Soạn bài trong lòng mẹ (7)

Nhân vật bé Hồng2 - Tâm trạng của bé Hồng khi đối thoại với bà cô  Càng nhận ra sự ác độc của người cô, bé Hồng càng thương mẹ nhiều hơn..  Diễn tả tình yêu thương mẹ, sự nhạy cảm và l

Lau nước mắt vì con lam lũ,

Thấm mồ hôi bởi số nhọc nhằn.

Hàng nghìn, hàng vạn gian truân

Quê nghèo vất vả, phong trần gió sương.

Dù khốn khổ luôn nhường hạnh phúc, Dẫu gian lao vẫn chúc yên bình.

Đời bạc bẽo, kiếp lênh đênh,

Thơ nào viết đủ nghĩa tình mẹ tôi.

Thiên thu sống không rời tay mẹ,

Tuế nguyệt cười chẳng rẽ đường duyên.

Ân sâu, nghĩa nặng chưa đền,

Vần thơ dang dở con xin tặng người (Sưu tầm)

MẸ TÔI

Nguyên Hồng ( 1918 - 1982), tên thật là Nguyễn Nguyên Hồng.

Ngòi bút của ông luôn hướng về những người cùng khổ, đặc biệt là phụ

nữ và nhi đồng Khi viết về họ, ông tỏ rõ niềm yêu thương sâu sắc, mãnh liệt và lòng trân trọng

Là nhà văn hiện thực xuất sắc, tự học mà thành tài

I TÌM HIỂU CHUNG

Tác giả

1

I TÌM HIỂU CHUNG

Tự sự, miêu tả và biểu cảm.

Hồi kí (Ghi lại chuyện đã xảy

ra trong cuộc đời 1 con người,

thường là chính tác giả

Nhân vật bà cô

1

LỜI 1

Điệu bộ, cử chỉ, giọng điệu

Nội dung lời thoại với bé Hồng

Nhận ra những ý nghĩa cay độc, cúi đầu không đáp.

- Đáp lại : “Không! Cháu không muốn vào Cuối năm thế nào mợ cháu cũng về.”

III PHÂN TÍCH

Nhân vật bà cô

1

LỜI 2

Điệu bộ, cử chỉ/ giọng nói Nội dung trong các lời thoại

của cô với bé Hồng

Mục đích chính của lời thoại Tác động của mỗi lời thoại đến

Điệu bộ, cử chỉ/ giọng điệu

Vỗ vai Hồng cười, nói; cố tình ngân

dài, rõ hai tiếng “em bé”

Nội dung trong các lời thoại của

cô với bé Hồng

“Mày dại quá, cứ vào đi, tao chạy cho tiền tàu Vào mà bắt mợ mày may vá sắm sửa cho và thăm em

bé chứ.”

Mục đích chính của lời thoại

Gieo rắc vào đầu đứa cháu những ý nghĩ hoài nghi, khinh miệt, ruồng rẫy người mẹ bất hạnh.

III PHÂN TÍCH

Nhân vật bà cô

1

LỜI 4

Điệu bộ, cử chỉ/ giọng điệu Nội dung trong các lời

thoại của cô với bé Hồng

Nhân vật bà cô

1

LỜI 5

Điệu bộ, cử chỉ/ giọng điệu

- Đổi giọng, vỗ vai

Thâm hiểm, giả dối, độc ác.

 hiện thân cho những định kiến hẹp hòi, tàn nhẫn đối với người phụ nữ trong xã hội cũ

III PHÂN TÍCH

Nhân vật bé Hồng

2

 Tuổi thơ của Hồng gắn với là những kỉ niệm đau buồn, tủi cực của một đứa trẻ côi cút, cùng khổ, đáng thương

Gia cảnh sa sút, cha nghiện ngập mất sớm.

- Mẹ Hồng : Một người phụ nữ trẻ, khao khát yêu đương phải chôn vùi tuổi xuân của mình trong cuộc hôn nhân không hạnh phúc Sau khi chồng mất

1 năm, mẹ bé Hồng đã có con với người đàn ông khác => Cùng túng quá phải bỏ con đi tha phương cầu thực.

