BỆNH PHỔI HẬU COVID

Bệnh phổi hậu COVIDTỷ lệ rất đa dạng tùy thuộc vào: + Mức độ nặng của bệnh khi nhập viện không thở oxy/ oxy dòng cao/ thở máy + Khoảng thời gian sau nhiễm nhiều tuần hay nhiều tháng...

BỆNH PHỔI HẬU

COVID

Bệnh phổi hậu COVID

Tỷ lệ rất đa dạng tùy thuộc vào:

+ Mức độ nặng của bệnh khi nhập viện (không thở oxy/ oxy dòng cao/ thở máy)

+ Khoảng thời gian sau nhiễm (nhiều tuần hay nhiều tháng)

Căn nguyên bệnh phổi hậu COVID

Có thể do sự phối hợp các cơ chế:

 Tổn thường phổi do ARDS

 Tổn thương phổi do thở máy

 Tổn thương phổi trực tiếp do virus

ARDS và xơ phổi

BN sau ARDS có thể có tổn thương xơ vĩnh viễn:

 Có tương quan với rối loạn thông khí hạn chế

 Cơ tương quan với tình trạng sức khỏe và chất lượng cuộc sống liên quan đến hô hấp xấu đi

Tổn thương phổi do thở máy

Thở máy áp lực dương tăng nguy cơ gây tổn

thương phổi

Chấn thương phổi do thở máy gặp phổ biến ở BN COVID

Tổn thương phổi do virus

Sự xâm nhập virus vào trong các TB phế bào 2 của đường hô hấp và gây tổn thương

Ba cơ chế này thường phối hợp nhau gây bệnh phổi hậu COVID

Bệnh phổi hậu COVID 2-4 tuần

Có thể gặp tổn thương lưới ở phổi sau 2 tuần ở

35% số BN COVID (Hu et al EJR 2020)

Sau 4 tuần, 50% có tổn thương vĩnh viễn – dày vách

và kính mờ (Zhao et al AJR 2020)

Sau 4 tuần, 75% số BN nhập viện có bất thường

chức năng phổi (thường gặp giảm DLCO của phổi)

Bệnh phổi hậu COVID 3 tháng

42% có bất thường trên CT lúc đầu sẽ có tổn

thương tồn dư

+ 25% trong số đó không phải nhập viện

+ thường gặp nhất kính mờ và tổn thương dạng dải ở nhu mô sát màng phổi

(Tabatabael et al Em Rad 2020)

Trong những BN cần thở máy xơ phổi gặp ở 67% (Morin et al JAMA 2020)

Các tổn thương ở vị trí có kính mờ trước đó

Bệnh phổi hậu COVID – theo dõi lâu dài

Sau 4 tháng 76% BN đặt NKQ và 58% BN không đặt NKQ vẫn có tổn thương

+ 19% có tổn thương xơ ưu thế dưới màng phổi

(Morin et al JAMA 2021)

Sau 6 tháng; 35% số BN viêm phổi COVID nặng có

xơ phổi (Han et al Rad 2021)

Một số BN có kính mờ hồi phục rất chậm

Tắc mạch phổi hậu COVID

Có 16% BN nhập viện; 49% BN ở ICU có

thuyên tắc phổi

Quá trình này kéo dài đến bao lâu sau COVID còn chưa biết rõ

Cần cân nhắc thăm dò thuyên tắc phổi ở BN hậu COVID có khó thở chưa giải thích được do bệnh phổi nào khác

Bất thường tưới máu phổi hậu COVID

Remy Jardin et al 2021:

55 BN có triệu chứng sau Viêm phổi COVID: 5% có

cục máu đông bất thường; 58% bất thường tưới máu gợi ý bất thường dai dẳng vi mạch phổi

LS BN khó thở mà không có biểu hiện tắc mạch phổi cần lưu ý nguyên nhân bất thường vi mạch phổi

Vấn đề dùng chống đông hậu COVID

Chưa có hướng dẫn chính xác BN cần được dùng thuốc chống đông kéo dài bao lâu

Theo kinh nghiệm chuyên gia xét duy trì cho chống đông kéo dài trên 3 tháng đến 6 tháng

Kết luận

Bệnh phổi hậu COVID khá phổ biến nhất là ở BN

nhập viện và cần hỗ trợ hô hấp

Các dữ liệu gợi ý các tổn thương trên phim đa phần

sẽ hồi phục theo thời gian

Bệnh nhân có thể có viêm, xơ hóa, bệnh đường thở, huyết khối động mạch phổi

Chưa có phương pháp điều trị được khuyến cáo