Tuyển tập đề thi học sinh giỏi ngữ văn 11 Hội trại Hùng Vương 2017

Dẫn chứng + Mỗi người đọc khi đến với tác phẩm, bằng năng lực và sở thích của mình lại khám phá ra những bài học khác nhau ẩn chứa trong tác phẩm và tự vận dụng vào cuộc sống của mình..

TRẠI HÈ HÙNG VƯƠNG LẦN THỨ XIII

TRƯỜNG THPT CHUYÊN LÊ QUÝ ĐÔN

Dù bạn là ai hoặc bạn bao nhiêu tuổi, nếu muốn thành đạt,thì động lực

cho sự thành đạt đó nhất thiết phải xuất phát từ chính bên trong con người bạn.

Anh/chị hãy trình bày suy nghĩ của mình về những điều Paul J.Mayer gửi

gắm

Câu 2 (12,0 điểm)

Trong bài viết đôi điều về truyện ngắn, nhà văn Nguyễn Minh Châu cho

rằng: " Cuối cùng truyện ngắn cũng như tiểu thuyết, điều chính yếu là qua nhân

vật mà người viết đàm luận với người đọc về vai trò và số phận con người sống

giữa xã hội và cuộc đời".

(Bùi Việt Thắng - Truyện ngắn, những vấn đề lí thuyết và thực

tiễn thể loại)

Anh/chị hiểu ý kiến trên như thế nào? Qua một số truyện ngắn trong

chương trình Ngữ văn lớp 11 hãy bình luận và làm sáng tỏ

HẾT

Người ra đề: Phạm Thị Thanh Huyền

Điện thoại liên hệ: 0972675541

TRẠI HÈ HÙNG VƯƠNG LẦN THỨ XIII MÔN: NGỮ VĂN

TỈNH LAI CHÂU

HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ THI ĐỀ XUẤT

Câu 1

(8,0 đ)

1) Yêu cầu về kỹ năng:

Biết làm bài NLXH bàn về một vấn đề tư tưởng đạo lí: Lí lẽ rõ ràng,

lập luận chặt chẽ, có sức thuyết phục, dẫn chứng hợp lí…Không nên lí

giải khô khan, nên viết tự nhiên, chân thực, sâu sắc

2) Yêu cầu về kiến thức:

Thí sinh có thể trình bày bằng nhiều cách khác nhau nhưng cần nêuđược các ý sau:

a Giải thích:

- Động lực: là cái đến từ bên trong mỗi cá nhân hơn là những tác động từ

bên ngoài, thúc đẩy ta hành động Nói cách khác, mọi hành động của

chúng ta đều có động cơ, có lí do Chúng xuất phát từ những nhu cầu sâu

xa bên trong

=> Câu nói khẳng định tự tạo động lực chính là phẩm chất tạo khác biệt

lớn nhất giữa người thành công và người thất bại, không phân biệt danh

+ Niềm tin: không nản chí khi theo đuổi con đường đã chọn dù gặpphải những trở ngại tưởng chừng không thể vượt qua Cơ hội dẫn đếnthành công luôn được đo bởi chính niềm tin của mỗi người.

+ Biết tưởng tượng, hình dung ra trước kết quả: khi hình dung,hành động của chúng ta càng rõ ràng và càng thường xuyên bao nhiêu thìkhả năng thực hiện càng nhiều bấy nhiêu

(Dẫn chứng, phân tích)

- Động lực thúc đẩy con người vượt qua khó khăn, thử thách, đánhthức tài năng trong con người (dẫn chứng, phân tích)

c Mở rộng, nâng cao, liên hệ bản thân

- Con đường đi đến thành công ngắn nhất là phải tự tạo động lực chochính mình Đừng trông chờ, ỷ lại, dựa dẫm vào những yếu tố bên ngoài

- Nếu không có động lực chân chính, con người không thể đạtđược thành công trong cuộc sống

- Phê phán những người chỉ biết chờ đợi vào người khác, thụ độngthay vì tự thân vận động

1,5

Lưu ý: Thí sinh có thể diễn đạt bằng nhiều cách khác nhau nhưng phải

nêu đủ các ý trên mới đạt điểm tối đa

Câu 2

(12,0

đ)

1) Yêu cầu về kỹ năng:

Học sinh biết cách làm bài nghị luận về một vấn đề văn học Luậnđiểm rõ ràng, lô gíc; lập luận sắc sảo, thuyết phục Văn giàu cảm xúc,hình ảnh; không mắc lỗi diễn đạt, dùng từ, chính tả

2) Yêu cầu về kiến thức:

Học sinh có thể trình bày vấn đề theo những cách khác nhau, songbài viết phải làm nổi bật được các nội dung chính sau:

a Giải thích

- Truyện ngắn: là thể loại tự sự cỡ nhỏ nhưng cũng giống như tiểu thuyết

( thể loại tự sự cỡ lớn), truyện ngắn có khả năng đề cập và khái quátnhững vấn đề lớn của xã hội và nhân sinh Rõ ràng thể loại truyện ngắn

có dung lượng nhỏ nhưng sức chứa lớn

- Nhân vật: là hình tượng nghệ thuật được nhà văn xây dựng để phản ánh

hiện thực và bộc lộ tư tưởng

2,0

- Người viết đàm luận với người đọc về vai trò và số phận con người sống giữa xã hội và cuộc đời: qua hình tượng nghệ thuật, nhà văn thể

hiện cái nhìn, thái độ, gửi gắm tư tưởng, quan niệm, triết lí về con người

và xã hội

=> Nguyễn Minh Châu khẳng định nhân vật có vai trò quan trọng bậcnhất trong việc thể hiện nội dung, tư tưởng, quan điểm và tiếng nói đốithoại của nhà văn, đặc biệt là ở thể loại truyện ngắn

b Bình luận

- Xuất phát từ đặc trưng của thể loại truyện ngắn Truyện ngắn có dunglượng câu chữ giới hạn vì vậy đòi hỏi những yếu tố trong tác phẩm đầuphải có giá trị, có sức khái quát và khả năng biểu hiện cao

- Nhân vật là cốt tử của truyện ngắn Nhân vật bao giờ cũng tập trung thểhiện cái nhìn, tư tưởng, quan niệm của nhà văn về cuộc đời Với truyệnngắn, xây dựng nhân vật đặc sắc chính là điều thiết yếu đối với ngườinghệ sĩ Nhân vật là đối tượng để nhà văn phát biểu những suy nghĩ, quanđiểm, tư tưởng của mình về các vấn đề trong xã hội, đặc biệt là nhữngvấn đề liên quan trực tiếp đến con người Nhân vật cũng đồng thời thểhiện tiếng nói đối thoại của nhà văn, nhà văn muốn trao đổi với ngườiđọc về quan điểm, tư tưởng của mình chính là qua nhân vật

- Xuất phát từ đặc trưng của văn học, đối tượng phản ánh của văn học làcuộc sống và con người

2,0

c Chứng minh:

- Học sinh có thể chọn lựa, phân tích một số nhân vật trong truyện ngắn đã

học trong chương trình Ngữ văn 11 để làm sáng tỏ vấn đề: Liên và An ( Hai

đứa trẻ Thạch Lam), Chí Phèo ( Chí Phèo Nam Cao), Hộ ( Đời thừa

- Là một nhà văn tài năng, có sở trường về truyện ngắn, từ thực tế laođộng sáng tạo của mình Nguyễn Minh Châu đã rút ra những kinh nghiệmsáng tác quý báu: xây dựng nhân vật để gửi gắm tư tưởng của nhà văn Ýkiến của Nguyễn Minh Châu đã khái quát được đặc trưng cơ bản của thểloại truyện ngắn.

- Từ đó đưa ra yêu cầu với người nghệ sĩ và người đọc Người nghệ sĩphải thể hiện cái nhìn, thái độ, tư tưởng của mình về cuộc sống và conngười thông qua nhân vật trong tác phẩm Người đọc cũng cần đọc tácphẩm một cách nghiêm túc, khám phá, suy ngẫm những vấn đề xã hội có

ý nghĩa mà người nghệ sĩ gửi gắm qua nhân vật Tuy nhiên, mọi tưtưởng, nội dung của tác phẩm không chỉ được gửi gắm qua nhân vật màcòn qua các yếu tố khác trong truyện ngắn như tình huống, chi tiết, sựkiện, Vì vậy, đọc truyện ngắn cũng cần phải chú ý toàn diện các yếu tốhình thức để nắm bắt nội dung tác phẩm

Lưu ý: Chỉ cho điểm tối đa khi thí sinh đạt được cả yêu cầu về kĩ năng và

- Con hỡi, tại sao con không ngủ bình an ngay đêm nay có hơn không?

(Theo Hành trình về phương Đông – Blair T.

Spalding)Câu chuyện trên gợi cho anh/chị suy nghĩ gì về cuộc sống?

Câu 2 (12,0 điểm)

Albert Camus (1913 -1960), nhà văn Pháp đạt giải Nobel Văn học năm

1957 có viết:

Người nghệ sĩ phải tự rèn luyện mình trong sự giao lưu không ngừng với

mọi kẻ khác, cái vị trí luôn luôn ở giữa một bên là cái đẹp anh ta không thể

thiếu và bên kia là cái cộng đồng anh ta không thể dứt bỏ.

Từ cảm nhận của anh/chị về một số hình tượng người nghệ sĩ qua các tác

phẩm văn học trong chương trình Ngữ văn lớp 11 THPT, hãy bình luận ý kiến

trên

-Hết -Thí sinh không được sử dụng tài liệu

Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.

