Đề số 5: “ Nếu truyện cổ tích chiếu rọi một ánh sáng hi vọng vào một cuộc sống khác, khác hẳn cuộc đời hàng ngày tẻ nhạt, khô cằn thì ca dao dân ca tìm thi hứng ngay ở cái cuộc đời hàng
Trang 1Tuyển tập đề thi HSG Ngữ Văn 7 MỘT SỐ ĐỀ BÀI MINH HOẠ:
Sử dụng để ra đề kiểm tra cuối mỗi chuyên đề ( văn biểu cảm, chuyên đề ca dao, tục ngữ ).
Đề số 1:
Loài cây mà em yêu
Đề số 2:
Bóng dáng của một người thân yêu
Đề số 3:
Cảm nghĩ của em về một bài ca dao mà em yêu thích
Đề số 4:
Cảm nhận của em về hai đoạn thơ được trích trong bài “Thư gửi mẹ” của
Hen-rích Hai-nơ
Đề số 5:
“ Nếu truyện cổ tích chiếu rọi một ánh sáng hi vọng vào một cuộc sống khác, khác hẳn cuộc đời hàng ngày tẻ nhạt, khô cằn thì ca dao dân ca tìm thi hứng ngay ở cái cuộc đời hàng ngày đó…”
Bằng những hiểu biết của em về ca dao, hãy làm sáng tỏ nhận định trên
Đề số 6:
Một người Việt Nam đi du lịch nhiều nơi, khi trở về nhà, bạn bè, người thân đến hỏi nơi nào đẹp nhất, anh ta trả lời:
“Không nơi nào đẹp bằng quê hương”.
Em hiểu như thế nào về ý kiến trên? Bằng những bài ca dao viết về quê hương, hãy trình bày những cảm nhận của riêng mình đối với tình yêu quê nhà ẩn chứa trong lòng mỗi con người Việt Nam
Đề số 7:
Bàn về vai trò và vị trí của nhà văn trong xã hội, có người cho rằng: “Nhà văn là kĩ sư tâm hồn”.
Trang 2Em hãy giải thích ý kiến trên Bằng việc cảm nhận một số văn bản nghệ thuật chọn lọc trong chương trình Ngữ văn 7, em hãy làm rõ thiên chức và
sứ mệnh cao cả của nhà văn trong việc bồi đắp tâm hồn con người
Đề số 8:
Nhà phê bình văn học Hoài Thanh có viết: “Văn chương sẽ là hình dung của sự sống muôn hình vạn trạng Chẳng những thế, văn chương còn sáng tạo ra sự sống” (Theo Ngữ văn 7, tập hai)
Hãy giải thích và chứng minh ý kiến trên
Đề số 9:
“Giản dị trong đời sống, trong quan hệ với mọi người, trong tác phong,
Hồ Chủ tịch cũng rất giản dị trong lời nói và bài viết”
(Theo Ngữ văn 7, tập hai)
Bằng một số dẫn chứng trong bài “Tinh thần yêu nứoc của nhân dân ta”
Đề số 10:
Trong truyện ngắn “Sống chết mặc bay”, tác giả Phạm Duy Tốn đã khéo
léo kết hợp phép tương phản và phép tăng cấp để bộc lộ tính cách nhân
vật, vạch trần bản chất “lòng lang dạ thú” của tên quan phủ trước sinh
mạng của người dân
Em hãy giải thích và chứng minh ý kiến trên
Đề số 11:
Câu 11 1 :: :
Trình bày cảm nhận của em về văn bản sau ;;;
Con cò mà đi ăn đêm
Đậu phải cành mềm lộn cổ xuống ao
Ông ơi ông vớt tôi nao
Tôi có lòng nào ông hãy xáo măng
Có xáo thì xáo nước trong
Đừng xáo nước đục đau lòng cò con
Câu 2 :: :
Tinh yêu quê hương đất nước là mạch nguồn xuyên suốt trong văn
học Việt Nam
Hãy phát biểu cảm nghĩ của em về những biểu hiện của tình yêu ấy trong
văn thơ trữ tình hiện đại Việt Nam.
Trang 3Đề số 12
Câu 1: ( 6 điểm)
Trong bài thơ “ Nhớ con sông quê hương” nhà thơ Tế Hanh có viết:
“ Quê hương tôi có con sông xanh biếc.
Nước gưong trong soi tóc những hàng tre
Tâm hồn tôi là một buổi trưa hè
Toả nắng xuống dòng sông lấp loáng.”
