Tham-luan

NÂNG CAO CÔNG TÁC KIỂM SÁT GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI, TỐ CÁOTRONG HOẠT ĐỘNG TƯ PHÁP Phòng 12 – Viện KSND tỉnh Bình Định Như chúng ta biết, chức năng, nhiệm vụ của Viện kiểm sát được quy định

NÂNG CAO CÔNG TÁC KIỂM SÁT GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI, TỐ CÁO

TRONG HOẠT ĐỘNG TƯ PHÁP

Phòng 12 – Viện KSND tỉnh Bình Định

Như chúng ta biết, chức năng, nhiệm vụ của Viện kiểm sát được quy định tại khoản

1 Điều 107 Hiến pháp năm 2013 và Điều 2, Điều 4 Luật tổ chức VKSND năm 2014,

“Viện kiểm sát nhân dân thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp (Khoản 1 Điều 107 Hiến pháp năm 2013); “Viện KSND là cơ quan thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp của nước CHXHCN Việt Nam” (Điều 2 Luật tổ chức VKSND năm

2014) Và tại Điều 4 Luật tổ chức VKSND (2014) quy định: “Kiểm sát hoạt động tư pháp là hoạt động của Viện kiểm sát nhân dân để kiểm sát tính hợp pháp của hành vi, quyết định của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong hoạt động tư pháp, được thực hiện ngay

từ khi tiếp nhận và giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố và trong suốt quá trình giải quyết vụ án hình sự, trong việc giải quyết vụ án hành chính, vụ việc dân

sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động, việc thi hành án, việc giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp; các hoạt động tư pháp khác theo quy

định của pháp luật”

Như vậy, VKSND có 2 chức năng đó là thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp Theo đó, nếu chúng ta chỉ chú trọng chức năng “Thực hành quyền công tố” mà quên chức năng “Kiểm sát hoạt động tư pháp của Viện kiểm sát” thì vô hình trung chúng ta tự tước bỏ “quyền” mà Đảng và Nhà nước chỉ giao cho Ngành Kiểm sát Ngược lại, nếu chúng ta làm tốt chức năng “Kiểm sát hoạt động tư pháp” thì chắc chắn rằng vị trí, vai trò, uy tín của Viện kiểm sát sẽ được nâng cao

Để làm tốt chức năng kiểm sát giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp,

Viện Kiểm sát các cấp phải nắm vững và vận dụng chính xác, linh hoạt 04 biện pháp kiểm sát quy định tại Điều 18 Quy chế số 51 ngày 02/02/2016 của Viện KSND tối cao, đó

là:

a.Yêu cầu cơ quan có thẩm quyền ra văn bản giải quyết khiếu nại, tố cáo.

b Yêu cầu cơ quan có thẩm quyền kiểm tra việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của

cấp mình,cấp dưới và thông báo kết quả cho Viện kiểm sát

c.Yêu cầu cơ quan có thẩm quyền cung cấp hồ sơ, tài liệu liên quan đến việc giải

quyết khiếu nại, tố cáo cho Viện kiểm sát

d Trực tiếp kiểm sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của cơ quan có thẩm quyền.

Theo quy định tại khoản 2 Điều 18/QC số 51, thì căn cứ áp dụng các biện pháp

kiểm sát quy định tại các điểm a, b và c nêu trên, được thực hiện như sau:

+ Có cơ sở xác định dấu hiệu vi phạm hoặc có căn cứ kết luận vi phạm trong việc

giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp

+ Theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền

Riêng biện pháp Trực tiếp kiểm sát (Điểm d khoản 2 Điều 18 QC 51), Viện Kiểm

sát thực hiện biện pháp kiểm sát này trong trường hợp: Sau khi yêu cầu cơ quan có thẩm

quyền cung cấp hồ sơ, tài liệu liên quan đến việc giải quyết khiếu nại, tố cáo cho Viện

kiểm sát, qua nghiên cứu hồ sơ, tài liệu xét thấy việc giải quyết chưa thực hiện đúng

theo quy định của pháp luật

Lưu ý:

* Khi kiểm sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo trong Tố tụng hình sự và Thi hành án hình sự được áp dụng tất cả các biện pháp kiểm sát như đã nêu trên (04 biện

pháp)

* Trong tố tụng dân sự và tố tụng hành chính được áp dụng 02 biện pháp kiểm sát (a và b), đó là: Yêu cầu ra văn bản giải quyết và Yêu cầu kiểm tra.