Người ra đề:Hoàng Văn quyếtSĐT: 0989290504

TRƯỜNG THPT CHUYÊN

VĨNH PHÚC

HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ ĐỀ XUẤT THI HSG TRẠI HÈ

HÙNG VƯƠNG NĂM 2017 MÔN: NGỮ VĂN 11

A YÊU CẦU CHUNG

- Giám khảo cần nắm được nội dung trình bày trong bài làm của thí sinh,

tránh đếm ý cho điểm Vận dụng linh hoạt hướng dẫn chấm, sử dụng nhiều mức

điểm một cách hợp lí, khuyến khích những bài viết có cảm xúc, sáng tạo

- Học sinh có thể làm bài theo nhiều cách nhưng nếu đáp ứng những yêu

cầu cơ bản của đề, diễn đạt tốt vẫn cho điểm tối đa

- Điểm bài thi làm tròn đến 0,25 điểm

B YÊU CẦU CỤ THỂ

Câu 1 (8,0 điểm)

a Về kĩ năng:

- Biết cách làm bài văn nghị luận xã hội, bố cục rõ ràng, lập luận chặt chẽ,

vận dụng tốt các thao tác lập luận, dẫn chứng tiêu biểu, chọn lọc

- Bài viết trong sáng, mạch lạc, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ

- Lời tâm sự của Alexander với thầy: Con sẽ chiến thắng Ai cập và

Thổ Nhĩ Kì Đó là những khao khát, tham vọng lớn lao của con người

trong cuộc sống Sau đó, con có thể ngủ một cách bình an là mục đích

cuối cùng Alexander muốn đạt tới – được hưởng hạnh phúc, bình an Lời

khuyên của thầy Aristotle: Con hỡi, tại sao con không ngủ bình an ngay

đêm nay có hơn không? Mục đích bé nhỏ ấy có thể thực hiện ngay bây

giờ thì tại sao lại phải đi kiếm tìm ở đâu xa

- Câu chuyện gợi ra cho mỗi người bài học quý giá và sâu sắc về

cuộc sống: Đừng nên mải chạy theo những tham vọng lớn lao trong cuộc

đời mà quên đi những hạnh phúc bình dị xung quanh mình

0,75

0,75

- Mỗi con người đều nuôi dưỡng những khát khao, tham vọng cho

đời mình và mong ước thực hiện chúng bằng mọi cách Những tham

vọng lớn có thể giúp con người đi đến thành công, mang lại cho họ cuộc

sống tốt đẹp, hạnh phúc

- Mục đích sau cùng của đời người chính là để đạt đến một ước

vọng: hạnh phúc Hạnh phúc là ở ngay trong hiện tại, rất giản dị, gần gũi

xung quanh cuộc sống chúng ta Khi trạng thái tinh thần thoải mái, trong

lòng nhẹ nhàng, thanh thản là lúc con người có được an vui, hạnh phúc

Hạnh phúc có thể được tìm thấy trong từng phút giây ta sống

- Khi quá mải mê chạy theo tham vọng, con người có thể vô tình bỏ

quên những hạnh phúc mình đang có Họ đã lãng phí, đánh mất thời

gian, sức khỏe, quên đi bản thân, gia đình, thậm chí dùng mọi thủ đoạn,

đánh đổi nhân cách, mạng sống, gây ảnh hưởng đến những người xung

quanh… để cuối cùng nhìn lại mới thấy tiếc nuối, xót xa, ân hận, có khi

phải trả giá đắt cho những tham vọng không cùng

- Con người luôn gắng sức làm việc để mong có tiền tài, danh vọng

và quyền thế… Trong cuộc sống, đừng để công việc và những ham muốn

cuốn mình đi Hãy tìm những niềm vui bình dị, sống sao để có được cảm

giác hạnh phúc cho mình và mang lại hạnh phúc cho những người xung

quanh

- Phê phán những kẻ chạy theo tham vọng cá nhân bằng mọi giá và

những kẻ sống vô tâm, lười biếng, không mục đích

- Nhận thức được ý nghĩa sâu sắc trong cuộc sống mỗi người là

những hạnh phúc bình dị, thiết thực ngay bên cạnh mình chứ không phải

là việc theo đuổi những tham vọng không phút giây ngừng nghỉ Hãy

thực hiện tham vọng khi nó mang đến những lợi ích thiết thực cho bạn và

những người xung quanh, đừng để đánh mất những hạnh phúc thực sự

0,5

trong cuộc sống

- Tạo được sự cân bằng, hài hòa giữa đời sống vật chất và tinh thần,

giữa đời sống cá nhân và xã hội, biết cảm nhận niềm an vui trong hiện

tại…chính là niềm hạnh phúc và cũng là khát vọng đích thực mà mọi

người hướng tới

- Biết cách phân tích dẫn chứng để làm sáng tỏ vấn đề nghị luận

- Bài viết mạch lạc, trong sáng, có cảm xúc, không mắc lỗi chính tả, dùng

- Nghệ sĩ là những người theo đuổi nghệ thuật, làm việc trong lĩnh

vực nghệ thuật như nhà văn, họa sĩ, nhiếp ảnh,…

- cái đẹp anh ta không thể thiếu: là cái tạng riêng, bản chất cái tôi

nghệ sĩ; là niềm khát khao, đam mê sáng tạo cái đẹp trong nghệ thuật

- cái cộng đồng anh ta không thể dứt bỏ: Là bổn phận, trách nhiệm, tư cách công dân đối với cộng đồng Cộng đồng ở đây hiểu là quê

hương, đất nước, là nhân loại

- cái vị trí luôn luôn ở giữa: là khi người nghệ sĩ dung hòa được

niềm đam mê cái đẹp, khao khát sáng tạo cái đẹp trong nghệ thuật với

bổn phận, trách nhiệm đối với cuộc đời, con người Muốn vậy, Người

nghệ sĩ phải tự rèn luyện mình trong sự giao lưu không ngừng với mọi kẻ

khác, phải đem cái tôi cá nhân nghệ sĩ hòa vào cái ta chung, vào cộng

đồng

=> Ý kiến của Albert Camus bàn về phẩm chất cần có, yêu cầu lí tưởng

đối với một người nghệ sĩ chân chính

- Tại sao cái đẹp không thể thiếu đối với người nghệ sĩ? Say mê

cái đẹp, khát khao phát hiện, sáng tạo cái đẹp để thỏa mãn nhu cầu thẩm

mĩ của mình và nâng cao thị hiếu thẩm mĩ của con người là thiên chức

muôn đời của người nghệ sĩ, của nghệ thuật chân chính

- Tại sao người nghệ sĩ không thể dứt bỏ cộng đồng? Nghệ thuật

thoát thai từ cuộc đời, nghệ thuật sinh ra vì con người Vì thế ,nghệ thuật

không cho phép người nghệ sĩ tự tách mình ra khỏi nhân loại Thiên chức

cao cả của người nghệ sĩ chân chính là sáng tạo ra cái đẹp để hướng thiện

cho con người; gắn bó với cuộc đời, con người để đồng cảm với những

số phận bất hạnh, khổ đau, để đấu tranh với cái ác, cái xấu bảo vệ cái

đẹp, cái thiện

- Trong thực tế, cái đẹp mà người nghệ sĩ say mê và khát khao

sáng tạo không phải bao giờ cũng phù hợp với cộng đồng, đôi khi đi

ngược lại lợi ích chung của cả cộng đồng Vì vậy, người nghệ sĩ cần phải

rèn luyện mình trong sự giao lưu với nhân loại để có thể dung hòa được

phẩm chất nghệ sĩ với tư cách công dân, gữa cái tôi nghệ sĩ riêng với cái

ta chung của cuộc đời

- Học sinh phải chọn được một số hình tượng người nghệ sĩ đã

được học ở các tác phẩm văn học chương trình Ngữ văn lớp 11 THPT

như: Huấn Cao, Hộ, Vũ Như Tô… để phân tích làm sáng tỏ ý kiến của

Albert Camus trên các phương diện sau:

+ Niềm đam mê, khát khao sáng tạo cái đẹp trong nghệ thuật củangười nghệ sĩ như thế nào?

+ Người nghệ sĩ ấy đã thực hiện trách nhiệm với cộng đồng rasao?

+ Sự dung hòa hai phẩm chất đó như thế nào?

- Ý kiến của Albert Camus hoàn toàn đúng đắn và xác đáng, đã chỉ

rõ phẩm chất, yêu cầu cần có ở người nghệ sĩ chân chính, không chỉ

đúng với một thời mà đúng với mọi thời

- Quá trình rèn luyện để cái tôi nghệ sĩ hòa vào cái ta công dân làchuyện không dễ đạt được, đó là nỗi trăn trở khôn nguôi, là khát vọng

muôn đời của người nghệ sĩ Vì thế, người nghệ sĩ cần phải luôn ý thức

sâu sắc và nỗ lực hết mình để hoàn thiện mình, sáng tạo nên những tác

phẩm nghệ thuật chân chính, hoàn thành được sứ mệnh vinh quang, bồi

đắp tâm hồn con người, hướng con người tới Chân, Thiện, Mĩ

- Người yêu nghệ thuật cần tri âm với khát vọng sáng tạo củangười nghệ sĩ Cần thấy, tác phẩm nghệ thuật vừa là tiếng nói của cá

nhân lại vừa là tiếng nói đại diện cho một khía cạnh chung nhân loại

Chính điều này mới khiến tiếng nói cá nhân của người nghệ sĩ được cộng

đồng chia sẻ, đảm bảo sức sống cho tác phẩm nghệ thuật chân chính

HẾT Người ra đề: Hoàng Quyết SĐT: 0989290504

-TRẠI HÈ HÙNG VƯƠNG LẦN THỨ XIII

TRƯỜNG THPT CHUYÊN THÁI NGUYÊN

TỈNH THÁI NGUYÊN

ĐỀ THI ĐỀ XUẤT

(Đề này có 01 trang, gồm 02 câu)

ĐỀ THI MÔN NGỮ VĂN

LỚP 11

(Thời gian 180 phút)

Câu 1 (8 điểm)

Trong cuốn tiểu thuyết vĩ đại Suối nguồn của nữ nhà văn Mỹ Ayn Rand

(1905-1982), nhân vật Howard Roark đã phát biểu:

“Hàng ngàn năm trước đây, có một người lần đầu tiên tìm được cách tạo

ra lửa Người đó có lẽ đã bị thiêu sống bằng chính ngọn lửa mà anh ta dạy những người anh em của mình cách thắp lên Anh ta bị coi là một kẻ xấu vì đã

có quan hệ với ma quỷ, thứ mà loài người luôn khiếp sợ Nhưng từ đó trở đi, loài người có lửa để giữ ấm, để nấu nướng, để thắp sáng trong hang động Anh

ta đã để lại cho họ một món quà mà họ từng không hiểu và anh ta đã xua bóng tối ra khỏi trái đất này

Nhiều thế kỷ sau, có một người lần đầu tiên tạo ra cái bánh xe Người đó

có lẽ đã tan xác dưới những bánh xe mà anh ta dạy những người anh em của mình cách làm Anh ta bị coi là một kẻ phạm tội vì đã mạo hiểm vào vùng đất cấm Nhưng từ đó trở đi, loài người có thể đi tới mọi chân trời Anh ta đã để lại cho họ một món quà mà họ đã không hiểu được và anh ta đã mở những con đường trên mặt đất.[…]”

(Trích tiểu thuyết “Suối nguồn”, Ayn Rand, Nxb Trẻ, 2017, tr.1170-1171)

Từ lời phát biểu của nhân vật Howard Roark, anh/chị hãy viết bài văn nói

lên suy nghĩ của mình về “người mở đường” trong cuộc sống.

