KẾ HOẠCH bài dạy NGƯỜI TRONG BAO

Đọc hiểu nội dung - Phân tích được nhân vật Bê-li-cốp và mối quan hệ của các nhân vật trong tính chỉnh thể của tác phẩm; chi tiết tiêu biểu chân dung, cái chết, … và nhận xét được vai

Trang 1

TIẾT 97 (Theo PPCT) NGƯỜI TRONG BAO

(A.P SÊ- KHỐP)

I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT

Phẩm chất, năng

lực

của YCCĐ PHẨM CHẤT

Bồi dưỡng những phẩm chất chủ yếu với các biểu hiện cụ thể sau:

- Có thái độ nhìn nhận đúng đắn với hình tượng người trong bao

- Có thái độ phê phán, đấu tranh với lối sống thu mình trong bao: giáo điều, sợ hãi, hèn nhát, bảo thủ…

- Rèn luyện đạo đức và lối sống trung thực, tự tin, lành mạnh, chan hòa với mọi người

vì lí tưởng sống cao đẹp

(1)

(2)

(3) NĂNG LỰC

Năng lực chung - Năng lực tự học

- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Phân tích được các công việc cần thực hiện để hoàn thành nhiệm vụ của nhóm

- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Biết thu thập và làm rõ các thông tin có liên quan đến vấn đề; biết đề xuất và phân tích được một số giải pháp giải quyết vấn đề

(4) (5)

(6) Năng lực đặc thù

(năng lực đọc)

Trang 2

Đọc hiểu nội dung - Phân tích được nhân vật Bê-li-cốp và mối quan hệ của các nhân vật trong tính

chỉnh thể của tác phẩm; chi tiết tiêu biểu (chân dung, cái chết, … ) và nhận xét

được vai trò của những chi tiết quan trọng trong việc thể hiện nội dung văn bản

- Phân tích và đánh giá được thông điệp (thay đổi cách sống, thay đổi xã hội…) mà

văn bản muốn gởi đến người đọc thông qua nội dung -hình thức nghệ thuật của văn bản

- Phân tích và đánh giá được các giá trị của tác phẩm (nhận thức, giáo dục và thẩm

mĩ) Từ đó, khái quát được chủ đề, tư tưởng của truyện ngắn

(7)

(8)

(9)

Đọc hiểu hình thức

- Nhận biết và phân tích được một số yếu tố thuộc về thi pháp truyện ngắn (ngôi

kể , nhân vật, kết cấu,hình ảnh biểu tượng, chi tiết…)

- Phân tích và đánh giá được sự phù hợp của nghệ thuật trần thuật (ngôi kể) trong

việc thể hiện chủ đề văn bản

(10)

(11) Liên hệ, so sánh,

kết nối

- Vận dụng được kinh nghiệm đọc, trải nghiệm về cuộc sống và kiến thức văn học

để đánh giá, phê bình văn bản văn học, thể hiện được cảm xúc, suy nghĩ của cá nhân

về vấn đề đặt ra trong truyện ngắn

- Biết đặt tác phẩm trong bối cảnh sáng tác và bối cảnh hiện tại để có đánh giá phù hợp.- Phân tích và đánh giá được khả năng tác động của tác phẩm đối với xã hội đương thời và xã hội hiện nay

- Từ nhân vật Bê-li-cốp liên hệ với nhân vật Xuân tóc đỏ trong tiểu thuyết “Số đỏ”, Chí Phèo trong truyện ngắn cùng tên để nhận ra được tài năng của nhà văn trong việc xây dựng nhân vật điển hình

(12)

(13) (14)

Đọc mở rộng Tìm đọc một số tác phẩm khác của nhà văn Sê-khốp (15)

II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

Trang 3

1 Thiết bị dạy học: máy chiếu, micro, bảng, phấn, giấy A0, giấy A4,…

2 Học liệu: Ngữ liệu đọc, hình ảnh, phiếu học tập,….

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

A TIẾN TRÌNH

HOẠT ĐỘNG HỌC

(Thời gian dự kiến)