* Trong thi hành án dân sự, được áp dụng 03 biện pháp (a,b,c), đó là: Yêu cầu ra văn bản giải quyết, Yêu cầu kiểm tra và Yêu cầu cung cấp hồ sơ, tài liệu.

* Khi áp dụng các biện pháp kiểm sát, phải ban hành kiến nghị, kháng nghị và

kiểm tra việc thực hiện kiến nghị, kháng nghị (bắt buộc) Việc kiểm tra phải xây dựng kế hoạch và ban hành quyết định; kết thúc kiểm tra phải có kết luận (khoản 5 Điều 18/QC số

51)

Trong đó, chú trọng và nâng cao kỹ năng áp dụng biện pháp trực tiếp kiểm sát.

Bởi lẽ, việc áp dụng biện pháp trực tiếp kiểm sát trong việc giải quyết quyết khiếu nại, tố

cáo trong hoạt động tư pháp của các cơ quan tư pháp không những là nhiệm vụ mà còn là chỉ tiêu đề ra hàng năm phải đạt được của Viện KSND các cấp (KSTT từ 01 đến 02 đơn

vị)

Do vậy, để thực hiện và vận dụng các biện pháp kiểm sát nhuần nhuyễn, đúng pháp luật, việc nâng cao kỹ năng của cán bộ, KSV làm công tác kiểm sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp là việc làm cần thiết để thực hiện tốt chức năng kiểm sát hoạt động tư pháp mà Đảng và Nhà nước đã tin tưởng chỉ giao cho Viện KSND thực hiện chức năng này

Tuy nhiên, qua tổng hợp, nghiên cứu hồ sơ áp dụng các biện pháp kiểm sát giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp trong năm 2015- 2016 và 6 tháng đầu năm 2017 mà Viện kiểm sát các huyện, thị xã An Nhơn và thành phố Quy Nhơn gửi đến, thấy rằng:

Một là các đơn vị hầu như không áp dụng 03 biện pháp kiểm sát quy định tại điểm

a,b,c khoản 2 Điều 18 QC số 51 (Yêu cầu ra văn bản giải quyết; yêu cầu kiểm tra việc giải quyết; yêu cầu cung cấp hồ sơ, tài liệu) mà chỉ áp dụng 01 biện pháp Trực tiếp kiểm sát (Năm 2015: 7/11 đơn vị; năm 2016: 10/11 đơn vị; 6 tháng đầu năm 2017: 02 /11 đơn vị)

Hai là theo quy định tại điểm đ khoản 4 Điều 18 QC 51 thì: “Việc ban hành các

văn bản trong hoạt động kiểm sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư

pháp và hoạt động kiểm tra việc thực hiện kiến nghị, kháng nghị phải theo mẫu do Viện

kiểm sát nhân tối cao quy định”

Thế nhưng, tất cả các hồ sơ Trực tiếp kiểm sát, mỗi đơn vị làm một kiểu về hình

thức cũng như nội dung từ Quyết định trực tiếp kiểm sát đến Kế hoạch, Kết luận, Kiến nghị Việc mỗi đơn vị “tự sáng chế” ban hành mẫu riêng cho đơn vị mình, không tuân thủ các Biểu mẫu mà Viện KSND tối cao ban hành đã gửi đầy đủ cho các đơn vị và bắt buộc thực hiện thống nhất trong toàn Ngành, không những vi phạm quy định của Ngành

mà còn làm cho các cuộc trực tiếp kiểm sát kém hiệu quả, mang tính chất đối phó, chạy theo thành tích

Ba là, theo quy định tại điểm a khoản 5 Điều 18 QC 51 thì: “Các kiến nghị, kháng

nghị đã ban hành đều phải được tiến hành kiểm tra việc thực hiện trừ trường hợp kiến

nghị được ban hành theo quy định tại điểm d khoản 4 Điều này”