Câu 2 (12 điểm)

Nhà thơ, nhà phê bình văn học miên di (không viết hoa) cho rằng “Thơ là

sự giải thoát của ngôn ngữ, là nơi tị nạn của tinh thần, là giãi bày của thân phận, là lời tiên tri của xã hội”.

Anh/chị suy nghĩ gì về ý kiến trên? Hãy làm sáng tỏ qua một sáng tác thơ

ca trung đại được học trong chương trình Ngữ văn lớp 11

-Hết -Người ra đề: Lê Thị Mai Ngân – sđt 0982348344

HƯỚNG DẪN CHẤMMôn: Ngữ văn, lớp 11

(Hướng dẫn chấm gồm 03 trang)

Câu 1 (8 điểm)

I Yêu cầu về kĩ năng:

- Học sinh biết cách làm bài văn nghị luận xã hội về một tư tưởng đạo lý, vậndụng tốt các thao tác lập luận để giải quyết vấn đề một cách thuyết phục.

- Bài viết có bố cục mạch lạc; hệ thống luận điểm, luận cứ rõ ràng; dẫn chứngtiêu biểu, thuyết phục; hành văn trong sáng, giàu cảm xúc; không mắc lỗi chính tả,dùng từ, đặt câu

II Yêu cầu về kiến thức:

Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng cần đáp ứng đượcnhững ý cơ bản:

-> Những câu chuyện được dẫn ra trong lời phát biểu của nhân vật H Roark

đề cập đến vai trò, số phận của những người mở đường trong lịch sử nhân loại

2/ Bình luận

a/ Phẩm chất của người mở đường

- Thực sự có tài năng, ham thích đổi mới, tìm tòi và sáng tạo trong cuộcsống

- Dũng cảm, táo bạo, giàu bản lĩnh và khí phách để có thể đơn độc dấn thânvào hành trình sáng tạo và bảo vệ đến cùng chân lí khoa học, bảo vệ thành quả màmình tạo ra

- Cao thượng, vị tha, sẵn sàng cống hiến tận tụy, vô tư cho tương lai tốt đẹpcủa nhân loại, cho sự tiến bộ của xã hội dẫu có bị đọa đày, lên án, vùi dập hay cóphải hi sinh

b/ Vai trò của người mở đường

Họ là những người đóng vai trò quan trọng thúc đẩy sự tiến bộ của nhân loại,

góp phần "xoay chuyển thế giới và mang lại ý nghĩa cho cuộc sống" Nếu xã hội chỉ

có những con người sống thụ động, yếu đuối, chỉ biết đi theo và làm theo thì không

có cái mới, cái tiến bộ ra đời, xã hội không thể phát triển Nhờ có người đầu tiên

chấp nhận bị thiêu sống để mang về ngọn lửa mà “loài người có lửa để giữ ấm, để

nấu nướng, để thắp sáng trong hang động.”; nhờ có người dũng cảm chế tạo ra cái

bánh xe và bị nghiến nát bởi chính cái bánh xe mà mình tạo ra ấy mà “loài người

có thể đi tới mọi chân trời” Dẫu hi sinh nhưng chính họ là người đã “mở những con đường trên mặt đất”.

c/ Số phận của người mở đường

- Có thể bị lên án, bị kết tội, bị vùi dập Bởi cái mới, cái tiến bộ thường đichệch khỏi tư duy và tầm nhìn của số đông, do vậy nó không dễ ngay lập tức đượcchấp nhận Thậm chí còn vấp phải sự cản trở của lực lượng phản tiến bộ

- Thế nhưng thành công họ đạt được là chưa từng có Vinh quang luôn thuộc

về người mở đường, người sáng tạo

- Là công dân của thời đại mới, bản thân phải nỗ lực trở thành người có bảnlĩnh đi đầu

III Cách cho điểm:

- Điểm 7-8: Bài viết đáp ứng tốt các yêu cầu trên Diễn đạt giàu chất văn, lập

luận rõ ràng, dẫn chứng thuyết phục, phân tích sâu sắc

- Điểm 5-6: Bài viết đáp ứng được những ý cơ bản, hầu như không mắc lỗi về kĩ

năng và diễn đạt

- Điểm 3-4: Bài viết chỉ trình bày được một nửa yêu cầu về kiến thức, còn mắc

lỗi về kĩ năng và diễn đạt

- Điểm 1-2: Bài viết chưa hiểu rõ về vấn đề, diễn đạt và kĩ năng viết văn nghị

luận yếu

- Điểm 0: Bài viết lạc đề hoàn toàn hoặc học sinh không viết bài.

Câu 2 (12 điểm)

“Thơ là sự giải thoát của ngôn ngữ, là nơi tị nạn của tinh thần, là giãi bày

của thân phận, là lời tiên tri của xã hội”.

I Yêu cầu về kỹ năng:

- Học sinh biết cách làm bài nghị luận về một ý kiến bàn về văn học, biết vậndụng linh hoạt các thao tác lập luận, biết lựa chọn tác phẩm tiêu biểu, biết phân tích,cảm thụ để làm sáng tỏ vấn đề

- Bố cục rõ ràng, mạch lạc; lập luận chặt chẽ, thuyết phục

- Hành văn trong sáng, giàu cảm xúc; không mắc lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu

II Yêu cầu về kiến thức: Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau

nhưng cần đảm bảo các ý cơ bản sau:

1/ Giải thích

- Thơ là sự giải thoát của ngôn ngữ: Ngôn ngữ thơ ca được cấu tạo đặc biệt,

phá vỡ những lô gic kết hợp thông thường của ngôn ngữ đời sống để tạo thành

những kết hợp bất ngờ theo nguyên tắc “lạ hóa” Nó có thể vượt ra khỏi những mô

hình cấu trúc ngữ pháp trong ngôn ngữ học, nó tự mở rộng biên độ ngữ nghĩa của

từ ngữ thường ngày để thăng hoa trong khả năng biểu đạt

- Thơ là nơi tị nạn của tinh thần, là giãi bày của thân phận: Thơ là sự cất

tiếng của những nỗi niềm chất chứa trong sâu thẳm trái tim con người Nó “ra đờigiữa những vui buồn của loài người” (Hoài Thanh) và trở thành người bạn tâmgiao, là nơi nương náu của tâm hồn con người Con người thường tìm đến thơ để kíthác những nỗi niềm tâm sự về thân phận, về cuộc đời

- Thơ là lời tiên tri của xã hội: Thơ ca phản ánh cuộc sống theo quy luật của

tình cảm, giống như các thể loại văn học khác, nó cũng có khả năng dự báo Nhàthơ đồng thời cũng là “nhà tiên tri” của thời đại

=> Nhận định đề cập đến nhiều phương diện bản chất, đặc trưng cũng nhưchức năng của thơ ca Thơ ca là thế giới tình cảm của con người hóa thân thành chữnghĩa – một thứ ngôn ngữ cực kì hấp dẫn và sống động Không chỉ có thế, chiềusâu nhận thức và tư tưởng trong thơ ca còn khiến tác phẩm vươn tới khả năng nhậnthức và khái quát những quy luật của đời sống

do yêu cầu của tính hàm súc mà cú pháp câu thơ thường tràn ra ngoài khuôn khổcấu trúc ngữ pháp thông thường của văn xuôi Ngôn từ thi ca luôn giàu sinh khí,sống động, đa nghĩa chứ không “khô cứng”, “bẹp dí” như khi nó nằm trong từđiển

- Đặc trưng nội dung của thơ: Thơ là tiếng nói của tâm hồn, tình cảm Những

ẩn ức, những nỗi niềm tâm sự bị kìm nén đến một độ nào đó nó tự bật ra thành thơ

Bởi vậy “Thơ là tiếng nói hồn nhiên nhất của tâm hồn con người” (Tố Hữu).

Người ta có thể kí thác vào thơ nỗi niềm tâm sự về thân phận, về cuộc sống, nỗi ưu

tư về thế thái nhân tình, những tình cảm hết sức riêng tư cá nhân,… Khi cuộc sốnghằn in lên phận người những nỗi đau, người ta lại tìm đến người bạn tâm giaokhông bao giờ biết phản bội là Thơ ca để “tị nạn”

- Chức năng của thơ: Là một thể loại văn học, thơ ca phản ánh cuộc sốngtheo nguyên tắc chủ quan, theo quy luật của tình cảm Thơ rung động tâm hồnngười đọc bằng tình cảm nhưng phải “vượt lên bằng tầm nhìn” – tư tưởng củangười viết Tư tưởng, đó mới là chiều sâu và sức sống lâu bền của thơ Những tácphẩm thơ ca vĩ đại bao giờ cũng chứa đựng trong nó những vấn đề lớn lao của thờiđại, của nhân sinh và cũng truyền tới người đọc những thông điệp về tương lai

3/ Chứng minh (7.5 điểm): HS chọn một tác phẩm thơ trung đại trong

chương trình Ngữ văn 11 mà mình tâm đắc, phân tích làm sáng tỏ các khía cạnh

của nhận định VD Tự tình (Hồ Xuân Hương), Thương vợ (Tú Xương), Câu cá

mùa thu (Nguyễn Khuyến), Bài ca ngắn đi trên bãi cát (Cao Bá Quát),…

4/ Đánh giá mở rộng, nâng cao (1.0 điểm)

- Mọi sự sáng tạo ngôn ngữ thơ ca đều phải theo quy luật sáng tạo cái đẹp.Nhà thơ không được nhân danh sáng tạo, thể nghiệm nghệ thuật mà viết nên những

câu thơ cầu kì, tối nghĩa như trò diễn xiếc ngôn từ Bởi thơ “giản dị, xúc động, ám

ảnh” (Trần Đăng Khoa) mới thực sự là thơ hay

- Thơ là tiếng nói của tình cảm, là sự giãi bày của thân phận Nội dung chủyếu của thơ là tự biểu hiện nhưng để tác phẩm có thể bắc nhịp cầu tri âm tới đôngđảo bạn đọc thì nhà thơ phải vượt lên trên những hơn thiệt, mất mát của cá nhân đểhướng tới nhân loại, hướng tới xã hội rộng lớn ngoài kia Tình cảm trong thơ phải

là tình cảm cao thượng, mang tính phổ quát, đậm chất nhân văn và hướng về chínhnghĩa

III Cách cho điểm:

- Điểm 10-12: Bài viết đáp ứng tốt các yêu cầu trên Diễn đạt giàu chất văn, lập

luận rõ ràng, dẫn chứng thuyết phục, phân tích sâu sắc

- Điểm 7-9: Bài viết đáp ứng được những ý cơ bản, hầu như không mắc lỗi về kĩ

năng và diễn đạt

- Điểm 4-6: Bài viết chỉ trình bày được một nửa yêu cầu về kiến thức, hoặc liệt

kê dẫn chứng đơn thuần Còn mắc lỗi về kĩ năng và diễn đạt

- Điểm 1-3: Bài viết chưa hiểu rõ về vấn đề, chủ yếu thuật kể dẫn chứng Diễn

đạt và kĩ năng viết văn nghị luận yếu

- Điểm 0: Bài viết lạc đề hoàn toàn hoặc học sinh không viết bài.

