Chuyên đề Nitơ – amoniac – muối amoni45723

NIT

I NHÓM NIT

Nit

(N)

Photpho (P)

Asen (As)

Antimon (Sb)

Bimut (Bi)

C u hình e l p ngoài

2

2p3 3s23p3 4s24p3 5s25p3 6s26p3

ơm đi n 3,07 2,2 2,1 1,8 1,7

Bán kính nguyên t

0

Nhi t đ nóng ch y

N ng l ng ion hóa

xám

Vàng,

II TÍNH CH T CHUNG C A CÁC NGUYÊN T NHÓM NIT

- tr ng thái c b n,nguyên t c a các nguyên t nhóm nit có 3 electron

đ c thân

- tr ng thái kích thích: Nguyên t c a các nguyên t P, As, Sb, Bi do

xu t hi n vân đ o nd tr ng nên m t electron trong c p electron c a phân l p

ns có th chuy n lên obitan d c a phân l p nd, hình thành 5 electron đ c

thân

- S bi n đ i tính ch t c a các nguyên t nhóm nit phù h p v i s bi n

đ i tu n hoàn c a các nguyên t trong m t phân nhóm chính

+ i t N đ n Bi, tính phi kim, đ âm đi n c a các nguyên t gi m d n,

đ ng th i tính kim lo i t ng d n

+ Các nguyên t nhóm nit th hi n tính oxi hóa và kh Kh n ng oxi hóa

giàm d n t N đ n Bi

CHUYÊN NIT ậ AMONIAC ậ MU I AMONI

Khi h ng v phía m t tr i, bóng t i s khu t sau l ng ta!

III C I M C U T O VÀ TÍNH CH T V T LÍ C A NIT

- C u hình electron c a N (Z=7): 1s2

2s22p3 N n m ô th 7, chu kì 2, nhóm VA

- Công th c electron: N N   

 

- Hai nguyên t nit liên k t v i nhau b ng ba liên k t c ng hóa tr (g i là

liên k t ba g m 1 liên k tvà 2 liên k t ) b n v ng(EN N 946 kJ/mol)

và

0

N N

(d  1,1 A) nên nit khá tr (kém ho t đ ng) nhi t đ th ng

nh ng nhi t đ cao N2 tr nên ho t đ ng h n, đ c bi t khi có xúc tác

- Nit là ch t khí không màu, không mùi, không v , nh h n không khí,

tan r t ít trong n c, không duy trì s cháy và s hô h p c a ng i và đ ng

v t hô h p b ng oxi, N2 hóa l ng –196o

C, hóa r n –210o

C

- Khí N2ít tan trong n c (25 ml khí N2tan trong 1 lít n c), chi m 80%

th tích c a không khí

IV TÍNH CH T HÓA H C

- B ng th hi n s oxi hóa c a các d ng h p ch t c a Nit :

NO TÝnh oxi hãa TÝnh khö

- n ch t N2 th hi n ch y u là tính oxi hóa vì nguyên t N trong phân

t N2 có 5 electron hóa tr và có bán kính nguyên t nh :

3 2

- N2 ch th hi n tính kh khi tác d ng v i Flo, Oxi

2

2

tia löa ®iÖn

2

3



t ,P,xt

2



o

o

2

t

600 C

t 2

3H O

2000 C

3Ca N Ca N (Canxi nitrua)

3Mg N Mg N (Magie nitrua)

Al N AlN (Nhôm nitrua)

(đất đèn) (canxi xianamit)



 

 

 

- Canxi xianamit là lo i phõn đ m h p v i đ t chua vỡ t o ra ion NH4 , cõy cú th đ ng húa đ c

V I U CH

- Nhi t phõn NH4NO2 bóo hũa

o

t

- M t s ph n ng khỏc:

o

350 C

2

1

2 x

2

o

o

o

t

t

t

- S d ng ph ng phỏp ch ng c t phõn đo n khụng khớ l ng Sau khi đó

lo i b CO2 và h i n c, khụng khớ đ c húa l ng d i ỏp su t và nhi t đ

th p Nõng d n nhi t đ khụng khớ l ng đ n –196oC thỡ Nit sụi và đ c

tỏch kh i oxi l ng vỡ O2 cú nhi t đ sụi cao h n (–183o

C) Khớ N2 đ c

đ ng trong bỡnh thộp nộn d i ỏp su t 150atm

- Cho khụng khớ đi qua than núng đ , tỏch lo i CO và CO2, thu đ c N2

VI TR NG THÁI T NHIấN VÀ NG D NG

- Trong t nhiờn, N2 t n t i d ng t do và d ng h p ch t:

+ d ng t do: N2 chi m kho ng 80% th tớch c a khụng khớ.N2 trong t nhiờn là h n h p c a 2 đ ng v : 14

N và 15N

Khi h ng v phía m t tr i, bóng t i s khu t sau l ng ta!