Tuy nhiên, qua các báo cáo năm và các hồ sơ trực tiếp kiểm sát mà các đơn vị gửi đến Viện tỉnh, các đơn vị không thực hiện kiểm tra việc thực hiện kiến nghị, kháng nghị của đơn vị được kiểm tra Nếu qua kết quả cuộc Trực tiếp kiểm sát phát hiện có vi phạm, chúng ta đã ban hành kiến nghị (hoặc kháng nghị) yêu cầu đơn vị được kiểm sát khắc phục vi phạm, nhưng chúng ta không tiến hành kiểm tra việc thực hiện kiến nghị, kháng nghị của họ, thì mục đích cuộc kiểm sát không có ý nghĩa, chức năng kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong việc giải quyếu khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp mà Đảng

và Nhà nước chỉ giao cho Viện kiểm sát không thực hiện triệt để, chúng ta sẽ không được

tôn trọng Do vậy, chúng ta đã tiến hành Trực tiếp kiểm sát thì bắt buộc phải tiến hành kiểm tra việc thực hiện kiến nghị, kháng nghị Đó là yêu cầu bắt buộc luật định chứ

không phải do ý muốn chủ quan Ngành Kiểm sát chúng ta tự đặt ra

Bốn là, đối với nội dung hồ sơ trực tiếp kiểm sát, chỉ thấy có: QĐ trực tiếp kiểm

sát; Kế hoạch kiểm sát; Báo cáo của đơn vị được kiểm sát, Biên bản làm việc và bản Kế luận cuộc kiểm sát Tức là, không thấy có hoạt động của cuộc kiểm sát (như Biên bản

kiểm sát, Biên bản tổng hợp vi phạm…) Một vài đơn vị, có lập Biên bản kiểm tra, có xác nhận người có thẩm quyền của đơn vị được kiểm sát đúng quy định, còn hầu hết các đơn

vị có lập Biên bản kiểm tra nhưng chỉ có bút tích của KSV không thấy có xác nhận của đơn vị được kiểm sát Và trong các Biên bản kiểm tra có trong hồ sơ thì không thấy xác định nội dung vi phạm của đơn vị được kiểm sát trong quá trình giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp

Như chúng ta biết đã trực tiếp kiểm sát thì phải có Biên bản kiểm sát, trong Biên bản kiểm sát phải thể hiện rõ nội dung kiểm sát, kiểm sát nội dung gì, vi phạm hay không

vi phạm, vi phạm điều khoản nào trong các văn bản luật quy định đối với công tác này Biên bản kiểm sát là cơ sở để ban hành Kết luận cuộc kiểm sát trực tiếp và đã tiến hành

trực tiếp kiểm sát phải tìm ra vi phạm để Kiến nghị Kiểm sát trực tiếp khác với kiểm tra Nếu qua cuộc trực tiếp kiểm sát mà chúng ta không tìm ra vi phạm, không có Kiến nghị

gì đối với đơn vị được kiểm sát thì sẽ rất “ vô duyên”! (Thực tế nhiều đơn vị qua cuộc

trực tiếp kiểm sát có ban hành Kết luận, nhưng không có Kiến nghị gì!)

Tóm lại, chúng ta thẳng thắn thừa nhận là trong nhiều năm qua chúng ta đã không quan tâm, chú trọng đối với công tác giải quyết và kiểm sát sát việc giải quyết khiếu nại,

tố cáo trong hoạt động tư pháp nên đã không thực hiện tốt nhiệm vụ chức trách được giao Cán bộ, KSV ở bộ phận công tác này đã không chịu nghiên cứu, tìm tòi, học hỏi, không nắm được cơ bản nội dung công việc nên tác nghiệp tùy tiện, kinh nghiệm chủ nghĩa, không đúng quy định của pháp luật, ngay cả việc áp dụng các Biểu mẫu là việc làm rất đơn giản nhưng vẫn không thực hiện Do vậy, trong công tác kiểm sát giải quyết việc khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp các đơn vị chỉ làm lấy lệ, hời hợt, mục đích

là để đối phó với việc hoàn thành chỉ tiêu, kế hoạch, nên không nâng cao được uy tín, vị thế của ngành trong lĩnh vực này Mặt khác, trong nhận thức của chúng ta vẫn chưa thực

sự xem chức năng kiểm sát hoạt động tư pháp của Viện kiểm sát ngang tầm với chức năng thực hành quyền công tố Nên việc bố trí cán bộ, KSV làm công tác này không đáp ứng được yêu cầu công việc Thực tiễn cho thấy, nếu chúng ta làm tốt công tác kiểm sát giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp của các cơ quan tư pháp (thường khiếu nại QĐ không khởi tố vụ án; Kết luận điều tra; Cáo trạng…) sẽ góp phần rất lớn trong việc yên dân, củng cố lòng tin của nhân dân đối với các cơ quan bảo vệ pháp luật, nâng cao vị thế của Ngành kiểm sát, củng cố lòng tin của nhân dân, xem Viện KSND là chỗ địa chỉ đáng tin cậy

