Cho bảng số liệu sau: SỐ GIỜ CHIẾU SÁNG TRONG NGÀY Ở MỘT SỐ VĨ TUYẾN Dựa vào bảng số liệu, nhận xét và giải thích tại sao số giờ chiếu sáng trong ngày lại khác nhau giữa các vĩ tuyến?.
Trang 1SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC ĐỀ KSCL ĐỘI TUYỂN HSG LẦN 1 NĂM HỌC 2017-2018 MÔN: ĐỊA LÍ LỚP 10
(Đề thi gồm có 01 trang) (Thời gian làm bài: 180 phút, không kể thời gian giao đề)
Câu 1(1,0 điểm).Em hãy vẽ đường chuyển động biểu kiến của Mặt Trời trong một năm
và trình bày nội dung hình vẽ
Câu 2(1,0 điểm) Áp cao địa cực và áp cao Xibia khác nhau như thế nào?
Câu 3(1,0 điểm).Trình bày quy luật hoạt động của dòng biển trong đại dương thế giới Câu 4(1,0 điểm).Tại sao ở vùng ôn đới lại tập trung nhiều đất pôtzôn?
Câu 5(1,0 điểm).Tại sao nói sinh vật có vai trò chủ đạo trong việc hình thành đất?
Câu 6(1,0 điểm) Phân biệt gia tăng tự nhiên và gia tăng cơ học.
Câu 7(1,0 điểm) Cho bảng số liệu sau:
SỐ GIỜ CHIẾU SÁNG TRONG NGÀY Ở MỘT SỐ VĨ TUYẾN
Dựa vào bảng số liệu, nhận xét và giải thích tại sao số giờ chiếu sáng trong ngày lại khác nhau giữa các vĩ tuyến?
Câu 8(1,0 điểm) Tính chất giai đoạn của công nghiệp và nông nghiệp có gì khác biệt
Giải thích nguyên nhân
Câu 9(1,0 điểm).
a.Tại sao ở xích đạo không có bão?
b.Hãy tính nhiệt độ tại đỉnh núi cao 3500m và độ cao 200m bên sườn núi khuất gió Biết rằng tại sườn đón gió ẩm ở độ cao 100m có nhiệt độ là 250C
Câu 10(1,0 điểm) Tại sao nói đất trồng là tư liệu sản xuất không thể thay thế trong sản
xuất nông nghiệp?
-Hết -(Lưu ý: Thí sinh không được sử dụng tài liệu Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm)
Trang 2SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC ĐỀ KSCL ĐỘI TUYỂN HSG LẦN 1 NĂM HỌC 2017-2018
HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN : ĐỊA LÍ
1 Đường chuyển động biểu kiến của Mặt Trời trong một năm
0,5
Nội dung hình vẽ
- Mặt trời chuyển động biểu kiến trong khu vực nội chí tuyến
- Khu vực nội chí tuyến 1 năm sẽ có 2 lần Mặt Trời lên thiên đỉnh
- Tại 2 đường chí tuyến 1 năm chỉ có 1 lần Mặt Trời lên thiên đỉnh
- Khu vực ngoại chí tuyến trong năm không có lần nào Mặt Trời lên thiên đỉnh
0,5
2 Áp cao địa cực và áp cao Xibia khác nhau
- Áp cao ở cực tồn tại quanh năm (do cực gnx nhỏ, nhiệt
độ thấp, mưa ít – không khí khô => khối khí co lại =>
hình thành áp cao nhiệt lực tồn tại quanh năm)
- Áp cao Xibia: Chỉ hoạt động theo mùa – vào mùa Đông
từ khoảng tháng 11 đến tháng 4 năm sau ở BBC(do cđ biểu kiến của Mặt trời , vào thời kì này Mặt Trời cđ biểu kiến BCN vì thế BBC có gnx nhỏ - là mùa đông, lục địa
Âu – Á rất lạnh, đặc biệt ở khu vực Xibia viễn đông nước Nga => khối khí co lại – hình thành áp cao)
0,5 0,5
3 Quy luật hoạt động của dòng biển
- Các dòng biển nóng phát sinh ở 2 bên đường Xích đạo, chảy về hướng Tây, khi gặp lục địa thì chuyển hướng về cực
- Các dòng biển lạnh xuất phát từ khoảng vĩ tuyến 300- 400
thuộc khu vực gần bờ phía đông của các đại dương rồi chảy về Xích đạo
