tách rời nhau trong học tập
* Vì sao phải học đi đôi với hành ?
- Hành là mục đích, là phương pháp trong h ọc tập
- Học mà không hành thì kiến thức khôn được đưa vào cuộc sống, kiến thức sẽ l à vô ích, phí công lao,
Trang 20thời gian học tập, tiền của, thời gian Kiến thức sẽ bị lãng quên theo thời gian.
- Hành mà không học, không có kiến thức, không có lý luận, tri thức khoa học soi sáng v à kinh nghiệmthực tiễn thì con người sẽ vô cùng khó khăn, lúng túng, d ễ dẫn tới sai lầm, phá hoại, làm hỏng côngviệc
* Học và hành như thế nào cho hiệu quả nhất ?
- Học tập nghiêm túc, lắng nghe những bài học bổ ích của thầy cô trong nh à trường, lời dạy bảo củachao mẹ
- Học những kiến thức c ơ bản để phục vụ cho cuộc sống, học tập suốt đời
- Tự học qua sách vở, kinh nghiệm những ng ười đi trước
- Học tập để có kiến thức ph ù hợp với cuộc sống đang biến đổi từng ng ày
- Học kết hợp hài hòa với thực hành, thực hành là điều kiện để tích lũy kinh nghiệm
c Kết bài:
- Thực tế ngày nay, học và hành là một nguyên lý của giáo dục
- Thấm nhuần tư tưởng đúng đắn trong học tập của Nguyến Thiếp
- Học và hành thật tốt để có tri thức và kinh nghiệm sống góp phần xây dựng qu ê hương, đất nước, nốitiếp sự nghiệp của cha ông
- Những thói quen xấu được nhiều người là theo trở thành tệ nạn, gây ra những ảnh h ưởng tiêu cực đến
sự phát triển của xã hội
a) Tại sao phải nói "không!" với tệ nạn xã hội.
* Cờ bạc, thuốc lá, ma túy l à thói hư tật xấu, những tệ nạn xã hội gây ra tác hại ghê gớm đối với bảnthân, gia đình và xã hội về nhiều mặt: tư tưởng, đạo đức, sức khỏe, kinh tế, nòi giống
- Tệ nạn xã hội là mối nguy trước mắt và lâu dài của đất nước, dân tộc
* Sự ràng buộc, chi phối ghê gớm của thói hư tật xấu:
- Do bạn bè xâu rủ rê hoặc tò mò thử cho biết Sau một vài lần không có thì bồn chồn, khó chịu Dần dầndẫn tới nghiện ngập Không có thuốc c ơ thể sẽ bị hành hạ, mọi suy nghĩ và hành động đều bị cơn nghiệnchi phối Để thỏa mãn, người ta có thể làm mọi thứ, kể cả giết người, trộm cắp Một khi đ ã nhiễm thì rấtkhó từ bỏ, nó sẽ hành hạ và làm cho con người điêu đứng
- Thói hư tật xấu là bạn đồng hành của chủ nghĩa cá nhân ích kỉ
b) Tác hại của thuốc lá sẽ dẫn đến thoái hóa đạo đức, nhân cách con ng ười.
* Thuốc lá:
- Là sát thủ giấu mặt với sức khỏe con ng ười
- Khói thuốc có thể gây ra nhiều bệnh: ung thư phổi, ung thư vòm họng, tai biến tim mạch
- Khói thuốc không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của bản thân m à còn ảnh hưởng tới những người xungquanh
- Tiêu tốn tiền bạc, làm giảm thu nhập gia đình, ảnh hưởng đến kinh tế quốc dân
- Trên thế giới, nhiều nước đã cấm quảng cáo thuốc lá, cấm hút thuốc ở công sở v à chỗ đông người
3 Kết bài:
*Chúng ta cần:
- Tránh xa những thói hư tật xấu và tệ nạn xã hội
- Khi đã lỡ mắc thì phải có quyết tâm từ bỏ và làm lại cuộc đời
- Xây dựng cho mình và tuyên truyền cho mọi người lối sống lành mạnh
Trang 21************************************ ***
Câu 73: (2 điểm): Viết đoạn văn giới thiệu về tác giả Nguyễn Trãi?
