Việc dạy học tiếng Anh trong nhà trường là rất quan trọng, là bước khởi đầu để các em làm quen với tiếng Anh, giúp các em hình thành các kĩ năng cơ bản trong giao tiếp và sử dụng tiếng A
Trang 1BÁO CÁO SÁNG KIẾN
I ĐIỀU KIỆN HOÀN CẢNH TẠO RA SÁNG KIẾN
1 Đặt vấn đề
Trong bối cảnh hội nhập toàn cầu ngày càng sâu rộng hiện nay, tiếng Anh là một ngôn ngữ quan trọng Nó là chìa khóa để giúp chúng ta tiếp cận được những tinh hoa, tiến bộ về văn hóa, giáo dục, khoa học, kĩ thuật và rất nhiều lĩnh vực khác của nhân loại Bởi vậy, nó là ngôn ngữ thứ hai, là môn học bắt buộc của nhiều quốc gia trên toàn thế giới Ở Việt Nam, tiếng Anh cũng đã được đưa vào chương trình chính khóa
ở mọi cấp học
Việc dạy học tiếng Anh trong nhà trường là rất quan trọng, là bước khởi đầu để các em làm quen với tiếng Anh, giúp các em hình thành các kĩ năng cơ bản trong giao tiếp và sử dụng tiếng Anh Cũng giống như các môn học khác, đổi mới phương pháp dạy học luôn được các nhà nghiên cứu, cán bộ quản lí và các giáo viên trực tiếp giảng dạy quan tâm Trong giờ học, giáo viên chỉ đóng vai trò là người hướng dẫn giúp các
em chủ động, sáng tạo tìm ra các kiến thức cơ bản, chân lí đúng đắn, ở trường cũng như ở nhà học sinh luôn phát huy tối đa của mình trong các kĩ năng cơ bản: Nghe - nói - đọc - viết, qua đó rèn luyện thói quen lao động độc lập sáng tạo phù hợp với yêu cầu của xu thế phát triển
Tiếng Anh được đưa vào giảng dạy ngay từ bậc Tiểu học đã cho học sinh thấy nhu cầu cũng như yêu cầu giao lưu quốc tế là rất quan trọng Với môn học tiếng Anh ở trường Tiểu học, học sinh cần đạt được các yêu cầu cụ thể sau:
- Nắm được các kiến thức cơ bản
- Có kỹ năng sử dụng tiếng Anh như một công cụ giao tiếp đơn giản dưới dạng nghe - nói - đọc - viết
- Hình thành các kĩ năng học tiếng Anh và phát triển tư duy
Trang 2Qua thực tế giảng dạy, tôi nhận thấy rằng học sinh tiểu học đặc biệt là học sinh ở nông thôn trong đó có học sinh của trường Tiểu học Nghĩa Thái rất ngại giao tiếp Các em quá e dè, nhút nhát, đôi khi là quá tự ti với bản thân Các em không có thói quen bày tỏ quan điểm của mình trước một vấn đề gì đó, nhiều em tâm lí còn thụ động, chờ đợi phụ thuộc vào người khác Trong khi đó phương pháp giảng dạy mới đòi hỏi phải phát huy tối đa khả năng độc lập, sáng tạo của học sinh Hơn nữa, môn học tiếng Anh đòi hỏi học sinh rèn luyện 4 kĩ năng nghe-nói-đọc-viết, đặc biệt là kĩ năng nghe nói Và mục đích cuối cùng của việc dạy và học tiếng Anh là để giao tiếp,
mà bản chất của giao tiếp là sự tương tác Vậy để giúp học sinh tương tác bằng tiếng Anh có hiệu quả giáo viên không chỉ rèn các kĩ năng cho học sinh mà còn phải giúp các em hấp thụ được vốn từ vựng nhất định giúp các em tự tin, chủ động trong quá trình giao tiếp
Chính vì suy nghĩ này tôi đã tìm tòi, nghiên cứu tìm đưa ra một số giải pháp giúp các em học sinh mà chủ thể chính là học sinh khối lớp 4 của trường Tiểu học xã Nghĩa Thái- huyện Nghĩa Hưng- tỉnh Nam Định để các em nắm bắt được một số hình thức giúp các em tự trau dồi vốn từ vựng của bản thân Vì vậy với kinh nghiệm của