- Mẹ Hồng : Một người phụ nữ trẻ, khao khát yêu đương phải chôn vùi tuổi xuân của mình trong cuộc hôn nhân không hạnh phúc Sau khi chồng mất

1 năm, mẹ bé Hồng đã có con với người đàn ông khác => Cùng túng quá phải bỏ con đi tha phương cầu thực.

Hồng trở thành đứa trẻ côi cút, sống lang thang, thiếu tình thương ấp ủ, bị ghẻ lạnh hắt hủi của những người họ hàng bên nội.

a Cảnh ngộ của bé Hồng

III PHÂN TÍCH

 Cảnh ngộ côi cút, thiếu tình yêu thương và luôn bị xúc phạm Hồng sống cô đơn buồn khổ, đau đớn, xót xa

Nhân vật bé Hồng

2

Tâm trạng của bé Hồng khi đối thoại với bà cô

Mới đầu nghe người cô hỏi

 Nhận ra ý nghĩa cay độc của cô

 Cúi đầu không đáp

Sau lời hỏi thứ hai của người

b Tình cảm thương yêu mẹ của bé Hồng.

- Qua cuộc đối thoại với bà cô.

Nhân vật bé Hồng

2

- Tâm trạng của bé Hồng khi đối thoại với bà cô

 Càng nhận ra sự ác độc của người cô, bé Hồng càng thương mẹ nhiều hơn

 Diễn tả tình yêu thương mẹ, sự nhạy cảm và lòng tự trọng cao độ của chú bé Hồng, sự uất ức, căm giận với hủ tục phong kiến

 Càng nhận ra sự ác độc của người cô, bé Hồng càng thương mẹ nhiều hơn

 Diễn tả tình yêu thương mẹ, sự nhạy cảm và lòng tự trọng cao độ của chú bé Hồng, sự uất ức, căm giận với hủ tục phong kiến

III PHÂN TÍCH

b Tình cảm thương yêu mẹ của bé Hồng.

+ Đau đớn, tủi cực, xen lẫn căm giận trước những lời xúc phạm độc địa của bà cô đối với mẹ mình

+ Xót xa, cảm thông cho hoàn cảnh của mẹ, có niềm tin mãnh liệt với mẹ

Nhân vật bé Hồng

2

- Tâm trạng của bé Hồng khi gặp mẹ

- Hành động: đuổi theo, gọi bối rối: Mợ ơi, mợ ơi, mợ ơi

- Suy nghĩ: Nếu không phải là mẹ thì và cái lầm đó không những làm cho bé Hồng thẹn mà còn tủi cực nữa, khác nào cái ảo ảnh ngã gục giữa sa mạc”

- Biện pháp tu từ: so sánh giả định độc đáo, mới lạ (nỗi thất vọng trở thành tuyệt vọng Hi vọng tột cùng

và thất vọng cũng tột cùng)

- Hành động : đuổi theo, gọi bối rối: Mợ ơi, mợ ơi, mợ ơi

- Suy nghĩ : Nếu không phải là mẹ thì và cái lầm đó không những làm cho bé Hồng thẹn mà còn tủi cực nữa, khác nào cái ảo ảnh ngã gục giữa sa mạc”

- Biện pháp tu từ: so sánh giả định độc đáo, mới lạ (nỗi thất vọng trở thành tuyệt vọng Hi vọng tột cùng

và thất vọng cũng tột cùng)

Khi bất ngờ gặp mẹ Khi bất ngờ gặp mẹ

 Nỗi khao khát được gặp mẹ cháy bỏng trong tâm can

III PHÂN TÍCH

sướng khi được gặp lại

mẹ sau bao ngày xa cách

Niềm hạnh phúc, sung sướng khi được gặp lại

mẹ sau bao ngày xa cách

Nếu như giọt nước mắt khi trả lời bà cô là giọt nước mắt của căm giận, đau đớn, xót xa thì giọt nước mắt lần này là giọt nước mắt của tủi hờn mà hạnh phúc, tức tưởi mà mãn nguyện

III PHÂN TÍCH

- thấy mẹ không còm cõi, xơ xác,

gương mặt mẹ vẫn tươi sáng hai

gò má

- Thấy hơi quần áo, hơi thở của mẹ

thơm tho một cách lạ thường.

+ Thấy những cảm giác ấm áp đã bao lâu mất đi bỗng lại mơn man khắp da thịt.

