Hoạt động dạy: Tiết 1: Giới thiệu về cơ quan sinh dục nam và nữ Thời lượng 10' Hoạt động 1: Nội dung 1 hoạt động khởi động Chia nhóm: 4 nhóm Cho học sinh thực hiện trò chơi ô chữ với từ
Trang 1THIẾT KẾ BÀI HỌC THEO CHỦ ĐỀ
Tên chủ đề: SINH SẢN
Số tiết: 06 tiết
I Mục tiêu
1 Kiến thức:
- Trình bày được các bộ phận của cơ quan sinh sản, những thay đổi cơ thể ở tuổi dậy thì ở nam và nữ
- Trình bày được điều kiện để trứng được thụ tinh và phát triển thành thai
- Trình bày được sự nuôi dưỡng thai trong quá trình mang thai và điiều kiện đảm bảo cho thai phát triển
- Giải thích được hiện tượng kinh nguyệt
- Trình bày được các nguy cơ có thai ở tuổi vị thành niên
- Trình bày được các biện pháp tránh thai và giải thích cơ sở khoa học của các biện pháp tránh thai
- Trình bày được nguyên nhân, triệu chứng, tác hại, cách lây truyền của một số bệnh lây qua đường tình dục như : Lậu, Giang mai, AIDS
2 Kỹ năng:
- Quan sát kênh hình, nắm bắt kiến thức
- Rèn kĩ năng thu thập kiến thức từ thông tin
- Kĩ năng hoạt động nhóm
- Vận dụng kiến thức giải thích hiện tượng thực tế
- Kĩ năng vệ sinh cơ thể bảo vệ sức khỏe
3 Thái độ:
- Có nhận thức đúng đắn về cơ quan sinh dục của cơ thể, vệ sinh đúng cách
- Có ý thức giữ gìn vệ sinh kinh nguyệt
- Có ý thức tự phòng tránh, sống lành mạnh tránh mang thai ở tuổi vị thành niên và tránh các bệnh lây qua đường tình dục
4 Năng lực cần phát triển
- Năng lực tự học:
+ Thu thập thông tin từ các nguồn khác nhau: Trong SGK, Internet, sách báo, tạp chí…
+ Xử lý các thông tin, đối chiếu và áp dụng kiến thức vào thực tế
- Năng lực giao tiếp và hợp tác:
+ Diễn đạt, trình bày nội dung dưới nhiều hình thức khác nhau: Bằng lời, bằng nội dung bài tập vận dụng
Trang 2+ Lắng nghe, nhận biết các quan điểm khác nhau để đưa ra ý kiến phản biện hay đồng ý quan điểm
+ Cùng nhau làm việc nhóm: thu thập thông tin, tổng hợp kiến thức, chia sẻ kinh nghiệm…
- Năng lực giải quyết vấn đề: Từ các nội dung nghiên cứu đề xuất các biện pháp bảo vệ cơ thể Xây dựng các hành vi, thói quen sống lành mạnh
III Chuẩn bị
1 Chuẩn bị của giáo viên:
- Sách giáo khoa, sách giáo viên, giáo án
- Tranh ảnh, máy chiếu
2 Chuẩn bị của học sinh:
- Sách giáo khoa, bài soạn, các thông tin thu thập từ các nguồn liên quan đến
sinh sản
III Hoạt động dạy:
Tiết 1: Giới thiệu về cơ quan sinh dục nam và nữ
Thời
lượng
10' Hoạt động 1: Nội dung 1
(hoạt động khởi động)
Chia nhóm: 4 nhóm
Cho học sinh thực hiện trò chơi
ô chữ với từ khóa SINH SẢN
Sinh sản là quá trình quan trọng
đối với mỗi cơ thể sống trong
đó có con người, giúp con
người duy trì nòi giống, tạo các
thế hệ sau Vậy quá trình sinh
sản ở người diễn ra như thế
nào? Cơ quan nào đảm nhận
chức năng sinh sản ?
-> Chủ đề sinh sản
(Giới thiệu các nội dung trong
chủ đề)
1 Tìm hiểu cơ quan sinh dục
- Mục tiêu hoạt động 1:
Khởi động giới thiệu chủ đề.