bản thân, tôi mạnh dạn đưa ra một số kinh nghiệm trong sáng kiến “Một số cách thức giúp học sinh tự học từ vựng tiếng Anh hiệu quả” mà tôi đã áp dụng và thu được
hiệu quả
2 Đối tượng nghiên cứu
“Một số cách thức giúp học sinh tự học từ vựng tiếng Anh hiệu quả”
3 Phạm vi nghiên cứu
Trong khuôn khổ sáng kiến kinh nghiệm này, tôi tập trung đưa ra “Một số cách
thức giúp học sinh tự học từ vựng tiếng Anh hiệu quả” tại trường Tiểu học xã Nghĩa
Thái-huyện Nghĩa Hưng-tỉnh Nam Định
4 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu lý thuyết
- Phương pháp tìm hiểu thực tế
Trang 3- Phương pháp điều tra, khảo sát, thống kê
- Phương pháp thực nghiệm
II MÔ TẢ GIẢI PHÁP
1 Mô tả giải pháp trước khi tạo ra sáng kiến
rõ được tầm quan trọng của từ vựng
Từ vựng có thể được định nghĩa là từ “chúng ta phải biết để giao tiếp hiệu quả; từ
ngữ nói (từ vựng biểu cảm) và từ ngữ nghe (từ vựng dễ tiếp thu)” (Neuman &
Dwyer), 2009, trang 385 Hornby (1995) định nghĩa từ vựng là “tổng số từ trong một
ngôn ngữ; một danh sách các từ có nghĩa của chúng” Ngoài ra, Burns (1972) định
nghĩa từ vựng là “kho từ được sử dụng bởi một người, vựng là trọng tâm của ngôn
ngữ và có tầm quan trọng đối với việc học ngôn ngữ điển hình” Hơn nữa, Diamond
và Gutlohn (2006) trong www.readinggrockets.org/article nói rằng từ vựng là kiến thức về từ và nghĩa của từ Từ các định nghĩa trên, có thể kết luận rằng từ vựng là tổng số từ cần thiết để truyền đạt ý tưởng và diễn đạt ý nghĩa của người nói Đó là lý
do tại sao việc học từ vựng rất quan trọng
Theo các nhà nghiên cứu, bộ não con người thường chỉ còn lưu giữ khoảng 20% thông tin đã tiếp nhận sau một tháng Trong khi đó, để đáp ứng nhu cầu và mở rộng hiểu biết thì việc tiếp nhận thêm kiến thức chưa bao giờ dừng lại Với tầm quan trọng của việc học từ vựng tiếng anh cũng vậy, xu hướng toàn cầu hóa và hội nhập văn hóa hiện nay khi tiếng Anh trở thành ngôn ngữ toàn cầu thì việc đẩy mạnh học từ vựng
Trang 4tiếng Anh là như cầu vô cùng thiết yếu Vậy thì với cách nào chúng ta có thể khắc
phục những vấn đề trên?
1.2 Cơ sở thực tiễn
Những năm gần đây do càng ngày càng nhận thức được vai trò quan trọng của tiếng Anh nên việc dậy và học tiếng Anh được các cấp, ngành và toàn xã hội quan tâm Tuy nhiên qua việc trực tiếp giảng dạy các em học sinh khối lớp 4 trường Tiểu học xã Nghĩa Thái tôi nhận thấy vẫn còn một số thực trạng
*) Thuận lợi:
+ Thường xuyên được tham gia tập huấn của SGD&ĐT, PGD&ĐT
+ Được sự quan tâm của Ban giám hiệu nhà trường, sự quan tâm của cha mẹ học sinh, xã hội
+ Chương trình sách giáo khoa được xây dựng xoay quanh các chủ điểm gần gũi với học sinh
+ Giáo viên: tích cực tự học, tự bồi dưỡng để nâng cao trình độ chuyên môn; tích cực đổi mới phương pháp dạy học để nâng cao hiệu quả giờ dạy, phát huy tính tích cực chủ động của học sinh
+ Đa số các em học sinh ngoan ngoãn, say sưa với việc học tiếng Anh
+ Học sinh được làm quen với công nghệ thông tin, sớm tiếp xúc với máy tính, với mạng Internet và thu nhận được nhiều thông tin từ đây
+ Tiếng anh là một môn học mới, rất khó với học sinh tiểu học
+ Số học sinh trong lớp đông nên khó khăn cho việc tổ chức và kiểm soát các hoạt động
