59_19A5011022_Tôn Nữ Quỳnh Dư

ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN ĐỀ TÀI: Những quy định của pháp luật về Nguyên thủ quốc gia và thực trạng hoạt động của Nguyên thủ quốc gia Cộng hoà Liên b

ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT

TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN

ĐỀ TÀI: Những quy định của pháp luật về Nguyên thủ quốc gia và thực trạng

hoạt động của Nguyên thủ quốc gia Cộng hoà Liên bang Đức

HỌC PHẦN: Luật Hiến pháp tư sản

GIẢNG VIÊN PHỤ TRÁCH HỌC PHẦN: Trần Việt Dũng

SINH VIÊN THỰC HIỆN: Tôn Nữ Quỳnh Dư

MÃ SINH VIÊN: 19A5011022

LỚP: Luật K43A

THỪA THIÊN HUẾ, năm 2021

Số phách

ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT

TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN

ĐỀ TÀI: Những quy định của pháp luật về Nguyên thủ quốc gia và thực trạng

hoạt động của Nguyên thủ quốc gia Cộng hoà Liên bang Đức

Ý 1

Ý 2

Ý 3

Ý 4

Ý 5

TỔNG

Giảng viên chấm 1 Giảng viên chấm 2

(Ký và ghi rõ họ tên) (Ký và ghi rõ họ tên)

Số phách

MỤC LỤC

LỜI NÓI ĐẦU 2

CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN VỀ NGUYÊN THỦ QUỐC GIA CÁC NƯỚC TƯ SẢN……… 3

1.1Vị trí của Nguyên thủ quốc gia các nước tư sản……… 3

1.1.1 Ở các nước theo quân chủ đại nghị……… 3

1.1.2Ở các nước theo chính thể cộng hoà đạinghị……….3

1.1.1Ở các nước theo chính thể cộng hoà Tổng thống……… ………4

1.2 Nhiệm vụ, quyền hạn của nguyên thủ quốc gia các nước tư sản……… 4

1.2.1 Trong lĩnh vực hành pháp 4

1.2.2 Trong lĩnh vực lập pháp 5

1.2.3 Trong lĩnh vực đối ngoại và Quốc phòng, an ninh 5

1.2.4 Trong lĩnh vực tư pháp 6

1.2.3 Trong các trường hợp đặc biệt 6

1.3 Thủ tục lên ngôi Hoàng đế và bầu cử Tổng Thống ở nhà nước tư sản……… 6

1.3.1 Thủ tục lên ngôi Hoàng Đế……… …….6

1.3.2 Thủ tục bầu cử Tổng thống……… 6

CHƯƠNG 2: NHỮNG QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VÀ THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CỦA NGUYÊN THỦ QUỐC GIA CỘNG HOÀ LIÊN BANG ĐỨC 7

2.1Vị trí của Nguyên thủ quốc gia cộng hoà liên bang Đức……… 7

2.2 Nhiệm vụ, quyền hạn của Tổng thống Cộng hoà Liên bang Đức……… ………7

2.3 Thủ tục bầu cử Tổng thống Cộng hoà Liên bang Đức……… 11

2.3.1 Lựa chọn ứng cử viên……… 11

2.3.2 Bầu cử Tổng thống……….….11

2.3.3 Tuyên thệ……….12

2.4 Khiếu tố Tổng thống và bãi miễn……….………… 13

2.5 Kết thúc nhiệm kỳ……….… … 14

2.6 Thực trạng hoạt động của Tổng thống Cộng hoà Liên bang Đức……… …… 15

KẾT LUẬN ……17

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 18

LỜI MỞ ĐẦU

Đối với mỗi quốc gia, nguyên thủ quốc gia có vai trò hết sức quan trọng Nguyên thủ quốc gia có vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng, không chỉ là biểu tượng cho sức mạnh, sự phát triển, giá trị truyền thống văn hóa, lịch sử của một quốc gia, mà còn thể hiện vị thế của quốc gia trong quan hệ quốc tế Chính vì vậy, nguyên thủ quốc gia là một chế định không thể thiếu trong tổ chức bộ máy và thực thi quyền lực nhà nước Bài tiểu luận tập trung phân tích làm rõ vị trí, vai trò, nhiệm vụ và thủ tục bầu cử của nguyên thủ quốc gia Tuỳ theo chế độ và hiến pháp của mỗi nước, nguyên thủ quốc gia thường được coi là công dân số một của đất nước Ở các nước khác nhau, nguyên thủ quốc gia có thể là Chủ tịch nước, Tổng thống, Quốc vương, Vua,

