VIETNA-4.PDF

VIỆT NAM Dân số 85 triệu người Tốc độ tăng dân số 1.2% Diện tích 329,000km2 Thủ đô: Hà Nội Bản dịch không chính thức Mặc dù có tỉ lệ xuất khNu trong GDP cao và một nền kinh tế mở, Vi

VIỆT NAM Dân số 85 triệu người Tốc độ tăng dân số 1.2%

Diện tích 329,000km2 Thủ đô: Hà Nội

Bản dịch không chính thức

Mặc dù có tỉ lệ xuất khNu trong GDP cao và một nền kinh tế mở, Việt Nam đã chống chọi với cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu tốt hơn so với dự kiến GDP thực tế đã tăng 5.3% năm 2009, nhờ các ngành xây dựng tăng cao do chương trình kích cầu tương đối lớn của chính phủ trong khoảng cuối 2008 đến giữa 2009 Thâm hụt ngân sách lớn, tăng trưởng tín dụng nhanh chóng cộng với việc tạo an tâm cho các doanh nghiệp nhà nước đã khiến cho tổng đầu tư tăng gấp đôi năm 2009, đNy tỉ lệ đầu tư trên GDP lên tới 42.8% Khu vực nhà nước chiếm khoảng một phần ba trong tổng số đầu tư này

Sự phục hồi kinh tế cũng đã được củng cố trong những tháng gần đây, với GDP thực tăng 6.9% trong quý cuối năm 2009 so với cùng kỳ năm trước, và tốc độ tăng trưởng khoảng 6% vào quý đầu năm 2010 cũng là đáng khích lệ

Việc dựa vào cầu nội địa để hỗ trợ cho hoạt động kinh tế đã gây nên những áp lực cho cán cân thanh toán Xét về căn bản thì cân bằng đối ngoại của Việt Nam là bền vững Xuất khNu đã giảm 9.7% năm 2009, và đây là lần giảm đầu tiên kể từ khi thực hiện cải cách 20 năm trước Nhập khNu giảm 14.7%, giúp cho thâm hụt tài khoản vãng lai giảm xuống còn 7.8% GDP, so với 11.9% năm 2008 Các luồng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài ước tính đã giảm khoảng 13%, mức giảm không đáng kể trong một năm đầy sóng gió Năm 2009, thặng dư tài khoản vốn hầu như đã bù đắp được cho thâm hụt trong tài khoản vãng lai Tuy nhiên, hạng mục lỗi và sai sót lớn một cách không bình thường trong cán cân thanh toán (chiếm 10% GDP), và hiện tượng mua bán đôla vượt ra ngoài biên độ chính thức trên thị trường tự do đã cho thấy dấu hiệu mất lòng tin vào đồng bản tệ Trong suốt năm 2009, các hộ gia đình và các doanh nghiệp trong nước (kể cả các tập đoàn kinh

tế lớn của nhà nước) đều dự đoán rằng đồng Việt Nam sẽ bị phá giá

Trong khi đó, lạm phát có dấu hiệu tăng trở lại Giá cả tăng trung bình 6.5% trong năm

2009, so với mức 19.9% năm 2008 Tuy nhiên, nếu so sánh giá cả của từng tháng thì sẽ thấy lạm phát bắt đầu tăng trở lại trong quý cuối cùng của năm 2009 Vì những tháng ngay trước và sau Tết Nguyên Đán có tính chu kỳ nên cũng khó có thể tách biệt xu thế lên giá này Tuy vậy, giá nguyên liệu quốc tế tăng cao, việc phá giá tiền đồng, và việc điều chỉnh giá năng lượng để phù hợp hơn với mức giá thế giới đều là những nhân tố làm cho tỉ lệ lạm phát cao hơn Áp lực lạm phát có thể thấy rõ hơn trên thị trường tài sản, với chỉ số chứng khoán có xu thế đi lên trong nhiều tháng liên tục, và giá đất cũng tăng cao Những biến động này cho thấy rằng chính sách tài khóa và tiền tệ mở rộng của chính phủ

kể từ năm 2008 đã sắp đi tới giới hạn Với nền kinh tế toàn cầu đang phục hồi tốt hơn nhiều so với năm 2009, sắp đến lúc Việt Nam cần rút dần các biện pháp kích thích kinh tế của mình