Lưu ý chung:

- Giám khảo cần nắm được nội dung trình bày trong bài làm của thí sinh, tránh đếm ý cho điểm Vận dụng linh hoạt hướng dẫn chấm, sử dụng nhiều mức điểm một cách hợp lí, khuyến khích những bài viết có cảm xúc, sáng tạo.

- Học sinh có thể làm bài theo nhiều cách nhưng nếu đáp ứng những yêu cầu

cơ bản của đề, diễn đạt tốt vẫn cho điểm tối đa.

- Điểm bài thi là tổng điểm của 2 câu, làm tròn đến 0,5 điểm.

MÔN NGỮ VĂN

ĐỀ ĐỀ XUẤT Thời gian làm bài: 150 phút (không kể thời gian giao đề)

(Đề thi gồm có 01 trang, 02 câu)

Câu 1 (8 điểm): Đọc câu chuyện sau:

TIẾNG VỌNG RỪNG SÂU

Có một cậu bé ngỗ nghịch hay bị mẹ khiển trách Ngày nọ giận mẹ, cậu

chạy đến một thung lũng cạnh rừng rậm Lấy hết sức mình, cậu thét lớn: “Tôi

ghét người” Khu rừng có tiếng vọng lại: “Tôi ghét người” Cậu bé hốt hoảng

quay về, sà vào lòng mẹ khóc nức nở Cậu bé không sao hiểu được từ trong

rừng lại có tiếng người ghét cậu.

Người mẹ cầm tay con, đưa trở lại khu rừng Bà nói: “Giờ thì con hãy hét

thật to: “Tôi yêu người” Lạ lùng thay, cậu bé vừa dứt tiếng thì có tiếng vọng

lại: “Tôi yêu người” Lúc đó, người mẹ mới giải thích cho con hiểu: “Con ơi,

đó là định luật trong cuộc sống của chúng ta Con cho điều gì, con sẽ nhận điều

đó Ai gieo gió thì ắt gặt bão Nếu con thù hận ghét người thì người cũng thù

ghét con Nếu con yêu thương người thì người cũng yêu thương con”.

(Theo Quà tặng cuộc sống, NXB Trẻ, 2002)

Hãy viết một bài văn trình bày suy nghĩ của em về bài học được gợi ra

từ câu chuyện trên

Câu 2 (12 điểm):

Có ý kiến cho rằng: “Những kết luận khoa học như những thỏi vàng, chỉ lưu hành trong phạm vi nhỏ hẹp, còn tri thức từ các tác phẩm văn học

như những đồng tiền nhỏ” (N Séc-nư-sép-xki)

Anh (chị) hiểu ý kiến trên như thế nào? Bằng hiểu biết của mình về văn

học hãy làm sáng tỏ ý kiến trên?

Đây là dạng đề mở Thí sinh có quyền tự do trình bày suy nghĩ của mình

theo những hướng khác nhau Tuy nhiên, cần đạt được một số yêu cầu cơ

bản sau:

- Về hình thức và kĩ năng

Trước hết, thí sinh cần phải xác định đây là đề nghị luận xã hội

Dạng đề này cho phép thí sinh tự do lựa chọn các kiểu bài và thao tác tạo

lập văn bản khác nhau, nhưng phải phù hợp và nhuần nhuyễn Đồng thời,

thí sinh cũng đựoc tự do huy động các chất liệu khác nhau như: chất liệu

thuộc tri thức sách vở, tri thức đời sống và những trải nghiệm của riêng

mình Tuy nhiên, vẫn phải xác định rõ vấn đề ở câu này thuộc về thực tế

đời sống chứ không phải trong các tác phẩm văn học

a) Giải thích ý nghĩa của câu chuyện.

- Mối quan hệ giữa cá nhân và những người khác trong xã hội là mối

quan hệ hai chiều, những gì ta nhận đều là kết quả của những gì ta đã làm,

cho điều gì sẽ nhận được điều đó

+ Nếu con thù ghét người thì người cũng thù ghét con:Ghét không chỉ

trong thái độ tình cảm mà trong cách ứng xử, trong hành động: Nếu một ai

đó làm một điều không tốt, đối xử với người khác bằng sự ích kỷ vụ lợi

hay thực hiện hành động bằng động cơ xấu thì chính họ sẽ phải nhận

những gì họ đã gieo, đó là sự không thanh thản trong tâm hồn, hay những

thái độ, hành động không tốt của người khác đáp trả lại Như vậy, vô tình

chính họ đang làm hại bản thân

+ Nếu con yêu thương người thì người cũng yêu thương con: Quy luật

này cũng chính là lời khuyên, là mong mỏi của người mẹ đối với con

Thương yêu mọi người, đối xử tốt với mọi người sẽ được mọi người yêu

thương và đối xử tốt, như quan niệm truyền thống “Ở hiền gặp lành”

b) Những suy nghĩ được gợi lên từ câu chuyện.

- Đây là một ý kiến đúng đắn và có ý nghĩa sâu sắc: Nó hướng con

người đến cách sống tốt, giầu yêu thương, có trách nhiệm trước thái độ và

hành động của bản thân với cộng đồng (HS tìm dẫn chứng trong thực tế

để chứng minh)

- Tuy nhiên, cũng có những trường hợp những gì mà ta nhận về không

phải tương ứng với những gì ta đã cho đi, hay có những người “gieo gió”

không hẳn đã “gặt bão”, nhưng không vì thế mà tính toán trong cách

sống Sống tốt luôn phải là bản chất, là sự tự nhiên không gò bó hay

c) Nêu bài học nhận thức và hành động.

- Cho điều gì sẽ nhận được điều đó: Nếu ta yêu thương người thì người

sẽ yêu thương ta

- Gieo gió ắt gặt bão: Ta thù ghét người thì người cũng thù ghét ta

- Cần phải biết yêu thương và chia sẻ, sẵn sang cống hiến cho quêhương, đất nước

3 Kết bài:

Khẳng định ý nghĩa của truyện, liên hệ bản thân

II Yêu cầu về kỹ năng:

- Viết đúng thể loại nghị luận xã hội, có luận điểm rõ ràng.

- Lập luận chặt chẽ, diễn đạt mạch lạc, văn viết có cảm xúc, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu.

Anh (chị) hiểu ý kiến trên như thế nào? Bằng hiểu biết của mình vềvăn học hãy làm sáng tỏ ý kiến trên?

A Yêu cầu về kĩ năng:

- Thí sinh phải nắm vững kĩ năng làm bài nghị luận về một vấn đề líluận văn học, vận dụng tốt các thao tác giải thích, phân tích, bình luận vàchứng minh vấn đề qua một hệ thống tác phẩm cụ thể

- Bố cục rõ ràng, chặt chẽ, khoa học, hợp lí Diễn đạt trôi chảy, lưuloát, văn viết giàu hình ảnh và cảm xúc Không mắc lỗi chính tả, dùng từ,ngữ pháp

B Yêu cầu về kiến thức:

- Học sinh phải biết vận dụng kiến thức lí luận văn học và chọn lọckiến thức về các tác phẩm văn học để giải thích, bình luận và chứng minhvấn đề

- Thí sinh có thể đưa ra những ý kiến, trình bày theo nhiều cáchkhác nhau, nhưng cần chính xác, hợp lí, rõ ràng, thuyết phục… và nêuđược các ý cơ bản sau:

1 Giải thích nhận định:

- Những kết luận khoa học: là những phát minh, khám phá lớn

thuộc các lĩnh vực tự nhiên hoặc xã hội Chúng được ví như những “Thỏivàng” – thứ kim loại quý giá để thấy được giá trị to lớn đối với cuộc sốngcon người Ai cũng có thể nhìn và cảm nhận được

- Tri thức từ các tác phẩm văn học: là những bức tranh hiện thực

cuộc sống, những bài học nhân sinh sâu sắc được các nhà văn, nhà thơ gửi

12

2

gắm kín đáo trong các tác phẩm của họ Chúng được ví là “những đồng

tiền nhỏ” – có giá trị nhỏ, song lại vô cùng cần thiết bởi có thể đem ra sử

dụng ở mọi lúc, mọi nơi

-> Câu nói sử dụng hình ảnh “thỏi vàng” và “những đồng tiền nhỏ”

để nói về giá trị nhận thức của văn chương Không mang đến những giá trị

lớn lao, hào nhoáng như các phát minh khoa học, những tri thức về cuộc

sống mà văn học mang lại nhỏ nhặt, bình thường song lại vô cùng cần

thiết cho mỗi con người trong cuộc sống

2 Phân tích, chứng minh

- Những kết luận khoa học thực sự là những “thỏi vàng” bởi chúng

có tác động mạnh mẽ tới toàn thể xã hội Những tri thức văn học không

thể so bì với những phát kiến khoa học đã góp phần đổi thay lịch sử của

nhân loại (Thuyết tương đối của Anhxtanh; Thuyết tiến hóa của Đácuyn;

chủ nghĩa xã hội khoa học của Mác và Ăngghen; ), đem đến cho con

người những tri thức chuyên sâu

- Những tri thức trong tác phẩm văn học chỉ là “những đồng tiền

nhỏ” bởi:

+Văn học là tấm gương phản chiếu hiện thực cuộc sống qua đôi mắt

của nhà văn Mỗi tác phẩm là những bức tranh hiện thực cuộc sống chứa

đựng những thông điệp mà nhà văn muốn gửi gắm tới người đọc (Dẫn

chứng)

+ Mỗi người đọc khi đến với tác phẩm, bằng năng lực và sở thích

của mình lại khám phá ra những bài học khác nhau ẩn chứa trong tác

phẩm và tự vận dụng vào cuộc sống của mình (Dẫn chứng)

* Học sinh tùy chọn dẫn chứng văn học, tuy nhiên phải bám sát vấn

đề và phải thuyết phục.