Nữ hoàng

Tuỳ theo quy định của mỗi nước, nguyên thủ quốc gia có thể chỉ giữ vai trò đại diện về nghi thức, không có quyền lực và trách nhiệm thực sự hoặc có thể có nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm với mức độ khác nhau Ở những nước theo chế độ tổng thống thì nguyên thủ quốc gia có quyền hạn rất lớn; song ở nước theo chế độ quân chủ lập hiến thì nguyên thủ quốc gia chỉ là biểu tượng quốc gia, không có thực quyền

Ở bài tiểu luận này, tác giả chọn quốc gia Cộng hoà Liên Bang Đức để nghiên cứu, tìm hiểu về nguyên thủ quốc gia của nước này Qua đó thấy được những quy định của pháp luật về nguyên thủ quốc gia và thực trạng hoạt động của nguyên thủ quốc gia của Cộng hoà Liên Bang Đức

Do thời gian nghiên cứu có hạn và chỉ trong khuôn khổ của một bài tiểu luận nên những vấn đề mà tác giả nêu không thể tránh khỏi những thiếu sót Rất mong nhận được sự góp ý để tác giả có thể tiếp tục nghiên cứu, bổ sung

và hoàn thiện trong quá trình hoạt động thực tiễn của mình

CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN VỀ NGUYÊN THỦ QUỐC GIA CÁC NƯỚC

TƯ SẢN

1.1 Vị trí của nguyên thủ quốc gia các nước tư sản

Nguyên thủ quốc gia là người đứng đầu Nhà nước, có quyền thay mặt Nhà nước về đối nội và đối ngoại Vị trí của Nguyên thủ quốc gia phụ thuộc vào hình thức chính thể

Ở các nước khác nhau, nguyên thủ quốc gia có thể là Chủ tịch nước, Tổng thống, Quốc vương, Vua, Nữ hoàng,…

1.1.1 Ở các nước theo chính thể quân chủ đại nghị

Ở các nước theo chính thể quân chủ đại nghị, Nguyên thủ quốc gia là Hoàng đế, giữ chức vụ theo nguyên tắc truyền ngôi Mặc dù là một nguyên thủ quốc gia, là người đứng đầu Nhà nước nhưng quyền hạn của Hoàng đế không đáng kể Hoàng đế chỉ nắm vai trò trò tượng trưng Mọi hoạt động của hoàng đế đều có sự đảm bảo từ phía chính phủ

Ta có thể thấy, một ví dụ điển hình là Nữ hoàng Anh, là nguyên thủ quốc gia của Nhà nước theo hình thức chính thể quân chủ đại nghị Nữ hoàng Anh không chỉ là nguyên thủ quốc gia của Anh mà còn là nguyên thủ quốc gia của Canada, Ôxtraylia Tuy nhiên, trên thực tế Nữ hoàng anh chỉ mang tính biểu tượng của sự liên kết chặt chẽ giữa hai quốc gia này mà không thực hiện sự cai trị

1.1.2 Các nước theo chính thể cộng hoà đại nghị

Nguyên thủ quốc gia ở các nước theo chính thể cộng hoà đại nghị là Tổng thống được hình thành bằng con đường bầu cử dựa trên cơ sở nghị viện Nguyên thủ quốc gia hình thành bằng phương pháp này không thực quyền Cũng như Hoàng đế của chính thể quân chủ đại nghị, vị trí Tổng thống cũng không khác gì

1.1.3 Các nước theo chính thể cộng hoà Tổng thống

Ở các nước theo chính thể cộng hoà Tổng thống, Nguyên thủ quốc gia là Tổng thống do nhân dân trực tiếp bầu ra, vì vậy có quyền lực rất lớn Tổng thống vừa là người đầu Nhà nước vừa là người đứng đầu chính phủ Tổng thống nằm quyền hành pháp trong tay