Trang 5+ Học sinh vùng nông thôn còn rụt rè, e ngại chưa chủ động lĩnh hội và thực hành tiếng Anh
+ Học sinh thiếu môi trường để giao tiếp tiếng Anh
+ Thời lượng dành cho việc học tiếng Anh còn ít
1.3 Khảo sát khả năng từ vựng tiếng Anh của học sinh
Sau kì nghỉ hè, ngay từ đầu năm học tôi đã cho các em học sinh khối 4 làm một bài khảo sát về từ vựng với các chủ đề quen thuộc các em đã được học ở lớp 3 gồm 20 từ vựng và kết quả thu được như sau:
Trang 62 Mô tả giải pháp sau khi có sáng kiến
2.1 Mục tiêu của giải pháp
Giúp học sinh nắm bắt được các hình thức tự trau dồi vốn từ vựng và áp dụng
từ vựng vào giao tiếp một cách hiệu quả, từ đó nâng cao được chất lượng dạy và
học môn tiếng Anh
2.2 Cách thức thực hiện giải pháp
Là giáo viên dạy tiếng Anh đã nhiều năm, tôi luôn xác định mình phải làm thế nào để học sinh có hứng thú học tập phát huy được tính tích cực, chủ động, sáng tạo giúp các em tiếp thu kiến thức một cách tự nhiên Từ đó nâng cao hiệu quả học cũng như khả năng giao tiếp của các em
Đặc thù của các em học sinh tiểu học là hiếu động, thích cái mới nhưng cũng nhanh chán, nhanh quên Bằng các phương pháp mới đã được học, bằng sự sáng tạo của bản thân, tôi đã tìm tòi mọi cách thức để hướng dẫn học sinh học có hiệu quả hơn trong từng tiết học, từng bài học, tạo môi trường tiếng Anh để học sinh “ngấm” tiếng Anh từng giờ, từng ngày Và cũng giúp các em có được hứng thú học tập để các em tích cực, sáng tạo, chủ động lĩnh hội kiến thức Vậy nên tôi đã nghiên cứu, tìm tòi và đưa ra một số cách thức giúp các em tự trau dồi vốn từ vựng:
- Học từ vựng tiếng Anh qua chuyện chêm
- Học từ vựng tiếng Anh qua hình ảnh
- Học từ vựng qua game luyện từ vựng
- Học từ vựng qua việc đọc truyện song ngữ
- Học từ vựng qua các bài hát, phim hoạt hình
2.2.1 Học từ vựng tiếng Anh qua chuyện chêm
Hiểu một cách đơn giản, học tiếng Anh qua chuyện chêm là việc chúng ta chêm các từ tiếng Anh vào một đoạn văn, câu chuyện bằng tiếng Việt Từ đó ghi nhớ được
từ cần học
2.2.1.1 Đọc các mẩu chuyện quen thuộc có chêm thêm các từ tiếng Anh:
Trang 7Từ các câu chuyện quen thuộc, gần gũi, thông qua việc hiểu câu chuyện đó thì phương pháp học qua chuyện chêm sẽ giúp các em dễ ghi nhớ từ vựng, hơn nữa còn giúp các em biết sử dụng từ vựng vào hoàn cảnh cụ thể
Ví dụ câu chuyện: “The Lion and the Rabbit”
“ Một con sư tử cruel sống trong rừng Hằng ngày, nó giết và ăn rất lot loài vật Muông thú afraid rằng Sư Tử sẽ giết và ăn thịt tất cả các loài trong rừng Chúng nói với Sư tử rằng “ Chúng ta hãy thỏa thuận nếu ngài promise rằng mỗi ngày ngài chỉ ăn
một con vật thì hằng ngày một trong số chúng tôi sẽ tới đây nộp mạng Ngài sẽ không
phải hunt và giết chúng tôi nữa” Sư tử thấy thỏa thuận nghe rất well nên nó đã agree, nhưng nó cũng nói rằng: Nếu mỗi ngày không có một đứa tới nạp mạng, tao sẽ
giết tất cả chúng mày vào ngày hôm sau
Cứ như vậy một con vật lại đến nộp mạng cho Sư Tử Và như thế tất cả muông
loài đều safe
Finally, đến lượt Thỏ tới nộp mạng cho Sư Tử Thỏ hôm đó đến rất muộn nên Sư
Tử rất angry Sư Tử tức giận hỏi thỏ: “Sao mày đến muộn?”