3 Bình luận

-“ Đồng tiền nhỏ” có thể sử dụng ở khắp mọi nơi và không thể thiếu

được trong đời sống của con người Bởi thế những tri thức mà văn học

đem lại cho cuộc sống con người là vô cùng thiết thực và quan trọng

- Nhiều đồng tiền nhỏ gộp lại sẽ có giá trị ngang với những thỏi

vàng lớn Bởi thế những tri thức ẩn chứa trong văn học là vô cùng quý giá,

không kém gì các kết luận khoa học

- Để mỗi tác phẩm văn học thực sự trở thành những “đồng tiền nhỏ”

được người đọc “sử dụng” đòi hỏi mỗi nhà văn cần nỗ lực khám phá, sáng

tạo không ngừng Để nhận thức được những tri thức quan trọng, cần thiết

ẩn chứa trong các tác phẩm văn học, người đọc cũng cần đến với tác phẩm

bằng toàn bộ tâm hồn mình, nâng cao kĩ năng đọc hiểu,

1.5

4.5

4

Người ra đề: Vũ Thị Hằng – sđt: 0988184999

SỞ GD & ĐT HƯNG YÊN KÌ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI

TRƯỜNG THPT CHUYÊN TRẠI HÈ HÙNG VƯƠNG

-ĐỀ THI MÔN NGỮ VĂN 11

(Thời gian làm bài: 180 phút)

Câu 1 (8 điểm).

Có ý kiến cho rằng: “Hãy làm chủ ý chí và làm đầy tớ cho lương tâm”

Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về ý kiến trên?

Câu 2 (12 điểm)

“Tác phẩm nghệ thuật nào cũng xây dựng bằng những chất liệu mượn ở thực tại Nhưng nghệ sĩ không những ghi lại cái đã có rồi mà còn muốn nói lên một điều gì mới mẻ"

(Tiếng nói của văn nghệ, Nguyễn Đình Thi , SGK Ngữ văn 9, NXB Giáo

dục, tập hai)

Bằng những hiểu biết của mình về văn học hiện thực phê phán Việt Nam

1930 – 1945, anh (chị) hãy giải thích và làm sáng tỏ nhận định trên

-Hết -SỞ GD & ĐT HƯNG YÊN KÌ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI

TRƯỜNG THPT CHUYÊN TRẠI HÈ HÙNG VƯƠNG

-ĐÁP ÁN MÔN NGỮ VĂN 11 Câu 1 ( 8 điểm)

I Kĩ năng

- Học sinh biết cách làm bài nghị luận xã hội về một tư tưởng đạo lí

- Biết cách kết hợp các thao tác nghị luận để thuyết phục người đọc, người nghe

- Bố cục rõ ràng, lập luận chặt chẽ, diễn đạt mạch lạc, có cảm xúc, sáng tạo, hạnchế mắc lỗi…

II Kiến thức.

Thí sinh có nhiều cách khác nhau để triển khai vấn đề nhưng về cơ bản cần đảmbảo những ý cơ bản sau:

phối, dẫn dắt, điều khiển của lương tâm

=> Ý kiến mang đến cho mỗi người bài học về lối sống đúng, sống thiện, sốngđẹp trong cuộc đời

2 Bàn luận

- Tại sao phải làm chủ ý chí?

+ Phát huy được sức mạnh của bản thân và quan trọng hơn hướng được sứcmạnh đó vào mục tiêu đã chọn

+ Đưa ra những quyết định kịp thời, đúng đắn mà không có những dao độngkhông cần thiết, vì vậy dễ tận dụng được cơ hội

+ Biết chịu đựng và khắc phục những điều kiện không thuận lợi, không hoangmang trước khó khăn, kiên trì đến cùng với ý tinh thần dám làm, dám chịu…

- Tại sao cần phải làm đầy tớ cho lương tâm?

+ Vì lương tâm dựa trên lòng tốt, ý thức đạo đức nên khi thuận theo lương tâm

sẽ giúp con người luôn hướng đến cái thiện, tránh được những điều xấu xa, đentối, trái với đạo đức làm người

+ Làm đầy tớ cho lương tâm sẽ góp phần tạo dựng một xã hội lành mạnh, trongsạch

3 Mở rộng

Phê phán những con người:

+ Thiếu ý chí, sống theo bản năng, hoặc nhu nhược, buông xuôi theo số phận + Sống tàn nhẫn, ích kỷ, vi phạm những chuẩn mực đạo đức của xã hội.

+ Đáng sợ hơn, vừa thiếu ý chí, vừa chẳng có lương tâm Đó thực sự là lối sống nguy hại cần phải loại bỏ khỏi xã hội

4 Rút ra bài học cho bản thân

III Biểu điểm

- Điểm 8: Đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về kỹ năng và kiến thức, luận giải sắc

sảo, tri thức phong phú

- Điểm 6-7: Đáp ứng tương đối tốt yêu cầu về kỹ năng và kiến thức, mắc vài lỗi

- Hiểu được nhận định đưa ra ở đề bài

- Biết cách vận dụng kiến thức đã học về các tác phẩm đã học trong chươngtrình để chứng minh

- ghi lại cái đã có rồi:sự phản ánh một cách đơn thuần, ghi chép hiện thực

một cách trần trụi, thô nháp như nó vốn có

- một điều gì mới mẻ: những khám phá riêng thể hiện góc nhìn riêng của

nhà văn về hiện thực cuộc sống Trên cơ sở đó, người nghệ sĩ đem đến chongười đọc những nhận thức mới mẻ cuộc sống, con người, làm cho ta thay đổihẳn cách nhìn, cách nghĩ, cách sống của bản thân

Tóm lại, câu nói khẳng định: văn học phản ánh cuộc sống nhưng khôngphải sự sao chép máy móc mà luôn hướng tới thể hiện những khám phá mới,đem tới cho người đọc những suy nghĩ mới trên cơ sở hiện thực đã có

2 Bình luận

-Tác phẩm văn học nào, rộng hơn là bất kì nền văn chương nào cũng hìnhthành trên cơ sở một hiện thực xã hội nhất định Phản ánh hiện thực đã trở thànhmột thuộc tính tất yếu của văn chương Hiện thực đời sống là nguồn gốc, làmảnh đất nuôi dưỡng văn chương, là nguồn tư liệu dồi dào cho mọi sáng tác

- Tuy vậy, phản ánh hiện thực của văn chương không phải là sự tái hiệnmột cách giản đơn các hiện tượng, các sự kiện lịch sử - xã hội cụ thể, khôngphải là sự sao chụp máy móc Phản ánh luôn đi liền sáng tạo, thể hiện những góc

nhìn riêng, suy nghĩ, cảm xúc riêng của người cầm bút Chính những “điều mới mẻ” này tạo sức hấp dẫn, sức sống lâu bền cho tác phẩm.

3 Chứng minh

- Học sinh lựa chọn một/ một số tác phẩm văn học hiện thực phê phán đã

học trong chương trình Ngữ văn 11 để làm sáng tỏ những điều mới mẻ - khám

phá riêng của mỗi nhà văn trong tác phẩm

4 Mở rộng - nâng cao

- Ý kiến của Nguyễn Đình Thi rõ ràng sâu sắc Nó đòi hỏi người nghệ sỹkhi sáng tác, không phải đứng bên ngoài mà quan sát cuộc đời, điều quan trọngphải đi sâu để thấu hiểu, để khám phá, tìm kiếm, thậm chí đòi hỏi cuộc sốngphải tốt đẹp hơn…

- Với bạn đọc, tìm hiểu tác phẩm không phải soi vào lịch sử để xem sự

"minh họa" trong tác phẩm; điều cần thiết là nghĩ suy, tìm tòi, "sự sáng tạo" đểhiểu thấu cuộc sống để cho mình bài học làm người

III Biểu điểm

+ Điểm 10 - 12: Bài làm đạt các yêu cầu trên Văn viết mạch lạc, có cảmxúc, có sáng tạo, không mắc lỗi diễn đạt thông thường

+ Điểm 8 - 10: Bài làm cơ bản đạt các yêu cầu trên Có thể còn vài sai sótnhỏ nhưng ảnh hưởng không đáng kể Diễn đạt lưu loát, có thể mắc vài ba lỗidiễn đạt nhưng không làm sai ý người viết

+ Điểm 6 - 8: Bài đạt đủ ý nhưng phân tích chưa thuyết phục Diễn đạtchưa tốt nhưng đã làm rõ được ý, mắc một số lỗi diễn đạt

+ Điểm 4 - 6: Bài đạt khoảng quá nửa số ý nhưng phân tích chưa sâuchưa làm rõ được yêu cầu, mắc một số lỗi diễn đạt

+ Điểm 1 - 3: Bài làm chưa đạt các yêu cầu Nội dung sơ sài, diễn đạt yếu.Mắc nhiều lỗi chính tả, dùng từ, viết câu

+ Điểm 0: Lạc đề sai cả nội dung và phương pháp

ĐỀ THI ĐỀ XUẤT

(Đề thi gồm 01 trang)

KỲ THI OLYMPIC HÙNG VƯƠNG NĂM HỌC 2016 – 2017

ĐỀ THI MÔN: Ngữ văn

“Nam Cao đã mạnh dạn đi theo một lối đi riêng, nghĩa là không đếm xỉa

gì đến sở thích của độc giả Nhưng tài năng của ông đã đem đến cho văn chương một lối văn mới sâu xa,chua chát và tàn nhẫn, thứ tàn nhẫn của con người biết tin ở tài năng của mình, thiên chức của mình.”