Đối với các nước theo chính thể cộng hoà lưỡng tính, Nguyên thủ quốc gia là Tổng thống do nhân dân trực tiếp bầu ra Tổng thống vừa là người đứng đầu Nhà nước vừa có tác động trực tiếp đến bộ máy hành pháp

Có thể thấy, đối với Nhà nước tư sản, vị trí của Nguyên thủ quốc gia có

vị trí nằm giữa lập pháp và hành pháp, giữa Nghị viện và Chính phủ Nếu Nguyên thủ quốc gia nghiên về hành pháp thì có thực quyền hơn và ngược lại nếu nghiên về lập pháp thì bao giờ cũng là hình thức

1.2 Nhiệm vụ, quyền hạn của nguyên thủ quốc gia các nước tư sản

1.2.1 Trong lĩnh vực hành pháp

Ở chính thể cộng hoà Tổng thống, Tổng thống gắn liền với hoạt động hành pháp, là người có quyền cai trị và điều hành đất nước Các Bộ trưởng được phê chuẩn của Nghị viện do Tổng thống bổ nhiệm và là những người giúp việc cho Tổng thống

Ở chính thể quân chủ đại nghị và cộng hoà đại nghị, Nguyên thủ quốc gia chỉ mang tính hình thức trong lĩnh vực hành pháp, không có quyền hạn như Nguyên thủ quốc gia ở chính thể cộng hoà Tổng thống Nguyên thủ quốc gia không thể bổ nhiệm hoặc đề nghị Nghị viện bầu một người nào khác làm Thủ tướng ngoài thủ lĩnh của đảng chiếm đa số ghế trong nghị viện hoặc thủ lĩnh của đảng có uy tín trong nghị viện Nguyên thủ quốc gia cũng chỉ làm tác động hợp lý hoá những quyết định của Chính phủ, không có nhiều quyền hạn đối với hoạt động hành pháp

Trong hoạt động lập pháp, Nguyên thủ quốc gia công bố những dự án luật đã được nghị viện thông qua Nguyên thủ quốc gia có quyền phủ quyết khi thực hiện hoạt động lập pháp Quyền phủ quyết đó được chia thành ba loại:

Thứ nhất, là quyền phủ quyết tuyệt đối

Thứ hai, là quyền phủ quyết tương đối

Thứ ba, là quyền phủ quyết lựa chọn

Ở một số nước, Nguyên thủ quốc gia có quyền bổ nhiệm một số nghị sĩ

và triệu tập các khoá họp của Nghị viện Đối với chính thể quân chủ đại nghị, cộng hoà đại nghị và cộng hoà lưỡng tính thì Nguyên thủ quốc gia có quyền giải tán nghị viện khi Nghị viện mâu thuẫn với Chính phủ để bầu ra một nghị viện mới

1.2.3 Trong lĩnh vực đối ngoại và quốc phòng, an ninh

Đối với hoạt động đối ngoại, Nguyên thủ quốc gia vẫn có quyền thay mặt Nhà nước thực hiện các công việc như: bổ nhiệm các đại sứ, đại diện ngoại giao; triệu hồi các đại sự; tiếp nhận uỷ nhiệm thư của đại diện ngoại giao nước ngoài; ký các điều ước quốc tế;…

Đối với hoạt động quốc phòng, an ninh Nguyên thủ quốc gia có quyền thống lĩnh các lực lượng vũ trang, phong các hàm cấp cao trong lực lượng vũ trang, tuyên bố chiến tranh và hoà bình khi có sực phê chuẩn của Nghị viện

1.2.4 Trong lĩnh vực tư pháp

Đối với lĩnh vực tư pháp, nguyên thủ quốc gia có quyền bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức các Thẩm phán Toà án tối cao, một số Thẩm phán của Toà

án địa phương, ân xá; quyền giảm hình phạt; đổi lời buộc tội

1.2.5 Trong những trường hợp đặc biệt

Khi lãnh thổ, chủ quyền quốc gia bị đe doạ sự tồn tại và trật tự hoặc vùng lãnh thổ của quốc gia không thể thi hành pháp luật thì Nguyên thủ quốc gia có quyền tuyên bố tình trạng khẩn cấp, chiến tranh, thiết quân luật; dùng mọi biến pháp, thậm chí là vi phạm Hiến pháp trong một thời gian nhất định;

bổ nhiệm, cách chức các quan chức cấp cao của bộ máy Nhà nước; lật đổ chính phủ, giải tán Nghị viện hoặc thay đổi những quyết định đã rồi của cơ quan nhà nước