- Bầu nhóm trưởng , thư kí
- Tham gia trò chơi ô chữ
Trang 3
6'
nam, nữ
2 Quá trình thụ tinh thụ thai và
phát triển của thai
3 Cơ sở của các biện pháp
tránh thai
4 Tìm hiểu các bệnh liên quan
đến đường tình dục
5 Vận dụng
Hoạt động 2: Tìm hiểu cơ
quan sinh dục nam và nữ
GV cho HS hoạt động nhóm
+ Nhóm 1, nhóm 3: Hoàn thành
phiếu học tập số 1 tìm hiểu cơ
quan sinh dục nam
+ Nhóm 2, nhóm 4: Hoàn
thành phiếu học tập số 2 tìm
hiểu cơ quan sinh dục nữ
GV gọi đại diện các nhóm lên
trình bày Lớp nhận xét, bổ
sung, hoàn thiện
GV giới thiệu thêm các thông
tin liên quan đến nội dung bài
mà học sinh chưa đưa ra trong
phiếu
Hoạt động 3: Luyện tập, củng
cố.
Vận dụng kiến thức vừa học,
hoàn thành bảng 60: Chức năng
của mỗi bộ phận trong cơ quan
sinh dục nam (Trang 189) và
bảng 61:Cấu tạo và chức năng
Mục tiêu hoạt động
- Trình bày được các bộ phận của cơ quan sinh sản ở nam và nữ.
- Các quá trình xảy ra ở
cơ quan sinh sản khi dậy thì ở nam và nữ.
- HS hoạt động nhóm, trao đổi, cử đại diện trình bày
- HS trao đổi, thảo luận thông tin PHT hoàn thiện kiến thức
- Mục tiêu hoạt động
HS xác định chính xác cấu tạo và chức năng của mỗi bộ phận trong
cơ quan sinh dục nam và
1.Giới thiệu về cơ quan sinh dục nam
và nữ
Nội dung phiếu học tập
số 1+2
Trang 4của các bộ phận trong cơ quan
sinh dục nữ (Trang 192)
- GV gọi cá nhân HS trình bày
Nhận xét, bổ sung , hoàn thiện
nội dung
Hoạt động 4: Vận dụng
Do nhiều nguyên nhân khác
nhau có thể khiến phụ nữ buộc
phải cắt tử cung và buồng
trứng( do ung thư, chấn thương
tai nạn, u xơ tử cung…) Theo
em khi đó cơ thể của người phụ
nữ bị ảnh hưởng như thế nào?
nữ.
- HS hoạt động cá nhân hoàn thành bài tập
HS từ các kiến thức đã học vận dụng trả lời câu hỏi
Tiết 2: Quá trình thụ tinh , thụ thai và phát triển của thai
Thời
lượng
3'
12'
Hoạt động 1: Khởi động
GV cho HS xem video ngắn về
quá trình thụ tinh, thụ thai và sự
phát triển của thai
=> Đặt vấn đề vào bài mới
Hoạt động 2: Tìm hiểu quá
trình thụ tinh, thụ thai
GV yêu cầu HS nghiên cứu
thông tin SGK+ Quan sát
H62.1+ H62.2 Trả lời câu hỏi;
? Thế nào là thụ tinh và thụ
thai?
? Điều kiện cho sự thụ tinh và
Mục tiêu của hoạt động
Khởi động bài mới
HS quan sát video
Mục tiêu của hoạt động
- Trình bày được điều kiện để trứng được thụ tinh và phát triển thành thai.
- HS nghiên cứu thông tin trả lời câu hỏi
I.Thụ tinh và thụ thai
- Thụ tinh là sự kết hợp giữa trứng và tinh trùng tạo thành hợp tử
- Điều kiện: Trứng phải gặp được tinh trùng ở đoạn 1/3 ngoài
Trang 510'
thụ thai là gì?
Lấy ví dụ các trường hợp trứng
được thụ tinh nhưng lại không
thể thụ thai (chửa ngoài dạ con,
sảy thai )
GV giới thiệu thêm về hoạt
động của các hoocmon sinh dục
nữ trong thời kì này
Hoạt động 3: Tìm hiểu sự
phát triển của thai
GV yêu cầu HS nghiên cứu
thông tin SGK Trả lời câu hỏi;
? Quá trình phát triển của thai
diễn ra như thế nào?
? Sức khỏe của mẹ ảnh hưởng
như thế nào đến sự phát triển
của thai?