Nguyễn Trãi(1380 – 1442), sinh ở Thăng Long trong gia đ ình ông ngoại là quan Đại tư đồ TrầnNguyên Đán Cha ông là Nguyễn ứng Long, hiệu ức Trai (tức l à Nguyễn Phi Khanh) Mẹ ông là TrầnThị Thái, con gái Trần Nguyên Đán
Năm 1385, Nguyễn Trãi lên 5 tuổi, mẹ ông mất Sau đó không lâu, Trần Nguy ên Đán cũng mất.Ông về ở với cha tại quê nội ở làng Nhị Khê
Năm 1400, sau khi lên ngôi Vua, H ồ Quý Ly mở khoa thi Nguyễn Tr ãi ra thi, ông đỗ Thái họcsinh (tiến sĩ) năm ông 20 tuổi Hồ Quý Ly cử ông giữ chức Ngự sử đ ài chánh chưởng
Còn cha ông là Nguyễn Phi Khanh đỗ bảng nh ãn từ năm 1374, được Hồ Quý Ly cử giữ chức Đại
lý tự khanh Thị lang tòa trung thư kiêm Hàn lâm Viện học sĩ tư nghiệp Quốc Tử Giám
Năm 1406, Minh Thành T ổ sai Trương Phụ mang quân sang xâm lược Việt Nam Nhà Hồ đemquân ra chống cự, nhưng bị đánh bại Cha con Hồ Quý Ly và một số triều thần trong đó có Nguyễn PhiKhanh bị bắt và bị đưa về Trung Quốc
Sau một thời gian bị giam lỏng ở Đông Quan (tức Thăng Long), Nguyễn Tr ãi vượt được vòngvây của giặc vào Thanh Hóa theo Lê Lợi Ông gặp vị thủ lĩnh n ghĩa quân Lam Sơn ở Lỗi Giang Ôngtrao cho Lê Lợi bản chiến lược đánh đuổi quân Minh m à sử sách Việt Nam gọi là Bình Ngô sách
Trong bài tựa ức Trai di tập, Ngô Thế Vinh cho biết: B ình Ngô sách "hiến mưu trước lớn khôngnói đến việc đánh thành, mà lại khéo nói đến việc đánh v ào lòng người"
Lê Lợi khen chiến lược của Nguyễn Trãi là đúng Và ông đã vận dụng chiến lược này để đánhquân Minh Từ đây, ông thường giữ Nguyễn Trãi gần bên mình để cùng bàn mưu tính kế đánh quânMinh
Cuối năm 1426, Lê Lợi lập bản doanh ở bến Bồ Đề (Gia Lâm) Tại đây, ông cho dựng một cái ch òicao ngang bằng tháp Báo Thiên ở Đông Quan Lê Lợi ngồi tầng thứ nhất của ch òi, Nguyễn Trãi ngồitầng thứ hai Hai nhân vật luôn luôn trao đổi ý kiến với nhau
Trong kháng chiến, Nguyễn Trãi chủ trương phải dựa vào dân thì mới đánh được giặc, cứu đượcnước Khi kháng chiến đã thắng lợi, ông cũng thấy rằng phải lo đến dân, th ì mới xây dựng được đấtnước Trong tờ biểu tạ ơn được cử giữ chức Gián nghị đại ph u tri tam quân sư, ông đã viết: "Chí nhữngmuốn, việc cố nhân đã muốn: để tâm dân chúng, m ình lo trước điều thiên hạ phải lo"
Năm 1437, khi vua Lê Thái Tông c ử ông định ra lễ nhạc, ông cũng nói cho vua biết những điều m à vuaphải làm trước hết là chăn nuôi nhân dân:
Bài Bình Ngô đại cáo của ông là một "thiên cổ hùng văn" Đó là một thiên anh hùng ca bất hủcủa dân tộc
Quân trung từ mệnh tập của Nguyễn Tr ãi là những thư từ do ông viết trong việc giao thiệp vớiquân Minh Những thư này là những tài liệu cụ thể chứng minh đ ường lối ngoại giao vào địch vận hếtsức khéo léo của Lê Lợi và Nguyễn Trãi làm cho quân Lam Sơn không mất xương máu mà hạ được rấtnhiều thành
Quốc âm thi tập của Nguyễn Tr ãi là tác phẩm xưa nhất bằng Việt ngữ mà chúng ta còn giữđược Tác phẩm này rất quan trọng cho công tác nghi ên cứu lịch sử văn học Việt Nam v à lịch sử ngônngữ Việt Nam
Năm 1442, cả gia đình ông bị hãm hại (tru di tam tộc) khiến cho ng ười đương thời vô cùngthương tiếc
Năm 1464, vua Lê Thánh Tông h ạ chiếu minh oan cho Nguyễn Tr ãi, truy tặng quan tước và tìmhỏi con cháu còn sót lại
Nguyễn Trãi là một nhân vật vĩ đại trong lịch sử Việt Nam ông l à anh hùng dân tộc, là nhà tưtưởng, nhà thơ, nhà văn hóa lớn của nước ta Tâm hồn và sự nghiệp của ông mãi mãi là vì sao sáng như
Lê Thánh Tông truy tặng "Ưc Trai tâm thượng quang Khuê Tảo"
**********************************
Câu 74: (5 điểm).“Nước Đại Việt ta” của Nguyễn Trãi là áng văn tràn đầy lòng tự hào dân tộc Dựa vào văn bản in trong sách giáo khoa, em hãy làm sáng tỏ nhận định trên?