1.3 Thủ tục lên ngôi Hoàng đế và bầu cử Tổng thống ở các nước tư sản

1.3.1 Thủ tục lên ngôi Hoàng đế

Hiện nay, đối với chức danh Hoàng đế, trên thế giới có ba hình thức truyền ngôi:

Thứ nhất, truyền ngôi cho con trai, cháu trai, phụ nữ không được lên ngôi hoàng đế

Thứ hai, nếu không có con trai thì Hoàng đế truyền ngôi cho con gái Thứ ba, nếu không có con trai thì Hoàng đế truyền ngôi cho cháu trai; nêú không có cháu trai thì mới được truyền ngôi cho con gái hoặc cháu gái

Vì Hoàng đế là biểu tượng của cả dân tộc, đất nước nên ngoài những quy định nêu trên thì muốn lên ngôi Hoàng đế phải đáp ứng những quy định khác của các nước

1.3.2 Thủ tục bầu cử Tổng thống

Ở chính thể cộng hoà đại nghị, Tổng thống được bầu ra trên cơ sở Nghị viện hoặc do Nghị viện bầu ra Ứng cử viên phải là gốc quốc tịch và có độ tuổi từ 30 đến 40 trở lên

Ở chính thể cộng hoà lưỡng tính, Tổng thống do nhân dân trực tiếp bầu

ra theo hình thức bỏ phiếu trực tiếp

Ở chính thể cộng hoà Tổng thống, Tổng thống do nhân dân trực tiếp bầu

ra Cử tri có thể trực tiếp bầu Tổng thống hoặc có thể bầu các đại cử tri, sau

đó các đại cử tri bầu Tổng thống

CHƯƠNG 2: NHỮNG QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VÀ THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CỦA NGUYÊN THỦ QUỐC GIA CỘNG HOÀ LIÊN BANG ĐỨC

2.1 Vị trí của Nguyên thủ quốc gia cộng hoà liên bang Đức

Cộng hoà liên bang Đức là quốc gia theo hình thức chính thể cộng hoà nghị viện (cộng hoà đại nghị) nên Tổng thống là đại diện cho Cộng hoà liên bang Đức với tư cách là Nguyên thủ quốc gia

Tổng thống Đức là người đứng đầu nước Đức, thay mặt nhà nước về đối nội và đối ngoại

Theo Hiến pháp Đức, dù vị trí tổng thống chỉ mang tính chất biểu trưng trong khi thực quyền nằm trong tay thủ tướng và quốc hội, tuy nhiên, tổng thống vẫn được xem là biểu tượng cho thẩm quyền đạo đức của đất nước

2.2 Nhiệm vụ, quyền hạn của Nguyên thủ quốc gia Cộng hoà Liên bang Đức

Với tư cách là Nguyên thủ quốc gia, nhiệm vụ đại diện Nhà nước là nhiệm vụ đầu tiên mà Tổng thống Đức phải thực hiện

Nhiệm vụ đại diện là nhiệm vụ hàng đầu của Tổng thống Đức với tư cách

là nguyên thủ quốc gia

Tổng thống đại diện cho nước Đức theo luật pháp quốc tế, công nhận các đại diện ngoại giao và có quyền ân xá cho từng tù nhân ở cấp liên bang Quyền này thường được trao một phần cho các cơ quan liên bang Nhưng ông không thể ân xá chung (cho một tập thể) Điều này cần đến luật liên bang

Các nhiệm vụ và quyền hạn chính trị của tổng thống chủ yếu mang tính chất nghi thức:

• Ký và công bố luật liên bang bằng cách thông qua phát hành trên

Tờ luật liên bang (Bundesgesetzblatt) Đề xuất rằng Thủ tướng sẽ được Quốc hội Liên bang (Hạ viện) bầu, bổ nhiệm và bãi miễn

• Đề nghị Thủ tướng để Quốc hội liên bang bổ nhiệm và miễn nhiệm Bộ trưởng Liên bang