Trong quý cuối năm 2009, đã có động thái tái cân bằng chính sách kinh tế vĩ mô hướng tới việc đảm bảo ổn định kinh tế Việc lạm phát tăng lên, giá vàng trong nước tăng lên, và mức chênh lệch ngày càng lớn giữa tỉ giá hối đoái chính thức và tỉ giá chợ đen cho thấy

rõ rằng chính sách tài khóa và tiền tệ mở rộng không còn phù hợp nữa Việc hạ lãi suất xuống quá thấp cũng làm cho các đợt phát hành trái phiếu chính phủ trở nên kém hấp dẫn Mặc dù tốc độ giải ngân ODA được đNy nhanh đáng kể và việc rút bớt các khoản tiền gửi chính phủ tại các ngân hàng thương mại, song việc bù đắp thâm hụt ngân sách vẫn ngày càng trở nên khó khăn hơn Việc tái cân bằng chính sách này đã được tiến hành tốt cho đến năm 2010, và có lẽ sẽ còn được duy trì trong những tháng tới Tốc độ tái cân bằng này sẽ phụ thuộc chủ yếu vào việc đánh giá tình hình hiện tại Chính phủ không muốn nâng lãi suất cơ bản, nhưng định hướng chính sách có lợi cho tăng trưởng có thể sẽ

bị chậm lại nếu như các số liệu mới thu thập được về tiêu dùng và giá cả cho thấy rõ rằng lạm phát đã quay lại và tình hình sẽ trở nên bất ổn hơn trong những tháng tiếp theo Quan điểm chính sách mới đã được phản ánh bằng mục tiêu tăng trưởng tín dụng thấp hơn cho năm 2010 (25% so với mức tăng thực tế 37.7% năm 2009), việc chấm dứt chương trình hỗ trợ lãi suất ngắn hạn, điều chỉnh tài khóa khoảng 0.2-0.3% GDP, và hai đợt phá giá nhẹ đồng bản tệ, vào tháng 11 năm 2008 và tháng 2 năm 2009 Mục tiêu tăng trưởng GDP thực năm 2010 là 6.5%, một mức có thể đạt được một cách dễ dàng Nhiệm

vụ thách thức hơn là phải giữ cho lạm phát ở dưới mức 7%, theo yêu cầu của Quốc Hội Các chính sách tiền tệ thắt chặt hơn đã làm cho tỉ giá hối đoái trên thị trường tự do lại gần với biên độ chính thức hơn, và khiến thị trường chứng khoán đã có sự điều chỉnh đáng

kể, nhưng chỉ là tạm thời

Gần đây, chính phủ đã cho phép các tổ chức tín dụng và người đi vay tự thỏa thuận về các điều khoản cho vay, dẫn đến việc bãi bỏ trần lãi suất cho vay Trần lãi suất này đã được đưa vào áp dụng trong giai đoạn phát triển quá nóng, nhưng trong hoàn cảnh hiện nay thì nó lại hạn chế khả năng kiếm lợi nhuận của các ngân hàng thương mại