(Hà Minh Đức)Bằng những trải nghiệm của anh/chị về sáng tác của Nam Cao, hãy bình luận ýkiến trên

a Yêu cầu về kĩ năng:

Biết cách làm bài văn nghị luận xã hội; kết cấu chặt chẽ, diễn đạt lưu loát;không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp…

b Yêu cầu về kiến thức:

Thí sinh có thể đưa ra những ý kiến, trình bày theo nhiều cách khác nhau,nhưng cần chính xác, hợp lí, rõ ràng, thuyết phục… và nêu được các ý cơ bảnsau:

1 Giải thích vấn đề:

-Bi quan là hạt giống cất giữ dưới căn hầm ngờ vực: người bi quan có cái

nhìn chán nản tuyệt vọng, tiêu cực, mất niềm tin với chính mình và với cuộcsống Họ luôn nghi ngờ, e sợ, bất an trước những điều sẽ đến

- Lạc quan là hạt giống gieo trồng trên mảnh đất của niềm tin: người lạc

quan luôn có cách nhìn, thái độ tin tưởng vào tương lai Họ luôn chờ đợi và hivọng và tin tưởng rằng những điều tốt đẹp sẽ đến

 Sự lạc quan và niềm tin sẽ mang đến cho con người những thành công,trái lại, bi quan và ngờ vực sẽ dẫn đến thất bại Giống những hạt giống, nếu cất

kĩ trong hầm thì sẽ chẳng bao giờ nảy mầm; ngược lại, nếu được gieo trồng ởmảnh đất màu mỡ, trong điều kiện thuận lợi, chúng sẽ vươn mình tốt tươi

2 Phân tích, chứng minh:

- Sống lạc quan và có niềm tin giúp con người luôn hướng đến những giátrị tốt đẹp và nhân văn; có lí tưởng sống và sự nỗ lực, bền bỉ để đạt đến nhữngmục tiêu được đề ra…

- Kẻ tự ti và ngờ vực thì ngược lại Họ không tin vào năng lực bản thân,không dám ước mơ, không dám hi vọng, sống bế tắc, buồn rầu…Đây cũngchính là những kẻ luôn đầu hàng số phận và gục ngã trước những thử thách

- Điểm 5 - 6: Đáp ứng đầy đủ các yêu cầu trên Dẫn chứng chọn lọc,chính xác, văn viết lưu loát, trôi chảy

- Điểm 3 - 4: Đáp ứng tương đối đủ các yêu cầu trên Nắm vững yêu cầucủa đề, dẫn chứng chính xác, diễn đạt tương đối tốt

- Điểm 1 - 2: Nắm vững yêu cầu của đề, có dẫn chứng, phân tích, chứngminh, bình luận chưa sâu sắc, còn mắc lỗi chính tả

- Điểm 0: Hoàn toàn lạc đề hoặc không làm được bài

Câu 2 (12 điểm):

a Yêu cầu về kĩ năng:

- Thí sinh phải nắm vững kĩ năng làm bài nghị luận về một vấn đề lí luậnvăn học, vận dụng tốt các thao tác giải thích, phân tích, bình luận và chứng minhvấn đề qua một hệ thống tác phẩm cụ thể

- Bố cục rõ ràng, chặt chẽ, khoa học, hợp lí Diễn đạt trôi chảy, lưu loát,văn viết giàu hình ảnh và cảm xúc Không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp…

b Yêu cầu về kiến thức:

- Học sinh phải biết vận dụng kiến thức lí luận văn học và kiến thức vềmột hệ thống tác phẩm để giải thích, bình luận và chứng minh vấn đề

- Thí sinh có thể đưa ra những ý kiến, trình bày theo nhiều cách khácnhau, nhưng cần chính xác, hợp lí, rõ ràng, thuyết phục… và nêu được các ý cơbản sau:

1 Giải thích, bình luận nhận định:

“Nam Cao đã mạnh dạn đi theo một lối đi riêng, nghĩa là không đếm xỉa

gì đến sở thích của độc giả Nhưng tài năng của ông đã đem đến cho văn chương một lối văn mới sâu xa,chua chát và tàn nhẫn, thứ tàn nhẫn của con người biết tin ở tài năng của mình, thiên chức của mình.”

- Nam Cao đã mạnh dạn đi theo một lối đi riêng, nghĩa là không đếm xỉa

gì đến sở thích của độc giả: Lối đi riêng tạo nên sự khác biệt, nhưng không phải

sự khác biệt nào cũng dễ dàng được chấp nhận và thành công Không ít nhà vănđương thời đã chạy theo thị hiếu, sở thích của độc giả mà sáng tác văn chương.Trái lại, Nam Cao “không đếm xỉa” đến những sở thích ấy, bởi với nhà văn chânchính và hết lòng tâm huyết với nghề này, văn chương hoàn toàn xa lạ với tính

vụ lợi kiểu con buôn Bản thân nó mang một sứ mệnh trọng đại, cao quý, thiêngliêng hơn nhiều Hơn nữa, trong quan niệm nghệ thuật của Nam Cao “Vănchương không cần đến những người thợ khéo tay, làm theo một vài kiểu mẫuđưa cho Văn chương chỉ dung nạp những người biết đào sâu, biết tìm tòi, khơinhững nguồn chưa ai khơi…”, cho nên ông đã đi theo “một lối đi riêng”

- Tài năng của ông đã đem đến cho văn chương một lối văn mới sâu xa, chua chát và tàn nhẫn…:

+ Bằng tài năng, tâm huyết và bằng lao động nghệ thuật nghiêm túc, hết

mình, Nam Cao đã đem đến cho văn chương một lối văn mới, hay chính là mộtphong cách nghệ thuật độc đáo – sự độc đáo về tư tưởng và nghệ thuật (lựa chọn

đề tài, cảm hứng chủ đạo, xây dựng nhân vật, thể loại, ngôn ngữ…), mang phẩmchất thẩm mĩ, thể hiện trong sáng tác của nhà văn ưu tú

+ Lối văn sâu xa, chua chát và tàn nhẫn: Nam Cao là nhà văn bám rễ sâuvào mảnh đất hiện thực Ông quan niệm: Nhà văn phải là người “đứng trong laokhổ, mở hồn ra đón lấy những vang động của cuộc đời”; nhà văn phải là “người

thư kí trung thành của thời đại” (Ban-dắc)…Bởi vậy, ông phản ánh hiện thựcvới tất cả những mảng tối, mảng đen của nó một cách khách quan, với giọngđiệu “dửng dưng, lạnh lùng” như “đóng cũi sắt tình cảm” Nhưng, đằng sau lốivăn có vẻ “chua chát và tàn nhẫn” ấy là một trái tim nhân hậu với lòng yêuthương, đồng cảm với những số kiếp tội nghiệp của con người; là sự trân trọngnhững giá trị người; là khát vọng về một cuộc sống tốt đẹp; là niềm căm phẫn,

sự tố cáo những thế lực tàn ác chà đạp lên cuộc sống của họ…Lối văn độc đáocủa Nam Cao được tạo nên bởi một nhà văn tài năng, bởi nếu không thực sự tàinăng thì những cái “tàn nhẫn” kia dễ rơi vào sự dung tục, tầm thường Và hơnhết, lối văn độc đáo ấy được tạo nên bởi một nhà văn tin vào thiên chức củangười nghệ sĩ, thiên chức nhân đạo hóa con người, thiên chức thay đổi “thế giớitàn ác”…để con người được sống xứng đáng hơn với họ

 Nhận định của Hà Minh Đức đã khẳng định, đề cao phong cách nghệthuật độc đáo cũng như ý thức trách nhiệm của người nghệ sĩ ở Nam Cao

+ Khuyến khích các bài có ý so sánh, đối chiếu giữa các tác phẩm để làm

rõ thêm nét chung và nét riêng nhưng chỉ cần ở mức độ vừa phải

- Điểm 9 - 10: Bài làm đáp ứng tốt các yêu cầu trên Giải quyết vấn đềmột cách chính xác, có một số phát hiện tốt Tuy duy rõ ràng, mạch lạc, hànhvăn trôi chảy, có cảm xúc

- Điểm 7 - 8: Đáp ứng phần lớn các yêu cầu trên Bố cục cân đối, rõ ràng,kết cấu chặt chẽ, diễn đạt khá tốt Mắc một số lỗi nhỏ về chính tả

- Điểm 5 - 6: Đáp ứng một cách cơ bản các yêu cầu trên Bố cục tươngđối rõ, mắc một số lỗi diễn đạt, dùng từ, ngữ pháp…

- Điểm 3 - 4: Hiểu đúng vấn đề nhưng chỉ đáp ứng được một nửa yêu cầu

kể trên Kết cấu, bố cục tương đối rõ Còn mắc nhiều lỗi diễn đạt, dùng từ, ngữpháp…

- Điểm 1 - 2: Bài làm sơ sài, ý nghèo nàn, có phần lệch đề Bố cục chưa

rõ, mắc nhiều lỗi diễn đạt, chính tả, ngữ pháp…

- Điểm 0: Chưa đáp ứng được yêu cầu của đề bài, hoàn toàn lạc đềhoặc không viết được gì

ĐỀ THI ĐỀ XUẤT

Hãy bình luận quan niệm trên và làm sáng tỏ bằng một số tác phẩm vănxuôi đã học trong chương trình Ngữ văn 11.

HƯỚNG DẪN CHẤM

MÔN: NGỮ VĂN , LỚP: 11 Lưu ý: Các cách giải khác hướng dẫn chấm, nếu đúng, cho điểm tối đa theo thang

+ Kim loại và nước đều là hai thứ vật chất nhưng chúng có những đặc tính

trái ngược nhau: Kim loại thì cứng, còn nước lại rất mềm

+ Theo nghĩa trực tiếp:

- Kim loại vì cứng mà hay gẫy: kim loại là thể cứng, nên khó uốn, vì

vậy có thể bị những lực mạnh hơn nó bẻ gẫy  Tác động của hoàn cảnh

lớn hơn thể chất (Chú ý chữ “hay” của tác giả  Thường bị gẫy khi quá

cứng, chứ không phải gãy trong mọi trường hợp)

- Nước vì mềm mà được vẹn toàn: vì nước là thể lỏng, nên nó có thể

tồn tại bền dai hơn, khó bị chế ngự hơn  Tác động của ngoại cảnh nhỏ

hơn thể chất.

+ Theo nghĩa bóng, câu nói của Cát Hồng lấy hình ảnh hai vật chất có thể

chất trái ngược nhau để nói về cách ứng xử của con người trong cuộc sống:

cần sự linh hoạt, cứng >< mềm, cương >< nhu cho phù hợp trong từng hoàn

cảnh, trước từng đối tượng.

2,0 đ

II Bình luận – Mở rộng vấn đề:

1 Đây là quan niệm cho ta nhiều bài học

a “Kim loại cứng” là để chỉ những người có tính cách mạnh mẽ, kiên định

Vì thế họ có thể dễ dàng chiến thắng những khó khăn do cuộc sống mang lại.

- Tuy nhiên nếu cứng quá, kim loại lại hay gẫy Nếu người có cá tính mạnh

và tự tin vào bản thân quá lớn mà không có cách ứng xử linh hoạt trong cuộc

sống sẽ dễ gặp khó khăn, thậm chí thất bại

(Nêu dẫn chứng: những người thông minh, linh lợi, có nghị lực và bản lĩnh

vững vàng kiên định, nhưng lại bảo thủ, tự tin quá vào mình, không chịu

lắng nghe những người xung quanh, sẽ gặp thất bại )

b “Nước mềm” là để chỉ những người linh hoạt, uyển chuyển, khéo léo

trong công việc và cuộc sống Những người này có thể đương đầu với khó

khăn và chiến thắng hoàn cảnh một cách dễ dàng.

