Phần II: CÂY ĂN QUẢ CHUYÊN KHOA A: Kỹ thuật trồng cây ăn quả ôn đới Chương 1: Kỹ thuật trồng và chăm sóc cây mận Prunus salicina L.. Mục đích bài giảng: Cung cấp cho sinh viên viên kiến
Trang 1Phần II: CÂY ĂN QUẢ CHUYÊN KHOA A: Kỹ thuật trồng cây ăn quả ôn đới Chương 1: Kỹ thuật trồng và chăm sóc cây mận (Prunus salicina L.)
tiết: 4 (tuần 6) Tên bài: Kỹ thuật trồng và chăm sóc cây mận
1 Mục đích bài giảng: Cung cấp cho sinh viên viên kiến thức về kỹ thuật trồng và chăm
sóc cây Mận
2 Mục tiêu: Kết thúc bài giảng, mỗi sinh viên có khả năng
2.1 Về kiến thức: Hiểu được giá trị và ý nghĩa việc phát triển nghề trồng cây Mận trong
nền kinh tế quốc dân, áp dụng các kỹ thuật để nâng cao năng suất cây Mận
2.2 Về kỹ năng: Sinh viên có khả năng tổng hợp lại kiến thức, có kỹ năng làm việc
nhóm, lắng nghe và lời các câu hỏi, tổng hợp các ý kiến và tự tin trình bày kiến thức trước đám đông
2.3 Về thái độ: Nghiêm túc - Sôi nổi
3 Vật liệu cần thiết:
- Giảng viên: Bộ công cụ gồm Giáo trình, bài giảng Powerpoint, sách giao bài tập, đề cương chi tiết, kế hoạch giảng dạy,
- Sinh viên:
+ Chuẩn bị dụng cụ học tập (vở ghi, bút, )
+ Chuẩn bị tài liệu học tập:
4 Hoạt động dạy học:
Hoạt động của giảng viên Hoạt động của sinh
viên
- Ổn định lớp học
- Điểm danh
- Kiểm tra bài cũ:
+ Câu hỏi: Em hãy cho Thầy biết Yêu cầu điều kiện ngoại cảnh
của cây mận?
Sv: trả lời
Mận yêu cầu nhiệt độ bình quân năm 18oC, mùa hè 22-24oC
Về đất: Mận thích hợp với đất nhẹ, yêu cầu độ ẩm đất và độ
ẩm không khí cao, độ
pH từ 6 trở lên
Trang 2HĐ1 Đặt vấn đề
Gv: Trình chiếu hình ảnh về các phương pháp nhân giống các kĩ
thuật trồng và chăm sóc cây Mận
CH: Theo các em để đảm bảo tỷ lệ cây sống cao, cho cây ra quả
đều, đẹp chúng ta phải cần phải có những biện pháp kỹ thuật như
thế nào?
Gv: Nhận xét và đưa ra kết luận và dẫn dắt SV vào bài học mới
Sv: Thảo luận và đưa
ra câu trả lời:
+ Kỹ thuật nhân giống
+ Kỹ thuật bón phân + Chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh
HĐ2 Thảo luận
1.4 Kĩ thuật trồng và chăm sóc mận
GV: Thuyết giảng trồng và chăm sóc cây Mận.
- Thời vụ trồng: cuối tháng 12 đầu tháng 1, trước khi cây ra lộc
và sau khi cây rụng lá Mận có thể trồng được 2 vụ trong năm:
Vụ xuân trồng tháng 2, tháng 3, vụ thu trồng tháng 8, tháng 9
dương lịch
- Cách trồng: Đào hố rộng 80cm sâu 50cm, mật độ 5 x 6m hoặc 6 x
6m Bón lót bằng hỗn hợp 15 20kg phân chuồng hoai và 0,5
-0,7kg tecmô phôtphat trộn với đất mặt, lấp hố trước lúc trồng 1
tháng
- Chăm sóc: làm cỏ, xới xáo 3 - 4 lần trong năm
- Tạo hình: là biện pháp kỹ thuật giúp cho cây có được bộ khung
cân đối, tán hợp lý, tăng khả năng quang hợp, chống chịu với gió
bão, giảm nguồn sâu bệnh, chúng ra hoa kết quả, cho năng suất
cao và có nhiệm kỳ kinh tế dài
- Bón phân:
Tuổi cây Loại phân
Lượng bón (kg/cây) 1
năm
3 năm
5 năm
10 năm
15 năm trở lên
Clorua kali hay
Sunfat kali 0,1 0,15 0,3 0,5 0,6 - 0,8
- Thời vụ bón phân:
+ Lần 1 (tháng 2 - 3): mục đích nuôi lộc cành, hoa và quả
Sv: Lắng nghe và ghi
chép
Sv: Lắng nghe và ghi
chép
Trang 3Bón 50% lượng N và 30% kali của cả năm.