- Các dòng biển nóng kết hợp với các dòng biển lạnh tạo thành các hệ thống hoàn lưu Hướng chảy của các vòng
0,2 0,2 0,2
Trang 3tuần hoàn lớn ở bán cầu Bắc theo chiều kim đồng hồ, ở Nam bán cầu thì ngược lại
- Ở bán cầu Bắc còn có những dòng biển lạnh xuất phát từ vùng cưc, mưn theo bờ tây chảy về Xích đạo
- Ở vùng gió mùa thường xuất hiện các dòng biển đổi chiều theo hướng gió mùa.Các dòng biển nóng và lạnh chảy đối xứng nhau ở 2 bên bờ các đại dương
0,2 0,2
4 Vùng ôn đới tập trung nhiều đất pôtzôn vì
- Đất được hình thành trong điều kiện khí hậu lạnh giá có
độ bốc hơi nhỏ và nước thấm hơi lớn
- Thảm thực vật chính là rừng lá kim, đất ít tính kiềm nên
độ phân giải của vi khuẩn hạn chế, các sản phẩm phân giải thường có tính axit nên đất kém phì nhiêu
0,5 0,5
5 Nói sinh vật có vai trò chủ đạo trong việc hình thành đất vì:
- Thực vật cung cấp xác vật chất hữu cơ cho đất, rễ thực vật bám vào các khe nứt của đá làm phá hủy đá
- VSV phân giải xác vật chất hữu cơ và tổng hợp thành mùn
- Động vật sống trong đất như giun, kiến, mối cũng góp phần làm thay đổi một số tính chất vật lí, hóa học của đất
- Sinh vật góp phần quan trọng trong hình thành đất
0,25 0,25 0,25
0,25
6 Phân biệt gia tăng tự nhiên và gia tăng cơ học
định bằng hiệu số giữa
TS sinh thô và TS tử thô Đơn vị: %
Là sự chênh lệch giữa
số người xuất cư và số người nhập cư Đơn vị
%
động dân số
Là động lực của gia tăng dân số
Ý nghĩa quan trọng, làm thay đổi dân cư, cơ cấu tuổi
0,5
0,5
7 Nhận xét và giải thích
Nhận xét: Ngày 22/6 số giời chiếu sáng giảm dần từ vòng cực Bắc đến vòng cực Nam Ngày 22/12 số giờ chiếu sáng giảm dần
từ vòng cực Nam đến vòng cực Bắc
0,5
Giải thích:
+ Do trái đất hình cầu, tự quay và cđ xung quanh Mặt Trời
+ Ngày 22/6 Mặt Trời lên thiên đỉnh tại CT Bắc nên BC Bắc ngày dài hơn đêm
+ Ngày 22/12 ngược lại
+ Xích Đạo ngày bằng đêm
0,5
8 Tính chất giai đoạn của công nghiệp và nông nghiệp có sự khác 0,5
Trang 4- Sản xuất công nghiệp gồm 2 giai đoạn + Giai đoạn 1: Tđ vào tự nhiên để tạo ra nguyên liệu + Gđ 2: Tđ vào nguyên liệu để tạo ra SP công nghiệp
- SX nông nghiệp bao gồm nhiều gia đoạn Các giai đoạn
kế tiếp nhau liên tục, không thể tách rời phải tiến hành trên 1 không gian tương đồng
- Do đối tượng SX của công nghiệp là khoáng sản, nguyên liệu, còn sản xuất nông nghiệp là cây trồng vật nuôi…
Nên không thể đảo lộn gđ sản xuất được
Ở Xích Đạo lực Côriolit bằng 0 nên không thể hình thành xoáy nên không hình thành bão
- QL sườn đón gió là lên 100m giảm 0,60C.Nhiệt độ tai 100m là 250C, chân núi là 25,60C.Đỉnh núi 3500m là 4,60C
- Sườn khuất gió xuống 100m giảm 10C Vậy độ cao 200m
là 37,60C
0,25 0,25
10 Đất trồng là tư liệu không thể thay thế trong sx nông nghiệp vì:
- Đất đai là cơ sở đầu tiên quan trọng để tiến hành trồng trot và chăn nuôi
- Đất cung cấp nhiệt độ, nước, khí và các chất dinh dưỡng
để cây sinh trưởng và phát triển
- Quỹ đất, tính chất, độ phì của đất ảnh hưởng đến quy mô,
cơ cấu, năng suất và sự phân bố cây trồng
- Tính chất đất có vai trò quan trọng trong nông nghiệp
0,25 0,25 0,25 0,25