Soạn bài trong lòng mẹ (4)

- Vị trí: Trích chương IV của hồi kí “ Những ngày thơ ấu”-1938 - Nội dung: Viết về những kỉ niệm đau khổ thời thơ ấu của Nguyên Hồng - Giá trị: Tiêu biểu cho phong cách của Nguyên Hồn

Tiết 5,6:

TRONG LÒNG MẸ

(Trích: NHỮNG NGÀY THƠ ẤU)

I/ Tìm hiểu chung

1 Tác giả: Nguyễn Nguyên Hồng (1918-1982)

- Quê: Nam Định, sống chủ yếu ở Hải Phòng

- Có tuổi thơ cơ cực, cay đắng

- Đa tài: sáng tác nhiều thể

loại, nhất là văn xuôi

- Nhà văn của những người cùng

khổ, phụ nữ và trẻ em

 Có vốn sống và bản lĩnh

2 Tác phẩm:

-Thể loại:Hồi kí.

- Vị trí: Trích chương IV của hồi kí “ Những ngày thơ

ấu”-1938

- Nội dung: Viết về những kỉ niệm đau khổ thời

thơ ấu của Nguyên Hồng

- Giá trị: Tiêu biểu cho phong cách của Nguyên

Hồng

* Bố cục: 2 phần

+ Phần 1: từ đầu người ta hỏi đến chứ

 Cuộc gặp gỡ giữa Hồng và mẹ

 Cuộc đối thoại giữa Hồng và người cô

+ Phần 2: còn lại

II/ Đọc – hiểu văn bản

1 Hoàn cảnh chú bé Hồng

- Hồng là kết quả của cuộc hôn nhân không tình yêu

- 12 tuổi, cha mất vì nghiện ngập, mẹ cùng túng phải đi tha hương cầu thực lâu không về

- Anh em Hồng phải sống nhờ bà cô ruột

Em có suy nghĩ gì về hoàn cảnh của cậu bé Hồng?

 Cô độc, đau khổ luôn khát khao tình yêu thương.

=> Rất đáng thương.

2 Cuộc đối thoại giữa người cô và Hồng:

Người cô Chú bé Hồng

-Cười hỏi rất kịch: Mày có muốn

vào Thanh Hóa chơi với mẹ mày

không?

-Toan trả lời có nhưng nhận ra ý nghĩa cay độc, giả dối của cô,

cười đáp: Không!

- Giọng vẫn ngọt: Sao lại không

vào?

- Im lặng, cuối đầu, khóe mắt cay cay

-Vỗ vai, cười nói: mày dại

quá vào thăm em bé chứ.

-Nước mắt ròng ròng, cười dài

trong tiếng khóc: Sao cô biết mợ

con có con?

-Vẫn tươi cười kể chuyện - Cổ nghẹn ứ khóc không ra tiếng

-Đổi giọng, vỗ vai, giọng nghiêm

nghị, tỏ vẻ ngậm ngùi - Im lặng

Người cô Chú bé Hồng

Tâm địa độc ác, lạnh

lùng, giả dối, thâm hiểm

Đau đớn, phẫn uất, thương mẹ, căm tức những cổ tục phong kiến

Là cuộc chiến không cân sức, vũ khí là đòn roi tinh thần tra

tấn Hồng nhưng cậu bé đầy bản lĩnh, hiểu được mục đích

cuộc đối thoại nên tình yêu thương mãnh liệt dành cho mẹ

không thay đổi.

3 Cuộc gặp gỡ bất ngờ với mẹ

*Hoàn cảnh:

- Nghe tin mẹ có em bé

- Không hẹn trước

- Cha mất một năm

- Sau cuộc trò chuyện với người cô

a/ Cảm xúc của Hồng:

- Trước đó:

- Trèo lên xe, ríu cả chân, òa lên khóc nức nở

- Thấy những cảm giác ấm áp mơn man khắp da

thịt

Khát khao được gặp mẹ mãnh liệt, giải tỏa tâm lí, cảm xúc

vỡ òa.

- Thoáng thấy bóng mẹ:

Hồng trả lời cô: cuối năm thế nào mợ cháu cũng về

chạy đuổi theo, bối rối gọi, sợ nhầm lẫn chúng bạn cười.

b/ Hình ảnh người mẹ trong mắt Hồng

- Gương mặt tươi sáng

- Không còm cõi, xơ xác như cô nói

- Khuôn miệng xinh xắn

- Hơi thở thơm tho lạ thường

- Mẹ vuốt ve: thấy êm dịu vô cùng

Cảm nhận bằng nhiều giác quan, bằng khao khát và tình yêu

- Chính mẹ làm Hồng không mảy may suy nghĩ đến

lời cô nói nữa

Tình mẫu tử thiêng liêng, bất diệt

Nội dung

P1: Cuộc đối thoại giữa

Hồng và người cô P2: Cuộc gặp bất ngờ với mẹ

Bản lĩnh và tình thương mẹ Tình cảm chân thành

ấm áp Hồng-mẹ

III/ Tổng kết

2 Nội dung:

- Nỗi cay đắng tủi cực và tình yêu thương cháy bỏng của bé Hồng đối với người mẹ bất hạnh

- Ý nghĩa: Tình mẫu tử là mạch tình cảm mãi tuôn chảy trong tâm hồn con người

1 Nghệ thuật:

- Tình huống truyện độc đáo  cao trào cảm xúc

- Xây dựng nhân vật sinh động qua ngôn ngữ, nội tâm

- Kết hợp TS với MT, BC tạo nên những rung động trong lòng người đọc

- Ngôn ngữ kể chuyện giàu cảm xúc, chân thực

Câu 2 : Nêu ý kiến của em về nhận định: “Nguyên Hồng là nhà văn

của phụ nữ và nhi đồng”?

IV Luyện tập

Câu 1: - HS thảo luận nhóm  trình bày: …

đặt tiêu đề ấy không ? Vì sao?

Bài làm Gợi ý:

Đó là giây phút hạnh phúc, bộc lộ tình yêu thương mẹ của bé Hồng …

HƯỚNG DẪN HỌC TẬP Ở NHÀ

- Đọc lại lại văn bản và nhớ phần ghi văn bản trong vở

- Tóm tắt văn bản

- Hoàn thành phần luyện tập trong vở

- Chuẩn bị tiết học tiếp theo