Vì vậy, để nâng cao công tác kiểm sát và giải quyết đơn khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp, trong việc áp dụng 04 biệp pháp kiểm sát nhuần nhuyễn, có căn cứ và đúng quy định của pháp luật, tới đây, Phòng 12 xây dựng chuyên đề riêng về việc áp dụng biện pháp Trực tiếp kiểm sát, đánh giá những mặt làm được cùng những tồn tại cần khắc phục, với mong muốn duy nhất là cán bộ, KSV được phân công làm công tác này,

cố gắng, phấn đấu hết sức mình, nâng cao trách nhiệm, yêu nghề, tận tâm với công việc

để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước và Ngành giao phó

KINH NGHIỆM VÀ GIẢI PHÁP HẠN CHẾ VIỆC TRẢ HỒ SƠ ĐỂ ĐIỀU TRA

BỔ SUNG GIỮA CÁC CƠ QUAN TIẾN HÀNH TỐ TỤNG

Viện KSND huyện Hoài Nhơn

Trong 6 tháng đầu năm 2017, thực hiện Thông tư liên tịch số 01/2010/TTLT-VKSNDTC-BCA-TANDTC ngày 27/8/2010, thực hiện khâu công tác đột phá của Ngành, Viện KSND huyện Hoài Nhơn đã thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp nhằm hạn chế đến mức thấp nhất án hình sự trả hồ sơ điều tra bổ sung giữa các cơ quan tiến hành tố tụng có liên quan đến trách nhiệm của Kiểm sát viên Do đó, tỷ lệ trả hồ sơ điều tra bổ sung giữa các cơ quan tiến hành tố tụng trong 6 tháng đầu năm 2017 giảm đáng kể so với cùng kỳ năm 2016 và những năm trước đây Cụ thể,

Không phát sinh án Viện kiểm sát trả hồ sơ cho Cơ quan điều tra để điều tra bổ sung; Toà án trả hồ sơ để điều tra bổ sung 01 vụ Tuy nhiên, sau khi nhận hồ sơ và xem xét những nội dung tại Quyết định trả hồ sơ của Toà án, Viện kiểm sát nhận thấy việc trả

hồ sơ của Toà án là không cần thiết nên đã ban hành văn bản thể hiện rõ quan điểm không chấp nhận và chuyển ngay hồ sơ vụ án cho Toà án để tiếp tục đưa vụ án ra xét xử Như vậy, so với cùng kỳ năm 2016, tỷ lệ án Tòa án trả hồ sơ cho Viện kiểm sát để điều tra bổ sung giảm 01 vụ

Về nguyên nhân dẫn đến việc trả hồ sơ điều tra bổ sung, Viện KSND huyện Hoài Nhơn nhận thấy, việc trả hồ sơ yêu cầu điều tra bổ sung giữa các cơ quan tiến hành tố tụng huyện Hoài Nhơn trong những năm gần đây xuất phát từ những nguyên nhân sau:

Thứ nhất, nhận thức pháp luật, quan điểm đánh giá chứng cứ, hành vi phạm tội và

đánh giá về vụ án ở mỗi Cơ quan tiến hành tố tụng, giữa những người tiến hành tố tụng còn khác nhau, thiếu sự thống nhất

Thứ hai, trong quá trình kiểm sát điều tra, một số Kiểm sát viên được phân công

chưa bám sát quá trình điều tra, chưa chủ động nghiên cứu hồ sơ vụ án để nắm rõ nội dung, tiến trình giải quyết cũng như các chứng cứ mới phát sinh; mối quan hệ phối hợp giữa Kiểm sát viên và Điều tra viên chưa thật tốt; Kiểm sát viên chưa kịp thời đề ra yêu cầu điều tra cụ thể, có chất lượng hoặc đã đề ra yêu cầu điều tra nhưng không thường xuyên theo dõi, bám sát, đôn đốc Điều tra viên thực hiện dẫn đến phải trả điều tra bổ sung

Thứ ba, việc nghiên cứu hồ sơ trong quá trình kiểm sát điều tra cũng như sau khi

CQĐT kết thúc điều tra đề nghị truy tố của một số Kiểm sát viên còn chưa sâu, chưa nắm

rõ toàn bộ tình tiết của vụ án, chưa phát hiện được những vi phạm về thủ tục tố tụng, mâu thuẫn về lời khai giữa các bị can, người bị hại, tài liệu giám định,…dẫn đến việc đề xuất

giải quyết chưa chính xác, khi chuyển hồ sơ vụ án sang Tòa án thì Toà án mới phát hiện phải trả hồ sơ để điều tra bổ sung