a Mở bài:
- Giới thiệu về tác giả Nguyễn Tr ãi và đoạn trích “Nước Đại Việt ta”
- Đoạn trích: Nước Đại Việt ta” của Nguyễn Trãi là áng văn tràn đầy lòng tự hào dân tộc.
b Thân bài:
Trang 22* Thế nào là thể cáo ?
- Loại văn cổ do vua ban, dùng để truyền bá tư tưởng, thông báo kết quả một công việc n ào đó của đấtnước cho nhân dân biết
* Hoàn cảnh ra đời của văn bản:
- Tháng 01 năm 1428, Nguyễn Trãi thay mặt Lê Lợi thảo Bình Ngô Đại Cáo để thông báo cho nhân dân cả
nước biết công cuộc 10 năm kháng chiến chống giặc Minh đ ã hoàn toàn thắng lợi
- Bài cáo là áng Thiên cổ hùng văn, áng văn tràn đầy lòng tự hào dân tộc
* Những biểu hiện của lòng tự hào dân tộc:
- Có nền văn hóa lâu đời
- Khẳng định lại giá trị, ý nghĩa của b ài cáo nói chung và đoạn trích nói riêng.
- Nước Đại Việt ta” của Nguyễn Trãi là áng văn tràn đầy lòng tự hào dân tộc Là bản Thiên cổ hùng
văn, bản tuyên độc lập lần thứ 2 của dân tộc, khẳng định ý chí tự lực tực c ường, lòng tự hòa dân tộc sâusắc
************************ ***************
Câu 75: Có nhận xét cho rằng, “Hịch tướng sĩ thể hiện lòng nồng nàn yêu nước của Trần Quốc Tuấn” Em hãy làm sáng tỏ nhận định đó qua tác phẩm Hịch tướng sĩ ?
a Mở bài:
- Giới thiệu về lịch sử dân tộc v à truyền thống yêu nước của cha ông
- Tiêu biểu cho truyền thống ấy l à văn bản: Hịch tướng sĩ của Trần Quốc Tuấn
b Thân bài:
* Thế nào là thể hịch?
- Thể văn cổ do vua(thủ lĩnh, chủ t ướng) ban xuống nhằm mục đích k êu gọi, động viên tinh thần chiếnđấu của quân sĩ dưới quyền
* Hoàn cảnh ra đời của văn bản:
- Khoảng năm 1285, trước nạn xâm lược Nguyên Mông lần thứ 2(Dụ chư tỳ tướng hịch văn)
* Lòng yêu nước biểu hiện trong Hịch t ướng sĩ:
- Lòng căm thù giặc sâu sắc, lời kể tội ác của giặc đanh thép
- Thái độ nghiêm khắc phê phán tướng sĩ dưới quyền chỉ lo ăn chơi hưởng lạc mà quên đi nhiệm vụ cứunước, chủ quan khinh địch, vui thú tầm th ường
- Ý chí quyết tâm đánh giặc, giải phóng đất n ước, bảo vệ vững bền bờ c õi Đại Việt
- Thái độ khoan dung, lời kêu gọi quan sĩ hãy tỉnh ngộ lo lắng vận nước ngàn cân treo sợi tóc, chăm lo
rèn luyện Binh thư yếu lược, để có thể đánh đuổi giặc ngoại xâm ra khỏi bờ c õi
c Kết bài:
- Khẳng định lại lòng yêu nước của cha ông ông đã góp phần làm rạng danh lịch sử dân tộc.