Em hãy phân tích cái hay, cái đẹp mà em cảm nhận được từ bốn câu thơ
Câu 2: ( 14 điểm
Đề số 13
ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI
MÔN :NGỮ VĂN 7
Câu 1 : (4đ) Đọc đoạn văn sau :
“ Sài Gòn vẫn trẻ Tôi thì đương già.Ba trăm năm so với năm ngàn tuổi của Đất Nước thì cái đô thị này còn xuân chán Sài Gòn cứ trẻ hoài như một cây tơ đương độ nõn nà , trên đà thay da đổi thịt , miễn là cư dân ngày nay và cả ngày mai biết cách tưới tiêu chăm bón , trân trọng , giữ gìn cái đô thị ngọc ngà
Tôi yêu Sài Gòn da diết …Tôi yêu trong nắng sớm , một thứ nắng ngọt ngào vào buổi chiều lộng gió nhớ thương, dưới những cây mưa nhiệt đới bất ngờ Tôi yêu thời tiết trái chứng với trời đang ui ui buồn bã bỗng trong vắt lại như thuỷ tinh , tôi yêu cả đêm khuya thưa thớt tiếng ồn.Tôi yêu phố phường náo động, dập dìu náo động , dập dìu xe cộ vào những giờ cao điểm Yêu cả cái tĩnh lặng của buổi sớm tinh sương với làn không khí mát dịu , thanh sạch trên một số đường còn nhiều cây xanh che chở.”
( “Sài Gòn tôi yêu” - Lê Minh Hương)
a) Tác giả giới thiệu Sài Gòn bằng cách nào ? Cái hay của cách giới thiệu ấy? b) Người viết đã bộc lộ tình yêu của mình với Sài Gòn như thế nào ? Cách bộc lộ
có gì đặc biệt?
Câu 2 : (6 đ) Nhà văn người Đức Hen –rich Hai- nơ có viết đoạn thơ trong bài “Thư gửi mẹ” như sau :
“Con thương sống ngẩng cao đầu , mẹ ạ Tính tình con hơi ngang bướng , kiêu kì Nếu có vị chúa nào nhìn con vào mắt Con chẳng bao giờ cúi mặt trước uy nghi Nhưng mẹ ơi, con xin thú thật
Trái tim con dù kiêu hãnh thế nào
Trang 4Đứng trước mẹ dịu dàng , chân thật Con thấy mình bé nhỏ làm sao ”
( Tế Hanh dịch)
a) Nêu ý chính của từng khổ thơ? Hai ý chính ấy có quan hệ với nhau như thế nào?
b) Hai khổ thơ trên nối liền nhau thành một văn bản Hãy phân tích sự liên kết chặt chẽ của văn bản ?
c) Phát biểu cảm nghĩ về hai khổ thơ trên bằng một đoạn văn ngắn
Câu 3 : (10 đ) Có một đọan thơ rất hay , rất xúc động viết về Bác Hồ kính yêu như
sau :
“ Đất nước đẹp vô cùng Nhưng Bác phải ra đi
Cho tôi làm sống dưới con tàu đưa tiễn Bác Khi bờ bãi dần lui làng xóm khuất
Bốn phía nhìn không bóng một hàng tre … Đêm xa nước đầu tiên , ai nỡ ngủ
Sóng dưới chân tàu đâu phải sóng quê hương Trời từ đây chẳng xanh màu xứ sở
Xa nước rồi ,càng hiểu nước đau thương…”
(“Người đi tìm hình của nước” – Chế Lan Viên)
a) Đoạn thơ đã viết về sự kiện nào trong cuộc đời hoạt động của Bác Hồ kính yêu? Lúc đó Bác có tên là gì ?
b) Phân tích hiệu quả của dấu chấm câu giữa câu thơ thứ nhất và từ “ nhưng”.
c) Viết đoạn văn biểu cảm ( 12 -15 câu) về đọan thơ trên
Đề số 14
ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 7
MÔN: NGỮ VĂN
( Thời gian làm bài: 120 phút )
Câu1 ( 2 điểm ): Đọc đoạn thơ sau:
“ Trên đường hành quân xa Dừng chân bên xóm nhỏ Tiếng gà ai nhảy ổ
“Cục cục tác cục ta”
Nghe xao động nắng trưa Nghe bàn chân đỡ mỏi Nghe gọi về tuổi thơ.”
( Tiếng gà trưa, Xuân Quỳnh )
Trang 51 Biện pháp tu từ nào được sử dụng để diễn tả tâm trạng người lính trẻ trên đường hành quân ra trận?