“Tôi đã hide một con Sư Tử khác trong rừng Con Sư Tử đó là chúa sơn lâm nên
Trang 8Thỏ đưa Sư Tử tới một cái giếng ở middle khu rừng Chiếc giếng sâu hun hút và
có nước ở bottom Thỏ nói với Sư Tử “Ngài hãy nhìn vào trong này Hắn sống ở dưới
đấy, kia kìa” Khi Sư Tử nhìn xuống đáy giếng, nó thấy chính khuôn mặt mình in trên
mặt nước Nó nghĩ đó là con Sư Tử kia Không đợi một moment nào, Sư Tử nhảy xuống giếng để attack con Sư Tử kia Nó không bao giờ có thể thoát ra được nữa Tất cả các loài động vật khác ở trong rừng đều rất please với clever trick của Thỏ
Ví dụ: Các em có thể vận dụng các từ vựng về chủ đề đồ chơi để viết về đồ chơi
yêu thích của mình:
“My favourite toy”
Trang 9Món đồ chơi yêu thích của tôi là doll Barbie Đồ chơi special này là present trong birthday party của tôi Nó rất quan trọng với me vì nó là món quà mà tôi mong đợi
từ sister của tôi Nó rất cute và pretty Tóc của nó là yellow Váy của nó cũng rất nice
2.2.1.3 Chêm thêm các từ tiếng Anh quen thuộc trong các hội thoại hàng
“ Cho mình mượn ruler của ban nhé? ”
“ Con mèo này cute quá.”
“ Cái này nhìn fake quá”
“ Đi shopping đi”
“Birthday của bạn là khi nào vậy? ”
2.2.2 Học từ vựng tiếng Anh qua hình ảnh
Não bộ của chúng ta có xu hướng nhớ hình ảnh và ý nghĩa của từ nhiều hơn Việc nhớ từ xuất hiện một cách đơn thuần Cách học từ vựng qua hình ảnh sẽ giúp việc học trở nên thú vị, không gây nhàm chán Đồng thời giúp não bộ kích thích, do
Trang 10đó giúp các em nhớ từ lâu hơn Các em có thể dễ dàng hồi tưởng khi bắt gặp những hình ảnh thân quen đã được học trước đó
2.2.2.1 Ở trường học
- Giáo viên sử dụng flashcasd, tranh ảnh để dạy từ vựng:
Từ việc quan sát hình ảnh các em sẽ ghi nhớ được từ đó nhanh hơn, giáo viên cũng không phải giải thích nghĩa tiếng Việt cho các em Việc này cũng giúp các em có được suy nghĩ trực tiếp từ hình ảnh sang tiếng Anh mà không cần thông qua tiếng Việt
Trang 11- Sử dụng flashcard giúp các em ôn tập hoặc kiểm tra từ vựng:
Tổ chức các trò chơi sử dụng flashcard cho các em ôn tập từ vựng và thông qua đó giáo viên cũng có thể nắm bắt, đánh giá mức độ nhận biết, ghi nhớ, vận dụng từ vựng của học sinh
+ “Slap the picture”
Mục đích: ở trò chơi này, học sinh có cơ hội được luyện tập khả năng nghe từ và
nhận biết hình ảnh tương ứng với từ nghe được
Điều kiện thực hiện: Giáo viên hệ thống nhóm từ cần ôn tập, kiểm tra; chuẩn bị các
hình ảnh tương ứng
Cách thức thực hiện:
- Giáo viên gắn tranh lên bảng
- Chọn hai đội chơi (số lượng người chơi tùy vào lượng từ vựng cần ôn tập, kiểm tra) xếp thành hai hàng dọc
- Giáo viên chọn một học sinh là người gọi từ
- Khi có khẩu lệnh bắt đầu các bạn đứng đầu hàng của hai đội chơi sẵn sàng, chú ý lắng nghe xem từ được gọi, đồng thời quan sát, tìm xem hình ảnh tương ứng là gì rồi chạy nhanh đến đập tay vào tranh đó nếu đúng và nhanh hơn đội đó sẽ ghi được điểm; tiếp các từ khác và các bạn đứng tiếp theo cho đến hết
- Giáo viên có thể tổ chức vài lượt chơi để cả lớp có cơ hội tham gia
Ví dụ: Unit 13 - Lesson 2- Sách tiếng Anh 4 – Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam
Mục đích: tổ chức cho các em chơi trò chơi “Slap the picture” sau khi giới thiệu từ
vựng để giúp các em ghi nhớ sâu hơn các từ vừa được học
Cách thức thực hiện:
Trang 12- Giáo viên gắn 4 tranh chỉ đồ ăn lên bảng
- Chọn hai đội chơi, mỗi đội 4 em
- Giáo viên gọi to tên một loại đồ ăn, bạn đứng đầu hàng nghe và xác định là tranh nào thì chạy nên vỗ vào tranh đó, đội nào nhanh hơn và chính xác thì sẽ ghi được điểm
+ Matching the word with the picture”
Mục đích: Trò chơi này giúp các em luyện tập khả năng nhận biết, ghi nhớ mặt chữ
- Chọn hai đội chơi xếp thành hai hàng
- Giáo viên hoặc một học sinh làm nhiệm vụ gọi từ; hai đội chú ý lắng nghe, quan sát
để tìm được đúng từ gắn vào đúng tranh tương ứng; đội nào chọn nhanh và chính xác
sẽ ghi được điểm trò chơi này giáo viên cũng có thể tổ chức nhiều lượt chơi cho nhiều học sinh được tham gia
Ví dụ: Unit 14 - Lesson 1- Sách tiếng Anh 4 – Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam
Mục đích: tổ chức cho các em chơi trò chơi “Matching the word with the picture”
nhằm giúp các em nhận biết, phân biệt được các tính từ chỉ hình dáng, kích thước, đặc điểm vừa được học
Điều kiện thực hiện: giáo viên chuẩn bị hình ảnh chỉ hình dáng, kích thước, đặc điểm
và các thẻ từ tương ứng
Cách thức thực hiện:
Trang 13- Giáo viên gắn tranh và thẻ từ lên bảng không theo trật tự nào
- Chọn hai đội chơi, mỗi đội 5 em
- Hai đội chú ý nghe giáo viên đọc từ, quan sát tìm từ tương ứng và gắn vào đúng tranh
- Đội nào tìm đúng và nhanh hơn sẽ giành phần thắng
- Sử dụng cac sản phẩm thủ công hay các sản phẩm của môn Mĩ thuật gắn thêm từ tiếng Anh để học
2.2.2.2 Ở nhà
Ngoài việc học ở trường, về nhà các em cũng có thể dễ dàng tìm được các chủ
đề từ vựng bằng hình ảnh vô cùng đa dạng, sinh động thông qua mạng Internet, từ các phương tiện như tivi, điện thoại, sách báo để tự ôn tập, trau dồi thêm vốn từ vựng của mình
Trang 14Ví dụ:
Các em dễ dàng tìm được các chủ đề từ vựng quen thuốc gần gũi, sinh động về:
+ Về hình khối
+ Về thời tiết:
Trang 15+ Về nghề nghiệp:
- Các em cũng có thể sử dụng các bộ flashcash theo chủ đề
Trang 16- Hoặc có thể tự vẽ một số hình ảnh đơn giản và ghi chú từ
2.2.3 Học từ vựng qua các “game luyện từ vựng”
Phương pháp học kết hợp “game luyện từ vựng” tiếng Anh hiện nay đang được đánh giá là một cách giúp việc học tiếng Anh sẽ trở nên thú vị hơn, tiếp thu một cách
tự nhiên cũng như ghi nhớ lâu hơn Với việc phát triển công nghệ của thời đại 4.0 thì các phần mềm, ứng dụng game từ vựng trở nên đa dạng và phổ biến hơn bao giờ hết tận dụng các game về từ vựng này các em sẽ có cho mình một công cụ tuyệt vời hỗ trợ mình để tiến xa hơn trong việc nắm vững kiến thức tiếng Anh
Có thể liệt kê ra đây một số “game luyện từ vựng” như:
+ Fast English
“Fast English” là một game đơn giản dành cho người học từ vựng từ mức độ cơ bản Để tham gia trò chơi, các em chỉ cần nghe các từ và bấm vào hình ảnh phù hợp với chúng Tốc độ trò chơi sẽ đẩy nhanh hơn khi các em đi tới các quá trình khó hơn Các em có thể chọn bộ từ vựng để luyện tập với khoảng 30 bộ nội dung bao gồm hầu hết các mục từ vựng cơ bản