- Hịch tướng sĩ xứng đáng là văn bản nghị luận bất hủ, góp phần tô đậm th êm hào khí Đông A, truyềnthống đánh giặc cứu nước của dân tộc
- Chúng ta có quyền tự hào về những trang sử hào hùng ấy của dân tộc.Trách nhiệm thế hệ hôm nay l àthi đua học tập tốt để tiếp nối xứng đáng với truyền thống của cha ông, góp phần phát huy trang sử vẻvang của dân tộc
*********************************************
Câu 76: Bài thơ "Ngắm trăng" thể hiện lòng yêu thiên nhiên và phong thái ung dung c ủa Bác Hồ
trong cảnh tù đày Em hãy viết bài giới thiệu về tác giả, tác phẩm và làm sáng tỏ nội dung trên ?
1 Giới thiệu tác giả : (1,5 điểm)
- Hồ Chí Minh (1890 - 1969) tên gọi thời niên thiếu là Nguyễn Sinh Cung, lúc đi dạy lấy t ên
Nguyễn Tất Thành, trong thời kỳ đầu hoạt động cách mạng mang t ên Nguyễn Ái Quốc Sinh tại KimLiên ( Làng Sen ), Nam Đàn, Ngh ệ An Song thân Người là cụ Nguyễn Sinh Sắc và cụ Hoàng Thị Loan
(0,5 điểm)
Trang 23- Hồ Chí Minh là người chiến sĩ cộng sản ti ên phong trong phong trào cách m ạng Việt Nam Từtrẻ, người đã nung nấu ý chí cứu nước, sớm bơn ba tìm đường giải phĩng dân tộc Sau 30 năm ở n ướcngồi, tháng 2 - 1941, Người về nước, trực tiếp lãnh đạo cách mạng ở Việt Nam Đến năm 1945, d ưới sựlãnh đạo của Người, Cách mạng tháng Tám th ành cơng, khai sinh ra nư ớc Việt Nam Dân Chủ CộngHồ Người được bầu làm vị Chủ tịch đầu tiên của nhà nước non trẻ ấy Từ đĩ, Người luơn đảm nhiệmnhững chức vụ quan trọng nhất của Đảng v à Nhà Nước, lãnh đạo tồn dân giành thắng lợi trong haicuộc kháng chiến vĩ đại chống Pháp v à chống Mỹ.
2 Giới thiệu tác phẩm: (1 điểm)
- Bài thơ " Ngắm trăng " trích trong tập " Nhật ký trong tù "- tập thơ được Bác viết trong nhà tùTưởng Giới Thạch, tại Quảng Tây - Trung Quốc, từ tháng 8 - 1942 đến tháng 9 - 1943 (0,5 điểm)
- Bài thơ viết bằng chữ Hán, thể thất ngơn tứ tuyệt, bản dịch của Nam Trân (0,5 điểm)
3 Chứng minh nội dung vấn đề: (3 điểm)
Học sinh cĩ thể lồng ghép hai nội dung một cách h ài hồ, nhuần nhuyễn Sau đây là một số gợi ý :
a Lịng yêu thiên nhiên: (1,5 điểm)
- Bác chọn đề tài về thiên nhiên (Trăng) Bác ngh ĩ đến trăng và việc ngắm trăng ngay cả khi bản
- Sự xốn xang, bối rối rất nghệ sĩ tr ước cảnh đẹp đêm trăng của Bác (0,5 điểm)
- Sự giao hồ tự nhiên, tuyệt vời giữa con người và vầng trăng tri kỷ Tình cảm song phương chothấy mối quan hệ gắn bĩ tri âm giữa trăng v à người (0,5 điểm)
b Phong thái ung dung: (1,5 đi ểm)
- Hồn cảnh khắc nghiệt của nhà tù Tưởng Giới Thạch khơng trĩi buộc đ ược tinh thần và tâm hồnngười tù, khơng làm mất đi nét thư thái ung dung vốn sẵn cĩ ở Bác (0,5 điểm)
- Bác tự do rung động với vầng trăng, với cảnh đẹp bất chấp ho àn cảnh, bất chấp cái song sắt t ànbạo - biểu tượng cụ thể của nhà tù (Cuộc vượt ngục tinh thần) (0,5 điểm)
- Nét nổi bật của hồn thơ Hồ Chí Minh là sự vươn tới cái đẹp , ánh sáng, tự do Đĩ chính l à sự kếthợp giữa dáng dấp ung dung tự tại của một hiền triết - thi nhân với tinh thần lạc quan của ng ười chiến sĩcộng sản