A Nhân hoá và so sánh B So sánh và điệp ngữ
C Điệp ngữ và ẩn dụ D Điệp ngữ và nhân hoá
2 Có sự chuyển đổi cảm giác như thế nào trong ba câu thơ có từ “nghe”?
A Thính giác ’ xúc giác B Thính giác ’ khứu giác
B Thính giác ’ cảm giác C Thính giác ’ vị giác
3 Nhận xét về cấu tạo của câu “ Nghe gọi về tuổi thơ”?
A Là câu đơn bình thường B Là câu đặc biệt
C Là câu rút gọn C Cả A,B,C sai
4 Trong bài thơ, cụm từ “Tiếng gà trưa” được xuất hiện mấy lần?
Câu 2 ( 2 điểm ):
vậy, bởi vì Người sống sôi nổi, phong phú đời sống và cuộc đấu tranh gian khổ và
nhất Đó là đời sống thực sự văn minh mà Bác Hồ nêu gương sáng trong thế giới ngày nay.”
( Đức tính giản dị của Bác Hồ, Phạm Văn Đồng ) Tác giả đã gửi đến chúng ta điều gì qua đoạn văn trên? Suy nghĩ của em về lời gửi ấy?
Câu 4 ( 6 điểm ):
( Ana tôn Prance ) Câu nói trên của nhà văn Pháp giúp em cảm nhận được những gì khi học hai bài thơ Cảnh khuya và Rằm tháng giêng của Hồ Chí Minh.
Trang 6HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ THI HSG HUYỆN LỚP 7
MÔN: NGỮ VĂN
Câu1 ( 2 điểm ): Mỗi câu trả lời đúng được 0,5 điểm
Câu2 ( 2 điểm ): Mỗi ý trả lời đúng cho 1 điểm:
- Lời gửi của tác giả : Qua việc khẳng định sự hoà hợp giữa đời sống vật
chất giản dị và đời sống tinh thần phong phú trong con người Bác Hồ, tác giả còn muốn nói về ý nghĩa đích thực của đời sống con người: Không phải là sự thoả mãn càng nhiều về vật chất, mà là đời sống tinh thần, tư tưởng , tình cảm phong phú, thậm chí là vô tận Cuộc sống như thế, theo tác giả là cuộc sống thực sự văn minh mà Bác Hồ đã nêu gương sáng trong thời đại ngày nay.
- Suy nghĩ của em : HS cần nêu được suy nghĩ về ý nghĩa thực sự của đời
sống con người, về mối quan hệ giữa nhu cầu vật chất và đời sống tinh thần Nếu chạy theo hưởng thụ vật chất sẽ có thể dẫn đến sự nghèo nàn, què quặt về tinh thần, tình cảm
Câu3 ( 6 điểm ):
1 Yêu cầu chung:
- Trên cơ sở hiểu đúng hai bài thơ trữ tình của Hồ Chí Minh để làm sáng tỏ yêu cầu của đề bài, biết cách làm bài văn nghị luận văn học
2 Yêu cầu cụ thể:
HS có thể trình bày, sắp xếp theo nhiều cách, cảm thụ đôi chỗ khác nhau nhưng cần đạt được các ý sau:
- Tâm hồn yêu thiên nhiên, gắn bó chan hoà với thiên nhiên:
+ Viết nhiều về thiên nhiên ( Đặc biệt là trăng.)
+ Có nhiều rung động, sự say mê trước vẻ đẹp của thiên nhiên Việt Bắc + Chan hoà, mật thiết với thiên nhiên, cảnh vật
- Tình yêu thiên nhiên luôn gắn liền với tình yêu nước sâu nặng
+ Chất nghệ sĩ và tâm trạng người chiến sĩ luôn thống nhất trong con người của Bác
Trang 73 Tiêu chuẩn cho điểm:
- Điểm 6: Đáp ứng yêu cầu nêu trên, diễn đạt mạch lạc, trình bày khoa học
Có những cảm nhận và phát hiện mới mẻ, tinh tế
- Điểm 4: Đáp ứng phần lớn các yêu cầu trên Có thể còn một vài sai sót nhỏ về diễn đạt, trình bày
- Điểm 2: Chưa thật hiểu đề, bài làm còn mắc nhiều lỗi diễn đạt
Đề số 15
Từ một bài cao dao than thân đã học trong chương trình Ngữ văn 777 tập 1,
hãy phát biểu cảm nghĩ của em về thân phận người phụ nữ trong xã hội xưa
Đề số 16
Nêu cảm nghĩ sâu sắc nhất của em về một truyện ngắn đã học trong
chương trình Ngữ văn 7
PHÒNG GD&ĐT ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 7
NGA SƠN Năm học 2010-2011
Môn thi: Ngữ văn
Thời gian làm bài :150 phút ( Không kể thời gian giao đề)
SBD: Ngày thi: 16 tháng 4 năm 2011
ĐỀ BÀI
Câu 1: ( 3 điểm )
Trình bầy cảm nhận của em về doạn văn sau:
mùa xuân, người ta càng trìu mến, không có gì lạ hết Ai bảo được non đừng thương nước, bướm đừng thương hoa, trăng đừng thương gió; ai cấm được trai thương gái, ai cấm được mẹ yêu con; ai cấm được cô gái còn son nhớ chồng thì mới hết được người mê luyến mùa xuân.”