MỤC TIÊU ( Số thứ tự YCCĐ)

NỘI DUNG DẠY HỌC TRỌNG

TÂM

PP/KTDH CHỦ ĐẠO

PHƯƠNG ÁN ĐÁNH GIÁ

Hoạt động 1

Khởi động

(2 phút)

(2), (3) Huy động, kích hoạt kiến thức

trải nghiệm nền có liên quan đến

tác phẩm “Người trong bao” và nhân vật Bê-li-cốp để tạo tâm

thế tiếp nhận cho HS

Trò chơi / Dạy học giải quyết vấn đề

GV nhận xét, đánh giá HS và trao thưởng

Hoạt động 2

Hình thành kiến thức

(35 phút)

(2), (3), (4), (5), (6), (7), (8)

- Phân tích hình tượng nhân vật Bê-li-cốp

- Rút ra những thành công đặc sắc

về nội dung và nghệ thuật; thông điệp của tác phẩm

Đàm thoại gợi mở;

dạy học hợp tác (Thảo luận nhóm);

thuyết trình; trực quan; kĩ thuật khăn trải bàn, chia sẻ cặp đôi…

Đánh giá đồng đẳng ( HS nhận xét, đánh giá lẫn nhau)

GV nhận xét quá trình làm việc nhóm

và cá nhân HS trình bày; chốt lại kiến thức đúng

Trang 4

Hoạt động 3

Luyện tập

(3 phút)

(9), (10), (11) Củng cố lại các kiến thức đãhọc; đánh giá được chủ đề, tư

tưởng của tác phẩm: Phê phán lối sống sống ích kỉ, hèn nhát,

hủ lậu của một bộ phận trí thức Nga ở thế kỉ XIX và thức tỉnh mỗi người hãy thay đổi cách sống; đồng thời đánh giá được giá trị nghệ thuật của tác phẩm

Đàm thoại gợi mở Đánh giá đồng đẳng

( HS nhận xét, đánh giá lẫn nhau)

GV đánh giá cá nhân HS; chốt lại kiến thức đúng

Hoạt động 4

Vận dụng

(3 phút)

(12), (13), (14)

- Đánh giá được khả năng tác động của tác phẩm đối với xã hội xã hội hiện nay, rút ra bài học cho bản thân

- Liên hệ với nhân vật Xuân tóc

đỏ, Chí Phèo để nhận ra được tài năng của nhà văn trong việc xây dựng nhân vật điển hình

Dạy học giải quyết vấn đề, đàm thoại – gợi mở

GV đánh giá cá nhân HS; chốt lại kiến thức

Hoạt động 5

Tìm tòi, mở rộng

(2 phút)

(1), (15) Giới thiệu các tác phẩm khác

của nhà văn Sê- khốp

B HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Thời gian dự

kiến

Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung cần đạt

1 Mục tiêu

Trang 5

- Hiểu được yêu cầu của trò chơi.

- Tạo được sự chú ý của học sinh để vào bài mới

2 Phương án đánh giá

- HS đánh giá, nhận xét

- GV chốt vấn đề

3 Phương pháp/ kĩ thuật

- Dạy học giải quyết vấn đề

- Trò chơi tìm chữ

4 Tổ chức hoạt động

HS có 2 đội chơi, mỗi đội trả lời 3 câu hỏi , các thành viên trong đội hỗ trợ nhau Đội trả lời đúng và nhanh

sẽ nhận được phần thưởng

1 …….như thỏ đế

2 Xăm xăm bước tới cành chanh

Thò tay muốn bẻ ……cành có gai

3 ……… như rắn mùng năm

4 …… vòi …… cổ

5 ……… co

6 Sống như …… rụt cổ, như …… rụt đầu

Dự kiến HS trả lời:

1 Nhát

2 sợ

3 Len lén

4 Co / rụt

5 Con ốc

6 rùa/rắn

- Những câu trên đều đề cập đến kiểu người như

Trang 6

thế nào trong xã hội chúng ta?