*********************************
Câu 77: Em hãy tóm tắt vài nét tiêu biểu về cuộc đời và sự nghiệp của nhà thơ Vũ Đình Liên? (1 đ)
Vũ Đình Liên (1913-1996)quê gốc ở Hải Dương những chủ yếu sống ở Hà Nội, là một trongnhững nhà thơ lớp đầu tiên của phong trào Thơ mới Thơ ông thường mang nặng long thương người vàniềm hoài cổ Ngoài sang tác thơ, ông còn nghiên cứu,dịch thuật, giảng dạy văn học.(1 đ)
**************************
Câu 78: Nêu đặc điểm hình thức và chức năng của câu phủ định? Cho một ví dụ.(3 đ)
+ Câu phủ định là câu có những từ ngữ phủ định như: không, chẳng, chả, chưa, không phải, không là, đâu có phải, đâu,…
+ Câu phủ định dùng để:
- Thông báo,xác nhận không có sự vật,sự việc,tính chất,quan hệ nào đó(câu phủ định miêu tả)
Ví dụ: Nam không đi Huế
- Phản bác một ý kiến,một nhận định(câu phủ định bác ,bỏ)
Ví dụ:Không,chúng con không đói nữa đâu!(3 đ)
*************************************
Câu 79 (6đ)Hãy viết một bài báo tường để khuyên một số bạn trong lớp cần phải học tập chăm chỉ hơn?
a Mở bài: Giới thiệu nội dung của chính của bài báo tường (1đ)
b Thân bài: Viết thành đoạn văn dựa trên các luận điểm sau:
Trang 24- Lớp ta có nhiều bạn học giỏi,lao động tốt,làm vui lòng thầy cô,cha mẹ,xứng đáng là tấm gương sángcho mọi người noi theo.
- Các thầy,cô giáo và nhiều bậc phụ huyn h của lớp ta đang rất lo buồn
- Thế mà một số bạn trong lớp còn tỏ ra lơ là trong học tập
- Vậy thì ngay từ lúc này,các bạn ấy hãy chuyên cần học tập hơn
- Các bạn ấy chưa thấy rằng, bây giờ càng ham vui chơi, không chịu học hành thì sau này càng khóđược niềm vui trong cuộc sống.(3đ)
c Kết bài: Cảm nghĩ của em qua bài viết đó.(1đ)
là :
- Lối học hình thức, cầu danh lợi, khơng c ịn biết đến tam cương ngũ thường
-Tác hại : chúa trọng nịnh thần -> nước mất nhà tan
b/ Đoạn thơ thứ hai bài thơ “Nước Đại Việt ta” của Nguyễn Tr ãi.
Như nước Đại Việt ta từ trước,Vốn xưng nền văn hiến đẫ lâu,
c/ Xác định hành động nĩi của các câu sau đây? ( 0,5điểm)
1 Tơi bật cười bảo lão
2 Cụ cịn khỏe lắm chưa chết đâu mà sợ!
3 Sao cụ lo xa quá thế!
4 Khơng ơng giáo ạ!
a/ Đặc điểm hìmh thức và chức năng của câu cầu khiến
- Câu cầu khiến là câu cĩ những từ ngữ cầu khiến : hãy, đừng, chớ, đi, thơi, nào…hay điệu cầu khiến :dùng để ra lệch, yêu cầu đề nghị, khuyên bảo
- Đặt câu : Các em hãy im lặng !
b/ Hành động nĩi làgì? (0,5đ)
Hành động nĩi là hành động được thực hiện bằng lời nĩi nhằm mục đích nhất định
c/ xác định hành động nĩi :
1 Tơi bật cười bảo lão : Hành động kể ( Trình bày)
2 Cụ cịn khỏe lắm chưa chết đâu mà sợ! Hành động nhận định (Trình bày)
Trang 25a/ Mở bài : Giới thiệu ảnh hưởng to lớn của thuốc lá đối với mọi ng ười và nhất là đối với thanh
thiếu niên hiện nay
b/ Thân bài : Nêu rõ tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe v à tính mạng của con người.