Thứ tư, mối quan hệ phối hợp giữa CQĐT, Viện kiểm sát và Toà án trong một số

vụ án cụ thể còn chưa tốt Một số trường hợp do thiếu chứng cứ nhưng không phải là chứng cứ quan trọng, không ảnh hưởng đến việc giải quyết vụ án hoặc có những vi phạm thủ tục tố tụng nhưng không phải là vi phạm nghiêm trọng nhưng Tòa án vẫn quyết định trả hồ sơ để điều tra bổ sung, do đó, việc trả hồ sơ để điều tra bổ sung ở một số trường hợp là vi phạm Thông tư liên tịch số 01/2010/TTLT-VKSNDTC-BCA-TANDTC ngày 27/8/2010

Với kết quả như trên, trong 6 tháng đầu năm 2017, Viện KSND huyện Hoài Nhơn

đã thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp Tại Hội nghị hôm nay, Viện KSND huyện Hoài Nhơn xin trình bày những kinh nghiệm, giải pháp hạn chế việc trả hồ sơ để điều tra bổ sung để Hội nghị trao đổi, thảo luận như sau:

- Trong giai đoạn tiếp nhận, thụ lý giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, ngay sau khi CQĐT ra quyết định thụ lý thì Viện kiểm sát phải ra quyết định phân công Kiểm sát viên THQCT và kiểm sát việc giải quyết tin báo Theo tôi, giai đoạn này rất quan trọng, Kiểm sát viên phải THQCT và kiểm sát các hoạt động tư pháp để đảm bảo các quyết định tố tụng được chính xác Trước khi kết thúc giải quyết tin báo, Kiểm sát viên, Điều tra viên phải thống nhất nội dung vụ việc và báo cáo Lãnh đạo hai ngành CA–VKS

để có ý kiến chỉ đạo Đối với những tin báo có nội dung phức tạp, cần có sự thống nhất giữa các CQTHTT thì lãnh đạo ba ngành CA–VKS–TA họp để thống nhất hướng xử lý

Hằng tháng, liên ngành CA–VKS phải tiến hành họp để xử lý tin báo, tránh tồn đọng, kéo dài và thống nhất hướng xử lý

- Cần tăng cường trách nhiệm của Kiểm sát viên trong giai đoạn kiểm sát điều tra, xây dựng kế hoạch kiểm sát điều tra, kịp thời đề ra yêu cầu điều tra Đối với những vụ án phức tạp, Kiểm sát viên cần trực tiếp cùng Điều tra viên hỏi cung bị can, lấy lời khai của những người tham gia tố tụng Nghiên cứu kỹ hồ sơ vụ án, thủ tục tố tụng, đánh giá chứng cứ một cách khách quan, toàn diện

Trước khi kết thúc điều tra vụ án, Điều tra viên phải phối hợp cùng Kiểm sát viên đánh giá toàn diện chứng cứ để thống nhất kết thúc điều tra vụ án hoặc bổ sung tài liệu, chứng cứ hoặc báo cáo Lãnh đạo hai ngành để có ý kiến chỉ đạo nếu xét thấy cần thiết

- Làm tốt công tác chuẩn bị tham gia xét xử, trước khi xét xử, Kiểm sát viên phải nghiên cứu, đánh giá toàn diện chứng cứ, trên cơ sở đó dự kiến về loại và mức hình phạt, căn cứ pháp luật, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ cho từng bị cáo và báo cáo để Lãnh đạo Viện duyệt án Kiểm sát viên phải chuẩn bị kỹ hồ sơ, có kế hoạch tham gia xét hỏi, tranh luận và xây dựng dự thảo luận tội có căn cứ, thuyết phục cao Tại phiên tòa, Kiểm sát viên phải tập trung theo dõi diễn biến phiên tòa, chủ động thẩm vấn, tranh luận nhằm bảo đảm những nội dung theo Cáo trạng đã truy tố

- Trong quá trình nghiên cứu án, nếu có những vấn đề chưa rõ hoặc có những nhận định, đánh giá chứng cứ khác nhau, Kiểm sát viên cần trao đổi với Điều tra viên, Thẩm phán cần trao đổi với Kiểm sát viên để tìm biện pháp giải quyết Nếu không thống nhất phải kịp thời báo cáo cho Lãnh đạo từng ngành để phối hợp chỉ đạo