? Trong quá trình mang thai
người mẹ cần làm gì và tránh
điều gì để thai phát triển tốt và
sinh con ra khỏe mạnh
Hoạt động 3: Tìm hiểu hiện
tượng kinh nguyệt
- GV cho HS quan sát H.62.3,
mô tả quá trình phát triển của
trứng qua một chu kì Yêu cầu
HS trả lời câu hỏi
? Hiện tượng kinh nguyệt là gì
? Kinh nguyệt xảy ra khi nào?
Do đâu?
Mục tiêu của hoạt động
- Trình bày được sự nuôi dưỡng thai trong quá trình mang thai và điiều kiện đảm bảo cho thai phát triển.
- HS nghiên cứu thông tin trả lời câu hỏi
Mục tiêu của hoạt động
- Giải thích được hiện tượng kinh nguyệt.
- HS lắng nghe,quan sát nghiên cứu thông tin trả lời câu hỏi
vào của ống dẫn trứng
- Thụ thai là trứng được thụ tinh bám vào thành tử cung tiếp tục phát triển thành thai
- Điều kiện: Trứng thụ tinh phải bám vào thành tử cung
II.Sự phát triển của thai
- Phôi khi làm tổ thì bắt đầu phân chia và phân hóa phát triển thành thai, thai nhi liên
hệ với cơ thể mẹ nhờ nhau thai
- Khi mang thai người
mẹ cần được cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng và tránh các chất kích thích có hại như rượu, thuốc lá,
III Hiện tượng kinh nguyệt
- Là hiện tượng trứng không được thụ tinh, lớp niêm mạc bị bong
ra gây chảy máu
- Là dấu hiệu nhận biết ở tuổi dậy thì của
nữ, đã có khả năng
Trang 65'
- GV phân tích ý nghĩa của hiện
tượng kinh nguyệt
* Cần vệ sinh kinh nguyệt như
thế nào?
Hoạt động 4: Luyện tập
Vận dụng kiến thức đã học
hoàn thành nội dung phần câu
hỏi và bài tập trong SGK trang
195
Hoạt động 5: Vận dụng
- Các bạn HS nữ tự xác định số
ngày của chu kì kinh gần nhất,
dự đoán ngày trứng rụng trong
chu kì đó
- Các bạn HS nam vận dụng trả
lời câu hỏi: Khi ống dẫn trứng
bị viêm, tắc sẽ xảy ra chuyện
gì? Quá trình thụ tinh và thụ
thai có thể xảy ra được nữa
không?
Mục tiêu của hoạt động
- Khái quát lại nội dung kiến thức
Học sinh vận dụng kiến thức đã học vào các hiện tượng thực tế
sinh con
Tiết 3: Cơ sở khoa học của các biện pháp tránh thai
Thời
lượng
3'
10'
Hoạt động 1: Khởi động
GV đưa ra 1 video về thực
trạng trẻ em gái mang thai khi
còn đang trong độ tuổi dậy thì
=> GV đặt vấn đề vào bài
Chia nhóm: 4 nhóm
Hoạt động 2: Ý nghĩa của việc
tránh thai
GV nêu câu hỏi
? Em hãy cho biết nội dung của
Mục tiêu hoạt động
Khởi động bài mới
HS quan sát video
Mục tiêu hoạt động
- Nêu được ý nghĩa của việc tránh thai
HS suy nghĩ, trả lời
I.Ý nghĩa của việc tránh thai
- Việc thực hiện kế hoạch hoá gia đình : Đảm bảo sức khoẻ cho
Trang 7cuộc vận động sinh đẻ có kế
hoạch trong kế hoạch hoá gia
đình ?
? Cuộc vận động sinh đẻ có kế
hoạch có ý nghiã như thế nào ?
Cho biết lý do ?
+Thực hiện cuộc vận động đó
bằng cách nào ?
GV cho thảo luận nhóm
? Điều gì sẽ xảy ra khi có thai
ở tuổi còn đang đi học ( tuổi vị
thành niên )?
? Em nghiã như thế nào khi
học sinh THCS được học về
vấn đề này ?
?Em có biết hiện nay có nhiều
trẻ em tuổi vị thành niên có
thai hay không ? Thái độ của
em như thế nào trước hiện
tượng này ?