- Tác hại với người hút : trong thuốc lá cĩ nhiều chất độc hại như nicơtin, ốit các bon, hắc ín làmngưng hoạt động của lơng mao, bám chặt với hồng cầu khơng cho máu tiếp cận Oxy : sức khỏegiảm sút gây bệnh : viêm phế quản, ung thư vịm họng, phổi tắt động mạch, nhồi máu c ơ tim,
huyết áp cao
- Tác hại của thuốc lá đối với mọi người xung quanh : hít vào bị bệnh như người hút, thai nhi bị đẻnon suy yếu vì bị nhiễm độc
- Tác hại khĩi thuốc lá đối với đời sống gia đ ình và xã hội
c/ Kết bài :Tuyên truyền giáo dục thanh thiếu niên không nên tập hút lá, nếu lỡ nghiện thì phải
quyết tâm cai nghiện bỏ thuốc dần dần đến lúc bỏ hẳn
*************************************
Câu 83: Nối tên văn bản ở cột A với nội dung tương ứng ở cột B để được khái niệm chính xác
về các kiểu văn bản (1 điểm, nối mỗi ý được 0,25 điểm):
người đọc hình dung rõ nét về sự việc, con người, phong cảnh
e Văn biểu cảm e-5 5) bày tỏ thái độ, cảm xúc của người viết trước sự việc, nhân vật,
hành động
Câu 84: Đọc đoạn trích sau đây và trả lời các câu hỏi (từ 2 đến 5).
Biết bao hứng thú khác nhau ta tập hợp được nhờ cách ngao du thú vị ấy, khơng kể sức khỏe
được tăng cường, tính khí trở nên vui vẻ Tơi thường thấy những kẻ ngồi trong các cỗ xe tốt chạy rất êm nhưng mơ màng, buồn bã, cáu kỉnh hoặc đau khổ; cịn những người đi bộ lại luơn luơn vui vẻ, khoan khối và hài lịng với tất cả Ta hân hoan biết bao khi về gần đến nhà! Một bữa cơm đạm bạc mà sao cĩ vẻ ngon lành thế! Ta thích thú biết bao khi lại ngồi vào bàn ăn! Ta ngủ ngon giấc biết bao trong một cái giường tồi tàn! Khi ta chỉ muốn đến một nơi nào, ta cĩ thể phĩng bằng xe ngựa trạm; nhưng khi ta muơn ngao du, thì cần phải đi bộ.
(Trích Đi bộ ngao du, Ru – xơ, Ngữ văn lớp 8, tập 2)
1 Nội dung chính của đoạn trích là gì?
Bàn luận về tác dụng của đi bộ với sức khoẻ và tinh thần của con người
2 Các từ được gạch chân trong câu sau thuộc trường từ vựng nào ?
Tơi thường thấy những kẻ ngồi trong các cỗ xe chạy rất êm nhưng mơ màng, buồn bã, cáu kỉnh hoặc đau khổ; cịn những người đi bộ lại luơn vui vẻ, khoan khối và hài lịng với tất cả.
Chỉ trạng thái, tâm trạng con người
3 Mục đích của câu: “Một bữa cơm đạm bạc mà sao cĩ vẻ ngon lành thế!” là gì?
Để bộc lộ cảm xúc
*************************************
Câu 85: Đọc đoạn trích sau đây và trả lời các câu hỏi (từ 6 đến 9).
Anh Dậu sợ quá muốn dậy can vợ, nhưng mệt lắm, ngồi lên lại nằm xuống vừa run vừa kêu:
- U nĩ khơng được thế! Người ta đánh mình khơng sao, mình đánh người ta thì mình phải tù, phải tội.