- Lãnh đạo các cơ quan tiến hành tố tụng cần tăng cường mối quan hệ phối hợp,

có sự trao đổi, thống nhất về hướng xử lý đối với các vụ án hình sự phức tạp Đối với những vụ án phức tạp, chưa thống nhất quan điểm giải quyết, các cơ quan tiến hành tố tụng cần xin ý kiến chỉ đạo của liên ngành tố tụng cấp trên

- Đối với những vụ án phức tạp, những vụ án được dư luận quan tâm, Lãnh đạo đơn vị cần sắp xếp, phân công Kiểm sát viên có năng lực chuyên môn, có kinh nghiệm thực tiễn để thực hành quyền công tố và kiểm sát việc giải quyết vụ án nhằm tránh oán sai, bỏ lọt tội phạm và người phạm tội, hạn chế việc lúng túng trong thao tác nghiệp vụ cũng như phương pháp giải quyết một số vấn đề cụ thể phát sinh nhằm bảo đảm việc áp dụng pháp luật chính xác, giải quyết triệt để đối với vụ án

- Kiểm sát viên thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra, kiểm sát xét xử án hình sự phải tự nâng cao trình độ chuyên môn, năng lực, kiến thức và kinh nghiệm xử lý tình huống Trong đó, chú trọng việc trao đổi kinh nghiệm về công tác giải quyết án nói chung và kinh nghiệm hạn chế án trả điều tra bổ sung nói riêng

Giải pháp quan trọng nhất vẫn là con người, vì vậy, Lãnh đạo đơn vị phải thường xuyên kiểm tra, đôn đốc cán bộ, Kiểm sát viên thực hiện đúng chức trách, nhiệm vụ của mình; Lãnh đạo đơn vị phải chịu khó nghe Kiểm sát viên báo cáo tiến độ xử lý và những khó khăn, vướng mắc trong quá trình giải quyết vụ án để có ý kiến chỉ đạo kịp thời, phù hợp Lãnh đạo đơn vị cần phân công cán bộ, Kiểm sát viên có phẩm chất, năng lực phù hợp để THQCT và kiểm sát việc giải quyết án hình sự Đối với Kiểm sát viên được phân công THQCT và kiểm sát việc giải quyết án hình sự, ngoài năng lực chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ, cần nâng cao tinh thần trách nhiệm, thật sự tâm huyết với công việc, báo cáo án trung thực để Lãnh đạo chỉ đạo hướng xử lý vụ án khách quan, chính xác

Chúng tôi tin tưởng rằng, thực hiện nghiêm túc các giải pháp nêu trên trong thời gian tới sẽ tiếp tục hạn chế tỷ lệ án trả hồ sơ để điều tra bổ sung giữa các cơ quan tiến hành tố tụng huyện Hoài Nhơn, góp phần thực hiện hiệu quả khâu công tác đột phá:

“Hạn chế án hình sự trả hồ sơ điều tra bổ sung giữa các cơ quan tiến hành tố tụng có liên quan đến trách nhiệm của Kiểm sát viên” của Ngành Kiểm sát tỉnh Bình Định.

KINH NGHIỆM TRONG CÔNG TÁC KIỂM SÁT THI HÀNH ÁN HÌNH SỰ

Phòng 8 – Viện KSND tỉnh Bình Định

Trong xu thế cải cách tư pháp hiện nay, trên cơ sở chỉ đạo quan điểm của Đảng của Ngành trong tiến trình cải cách tư pháp, kiểm sát hoạt động tư pháp có một vai trò, vị trí quan trọng trong thực hiện chức năng của Ngành Từ đó xác định kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong công tác thi hành án hình sự là một khâu then chốt, thực hiện chức năng kiểm sát hoạt động tư pháp nhằm đảm bảo quyền con người của công dân một cách hiệu quả và thiết thực nhất Do vậy, nâng cao trách nhiệm và kỹ năng kinh nghiệm là một tiêu chí quan trọng đặt ra cho cán bộ, kiểm sát viên thực hiện công tác kiểm sát thi hành án hình sự