+ Lần 2 (tháng 6 - 7): để phục hồi sức cho cây, bón 50% lượng đạm và 40% kali của cả năm
+ Lần 3 (tháng 11 - 12): mục đích bón đón hoa Bón 100% phân chuồng + 100% phân lân và 30% kali còn lại
- Cách bón: cuốc rãnh xung quanh tán rộng 30cm, sâu 20 - 30cm cho phân xuống, lấp đất Với phân hoá học có thể xới lật đất theo hình chiếu của tán, rải phân, lấp đất sâu 5 - 10cm
* Đặc điểm một số loại phân bón lá sử dụng đối với cây mận:
- Phân vi lượng Bortrac gói 10ml (thành phần chính Boron 10,9% w/w) phun cho cây 1 lần với lượng 20ml pha trong 16 lít nước sạch, Fito gói 17gr (thành phần chính gồm các nguyên tố
đa lượng N, K20, P2O5; vi lượng Fe, Cu, Zn, Mo, Mn…và các chất điều hòa sinh trưởng) phun cho cây 1 lần với lượng 10ml cho bình 8 lít
- Phân bón lá: Siêu kali gói 100gr (thành phần gồm K2O 50%, lưu huỳnh S 18%, Sunfua oxide S03 46%) phun với lượng 50gr cho bình 16 lít
- Sử dụng dưỡng chất Boom flower - n lọ 200ml (thành phần gồm Nitro benden 20%, chất bám bề mặt 40% và phụ gia 40%) phun với lượng 30 - 50ml cho bình 16 lít
Phòng trừ sâu bệnh
GV: Trình chiếu hình ảnh về các loại sâu hại chủ yếu trên cây mận
• Các loại sâu hại chủ yếu trên cây mận:
- Sâu đục nõn: dùng Padan 0,1% hoặc Dimenon 0,1%
- Rệp xoắn lá: vào vụ xuân (tháng 2 - 3) cần chú ý phun thuốc kịp thời bằng Bassa 0,2% Dipterex 0,2%
- Sâu đục quả: các loại ruồi và ong đục vào vỏ quả khi gần chín làm quả thối Dùng Padan 0,1% hoặc Dimecron 0,1% hay Trebon 0,2%; Shepzol 0,2% phun lên quả 2 lần cách nhau 15 ngày Phun trước khi hái quả ít nhất 15 ngày đến 1 tháng để bảo đảm an toàn thực phẩm
Trang 4- Mối: phòng trừ mối bằng cách đập phá các tổ mối: Vãi vôi bột
trên mặt đất xung quanh gốc mận, phun hoặc rải mocap (5
-7kg/1ha)
Đối với những loại côn trùng có thể dụng các loại thuốc như Selecron 500ND pha nồng độ 0,1%, Trebon 10EC pha với nồng độ
0,5 - 1%, riêng đối với nhện nên dùng Ortus 5SC pha nồng độ 1%,
với rệp sáp phun chlorpyrifos methyl
* Các loại bệnh hại chủ yếu trên cây mận
- Bệnh chảy gôm: các cây bệnh thường sinh trưởng kém, năng
suất thấp Phòng trừ bằng cách cần cạo vỏ và phun
Propiconazon, Clorothalnil, Mancozeb + Vi lượng Bud Booster
hoặc phun oxyt đồng, quét vôi cho cây lên vết bệnh
- Bệnh phấn trắng: gây hại cho lá và quả mận từ mùa Xuân
nhưng phát triển mạnh vào tháng 7 - 8 Trừ bằng phun Til super
300ND pha 0,1%
- Bệnh thối quả gây hại từ tháng 4 đến tháng 6 trên cây mận
Bệnh sẹo đen quả gây hại mạnh tại Sơn La, Lào Cai trong cuối
tháng 3 đầu tháng 4 trên quả mận non Trừ bệnh bằng cách phun
Til super 300ND pha 0,1%
- Bệnh khô cành: Đối với bệnh khô cành, cắt cành bị khô héo
đem đốt, chọn gốc ghép khả năng chống bệnh
Sv: Quan sát, lắng
nghe, ghi chép
HĐ3 Củng cố, luyện tập
CH: Theo các em làm như nào cho năng suất cao và có nhiệm
kỳ kinh tế dài
Gv: Nhận xét câu trả lời, kết luận
Sv: Suy nghĩ, trả lời Tạo hình: là biện pháp kỹ thuật giúp cho cây có được bộ khung cân đối, tán hợp lý, tăng khả năng quang hợp, chống chịu với gió bão, giảm nguồn sâu bệnh, chúng ra hoa kết quả, cho năng suất cao và
có nhiệm kỳ kinh tế dài
Trang 5Gv: Đặt câu hỏi
CH: Các thời vụ bón phân và cách bón phân cho cây mận
Gv: nhận xét, kết luận
Thời vụ + Lần 1 (tháng 2 - 3) + Lần 2 (tháng 6 - 7) + Lần 3 (tháng 11 -12)
Cách bón:
Cuốc rãnh xung quanh tán rộng 30cm, sâu 20 - 30cm cho phân xuống, lấp đất
Sv: ghi chép
5 Hướng dẫn tự học/ tự nghiên cứu
- Tóm tắt kiến thức, kỹ năng mà sinh viên cần đạt được sau tiết giảng/bài giảng
+ Kĩ thuật trồng mận
+ Trồng và chăm sóc
+ Phòng trừ sâu bệnh
- Yêu cầu SV tự học:
+ Nghiên cứu trước các nội dung:
- Tài liệu, giáo trình: Tên giáo trình, trang có nội dung mà sinh viên cần tìm hiểu
Một số yêu cầu đối với hoạt động dạy và học
[1] TS Đoàn Văn Lư, TS Lê Thị Minh Thảo, TS Đoàn Thu Thủy, Giáo trình
Cây ăn quả, NXB Đại học Thái Nguyên, 2020
[3] Trần Như Ý, Đào Thanh Vân, Nguyễn Thế Huấn, Giáo trình cây ăn quả, NXB
NXB- Hà Nội, 2000