Chị Dậu vẫn chưa nguơi cơn giận:
- Thà ngồi tù Để cho chúng nĩ làm tình làm tội mãi thế, tơi khơng chịu được…
(Trích Tức nước vỡ bờ, Ngữ văn 8, tập 1)
1 Đoạn trích trên cĩ mấy lượt lời? Hai lư ợt lời
2 Câu “U nĩ khơng được thế!” thuộc kiểu câu gì? Câu cầu khiến
Trang 263 Cõu núi của chị Dậu: “Thà ngồi tự Để cho chỳng nú làm tỡnh làm tội mói thế, tụi khụng chịu được…” thuộc hành động núi nào?
Bộc lộ cảm xỳc
4 Trong đoạn văn cú từ nào là từ địa phương? U
***********************************
Cõu 85 (1đ) Nhận xột về cỏch lập luận của Nguyễn Thiếp qua b ài:” Bàn luận về phộp học”?
Cỏch lập luận đú cú vai trũ như thế nào trong việc thể hiện nội dung văn bản?
- Nhận xột:cỏch lập luận ngắn g ọn, chặt chẽ,mạch lạc
- Vai trũ:làm việc miờu tả nội dung được rừ ràng cú sức thuyết phục người đọc Từ việc nờu mục đớchchõn chớnh của việc học, tỏc giả phờ phỏn những lệch lạc sai trỏi trong việc học v à khẳng định lại quanđiểm, phương phỏp học đỳng đắn để thấy được tỏc dungjcuar việc học chõn chớnh
*********************************
Cõu 86 :(2đ) Cõu phõn theo mục đớch núi gồm cú cỏc kiểu n ào? Mỗi kiểu cho vớ dụ?
- Cõu nghi vấn : cú mục đớch dựng để hỏi và ở cuối cõu cú dấu chấm hỏi (?)
Vớ dụ: Bạn đi đõu đú?
- Kiểu cõu cầu khiến : Mục đớch khuyờn bảo,sai khiến , răn đe…Và cuối cõu cú dấu chấm than(!).
Vớ dụ: Bạn đưa hộ mỡnh cõy bỳt với!
- Kiểu cõu cảm thỏn: Mục đớch để bộc lộ tỡnh cảm,cảm xỳc,
Cuối cõu cú dựng dấu chấm cảm(!)
Vớ dụ: ễi!Trời hụm nay đẹp quỏ!
- Kiểu cõu trần thuật: Mục đớch dựng để kể, tả,nhận xột, thụng bỏo ,… cảm xỳc v à ở cuối cõu thường
a, Giải thớch cõu tục ngữ: Mực đen bằng mụi trường xấu, đốn rạng bằng mụi trường tốt
b, Tuy nhiờn khụng phải ai cũng được vậy:
- Cú những người chơi với bạn xấu nhưnh họ khụng những để mỡnh bị lụi kộo vào những việc làm xấucủa bạn thỡ họ lại rỳt kinh nghiệm mà trỏnh xa những việc sai trỏi đú để hoàn thiện bản thõn mỡnh hơn…
- Ngược lại cú những ng]ời ch ơi với một nhúm bạn tốt, nh ưnh họ vẫn để mỡnh rơi vào những việc saitrỏi…lấy dẫn chứng để chứng minh…
c, Như vậy cõu tục ngữ trờn chỉ đỳng với những ai tự biết tu d ưỡng bản thõn , cú trớ hướng phấn đấu, rốnluyện về đạo đức để trở thành người cú ớch cho xó hội
3 KB: Rốn luyện bản thõn là một việc làm hết sức quan trọng đối với mỗi con người.
********************************
Cõu 88: Hãy nói "không" với các tệ nạn ma tỳy ?.
1 Nội dung (8đ)
MB: Giải thích vấn để cần làm sáng tỏ: ma tuý (1đ)
TB :- Nêu bật tác hại của ma tuý (6đ)
- Ma tuý có một ma lực dẫn dụ con ngh iện vào con đường chết
+ Hút chơi nghiện nhập + Tỏ vẻ sảnh điệu nô lệ cho "Bột trắng"
+ Con nhà giàu ăn chơi đua đòi ra vẻ hào hoa
- Ma tuý thật đáng sợ, nhưng ma tuý từ đâu mà có nhiều như vậy? Ma tuý đã làm cho nước ta lêntới hàng vạn con nghiên