I TÌNH HÌNH CHẤP HÀNH PHÁP LUẬT TRONG CÔNG TÁC KIỂM SÁT THI HÀNH ÁN HÌNH SỰ

Trong 06 tháng đầu năm, Phòng 8 – Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Định đã thực hiện đạt và vượt các chỉ tiêu nghiệp vụ so với quy định của Ngành đề ra, trong đó chỉ tiêu vượt như: Kháng nghị về công tác thi hành án hình sự Số lượng kháng nghị tăng so với cùng kỳ năm 2016, chất lượng được nâng cao, kháng nghị được tiếp thu, khắc phục kịp thời những vi phạm tồn tại trong công tác thi hành án hình sự của Tòa án, Cơ quan quản

lý giam giữ Thông qua hoạt động kiểm sát, cơ bản đã khắc phục được tình trạng ra Quyết định thi hành án hình sự; Hoãn, tạm đình chỉ, thi hành án phạt tù; Giảm thời hạn chấp hành án phạt tù; Việc tổ chức thi hành án, làm thủ tục đề nghị chuyển Trại giam đối với

số bị án phạt tù tại Trại tạm giam được đẩy nhanh; Việc cấp giấy chứng nhận xong hình phạt tù đã có nhiều chuyển biến tích cực, được quan tâm thực hiện và đảm bảo theo quy định của pháp luật Trên cơ sở đó, các bản án, Quyết định của Tòa án các cấp có hiệu lực được thi hành, thực hiện nghiêm chỉnh, thống nhất góp phần bảo đảm việc chấp hành pháp luật thi hành án hình sự của Tòa án, Cơ quan quản lý giam giữ được thống nhất, phục vụ tốt cho công tác thi hành án hình sự trên địa bàn toàn tỉnh

II KẾT QUẢ CÔNG TÁC KIỂM SÁT THI HÀNH ÁN HÌNH SỰ

1 Ưu điểm:

Thực hiện Chỉ thị của Viện trưởng Viện KSND tối cao, Phòng 8 đã bám sát nhiệm

vụ của Ngành, Hướng dẫn của Vụ 8 – Viện KSND tối cao, Kế hoạch công tác năm của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Định và hệ thống chỉ tiêu nghiệp vụ, xây dựng, kế hoạch cụ thể, chặt chẽ phù hợp với tình hình chung của đơn vị Phòng 8 đã triển khai, thực hiện chủ động, tích cực vận dụng phương thức kiểm sát phù hợp nhằm đẩy mạnh hiệu quả hoạt động kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong lĩnh vực thi hành án hình sự

Công tác kiểm sát thi hành án hình sự được chú trọng và tăng cường nên nhìn chung đảm bảo việc Tòa án ra Quyết định, chuyển giao quyết định, bản án cho Cơ quan thi hành án và các Cơ quan, tổ chức được giao một số nhiệm vụ thi hành án hình sự đúng thời hạn Không có trường hợp chậm ra Quyết định, chậm chuyển giao quyết định, chậm

áp giải Trong 06 tháng đầu năm, Phòng đã kiểm sát 68 Quyết định thi hành án phạt tù trong đó 26 tại ngoại, 05 trường hợp nhận ủy thác từ nơi khác đến, 07 Quyết định thi hành án treo, đảm bảo đúng nội dung và hình thức của quyết định Đối với các quyết định thi hành án treo do Tòa án cấp tỉnh ra quyết định, Phòng đều có văn bản gửi cho Viện kiểm sát cấp huyện nơi bị án cư trú để phối hợp trong việc đưa bị án đi thi hành và kiểm sát việc thi hành án treo

Kiểm sát 08 hồ sơ xin hoãn thi hành án phạt tù của Tòa án cùng cấp, với lý do đang điều trị bệnh và nuôi con dưới 36 tháng tuổi Qua nghiên cứu, đối chiếu các quy định của pháp luật, các trường hợp hoãn đều đủ điều kiện và có căn cứ, đúng pháp luật

Về tạm đình chỉ thi hành án phạt tù, Phòng cũng đã phối hợp với Cơ quan đề nghị (Trại giam Kim Sơn) và Tòa án tỉnh kịp thời giải quyết 03 trường hợp đề nghị tạm đình chỉ thi hành án phạt tù: Trong đó 01 trường hợp bị bệnh HIV giai đoạn cuối, phạm nhân không

có khả năng tự phục vụ bản thân, 02 trường hợp phạm nhân bị bệnh nặng Các trường hợp tạm đình chỉ đều lập hồ sơ và kiểm sát chặt chẽ về căn cứ, điều kiện theo quy định của pháp luật