Kiểu người thụ động, nhút nhát, sợ hãi…

GV dẫn vào bài

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

1 Mục tiêu

- Phân tích được hình tượng nhân vật Bê-li-cốp

- Rút ra những thành công đặc sắc về nội dung và nghệ thuật; thông điệp của tác phẩm

- Đánh giá đồng đẳng ( HS nhận xét, đánh giá lẫn nhau)

- GV nhận xét quá trình làm việc nhóm và cá nhân

HS trình bày; chốt lại kiến thức đúng

3 Phương pháp/ kĩ thuật Đàm thoại gợi mở; dạy học khám phá; dạy học hợp tác (Thảo luận nhóm); thuyết trình; trực quan; kĩ thuật khăn trải bàn, chia sẻ cặp đôi…

4 Tổ chức hoạt động Phát vấn, hoạt động nhóm ( nhóm lớn, nhóm đôi)

II ĐỌC HIỂU

Nhan đề tác phẩm là “người trong bao” gợi cho

em suy nghĩ gì về hình ảnh cái bao?

Bao: Vật để bao gói đồ đạc…

Mở đầu tác phẩm, nhà văn giới thiệu sự xuất hiện của nhân vật như thế nào?

Dự kiến HS trả lời:

- Nhân vật xuất hiện qua lời kể của Bu-rơ-kin: gợi lên một con người đang chết

II ĐỌC HIỂU

1 Nhân vật Bê-li-cốp

a Giới thiệu nhân vật

Xuất hiện qua lời kể của Bu-rơ-kin ( một

2 Hình tượng cái bao

- Nghĩa đen: Vật dùng

để bao gói đồ đạc.

Trang 7

- Giáo viên dạy tiếng Hi Lạp ( tầng lớp trí thức)

- Nhân vật được khắc họa qua diện mạo,, tính

cách…

Hoạt động nhóm (4 nhóm)

GV phát phiếu học tập số 1

GV hướng dẫn HS làm việc nhóm theo kĩ thuật

khăn trải bàn

- Bước 1 (1 phút): Mỗi HS ghi ý kiến cá nhân của

mình vào các ô xung quanh giấy A0

- Bước 2 ( 2 phút): Các thành viên thảo luận và thống

nhất ý kiến Nhóm trưởng ghi ý kiến thống nhất của

cả nhóm vào ô giữa

- Bước 3: Kết thúc thời gian hoạt động, HS treo sản

phẩm lên bảng GV mời HS trình bày Các nhóm

khác nhận xét, bổ sung

Tại sao nhân vật Bê-li-cốp được gọi là “người

trong bao”?

Nhóm 1,2: Phân tích những biểu hiện chứng tỏ

Bê-li-cốp là “người trong bao" qua diện mạo và

thói quen sinh hoạt?

Nhóm 3,4: Phân tích những biểu hiện chứng tỏ

Bê-li-cốp là “người trong bao" qua lối sống, suy

nghĩ, tư tưởng?

Dự kiến HS trả lời

Nhóm 1,2

* Diện mạo, thói quen sinh hoạt sinh hoạt:

+ Trang phục: Luôn đi giày cao su, ủng, cầm ô, mặc

áo bành tô dựng cổ lên…

đồng nghiệp) + “ Cách đây hai tháng…  Gợi ấn tượng về một con người đang chết + Nghề nghiệp: Giáo viên dạy tiếng Hi Lạp  Tầng lớp trí thức

b Chân dung

- Diện mạo, thói quen sinh hoạt:

+ Trang phục + Vật dụng + Thói quen + Không gian sống

 Bao bọc, che chắn, giấu kín

 Chân dung kì quái,

Trang 8

+ Mặt: lúc nào cũng giấu sau chiếc cổ áo bành tô bẻ

đứng.