+ d ng h p ch t: N2 có nhi u trong khoáng v t Natri Nitrat, v i tên g i

là diêm tiêu natri N2 còn có trong thành ph n c a protein, axit nucleic, và nhi u h p ch t h u c khác

- Là m t trong nh ng thành ph n dinh d ng chính c a th c v t

- Trong công nghi p: ph n l n N2 s n xu t ra đ c dùng đ t ng h p

NH3, t đó s n xu t phân đ m, HNO3,…

- Nhi u ngành công nghi p nh luy n kim, th c ph m, đi n t … s d ng

N2làm môi tr ng tr

- N2 l ng dùng đ b o qu n máu và các m u v t sinh h c khác

AMONIAC

Công th c electron Công th c c u t o Công th c phân t

H N H

H

 

   H – N – H

H

 NH 3

- C u hình electron c a N (Z = 7): 2 2 3

1s 2s 2p      

- Theo c h c l ng t : Nguyên t N trong phân t NH3 d ng lai hóa

sp3 t o ra 4 obital lai hóa sp3, trong đó 3 AOsp3

có m t electrong đ c thân

xen ph v i 3AO1s có 1 electron đ c thân c a 3 nguyên t H t o ra 3 liên

k t NH t ng d ng nhau, còn m t AOsp3 đ c chi m c p electron t do

2s c a N

107 19 ' , liên k t N – H có đ dài kho ng 1,014 A và 0

n ng l ng liên k t trung bình N – H là 385 kJ/mol, momen l ng c c

NH 1, 48D ( H O 1,86D)

b. Tính ch t v t lí

- NH3 là ch t khí không màu, mùi khai, d hóa l ng (– 33,6 o

C) và d hóa

r n (– 77,8o

C)

- Khí NH3 tan nhi u trong n c do t o đ c liên k t hiđro v i n c (

20oC, 1 lít H2O hòa tan đ c 700 lít khí NH3 t o ra dung d ch có kh i l ng

riêng d < 1)

- Khí NH3 bay h i, thu nhi t nhi u nên NH3 l ng còn đ c làm ch t gây

l nh trong máy l nh

2. Tính ch t hóa h c

a. Tính baz y u:

NH H O NHOH

NH HClNH Cl(b c khói tr ng)

Cu(OH) 4NH [Cu(NH ) ](OH) (Dung d ch xanh th m)

- Trong ch ng trình ph thông có Cu(OH)2 Zn(OH)2, AgOH, Cr(OH)3, Ni(OH)2 t o ph c v i dung d ch NH3

b Tính kh :

o

t

2



2



o

Pt,850 C

o

t

2



ng n l a màu vàng, t o ra N2 và H2O.

a. i u ch

- Trong phòng thí nghi m:

o

t

- Trong công nghi p:

o

t ,P,xt

b. ng d ng

- NH3 đ c s d ng đ s n xu t HNO3, phân bón, đi u ch N2H4 làm nhiên li u cho tên l a

- NH3 l ng đ c dùng làm ch t gây l nh trong máy l nh

MU I AMONI

- Là nh ng tinh th ion, tan d dàng trong n c

- Do có đôi electron ch a liên k t, nên NH3 là m t h p ch t có ho t tính hóa h c cao

Khi h ng v phía m t tr i, bóng t i s khu t sau l ng ta!

a. Ph n ng nhi t phân

- Mu i amoni t o b i axit không có tính oxi hóa khi đun nóng phân h y

thành amoniac và axit

o

t

- Mu i amoni t o b i axit có tính oxi hóa khi đun nóng phân h y thành N2

ho c N2O và H2O

o

t

o

t

b. Ph n ng v i dung d ch ki m

o

t