Hàng tuần kiểm sát định kỳ, về thủ tục xuất, nhập can phạm nhân tại Trại tạm giam – Công an tỉnh Bình Định Thông qua công tác này đã phát hiện các vi phạm của Tòa án cấp huyện trong việc ban hành các Quyết định thi hành án không đúng pháp luật; ra Quyết định thi hành án khi bản án chưa có hiệu lực pháp luật Phòng 8 đã tham mưu cho Lãnh đạo Viện ban hành 03 kháng nghị bằng văn bản độc lập, trong đó: 01 kháng nghị Tòa án nhân dân huyện Tuy Phước ban hành Quyết định hoãn thi hành án phạt tù trái pháp luật (trong trường hợp lao động duy nhất); 01 kháng nghị Cơ quan thi hành án hình

sự – Công an tỉnh Bình Định cấp giấy chứng nhận chấp hành xong án phạt tù cho phạm nhân không đúng pháp luật; 01 kháng nghị Tòa án thành phố Quy Nhơn ra Quyết định thi hành án phạt tù không đúng với nội dung của bản án đã tuyên làm thay đổi nội dung thi hành án phạt tù đối với bị án phải chấp hành án

Phòng 8 – Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Định đã tiến hành kiểm sát trực tiếp đột xuất Trại tạm giam – Công an tỉnh Bình Định, ban hành 01 kháng nghị trong việc báo cáo Cơ quan thi hành án hình sự – Công an cấp tỉnh lập danh sách đề nghị đưa người bị kết án đi chấp hành án theo Điều 22 Luật thi hành án hình sự

Trong công tác xét giảm án tha tù 02 đợt đầu năm 2017, Phòng 8 đã nhận tổng số

942 hồ sơ phạm nhân đề nghị xét giảm án trong đó (Trại giam Kim Sơn: 912 phạm nhân,

Trại tạm giam – Công an tỉnh: 11 phạm nhân, Nhà tạm giữ: 19 phạm nhân) Để đảm bảo tính công bằng và khách quan, Phòng kiểm tra kỹ các căn cứ thi đua xếp loại cải tạo, việc

tự nguyện khắc phục hậu quả về dân sự của từng phạm nhân để tham mưu, đề xuất cho Lãnh đạo Viện mức đề nghị phù hợp theo quy định Kết quả đề nghị của Viện kiểm sát đều được Hội đồng xét giảm án chấp nhận cao

* Nguyên nhân của những ưu điểm

Do có sự quan tâm, chỉ đạo của Lãnh đạo Viện, Phòng 8 đã bám sát Chỉ thị của Viện trưởng, Hướng dẫn của Vụ 8 – Viện KSND tối cao, Kế hoạch công tác năm của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Định và hệ thống chỉ tiêu nghiệp vụ, xây dựng, kế hoạch cụ thể, chặt chẽ phù hợp với tình hình chung của đơn vị

Cán bộ, Kiểm sát viên luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm trong công việc, kịp thời phát hiện các vi phạm, làm rõ nguyên nhân tồn tại trong công tác thi hành án hình sự

2 Những hạn chế tồn tại trong công tác thi hành án hình sự

2.1 Những hạn chế tồn tại

Trong công tác chỉ đạo, điều hành, tổ chức thực hiện nhiệm vụ, chất lượng, hiệu quả của công tác còn chưa cao Chính vì vậy, một số vi phạm của Tòa án, Cơ quan thi hành án hình sự còn chưa được phát hiện kịp thời, chậm khắc phục

2.2 Nguyên nhân của những hạn chế tồn tại

Cán bộ, Kiểm sát viên còn chưa làm hết chức năng nhiệm vụ theo luật định nên chất lượng, hiệu quả công tác kiểm sát thi hành án hình sự còn ở mức độ nhất định

Việc phối hợp giữa các Cơ quan tiến hành tố tụng còn chưa chặt chẽ, thường xuyên, kịp thời nên chưa chủ động trao đổi để tháo gỡ, xử lý, giải quyết các vụ việc nghiêm trọng phát sinh nên ảnh hưởng nhất định đến quá trình tổ chức thực hiện công tác thi hành án hình sự

III MỘT SỐ KINH NGHIỆM RÚT RA TỪ THỰC TIỄN KIỂM SÁT TUÂN THEO PHÁP LUẬT TRONG CÔNG TÁC THI HÀNH ÁN HÌNH SỰ

Với thành tích, kết quả trong công tác ban hành kháng nghị về thi hành án hình sự,

06 tháng đầu năm của Phòng 8 là do cán bộ, Kiểm sát viên tập trung kiểm sát chặt chẽ việc ra Quyết định thi hành án của Tòa án Do đó, Phòng 8 nêu một số kinh nghiệm trong công tác kiểm sát việc ban hành Quyết định thi hành án phạt tù, thi hành án treo của Tòa án

* Về kiểm sát quyết định thi hành án