+ Mắt: Đeo kính râm.

+ Tai: Nhét bông

+ Đồ dùng để trong bao

+ Thói quen:

Ở nhà: Vẫn mặc áo khoác ngoài, đội mũ, đóng

cửa, cài then, khi ngủ luôn trùm chăn kín mít đầu.

Ra ngoài: Đi xe ngựa thì kéo mui lên, đến nhà

người khác ngồi im độ một tiếng rồi về.

Quan hệ với đồng nghiệp: Đến nhà chơi nhưng

không nói không rằng, hơn một tiếng thì cáo từ.

+ Buồng ngủ: chật như cái hộp,cửa đóng kín mít, khi

ngủ kéo chăn trùm kín đầu…

 Ngoại hình kì quái, thói quen lập dị.

 Cái bao hữu hình

Nhóm 3,4

* Lối sống, suy nghĩ, tư tưởng

- Tâm lí: luôn lo âu, sợ hãi, bất an (nhỡ có chuyện gì

xảy ra: sợ cấp trên, sợ dư luận, sợ cái mới…)

- Làm theo chỉ thị, mệnh lệnh, quy định…

lập dị, tự tạo ra vỏ bọc tách biệt với cuộc đời

- Lối sống, suy nghĩ,

tư tưởng

- Tâm trạng

- Thái độ

- Sở thích

- Suy nghĩ

 Bao giấu trong nỗi

lo âu, sợ hãi đến kì

quặc

Tính cách hèn nhát, yếu đuối, bảo thủ; máy móc; lối sống thu mình, đơn độc, bạc nhược, nghi kị Kiểu người yếu hèn,

cô độc, kì quái

Trang 9

- Nghề nghiệp: Dạy tiếng Hi Lạp

- Ngợi ca quá khứ, những điều không có thật, ghê sợ

hiện tại

 Thu mình, đơn độc, bạc nhược, nghi kị, hài lòng

với lối sống của mình; bắt mọi người học tập theo

mình

 Cái bao vô hình

Qua việc phân tích chân dung nhân vật Bê-li-cốp,

em hãy cho biết ý nghĩa tư tưởng, nghệ thuật của

biểu tượng cái bao?

GV phát phiếu học tập số 2

GV hướng dẫn HS làm việc nhóm đôi

mình vào phiếu học tập số 2

- Bước 2 ( 1 phút): Các HS có mã số 1 chia sẻ ý kiến

với bạn có mã số 2 Cả hai thống nhất ý kiến và ghi

vào ô thống nhất.

- Bước 3: Kết thúc thời gian hoạt động GV mời HS

trình bày Các nhóm khác nhận xét, bổ sung HS treo

sản phẩm lên bảng

Vì sao Bê-li-cốp chết?

Khi chết, gương mặt Bê-li-cốp tươi tỉnh, dễ chịu

Em hãy lí giải nghịch lí này?

- Nguyên nhân

+ Bị Cô-va-len-cô xô ngã

c Cái chết của Bê –

li – cốp

- Nguyên nhân:

+ Cuộc gặp gỡ với Cô–va–len–cô  Bị

xô ngã

+ Tiếng cười “lảnh lói” của Va-ren-ca 

Sốc + Sâu xa: Với cách sống và nỗi sợ hãi thường trực  Cái chết tất yếu

- Khi chết: Vẻ mặt dễ

chịu, tươi tỉnh, hiền

- Nghĩa bóng: Tính cách và lối sống của Bê-li-cốp

Trang 10

+ Bất ngờ trước thái độ của Va-ren-ca

+ Sâu xa: Với tạng người, cách sống, nỗi sợ hãi

thường trực như Bê-li-cốp thì cái chết là tất yếu

 Đạt được nguyện vọng

- Khi chết Bê-li-cốp hạnh phúc, thỏa mãn: Anh ta đã

chui vào cái bao vĩnh viễn Sự hài lòng của anh ta là

sự hài lòng của một người chưa bao giờ biết được ý

nghĩa thực sự của cuộc sống Bê-li-cốp thật đáng

thương, bởi anh ta đã sống cuộc sống vô nghĩa, sống

chỉ để tồn tại

GV phát vấn thêm câu hỏi để giúp HS rút ra ý nghĩa

cái chết của Bê-li-cốp

Cái chết của Bê-li-cốp có ý nghĩa như thế nào đối

với nghệ thuật xây dựng nhân vật và ý đồ tư tưởng

của tác giả?

- Chi tiết cái chết: Đẩy tính cách nhân vật lên cao

bởi khi chết hắn vĩnh viễn được nằm trong cái bao

hắn từng khao khát; nhấn mạnh bị kịch khủng khiếp

của nỗi sợ hãi.

 Cái chết là một chi tiết đặc sắc

Gv phát phiếu học tập số 3

lành  Hạnh phúc thỏa mãn

 Cái chết là một chi tiết đặc sắc

d Ảnh hưởng của

Bê - li – cốp

- Khi còn sống:

Trang 11

GV hướng dẫn HS làm việc nhóm đôi

mình vào phiếu học tập số 3

- Bước 2 (1 phút): Các HS sẽ tìm đến chia sẻ ý kiến

của mình với bạn có cùng mã số Cả hai thống nhất ý

kiến và ghi vào ô thống nhất

- Bước 3: Kết thúc thời gian hoạt động GV mời HS

trình bày Các nhóm khác nhận xét, bổ sung HS treo

sản phẩm lên bảng

Tính cách và lối sống của Bê-li-cốp đã ảnh hưởng

như thế nào đối với mọi người xung quanh? ( khi

còn sống và khi đã chết)

- Khi còn sống: Cả trường học, thành phố đều sợ

Bê-li-cốp (sợ nói to, sợ làm quen, sợ gửi thư, không dám

diễn kịch tại nhà, không dám đọc sách, sợ giúp đỡ

người nghèo, sợ dạy chữ…)

- Khi đã qua đời:

+ Ban đầu: Nhẹ nhõm, thoải mái

+ Một tuần sau: Nặng nề, mệt nhọc, vô vị

 Ảnh hưởng dai dẳng

Suy nghĩ của em về phần kết của tác phẩm qua lời

kể: “Nhưng chưa đầy một tuần sau, cuộc sống đã

lại diễn ra như cũ, nặng nề, mệt nhọc, vô vị, một

cuộc sống chẳng bị chỉ thị nào cấm đoán nhưng

cũng chẳng được tự do hoàn toàn, chẳng tốt đẹp gì

hơn trước”?

- Mọi người nhận ra cuộc sống của họ không chỉ bởi

sự tác động của Bê-li-cốp bên ngoài mà họ nhận ra

họ cũng đang có một Bê-li-cốp Không chỉ có một

+ Cả trường học + Cả thành phố

 Đều khó chịu, né tránh, sợ hãi

- Khi đã qua đời: + Ban đầu: Nhẹ nhàng, thoải mái + Một tuần sau: Cuộc sống lại nặng

nề, mệt nhọc, vô vị

 Sự ảnh hưởng nặng

nề, dai dẳng

Tóm lại:

Bê-li-cốp là hiện thân của kiểu người trong bao và cũng là điển hình cho một

bộ phận trí thức Nga nửa cuối thế kỉ XIX.

Trang 12

Bê-li-cốp mà còn có nhiều Bê-li-cốp

 Bê-li-cốp trở thành hiện thân của kiểu người trong bao và của một bộ phận trí thức Nga, thậm chí là hiện thân của nhiều con người trong nhiều thời đại…

 Trở thành nhân vật điển hình.