• Bổ nhiệm và bãi nhiệm các toà án liên bang, các quan chức liên bang, các sĩ quan và hạ sĩ quan, trừ khi có quy định và pháp lệnh khác

• Công bố "Verteidigungsfall" (khi Đức đang bị tấn công quân sự)

và bàn giao tuyên bố theo luật pháp quốc tế sau khi cuộc tấn công bắt đầu

• Triệu tập ủy ban tài trợ đảng phái theo quy định của pháp luật về đảng phái

Trong tất cả các trường hợp này, Tổng thống Đức là người thực thi đầu tiên Theo Điều 58 của Hiến pháp Cộng hoà Liên bang Đức 1949, hầu hết tất cả các hoạt động trên đều cần có chữ ký của các thành viên chính phủ liên bang Điều này đã dẫn đến việc Tổng thống Đức thường xuyên chế giễu tổng thống với tư cách là một công chứng viên liên bang

Giải tán Quốc hội Liên bang và tình trạng ban hành luật khẩn cấp

Tổng thống chỉ có quyền lực chính trị thực sự trong những trường hợp ngoại

lệ được quy định chặt chẽ Do đó, ông có thể giải tán Quốc hội Liên bang trong hai trường hợp: Nếu trong cuộc bầu cử Thủ tướng, ứng cử viên cho chức vụ Thủ tướng chỉ giành được đa số tương đối (đạt được nhiều phiếu nhất trong tổng số người có tiếng nói) một nửa) trong ba cuộc bầu cử, Tổng thống

có quyền bổ nhiệm Thủ tướng (chính phủ thiểu số) hoặc giải tán Quốc hội

Liên bang (Chương 63 của Hiến pháp Cộng hoà Liên bang Đức 1949) Trong trường hợp này, điều khoản giải thể không yêu cầu chữ ký của chính phủ liên bang, hơn nữa, không có chính phủ sắp mãn nhiệm

Tổng thống cũng có thể giải tán Quốc hội sau cuộc bỏ phiếu tín nhiệm không thành đối với Thủ tướng (Chương 68 của Hiến pháp Cộng hoà Liên bang Đức 1949) Trên thực tế, trong cả hai trường hợp, tình huống này đều do các đảng cầm quyền cố tình giới thiệu để tái đắc cử Các thành viên của Quốc hội Liên bang đã quyết tâm giải tán ông Carstens Trong một phán quyết, Tòa

án Hiến pháp Liên bang tuyên bố rằng Tổng thống phải xem xét liệu Thủ tướng có thực sự không nhận được sự tín nhiệm của đa số thành viên Quốc hội Liên bang hay liệu ông ta có ý định sử dụng cho việc Giải thể Liên bang hay không Cuộc họp Tuy nhiên, Tòa án Hiến pháp Liên bang cuối cùng đã xác nhận việc giải tán Quốc hội Liên bang

Trong trường hợp không thực hiện được việc bỏ phiếu tín nhiệm Thủ tướng

và theo yêu cầu của Thủ tướng và được sự đồng ý của Hội đồng Liên bang (Thượng viện), Tổng thống có quyền, nhưng không có nghĩa vụ ban bố tình trạng khẩn cấp cấp luật (Gesetzgebungsnotstand) theo Chương 81 của Hiến pháp Cộng hoà Liên bang Đức 1949 Trường hợp này chưa xảy ra trong lịch

sử Cộng hòa Liên bang Đức

Bổ nhiệm và bãi miễn các thành viên của chính phủ

Theo Chương 63 của Hiến pháp Cộng hoà Liên bang Đức 1949, Tổng thống chỉ định một ứng cử viên để được bầu vào chức vụ Thủ tướng Liên bang bởi Hội đồng Liên bang Thông thường có các cuộc thảo luận với các chính trị gia liên quan trước khi đề xuất Về mặt pháp lý, tổng thống được tự

do đề cử, nhưng cho đến nay tất cả các tổng thống đều tiến cử ứng cử viên của đảng chiến thắng trong cuộc bầu cử liên bang cho chức thủ tướng và tất

cả những ứng cử viên đó đều trúng cử Trong trường hợp ứng cử viên do