Cán cân thanh toán có thể sẽ vẫn là một thách thức đối với các cơ quan quản lý nhà nước vào năm 2010, nhưng vì vừa mới qua Tết nên khó có thể đoán định được xu hướng từ các

số liệu sẵn có Trong khi chờ đợi giá cả biểu hiện xu hướng rõ hơn, chính phủ vẫn đang thực hiện một số biện pháp nhằm củng cố hệ thống ngân hàng Các ngân hàng sẽ phải đáp ứng yêu cầu vốn tối thiểu vào cuối năm 2010, và phải đệ trình kế hoạch đảm bảo vốn tối thiểu trước tháng 3 năm 2010 Một khuôn khổ hỗ trợ việc phá sản, sáp nhập và thôn tính các ngân hàng không đáp ứng được yêu cầu về vốn tối thiểu đang được đưa ra áp dụng Vào đầu năm 2010, Thủ tướng đã chỉ đạo 7 tổng công ty nhà nước lớn nhất phải bán bớt ngoại tệ họ đang nắm giữ cho các tổ chức tín dụng Đổi lại, những tổ chức tín dụng này sẽ phải đảm bảo rằng các tổng công ty đó phải được cấp ngoại hối đầy đủ để thực hiện các khoản thanh toán của họ

Chính phủ cũng được kỳ vọng sẽ giảm dần thâm hụt ngân sách Kế hoạch ngân sách năm

2010, trong đó dự tính thâm hụt khoảng 6.2% GDP, đòi hỏi thu hẹp chi đáng kể so với năm 2009, nhưng vẫn là chính sách mở rộng so với những năm trước đó

Nợ của Việt Nam có thể sẽ vẫn ở mức bền vững nếu duy trì được đà phục hồi kinh tế hiện nay, và các cơ quan quản lý nhà nước của Việt Nam sẽ cố gắng duy trì thâm hụt ngân sách ở mức 3-4%, tức là mức của những năm trước khi khủng hoảng Chính phủ được kỳ vọng là sẽ bù đắp thâm hụt này bằng cách kết hợp giải ngân nhanh các khoản vay ODA và phát hành trái phiếu Một đợt phát hành trái phiếu quốc tế vừa mới được tiến hành với trị giá 1 tỉ đôla vào tháng 1 năm 2010 Với kỳ hạn 10 năm và lãi suất 6.75%, các trái phiếu này được phát hành dưới mệnh giá, tương đương với lãi suất 6.95%, cao hơn 3.327% so với Trái phiếu Kho bạc Mỹ Đợt phát hành này có mức đăng ký cao hơn lượng chào bán tới 2.4 lần Mặc dù việc trở lại thị trường vốn quốc tế của Việt Nam được coi là một thành công, nhưng mức lãi suất của trái phiếu lại cao hơn tới 1% so với những trái phiếu mà Indonessia và Phillipines chào bán gần đây Trong những năm trước đó, mức lãi suất bù rủi ro của hai nước này đều cao hơn so với Việt Nam

Đã có những biện pháp để ngăn chặn hiện tượng đầu cơ của các nhà đầu tư Việt Nam Các sàn vàng sẽ bị đóng cửa chậm nhất vào ngày 31 tháng 3 năm 2010 Việc đầu cơ vàng của các nhà đầu tư trong nước đã dẫn đến những cơn sốt đáng lo ngại, gây ảnh hưởng đến tâm lý trên thị trường Mặc dù việc giao dịch vàng không bị cấm, song việc không có một mức giá dễ theo dõi sẽ có thể làm giảm tính dễ biến động trong kỳ vọng về giá vàng Nhưng một chính sách tín dụng thắt chặt cũng sẽ là cần thiết Nếu lãi suất tiền đồng không được nâng lên (và tương đương với tốc độ lạm phát), thì các nhà đầu tư và xuất khNu sẽ không muốn rút ngoại tệ, điều đó có nghĩa là tỉ giá trên thị trường chợ đen vẫn sẽ vượt ngoài biên độ chính thức Những cuộc thảo luận về các biện pháp kiểm soát giá cả cũng chẳng thể nào trấn an được thị trường Tuy nhiên, có một số biểu hiện cho thấy động thái tái cân bằng chính sách đang phát huy tác dụng, và đã có thể nhận thấy một sự quan tâm ngày càng tăng của các nhà quản lý tài sản và nhà đầu tư gián tiếp quốc tế