GV cần lắng nghe ghi nhận
những ý kiến đa dạng của học
sinh để có biện pháp tuyên
truyền giáo dục ở năm học tới
Hoạt động 3: Những nguy cơ
khi có thai ở tuổi vị thành
niên
GV cho HS hoạt động nhóm
hoàn thành phiếu học tập số 3
GV gọi đại diện các nhóm lên
trình bày Lớp nhận xét, bổ
sung, hoàn thiện GV chốt kiến
thức
GV đưa ra vấn đề:
HS hoạt động nhóm
Mục tiêu hoạt động
Nêu được các nguy cơ
có thai ở tuổi vị thành niên Từ đó có ý thức giữ gìn, bảo vệ cơ thể
- HS hoạt động nhóm, trao đổi, cử đại diện trình bày
- HS trao đổi, thảo luận thông tin PHT hoàn thiện kiến thức
người mẹ và chất lượng cuộc sống
- Đối với học sinh ( tuổi vị thành niên )
có con sớm ảnh hưởng tới sức khoẻ , học tập
và tinh thần
II.Nội dung
Phiếu học tập số 3
Trang 8? Cần phải làm gì để tránh
mang thai ngoài ý muốn hay
tránh phải nạo phá thai ở tuổi vị
thành niên ?
- GV có thể đưa thêm dẫn
chứng về có thai ngoài ý muốn
ở tuổi học sinh để giáo dục các
em (video, đoạn thông tin báo
chí )
GV cần khẳng định cả học sinh
nam và nữ đều phải nhận thức
về vấn đề này , phải có ý thức
bảo vệ , giữ gìn bản thân , đó là
tiền để cho cuộc sống sau này
Hoạt động 4: Tìm hiểu cơ sở
khoa học của các biện pháp
tránh thai
GV nêu yêu cầu :
?Dưạ vào điều kiện thụ tinh và
thụ thai , hãy nêu các nguyên
tắc để tránh thai ?
? Cần có những biện pháp nào
để thực hiện nguyên tắc tránh
thai?
* Cần chú ý có nhiều ý kiến
trùng nhau nhưng thực tế học
sinh chưa hiểu rõ cơ sở khoa
học của mỗi biện pháp tránh
thai
Sau khi thảo luận thống nhất
các nguyên tắc tránh thai, GV
nên cho học sinh nhận biết các
phương tiện sử dụng bằng cách
Cho học sinh quan sát bao cao
su , thuốc tránh thai, vòng tránh
thai……
HS thảo luận
Mục tiêu hoạt động
Nêu được các biện pháp tránh thai và giải thích
cơ sở khoa học của các biện pháp tránh thai.
HS thảo luận
III Cơ sở khoa học của các biện pháp tránh thai
Nguyên tắc tránh thai:
- Ngăn trứng chín và rụng
- Tránh không để tinh trùng gặp trứng
- Chống sự làm tổ của trứng đã thụ tinh Phương tiện tránh thai: Bao cao su , thuốc tránh thai , vòng tránh thai
Trang 95'
Hoạt động 5: Luyện tập
Vận dụng kiến thức đã học
hoàn thành nội dung câu hỏi và
bài tập trong SGK trang 198
Hoạt động 6: Vận dụng
Câu hỏi vận dụng:
Ngoài việc tránh thai bằng
cách sử dụng các dụng cụ hỗ
trợ như vòng tránh thai, thuốc
tránh thai, bao cao su…Người
ta còn tránh thai dựa trên hiểu
biết về chu kì kinh nguyệt
Theo em, họ đã làm như thế
nào? Giải thích và cho biết đối
tượng xử dụng biện pháp này
Mục tiêu của hoạt động
- Khái quát lại nội dung kiến thức
Học sinh vận dụng kiến thức đã học giải thích
Tiết 4+ 5: Các bệnh lây truyền qua đường tình dục
Thời
lượng
5'
45'
Hoạt động 1: Khởi động
GV đưa ra số hình ảnh về 1 số
bệnh lây qua đường tình dục
=> GV đặt vấn đề vào bài
Chia nhóm: 4 nhóm
Hoạt động 2 : Các bệnh lây
truyền qua đường tình dục
GV cho các nhóm thảo luận
hoàn thành phiếu học tập số 4
Mục tiêu hoạt động
Khởi động bài mới
HS quan sát hình ảnh
Mục tiêu hoạt động