 Hình tượng nhân vật có tính thời sự, tính nhân văn

Theo em, nhân vật Bê-li-cốp có giống với nhân vật Xuân tóc đỏ và Chí Phèo trong văn học Việt Nam hiện đại không? Vì sao?

Như vậy, em hãy khái quát ý nghĩa tư tưởng, nghệ thuật của hình ảnh cái bao

Gv phát vấn thêm câu hỏi:

Nhân vật Bê-li-cốp là nhân vật mang tính chất biếm họa, hài hước Em hãy chỉ ra biện pháp nghệ thuật làm nên hiệu quả thẩm mĩ đó?

Biện pháp nghệ thuật: Tô đậm những nét chính của nhân vật: Bê-li-cốp là người trong bao, gây ấn tượng con người này rất yếu đuối, tất cả đều ở trong bao.

Nhà văn gửi gắm thông điệp gì qua việc xây dựng nhân vật Bê-li-cốp?

 Thức tỉnh: Thay đổi cuộc sống, cách sống, thay đổi

xã hội

Xây dựng chân dung biếm họa, hình ảnh biểu tượng, giọng văn châm biếm

- Nghĩa biểu trưng: Kiểu người trong bao, lối sống trong bao,

xã hội Nga cuối thế kỉ XIX

 Cái bao là một sáng tạo độc đáo, có ý nghĩa sâu sắc

Trang 13

LUYỆN TẬP

1 Mục tiêu

- Đánh giá được chủ đề, tư tưởng

- Đánh giá được giá trị nghệ thuật của tác phẩm

- GV nhận xét cá nhân HS trình bày; chốt lại kiến thức đúng

Đàm thoại gợi mở

Phát vấn

Từ hình tượng nhân vật Bê-li-cốp và cái bao, em

có nhận xét gì về chủ đề, tư tưởng và đặc sắc nghệ thuật của truyện ngắn?

- Truyện lên án, phê phán lối sống sống ích kỉ, hèn nhát, hủ lậu của một bộ phận trí thức Nga ở thế kỉ XIX, lên án mạnh mẽ cả xã hội Nga chuyên chế và thức tỉnh mỗi người hãy thay đổi cách sống.

- Truyện hấp dẫn người đọc bởi nhà văn chọn ngôi

kể chân thật khách quan, kết cấu truyện lồng trong truyện, giọng kể linh hoạt ( khi mỉa mai, khi bức xúc, khi thâm trầm…); đặc biệt nghệ thuật xây dựng nhân vật điển hình, xây dựng hình ảnh biểu tượng.

III LUYỆN TẬP

1 Chủ đề, tư tưởng

- Lên án

- Cảnh báo

2 Nghệ thuật

- Ngôi kể

- Kết cấu

- Giọng kể

- Xây dựng nhân vật

- Xây dựng biểu tượng

VẬN DỤNG

1 Mục tiêu

- Vận dụng những kiến thức đã học để rút ra bài học

Trang 14

cho bản thân

- GV nhận xét cá nhân HS trình bày; chốt lại kiến thức đúng

Đàm thoại gợi mở

Phát vấn

Quan sát trong đời sống hiện thực, phải chăng cũng có hiện tượng “người trong bao”? Ý kiến của em đối với hiện tượng này như thế nào? Từ hình tượng nhân vật Bê-li-cốp, em rút ra được bài học gì cho bản thân?

HS suy nghĩ và liên hệ để tìm các biểu hiện của Bê-li-cốp trong cuộc sống xung quanh Từ đó nâng cao

ý thức tự chủ trong cuộc sống

TÌM TÒI, MỞ RỘNG

1 Mục tiêu

- HS có thêm những hiểu biết về các sáng tác của nhà văn Sê-khốp

- Đánh giá vào tiết học sau

Tự học

GV giới thiệu một số tác phẩm của Sê –khốp để

HS tìm đọc thêm ( Anh béo anh gầy, Phòng số 6,

Định dạng
Số trang	16
Dung lượng	40,48 KB