(Nêu dẫn chứng: những doanh nhân thành đạt thường là những người biết

mình, biết ta, trăm trận trăm thắng )

2 Tuy nhiên từ câu nói của Cát Hồng lại có thể mở rộng ra những vấn

đề khác

a Chưa chắc kim loại cứng mà trở nên hay gẫy: Đó là những con người

kiên định với mục tiêu phấn đấu của mình, không đầu hàng hoàn cảnh, bằng

nghị lực và quyết tâm, vươn lên để chiến thắng

(Nêu dẫn chứng từ tấm gương của những người cộng sản, những vận động

viên khuyết tật trong các thế vận hội )

b Chưa chắc “nước mềm mà được vẹn toàn” “Vẹn toàn” hiểu theo nghĩa

là giữ được là chính mình, không thay đổi, không mất mát

+ Trong cuộc sống có người sống chọn cách an toàn (mềm như nước

để được vẹn toàn, không đấu tranh, không va chạm Nhưng lối sống ấy có

thể khiến con người trở nên nhu nhược, hèn nhát

+ Lại có người chọn cách sống chạy theo thời cuộc, gọi là lối sống xu

thời (Nghĩa từ điển: tùy thời thế, thấy mạnh thì theo nhằm mục đích cầu lợi),

có thể trước mắt họ được nhiều hơn mất sớm muộn cũng sẽ bị xã hội đào

nên biết trung hòa hai lối sống.

- Đừng sợ gẫy mà không dám cứng, để là người mạnh mẽ, có nghị lực và ý

chí

- Đừng vì mềm mà trở thành người vụ lợi, cần biết uyển chuyển, linh động

trước từng đối tượng, từng hoàn cảnh

- Biết cứng khi cần, biết mềm đúng lúc, đúng nơi mới là người khôn ngoan

2

(12

đ)

1 Giải thích

- Thiên chức nhà văn là gì? Được hiểu là chức năng, phần việc mang tính

tự nhiên và thiêng liêng của những người được tạo hóa trao cho nhiệm

vụ sáng tạo văn học (Tản Đà từng xem mình là một Trích tiên, được Trời

sai xuống hạ giới để “thuật cùng đời hay” về “việc thiên lương của nhân

loại”)

- Theo đó thiên chức nhà văn được NTT chỉ ra: qua những sáng tạo văn

chương của mình nuôi dưỡng khả năng rung cảm của con người  Nhà văn

phải thực hiện cho được chức năng tất yếu của sáng tác VH:

+ đánh thức giác quan, tránh cho chúng nguy cơ hao mòn, thoái hóa

nhanh, nhiều trước cuộc sống  VC phải khơi dậy cho người đọc sự thính

nhạy của các giác quan, biết nhìn, biết nghe, biết cảm nhận về cuộc sống qua

nghệ thuật ngôn từ, tránh cho những giác quan bị xơ hóa trước xô bồ và phức

tạp của cuộc sống, nghĩa là con người biết ngắm nhìn, biết lắng nghe, biết

rung động.

+ Từ đánh thức giác quan, văn chương còn hướng đến đánh thức

cảm giác vui buồn thuần hậu thuộc về bản chất lương thiện ở mỗi con người.

+ Và từ đó đánh thức tình thương trong lòng người

 Quan niệm của NTT chỉ ra vai trò của nhà văn và chức năng của văn học:

nhận thức cuộc sống và thế giới xung quanh, cảm nhận và rung động trước

cái đẹp; biết sống cảm thông và yêu thương.

2,0 đ

2 Bình luận

a Quan niệm của NTT là xác đáng, và gặp gỡ quan niệm của các nhà văn

khác trước ông, và ở những nền VH khác nhau, chỉ khác nhau trong cách

nói:

3,0 đ

- “Thiên chức của nhà văn cũng như những chức vụ cao quý khác là phải nâng đỡ những cái tốt để trong đời có nhiều công bằng, thương yêu hơn” (Thạch Lam)

- “Nhà văn phải biết khơi lên ở con người niềm trắc ẩn, ý thức phản kháng cái ác; cái khát vọng khôi phục và bảo vệ những cái tốt đẹp” (Ai-ma-

tôp)

- Còn L.Tônx tôi thì khẳng định: "Một tác phẩm nghệ thuật là kết quả của tình yêu Tình yêu con người, ước mơ cháy bỏng vì một xã hội công bằng, bình đẳng, bái ái luôn luôn thôi thúc các nhà văn sống và viết, vắt kiệt cạn những dòng suy nghĩ, hiến dâng bầu máu nóng của mình cho nhân loại"

b Nhà văn là người khởi đầu của hoạt động văn chương, giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong đời sống văn học

- Niềm vui của nhà văn chân chính là được làm người dẫn đường đến xứ sở của cái đẹp Nên mỗi nhà văn phải tự ý thức được bổn phận và trách nhiệm

của mình trên từng trang viết, hướng đến cuộc sống, đến con người và thông

qua tác phẩm của mình “nuôi dưỡng khả năng rung cảm” của con người.

- Mỗi trang sách nhà văn sáng tạo ra phải thực hiện được chức năng cao cả của nó:

+ Đánh thức giác quan của người đọc, làm cho những giác quan trở nên nhạy bén, tinh tế để có thể cảm nhận vẻ đẹp cuộc sống, vẻ đẹp của tâm hồn con người Trước những xô bồ của cuộc sống hiện đại, đôi khi sự nhạy bén ấy có thể bị hao mòn, thoái hóa, con người trở nên vô cảm, dửng dưng trước những cái đẹp, hoặc không phát hiện ra những vẻ đẹp khuất

lấp những trang văn phải thực hiện chức năng của nó là làm cho con người

biết rung động, nói như Thạch Lam là giúp cho người đọc“một bài học trông nhìn và thưởng thức”.

(Có thể lấy dẫn chứng minh họa từ những câu thơ tinh tế trong bài “Sang thu” của Hữu Thỉnh: Bỗng nhận ra hương ổi Phả vào trong gió se Gió chùng chình qua ngõ Hình như thu đã về)

+ Hơn thế, văn chương còn phải đánh thức cảm giác vui buồn thuần hậu của con người Những vui buồn vốn thuộc về thế giới cảm xúc của con người được đánh thức để người đọc buồn vui theo nỗi buồn vui của nhân vật.

(Có thể lấy dẫn chứng từ tác phẩm cụ thể)

+ Và từ việc đánh thức những giác quan, những cảm giác, văn chương đánh thức tình thương trong lòng người Văn học là nhân học, nhà văn chân

chính “là nhà nhân đạo từ trong cốt tủy”, nên đương nhiên văn học chân

chính phải khơi lên ở người đọc tình yêu thương, lòng nhân ái, cảm thương trước những cảnh ngộ đau khổ, trân trọng những giá trị thiên lương, căm phẫn trước những bất công ngang trái

 Nói tóm lại nhà văn chân chính phải đem đến cho những trang văn của mình những giá trị thẩm mĩ, giá trị nhận thức, giá trị đạo đức, để hướng người đọc đến cái CHÂN – THIỆN – MĨ

3 Chứng minh

- Chọn Hai đứa trẻ của Thạch Lam và Chí Phèo của Nam Cao

- Hoặc Chữ người tử tù của Nguyễn Tuân và Đời thừa của Nam Cao

(Phân tích theo những tiêu chí: tác phẩm đã nuôi dưỡng khả năng rung cảm; cụ thể là đánh thức giác quan, tránh cho chúng nguy cơ hao mòn, thoái hóa nhanh, nhiều trước cuộc sống; đánh thức những cảm giác vui buồn thuần hậu, đánh thức tình thương trong lòng người” như thế nào?

6,0 đ

4 Mở rộng vấn đề:

- Ý kiến đặt ra vấn đề về bài học sáng tạo nghệ thuật cho người nghệ sĩ Tài năng là quan trọng, nhưng cần thiết là tấm lòng của người cầm bút trước cuộc đời và con người

- Để những trang viết của các nhà văn chân chính “đánh thức” được những

giác quan, những cảm giác vui buồn thuần hậu, đánh thức tình thương, thì

người đọc cũng phải là người biết có những “rung cảm” sâu xa trước mỗi

trang văn; phải tiếp nhận được những thông điệp NT mà người nghệ sĩ gửi

gắm Mỗi người đọc phải biết “thức tỉnh” trước những khao khát “đánh thức” đầy thiện chí của nhà văn

1.0 đ

TRƯỜNG PT VÙNG CAO VIỆT BẮC

ĐỀ THI ĐỀ XUẤT

-Năm học 2016 - 2017

Thời gian làm bài: 180 phút

(Đề này có 01 trang, gồm 02 câu)

Câu 1 ( 8.0 điểm ):

NGƯỜI ĂN XIN

Một người ăn xin đã già Đôi mắt ông đỏ hoe, nước mắt ông giàn giụa, đôi

môi tái nhợt áo quần tả tơi Ông chìa tay xin tôi

Tôi lục hết túi nọ đến túi kia, không có lấy một xu, không có cả khăn tay,

chẳng có gì hết Ông vẫn đợi tôi Tôi chẳng biết làm thế nào Bàn tay tôi run run

nắm chặt lấy bàn tay nóng hổi của ông:

– Xin ông đừng giận cháu ! Cháu không có gì cho ông cả

Ông nhìn tôi chăm chăm đôi môi nở nụ cười:

Cháu ơi,cảm ơn cháu ! Như vậy là cháu đã cho lão rồi

Khi ấy tôi chợt hiểu ra: cả tôi nữa tôi cũng vừa nhận được một cái gì đó của

ông (Theo Tuốc- ghê- nhép)

Hãy viết bài văn nghị luận trình bày suy nghĩ của anh (chị ) sau khi đọc

xong câu chuyện trên

Câu 2 ( 12.0 điểm ):

Nhà văn I.X Tuốc – ghê –nhép cho rằng : Cái quan trọng trong tài năng

văn học là tiếng nói của mình , là cái giọng riêng biệt của chính mình không thể

tìm thấy trong cổ họng của bất kì một người nào khác

( Dẫn theo Khrachenco Cá tính sáng tạo của nhà văn và sự phát triển văn

học Nhà xuất bản tác phẩm mới, 1978 )

Anh ( chị ) hiểu gì về nhận định trên ? Hãy làm sáng tỏ bằng việc phân tích

một truyện ngắn trong chương trình Ngữ Văn 11

………Hết………

(Giám thị coi thi không giải thích gì thêm)

Người ra đề: Nguyễn Thị Vân Anh SĐT 0914804222

TRƯỜNG PT VÙNG CAO VIỆT BẮC

HƯỚNG DẪN CHẤM

-KHỐI 11 Năm học 2016-2017

I-Yêu cầu về kỹ năng :

- Nắm vững phương pháp làm bài nghi luận xã hội

- Hiểu đúng ý nghĩa của câu chuyện

- Biết lựa chọn những dẫn chứng tiêu biểu phù hợp

- Bố cục bài rõ ràng , lập luận chặt chẽ , hành văn trôi chảy, có cảm xúc

II- Yêu cầu về kiến thức :Bài làm cần đảm bảo yêu cầu sau

+ Sẻ chia: Cùng người khác san sẻ vui buồn, những trạng thái tìnhcảm, tâm hồn với nhau; cả sự chia sẻ những khó khăn về vật chất,giúp nhau trong hoạn nạn Câu chuyện Người ăn xin: Ông lão đãnhận được ở “ tôi’’ sự cảm thông yêu thương và tôn trọng Còn

“tôi’’nhận được ở ông lão sự đồng cảm yêu thương Đấy chính làgiá trị tinh thần quý giá nhất

+ Khi ta học được cách đồng cảm và chia sẻ , biết sống vì ngườikhác cũng là lúc ta nhận được niềm vui Nếu ai cũng biết "học cáchđồng cảm và sẻ chia", trái đất này sẽ thật là "thiên đường"

b Bàn luận

* Cuộc sống đầy những khó khăn vì vậy cần lắm những tấm lòng đồng cảm, sẻ chia

+ Sẻ chia về vật chất: Giúp đỡ khi khó khăn, hoạn nạn.