+ Phải bé lại và lăn vào lòng mẹ mới thấy người mẹ có một êm dịu vô cùng

+ Không nhớ mẹ đã hỏi và trả lời mẹ những gì, không mảy may nghĩ ngợi gì đến những câu nói của bà cô

 Cảm giác sung sướng đến cực điểm của đứa con khi được ở trong lòng mẹ

III PHÂN TÍCH

b Tỡnh cảm thương yờu mẹ của bộ Hồng.

- Qua cuộc đối thoại với bà cụ.

+ Đau đớn, tủi cực, xen lẫn căm giận trước những lời xỳc phạm độc địa của bà cụ đối với mẹ mỡnh

+ Xút xa, cảm thụng cho hoàn cảnh của mẹ, cú niềm tin mónh liệt với mẹ

+ Căm tức những cổ tục đó đày đọa mẹ mỡnh  Nỗi cụ đơn, niờ̀m khỏt khao tình mẹ của Hụ̀ng bṍt chṍp sự tàn nhõ̃n và vụ tình của bà cụ.

2 Nhõn vật bộ Hồng

 - Khi gặp lại mẹ

+ Khaựt khao tỡnh meù, gaởp meù chaựy soõi trong taõm hoàn non nụựt cuỷa ủửựa treỷ moà coõi

+ Voọi vaừ, cuoỏng cuoàng ủuoồi theo xe meù, thụỷ hoàng hoọc, rớu caỷ chaõn, oứa khoực nửực nụỷ→ hụứn tuỷi

+ Sung s ớng cực điểm khi tận h ởng sự êm dịu của tình mẫu tử Niềm vui s ớng rạo rực khiến Hồng quên đi tất cả sự tủi cực,

đắng cay  thể hiện tỡnh yờu thương mẹ mónh liệt.

III TỔNG KẾT

Nghệ thuật

người đọc.

IV TỔNG KẾT

Nội dung

Kể lại chân thực và cảm động những cay đắng, tủi cực cùng tình yêu thương cháy bỏng của nhà văn thời thơ ấu đối với người mẹ bất hạnh

HỌC SINH CHỤP LẠI MÀN HÌNH CÁC SLIDE SHOW SAU ĐỂ GHI NHẬN

BÀI HỌC

1 Nhân vật bà cô

III PHÂN TÍCH

- Thâm hiểm, giả dối, độc ác.

 hiện thân cho những định kiến hẹp hòi, tàn nhẫn đối với người phụ nữ trong xã hội cũ

2 Nhân vật bé Hồng

- Tuổi thơ của Hồng gắn với là những kỉ niệm đau buồn, tủi cực của một đứa trẻ côi cút, cùng khổ, đáng thương.

b Tỡnh cảm thương yờu mẹ của bộ Hồng.

- Qua cuộc đối thoại với bà cụ.

+ Đau đớn, tủi cực, xen lẫn căm giận trước những lời xỳc phạm độc địa của bà cụ đối với mẹ mỡnh

+ Xút xa, cảm thụng cho hoàn cảnh của mẹ, cú niềm tin mónh liệt với mẹ

+ Căm tức những cổ tục đó đày đọa mẹ mỡnh  Nỗi cụ đơn, niờ̀m khỏt khao tình mẹ của Hụ̀ng bṍt chṍp sự tàn nhõ̃n và vụ tình của bà cụ.

2 Nhõn vật bộ Hồng

 - Khi gặp lại mẹ

+ Khaựt khao tỡnh meù, gaởp meù chaựy soõi trong taõm hoàn non nụựt cuỷa ủửựa treỷ moà coõi

+ Voọi vaừ, cuoỏng cuoàng ủuoồi theo xe meù, thụỷ hoàng hoọc, rớu caỷ chaõn, oứa khoực nửực nụỷ→ hụứn tuỷi

+ Sung s ớng cực điểm khi tận h ởng sự êm dịu của tình mẫu tử Niềm vui s ớng rạo rực khiến Hồng quên đi tất cả sự tủi cực,

đắng cay  thể hiện tỡnh yờu thương mẹ mónh liệt.

IV TỔNG KẾT

Nghệ thuật

TIÊT HỌC HÔM NAY ĐẾN ĐÂY KẾT THÚC CHÚC CÁC EM CHĂM NGOAN HỌC TỐT

TRÒ CHƠIBẤM VÀO ĐÂY