- Văn xuôi của ông giàu chất trữ tình, viết về người nghèo khổ, đặc biệt là trẻ thơ và phụ nữ, thể hiện lòng nhân đạo sâu sắc.. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN - Hồng là kết quả của cuộc hôn nhân khô
Trang 1Tiết 5,6 Văn bản:
< Trích: “NHỮNG NGÀY THƠ ẤU” >
-Nguyên H ng- ồ
Trang 2Văn bản: TRONG LÒNG MẸ
1 Tác giả: Nguyễn Nguyên Hồng (1918-1982)
- Có tuổi thơ cơ cực, cay đắng
-> vốn sống, bản lĩnh.
- Nguyên Hồng là một trong những
nhà văn hiên thực tiêu biểu nhất
giai đoạn văn học 1930 - 1945
- Văn xuôi của ông giàu chất trữ
tình, viết về người nghèo khổ, đặc
biệt là trẻ thơ và phụ nữ, thể hiện
lòng nhân đạo sâu sắc
I TÌM HIỂU CHUNG
Trang 3ấu”-1938 gồm 9 chương, mỗi
chương kể 1 kỷ niệm sâu sắc của
tác giả.
Trang 8I TÌM HIỂU CHUNG
Văn bản: TRONG LÒNG MẸ
1 Nhân vật chú bé Hồng
II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
- Hồng là kết quả của cuộc hôn nhân không tình yêu
- 12 tuổi, cha mất vì nghiện ngập, mẹ cùng túng phải đi tha hương cầu thực lâu không về
+ Hồng sống đơn độc giữa sự ghẻ lạnh của họ hàng nhà nội…
->Đơn độc, khổ sở, thiếu thốn tình thương, tình mẫu tử
=>Bất hạnh, tội nghiệp, đáng thương
a.Cảnh ngộ
Trang 9Theo dõi đoạn đối thoại với bà cô:
? Hồng đã có những biểu hiện gì khi trò chuyện với bà cô? Nhận xét nghệ thuật? Em hãy phân tích về cảm xúc, tình cảm của bé Hồng qua cuộc trò chuyện với bà cô?
Trang 10b Tâm trạng
* Khi đối thoại với bà cô
+ Nhớ tới người mẹ phải chịu bao đau khổ
+ Im lặng – che dấu tình cảm
+ Hiểu tâm địa của bà cô
+ Nhưng đời nào tình yêu thương Bị những rắc tâm
+ Ứa nước mắt, cố kìm nén……
+ Suy nghĩ “Giá những cổ tục…mà nghiền nát vụn mới thôi”
-> Tả diễn biến tâm lí, ngôn ngữ gợi cảm, so sánh
=> Buồn bã, đau đớn đến uất ức và căm tức đến tột độ khi nghe người
cô xúc phạm mẹ; vẫn một lòng thương nhớ, kính trọng và thấu hiểu,
cảm thông cho người mẹ bất hạnh
=>> Nỗi cô đơn, khát khao, mong chờ mẹ, bất chấp sự tàn nhẫn của bà cô
Trang 11- Nghe tin mẹ có
em bé
Trang 12Theo dõi đoạn gặp gỡ giữa mẹ với bé Hồng:
? Hồng đã có những biểu hiện gì khi bất ngờ gặp mẹ? Nhận xét nghệ thuật? Em hãy phân tích về cảm xúc, tình cảm của bé Hồng biểu hiện như thế nào
khi gặp lại mẹ?
Trang 13? Tiếng gọi thảng thốt Mợ ơi và cái giả thiết tác giả đặt ra Nếu người quay lại…mẹ mình thì cảm giác tủi thẹn Khác gì…người bộ
hành ngã gục giữa sa mạc Ý kiến của em về
tâm trạng bé Hồng và hiệu quả nghệ thuật của biện pháp so sánh này?
Trang 14Biểu hiện:
- Mợ ơi
- Suy nghĩ: Nếu người quay lại…mẹ mình thì cảm giác tủi thẹn «Khác gì…người bộ hành ngã gục giữa sa mạc.»