Trình bày được nguyên nhân, triệu chứng, tác hại, cách lây truyền của một số bệnh lây qua đường tình dục như : Lậu, Giang mai, AIDS
- HS hoạt động nhóm, trao đổi, cử đại diện trình
I.Các bệnh lây truyền qua đường tình dục
Nội dung phiếu học tập
số 4
Trang 10GV gọi đại diện các nhóm lên
trình bày Lớp nhận xét, bổ
sung, hoàn thiện GV chốt kiến
thức
- GV giới thiệu thêm: Ở cả 3
bệnh này đều nguy hiểm ở
điểm : Ở giai đoạn đầu người
bệnh không có biểu hiện gì
bên ngoài nhưng đã có khả
năng truyền bệnh cho người
khác qua quan hệ tình dục
Tuy nhiên riêng AIDS mức độ
nguy hiểm cao hơn do có
nhiều hình thức lây truyền, và
khả năng gây tử vong cao hơn
do không có thuốc chữa
- GV giải thích về AIDS
- GV đưa ra các thông số về
đại dịch AIDS(thông tin SGK
T204) để HS thấy được rõ hơn
về tác hại của AIDS, phân tích
rõ hơn về cách phòng bệnh
- GV nhấn mạnh tuy AIDS
không có thuốc chữa nhưng
bệnh nhân AIDS có thể kéo dài
tuổi thọ khi có lối sống lành
mạnh
Hoạt động 3: Vận dụng
Thảo luận các nội dung sau
? Em cho rằng đưa người mắc
bày
- HS trao đổi, thảo luận thông tin PHT hoàn thiện kiến thức
- AIDS là hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải
- Mỗi người nên chủ động phòng tránh lây nhiễm AIDS :
+ Không tiêm chích
ma túy , không dùng chung kim tiêm , kiểm tra máu trước khi truyền
+ Sống lành mạnh chung thủy 1 vợ 1 chồng
+ Người mẹ bị nhiễm AIDS không nên sinh con
Trang 11HIV / AIDS vào sống chung
trong cộng đồng là đúng hay
sai ? Vì sao ?
? Em sẽ làm gì để góp sức
mình vào công việc ngăn chặn
sự lây lan của đại dịch AIDS ?
? Học sinh phải làm gì để
không bị mắc AIDS ?
? Tại sao nói AIDS nguy hiểm
nhưng không đáng sợ ?
Hoạt động 4: Luyện tập
GV yêu cầu HS làm bài thu
hoạch với các nội dung trong
Phụ lục 1
* GV yêu cầu HS về nhà tìm
hiểu các thông tin về sức khỏe
sinh sản vị thành niên cho tiết
sau
Tiết 6: Bài tập (Hướng dẫn kiến thức về sức khỏe sinh sản vị thành niên)
Thời
lượng
Hoạt động 1: Khởi động
Sức khỏe sinh sản vị thành niên
là gì? Vì sao cần phải quan tâm
đến sức khỏe sinh sản vị thành
niên?
Hoạt động 2: Đặc điểm cơ thể
trẻ vị thành niên ở tuổi dậy
thì.
GV yêu cầu HS nhắc lại các
kiến thức đã học về đặc điểm
cơ thể ở tuổi dậy thì
Giải đáp 1 số thắc mắc khác về
cơ thể (hiện tượng mộng tinh,
di tinh, vì sao con gái đến chu
kì kinh nguyệt hay đau bụng…)
Hoạt động 3: Đặc điểm tâm lý
Mục tiêu hoạt động
Nêu được mục đích của bài học
Mục tiêu hoạt động
Nhắc lại các kiến thức đã học
HS nhớ lại kiến thức trình bày
- Đưa ra 1 số vấn đề cho
GV giải thích
(Nội dung này có thể thay thế băng trò chơi, hoặc giao các vấn đề
để các nhóm chuẩn bị
và trình bày)
Trang 12ở tuổi vị thành niên
GV cho HS thảo luận
- Đưa ra các đặc điểm tâm lý ở
tuổi VTN
- Nêu ý kiến về các vấn đề tình
bạn, tình bạn khác giới, tình
yêu trong độ tuổi VTN
GV đưa ra các lời khuyên
Mục tiêu hoạt động
Tìm hiểu đặc điểm tâm lý tuổi VTN
HS thảo luận, đưa ra ý kiến
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 TÌM HIỂU CƠ QUAN SINH DỤC NAM
