Lực ma sát có thể có hại: Lực ma sát có thể có hại: cản trở chuyển động, mài mòn các chi tiết, làm nóng chi tiết và bề mặt tiếp xúc… VD: Lực ma sát trượt giữa đĩa và xích làm mòn bánh [r]
Trang 1HUONG DAN TU HOC MON VAT Li 8— BAI 6 Các em ghi noi dung tiét 6 vao v6 hoc va lam phan bai tap vận dụng để củng cô kiến thức
A NOLDUNG
Tiét 6: LUC MA SÁT
I LUC MA SAT XUAT HIEN KHI NAO?
1 Lực ma trượt:
= Lực ma sát trượt sinh ra khi một vật trượt trên bề mặt của vật khác
VD: Kéo một hộp gỗ trượt trên mặt bàn năm ngang, giữa mặt đáy của hộp gỗ với mặt bàn
sinh ra lực ma sát trượt
Chú ý: Lực ma sát trượt luôn ngược hướng chuyên động
2 Lực ma sát lăn:
= Luc ma sat lan sinh ra khi mét lan trén bé mat của vật khác
VD: Bánh xe lăn trên mặt đường xuất hiện lực ma sát lăn
msl
Chú ý: Cường độ lực ma sát lăn nhỏ hơn cường độ lực ma sát trượt rất nhiều lần
3 Lực ma sát nghỉ:
" Lực ma sát nghỉ giữ cho vật không trượt khi bị vật bị tác dụng của lực khác
VD: Trong cuộc song, nhờ có ma sát nghỉ mà người và một số động vật có thé di lai duoc hoặc cầm năm được các vật nặng
Trang 2Chú ý:
- Lực ma sát nghỉ luôn có tác dụng giữ vật ở trạng thái cân bằng khi có lực khác tác dụng lên vật
- Nếu vật đứng yên mà chịu tác dụng của các lực cân bằng thì không có lực ma sát nghỉ
- Nếu vật đứng yên mà chịu tác dụng của các lực không cân băng thì có lực ma sát nghỉ
H LỰC MA SÁT TRONG ĐỜI SÔNG KĨ THUẬT:
I1 Lực ma sát có thê có hại:
"_ Lực ma sát có thể có hại: cản trở chuyển động, mài mòn các chỉ tiết, làm nóng chi tiết và
bề mặt tiếp xúc
VD: Lực ma sát trượt giữa đĩa và xích làm mòn bánh răng: lực ma sát trượt của trục làm mòn trục và cản trở cđ của bánh xe; lực ma sát trượt của trục làm mòn trục và cản trở chuyển động của bánh xe
" Biện pháp làm giảm lực ma sát có hại:
> Thay ma sát trượt bằng ma sát lăn
> Boi tron bang dầu, mỡ
> Lam nhăn bẻ mặt tiếp xúc
2 Lue ma sat có thê có ích:
VD: Ma sát giữa bánh xe với mặt đường khi phanh gấp giúp xe dừng lại được, giữa để giày
với mặt đất, ma sát khi ta cầm một vật
=" Biện pháp làm tăng lực ma sát có ích:
> Tăng độ nhám bê mặt tiếp xúc
> Tăng độ sâu khía, rãnh ở bề mặt chỉ tiết
B BÀI TÂP VÂN DỤNG
I Trac nghiệm: Chọn phương án trả lời đúng nhất
Cầu 1 Lực nào sau đây không phải là lực ma sát?
A Lực xuất hiện khi bánh xe trượt trên mặt đường
B Lực xuất hiện khi lốp xe đạp lăn trên mặt đường
C Lực của dây cung tác dụng lên mũi tên khi bắn
D Lực xuất hiện khi các chi tiết máy cọ xát với nhau
Câu 2 Khi xe đang chuyển động, muốn xe dừng lại, người ta dùng phanh để:
A tăng ma sát trượt B tăng ma sát lăn
C tăng ma sát nghỉ D tăng quán tính
Câu 3 Một ô tô đang chuyển động trên mặt đường, lực tương tác giữa bánh xe với mặt đường là:
A ma sát trượt B ma sát nghỉ C ma sat lăn D luc quan tinh
Câu 4 Trường hợp nào sau đây xuất hiện lực ma sát trượt?
A Viên bi lăn trên cát B Bánh xe đạp chạy trên đường
C Trục ổ bi ở xe máy đang hoạt động D Khi viết phân trên bảng
Câu 5 Trường hợp nào sau đây xuất hiện lực ma sát nghỉ?
A Kéo trượt cái bàn trên sàn nhà B Quả dừa rơi từ trên cao xuống
C Chuyển động của cành cây khi gió thôi D Chiếc ô tô năm yên trên mặt đường dốc
Câu 6 Trong các cách sau cách nào làm giảm lực ma sát?
A Tăng độ nhám của mặt tiếp xúc B Tăng diện tích của mặt tiếp xúc
C Tăng lực ép lên mặt tiếp xúc D Tăng độ nhẵn của mặt tiếp xúc.
Trang 3IL Tự luận: ;
Bài 1 Một ôtô chuyên động thắng đều khi lực kéo của động cơ ôtô là 800N
a Tính độ lớn của lực ma sát tác dụng lên các bánh xe ôtô (bỏ qua lực cản của không khí)
b Khi lực kéo của ôtô tăng lên thì ôtô sẽ chuyển động như thế nàci nếu coi lực ma sát là không thay đổi
c Khi lực kéo của ôtô giảm đi thì ôtô sẽ chuyển động như thế nào nẽế* coi lực ma sát là không thay doi?
Bài 2 Kéo một hộp gỗ trên mặt bàn thông qua lực kế Kết quả cho thấy:
Pea ih hide
a Khi lực kế chỉ 5N, hộp gỗ vẫn đứng yên
b Khi lực kế chỉ 12N, hộp gỗ chuyển động thăng đều
Hãy chỉ rõ đặc điểm của lực ma sát trong các trường hợp trên
Bài 3 Tại sao trong máy móc, người ta phải tra dầu, mỡ vào những chỉ tiết thường cọ xát lên nhau? Việc tra dầu, mỡ có tác dung gi?