+ Sẻ chia về tinh thần: Ánh mắt, nụ cười, lời an ủi, chúc mừng, đôikhi chỉ là sự im lặng cảm thông, lắng nghe

* Sự đồng cảm, sẻ chia được thể hiện trong những mối quan hệ khác nhau

+ Đối với người nhận: Câu chuyện Người ăn xin ông lão đã nhậnđược ở “ tôi’’sự cảm thông yêu thương và tôn trọng

+ Đối với người cho : Nhận được ở ông lão sự đồng cảm và yêuthương

+ Đồng cảm, sẻ chia rất cần trong xã hội ngày nay

* Phê phán bệnh vô cảm, lối sống ích kỉ, sống thiếu trách nhiệm với đồng loại, với cộng đồng ở một số người.

c Bài học nhận thức và hành động

+ Nhận thức: Đồng cảm, sẻ chia giúp con người thêm sức mạnh đểvượt qua những thử thách, những nghịch cảnh của cuộc đời Đócũng là một trong những phẩm chất "người", kết tinh giá trị nhânvăn cao quý ở con người

+ Hành động : Phải học cách đồng cảm, sẻ chia và phân biệt đồngcảm, sẻ chia với sự thương hại, ban ơn Ai cũng có thể đồng cảm, sẻchia với những người quanh mình với điều kiện và khả năng có thểcủa mình

+ Cuộc sống sẽ đẹp vô cùng khi con người biết đồng cảm, sẻ chia

Đó cũng là truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta

3 Kết bài :

Khẳng định tình yêu thương , sự cảm thông , và chia sẻ là rất cầntrong cuộc sống Nó đưa con người thoát khỏi sự tầm thường vàvươn lên từ nghịch cảnh

BIỂU ĐIỂM :

- Điểm 7,0 – 8,0 : Đáp ứng được yêu cầu nêu trên Văn viết có cảmxúc Dẫn chứng chọn lọc và thuyết phục Có thể còn một số sai sótnhỏ

- Điểm 5,0 -6,0 : Cơ bản đáp ứng được các yêu cầu nêu trên Dẫnchứng chưa thật phong phú , có thể còn một vài sai sót nhỏ

- Điểm 3,0- 4,0 : Chưa nắm chắc yêu cầu của đề bài Nội dung còn

sơ lược Hành văn thiếu trau chuốt , còn mắc lỗi diễn đạt

- Điểm 1,0 -2,0 : Có hiểu đề , song nội dung bài viết còn chungchung , câu văn còn vụng về

- Điểm 0 : Không hiểu đề , sai lạc phương pháp

Yêu cầu về kĩ năng

- Biết kết hợp các thao tác lập luận để làm bài văn nghị luận tổnghợp về một vấn đề văn học

- Bố cục hợp lí, lập luận chặt chẽ, rõ ràng, diễn đạt lưu loát, giàusức thuyết phục, biết cách phân tích tác phẩm để làm sáng tỏ vấnđề

- Không mắc lỗi diễn đạt, dùng từ, ngữ pháp

Yêu cầu kiến thức

Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau miễn là đápứng được các ý sau:

I -Giới thiệu vấn đề:

- Giới thiệu câu nói của nhà văn Tuốc -ghê-nhép

II- Giải quyết vấn đề :

1 - Giải thích ý kiến :

- Tài năng văn học: Khả năng văn học, sự giỏi giang, điêu luyện củangười nghệ sĩ ngôn từ trong sáng tạo nghệ thuật Tài năng văn họccòn là cách nói hoán dụ để chỉ những nhà văn nhà thơ có tài

- Nói: Là thể hiện thành lời một nội dung nào đó Giọng là cáchphát âm , cách nói => Là cách diễn đạt, cách thể hiện độc đáo của

phải là người có phong cách riêng độc đáo , không lẫn với bất cứ

ai , không giống với bất cứ người nào

2 – Bình luận ý kiến

- Phong cách nghệ thuật của nghệ sĩ là một cái gì đó bền vững ,xuyên suốt , lặp đi lặp lại trong các sáng tác trên cả hai phươngdiện nội dung và hình thức nghệ thuật Nói cách khác phong cách

là biểu hiện tài nghệ của người nghệ sĩ ngôn từ trong việc đemđến cho người đọc cái nhìn mới mẻ chưa từng có về cuộc đờithông qua những phương thức nghệ thuật mang đậm dấu ấn cánhân người sáng tạo

- Phong cách nghệ thuật biểu hiện ở cái nhìn có tính chất khámphá , ở giọng điệu riêng biệt , ở hệ thống hình tượng , ở cácphương diện nghệ thuật…

- Điều quan trọng trong tài năng của người nghệ sĩ là cái riêng biệt màkhông ai bắt chước làm theo Đây vừa là yêu cầu vừa là tiêu chí để đánhgiá vị trí của nghệ sĩ ấy trên văn đàn Cái riền ấy sẽ giúp họ ghi đượcdấu ấn trên nền văn học , được người đọc yêu mến , tôn vinh

3- Chứng minh: Thí sinh chọn một truyện ngắn tiêu biểu trongchương trình Ngữ văn 11 và phân tích để làm rõ phong cách nghệthuật của tác giả Chẳng hạn phân tích tác phẩm Chí Phèo của NamCao cần làm rõ những vấn đề sau :

a -“Chí Phèo” thật sự là một kiệt tác, thể hiện đầy đủ nhất tài năngnghệ thuật xuất sắc, độc đáo của nhà văn Nam Cao

* Bút pháp điển hình hoá đạt tới trình độ bậc thầy trong xây dựng nhânvật Nam Cao có biệt tài trong việc miêu tả, phân tích tâm lý nhân vật Tácgiả có khả năng trong việc miêu tả tâm lý phức tạp của nhân vật, làmcho nhân vật hiện lên trước mắt người đọc rất sống động, có cá tínhđộc đáo Chí Phèo, Bá Kiến là những điển hình nghệ thuật bất hủ Họvừa tiêu biểu cho một loại người có bề dày xã hội, vừa là những conngười rất cụ thể, có sức sống nội tại mạnh mẽ

* Khác với những nhân vật của một số nhà văn đương thời có chức

năng chủ yếu là khái quát tính cách nhân vật “Chí Phèo” của Nam

Cao đã khái quát một hiện tượng phổ biến đã trở thành quy luậttrong xã hội lúc bấy giờ; hiện tượng những người nông dân nghèo

lương thiện do bị áp bức bóc lột đè nén nặng nề bị đẩy vào conđường tha hoá lưu manh.

* Tuy nhiên nhân vật của Nam Cao còn thể hiện như một nhân vật có cá

tính hết sức độc đáo, không lặp lại, vừa đa dạng vừa thống nhất Chí Phèovừa là kẻ bán rẻ cả nhân tính, nhân hình để tồn tại, vừa là kẻ dám thủ tiêu sựsống của mình khi nhân phẩm đã trở về Chí Phèo vừa là con quỷ dữ củalàng Vũ Đại, một thằng triền miên chìm trong cơn say đến mất cả lý trí, vừa

là kẻ khao khát lương thiện, muốn làm hoà với mọi người, vừa là một kẻ nô

lệ thức tỉnh, một đầu óc sáng suốt nhất, tỉnh táo nhất của làng Vũ Đại khi đặt

ra những câu hỏi có tầm khái quát sâu sắc về quyền được làm người lươngthiện đến mức Bá Kiến cũng phải ngạc nhiên, Chí Phèo vừa là kẻ cố cùng,vừa là người tự xưng “anh hùng làng này cóc thằng nào bằng ta”

b- Nghệ thuật trần thuật kể truyện linh hoạt tự nhiên phóng túng

mà vẫn nhất quán, chặt chẽ, đảo lộn trình tự thời gian, mạch tự sự cónhững đoạn hồi tưởng, liên tưởng tạt ngang, tưởng như lỏng lẻo màthực sự rất tự nhiên, hợp lý, hấp dẫn

c- Ngôn ngữ của Nam Cao cũng đặc biệt tự nhiên, sinh động, sử

dụng khẩu ngữ quần chúng một cách triệt để, mang hơi thở đờisống, giọng văn hoá đời sống Ngôn ngữ kể chuyện vừa là ngônngữ của tác giả, vừa là ngôn ngữ của nhân vật, nhiều giọng điệu đanxen, tạo nên một thứ ngôn ngữ đa thanh đặc sắc

“Chí Phèo” đánh dấu một trình độ phát triển mới của văn học vànghệ thuật viết truyện ở nước ta

*Lưu ý: Trên đây là một số gợi ý Học sinh có thể kết hợp phân

tích quá trình bàn luận nhưng phải chú trọng làm sáng tỏ ý trọng tâm

đã nêu trên

BIỂU ĐIỂM :

- Điểm 11 -12 : Bài làm thể hiện sự hiểu sâu sắc , hiểu chắc chắnvấn đề cần bàn luận , thể hiện khả năng phân tích và cảm thụ vănchương sâu sắc Phân tích lí giải rõ ràng , chặt chẽ Biết kết hợpcác thao tác lập luận , hành văn lưu loát , có cảm xúc , có chất văn ,