- đuổi theo xe mẹ, gọi bối rối
-trán đẫm mồ hôi, ríu cả chân lại
-Òa khóc nức nở
-Ngắm nhìn, cảm nhận mẹ tươi đẹp như thủo còn sung túc.-Ngồi áp vào lòng mẹ, cảm nhận sự ấm ấp Thơm tho lạ thường
- người mẹ có một êm dịu vô cùng
Trang 15c Khi ở trong lòng mẹ
Nhịp văn nhanh, gấp, so sánh, tả diễn biến tâm lí
->Tâm trạng hồi hộp, vui mừng, xúc động, hờn tủi và vẫn rất
trẻ con nhỏ bé trước tình mẹ bao la Cảm giác sung sướng,
hạnh phúc cực điểm khi ở trong lòng mẹ
=>Bé Hồng là đứa bé giàu tình cảm, giàu tự trọng, có tình yêu thương cháy bỏng với người mẹ bất hạnh của mình
<=> Cảm nhận được tình mẫu tử sâu nặng, thiêng liêng, bất diệt
Trang 16- Không còm cõi, xơ xác như cô nói
- Khuôn miệng xinh xắn
- Hơi thở thơm tho lạ thường
- Mẹ vuốt ve: thấy êm dịu vô
cùng
Cảm nhận bằng
nhiều giác quan,
bằng khao khát và tình yêu
- Chính mẹ làm Hồng không mảy may suy nghĩ đến lời cô nói nữa
Tình mẫu tử thiêng liêng, bất diệt
Trang 172 Nhân vật bà cô
Chi tiết nào thể hiện thái độ , cách
cư xử của bà cô với bé Hồng? Phân tích, bản chất, tâm địa của bà cô?
Trang 182 Nhân vật bà cô:
- Cử chỉ :cười hỏi, vỗ vai…
- Lời nói : ngọt, kéo dài từ “em bé”, thay đổi giọng…
- Nét mặt : cười “rất kịch”
- mục đích: khoét sâu nỗi đau, làm cho bé Hồng ruồng rẫy, kinh miệt mẹ => chia cắt tình mẫu tử
-> Từ gợi tả, biểu cảm, đối thoại…
=> Lạnh lùng, độc ác, giả tạo, thâm hiểm Hạng người sống tàn nhẫn khô héo cả tình máu mủ, đại diện cho xã hội thực dân nửa phong kiến.
Trang 19- Tình huống truyện độc đáo-> cao trào cảm xúc
- Xây dựng nhân vật sinh động qua ngôn ngữ, nội tâm.
- Kết hợp TS với MT, BC tạo nên những rung động trong
lòng người đọc.
- Ngôn ngữ kể chuyện giàu cảm xúc, chân thực.
Trang 20IV LUYỆN TẬP
Câu 1: Nêu ý kiến của em về nhận định:
“Nguyên Hồng là nhà văn của phụ nữ và nhi
đồng”?
Câu 2: Văn bản có tiêu đề “Trong lòng mẹ”, em
có đồng ý với cách đặt tiêu đề ấy không ? Vì
sao?
Trang 21• Câu 1: Nguyên Hồng là nhà văn của phụ nữ và nhi đồng
- Là nhà văn viết nhiều về phụ nữ và nhi đồng
- Dành cho phụ nữ và nhi đồng tấm lòng chan chứa thương yêu và thái độ nâng niu trân trọng.
+ Diễn tả thấm thía những nỗi cơ cực, tủi nhục mà phụ nữ và nhi đồng phải gánh chịu trong xã hội cũ.
+ Thấu hiểu, trân trọng vẻ đẹp tâm hồn, đức tính cao quí của phụ nữ và nhi đồng.
Câu 2: Văn bản có tiêu đề “Trong lòng mẹ”, em có đồng ý với cách đặt tiêu đề ấy không ? Vì sao?
• - HS thảo luận nhóm -> trình bày: …Đó là giây phút hạnh phúc, bộc lộ tình yêu thương mẹ của bé Hồng …