Đề chính thức
Trang 8( Mùa xuân của tôi- Vũ Bằng- Ngữ văn 7, tập 1)
Câu 2: ( 3 điểm )
Phân tích giá trị nghệ thuật của phép tu từ được sử dụng trong đoạn thơ sau:
" A ! cuộc sống thật là đáng sống Đời yêu tôi Tôi lại yêu đời
Tất cả cùng tôi Tôi với muôn người Chỉ là một Nên cũng là vô số."
( Một nhành xuân – Tố Hữu )
Câu 3: ( 6 điểm )
Từ thực tiễn và qua những tác phẩm văn học ( thơ, văn xuôi ) mà em đã được
đọc, được học nói về người Mẹ Em hãy viết bài văn ngắn ( khoảng 200 từ) với tiêu
đề: Mẹ- ngọn lửa hồng soi sáng cuộc đời con!
Câu 4: (8 điểm)
cảm ta sẵn có” ( Ý nghĩa văn chương - Hoài Thanh - Ngữ văn 7, tập 2)
Bằng những dẫn chứng cụ thể, em hãy chứng minh cho ý kiến trên
Đề thi gồm có 01 trang
PHÒNG GD&ĐT HƯỚNG DẪN CHẤM
NGA SƠN ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 7
Năm học: 2010-2011
Môn thi: Ngữ văn
Đáp án gồm có 02 trang
Câu I: (3 điểm)
Mùa xuân của tôi là phần đầu bài tuỳ bút Tháng giêng mơ về trăng non rét ngọt
trong kiệt tác văn chương Thương nhớ mười hai của nhà văn Vũ Bằng (0,5 điểm)
Đoạn văn mở đầu bằng câu khẳng định: “ Tự nhiên như thế: ai cũng chuộng mùa
xuân.” (0,5 điểm)
Bằng nghệ thuật liệt kê, nhân hoá, điệp từ, điệp ngữ, điệp cấu trúc câu tác giả
khẳng định: Tình cảm yêu mến mùa xuân là tình cảm rất tự nhiên của con người, là
quy luật tất yếu (0,5 điểm)
Ai cũng chuộng mùa xuân và mê luyến mùa xuân nên càng trìu mến tháng giêng,
tháng đầu của mùa xuân Tình cảm ấy rất chân tình không có gì lạ hết Cách so
Trang 9sánh, đối chiếu của Vũ Bằng rất phong tình gợi cảm: Ai bảo được non đừng thương
nướ,… thì mới hết được người mê luyến mùa xuân Một cách viết duyên dáng,
mượt mà, làm cho lời văn mềm mại, tha thiết theo dòng cảm xúc, đọc lên ta cứ ngỡ
là thơ Cảm xúc cứ trào ra qua các điệp ngữ đừng, đường thương, ai bảo được…ai
cấm được…ai cấm được…ai cấm được…Chữ thương được nhắc lại tới 4 lần, liên
kết với chữ yêu, chữ nhớ đầy ấn tượng và rung động (1,5 điểm)
Câu II: ( 3 điểm)
1 Yêu cầu về hình thức: Là một đoạn văn tương đối hoàn chỉnh ( 0,5 điểm)
2 Yêu cầu về nội dung:
- Chỉ ra được các biện pháp điệp ngữ : sống, đời, yêu, tôi (0,5 điểm)
- Giá trị nghệ thuật:
+ Các từ ngữ: sống, đời, yêu, tôi được điệp lại hai lần nhằm diễn tả mối quan hệ
gắn bó máu thịt giữa tác giả với cuộc sống ( 0,5 điểm)
+ Đó là sự gắn kết giữa nhà thơ với Đảng, đất nước và nhân dân bằng một tình yêu lớn ( 0,5 điểm)
+ Đó là tình cảm thiết tha, yêu đời mãnh liệt, muốn cống hiến tất cả cho cuộc
đời, cho nhân loại ( 0,5 điểm)
* Khuyến khích học sinh biết phân tích giá trị của dấu câu như dấu cảm ( ! ), dấu
chấm (.) ở giữa các dòng thơ thứ 2,3 và 4 ( 0,5 điểm)
Câu III ( 6 điểm)
1 Yêu cầu về kỹ năng trình bầy:
- Đảm bảo một bài văn có bố cục rõ ràng, sắp xếp ý hợp lý, hành văn trôi chảy, mạch lạc, văn viết giầu cảm xúc, chữ viết rõ ràng, cẩn thận, ít sai lỗi chính tả, dùng
từ, diễn đạt ( 1 điểm)
2 Yêu cầu về nội dung:
- Khẳng định vị trí tuyệt vời của người mẹ và hạnh phúc khi được sống trong vòng tay yêu thương của mẹ ( 1 điểm)
- Nêu được công lao sinh thành, dưỡng dục của mẹ từ khi em lọt lòng đến những năm tháng em được cắp sách đến trường( lấy dẫn chứng từ thực tế và thông qua các bài văn, thơ đã đọc, đã học như : Ca dao về tình cảm gia đình, Mẹ tôi, Thư gửi mẹ,
Vì sao hoa cúc có nhiều cánh nhỏ, Trách nhiệm của bố mẹ, Thế giới rộng vô
sức thuyết phục ( 1,5 điểm)
- Ghi nhớ công ơn của mẹ bằng hành động cụ thể, thiết thực trong đời sống hàng ngày như: học tập tốt, rèn luyện nhân cách, biết vâng lời, làm theo lời hay, ý đẹp, ở nhà là con ngoan, ở trường là trò giỏi để không phụ lòng cha mẹ, anh chị và thầy
cô, bạn bè ( 1,5 điểm)
đời con trong hiện tại mà còn soi sáng cuộc đời con cả ở tương lai phía trước
( 1 điểm)
Lưu ý chung:
Trang 10- Khuyến khích những bài có ý tưởng sáng tạo, những phát hiện độc đáo mà hợp
lý, có tính thuyết phục, bài viết có cá tính, giọng điệu, cảm xúc riêng.
Câu IV ( 8 điểm)
1 Yêu cầu về kỹ năng trình bầy: Đảm bảo một bài văn chứng minh có bố cục
rõ ràng, sắp xếp ý hợp lý, có sức thuyết phục cao, hành văn trôi chảy, mạch lạc, văn viết khúc chiết, cô đọng, chữ viết rõ ràng, cẩn thận, ít sai lỗi chính tả, dùng từ, diễn
đạt ( 1 điểm)
2 Yêu cầu về kiến thức:
- Làm sáng tỏ nhận định: Văn chương gây cho ta những tình cảm ta không có
thông qua các ý sauu:
+ Văn chương làm cho ta biết vui, buồn, hờn, dận vì những chuyện không đâu,
những người không quen biết ( Lấy dẫn chứng trong đời sống và trong văn học để
chứng minh.) ( 1 điểm)
+ Văn chương làm cho đời sống thêm phong phú ( Lấy dẫn chứng trong đời sống
và trong văn học để chứng minh.) ( 1 điểm)
- Làm sáng tỏ nhận định: Văn chương luyện cho ta tình cảm ta sẵn có như: Giáo
dục đạo đức, tình cảm, nhắc nhở hành động…trong mỗi con người ( 1 điểm)
+ Tình yêu ông bà, cha, mẹ… là những tình cảm sẵn có, văn chương nhắc nhở ta tình cảm đối với ông bà, cha, mẹ… ( Lấy dẫn chứng) ( 1 điểm)
+ Văn chương giáo dục lòng biết ơn đối với con người ( Lấy dẫn chứng) ( 1 đ )
+ Văn chương giúp chúng ta thêm yêu cái đẹp, yêu thiên nhiên đất nước… giúp ta
biết phân biệt phải- trái, xấu- tốt…( Lấy dẫn chứng) ( 1 điểm)
- Khẳng định và nâng cao vấn đề thông qua nhận định của đề bài ( 1 điểm)
Lưu ý chung
* Khuyến khích những bài có những ý tưởng sáng tạo, những phát hiện độc đáo
mà hợp lý, có sức thuyết phục, bài viết có cá tính, giọng điệu, cảm xúc riêng.
Môn: Ngữ văn 7
Thời gian: 120 phút
(Không kể thời gian giao đề)
Câu 1 (2 điểm)
Phần kết văn bản Ca Huế trên sông Hương (Ngữ văn 7 tập hai), tác giả
Hà Ánh Minh viết:
ĐỀ CHÍNH THỨC