Văn bản: TRONG LÒNG MẸTrích “Những ngày thơ ấu” - Nguyên Hồng I.. -Nguyên Hồng đã hướng ngòi bút viết về những người cùng khổ gần gũi mà ông yêu thương với tất cả trái tim thắm thiết
Trang 2Văn bản: TRONG LÒNG MẸ
(Trích “Những ngày thơ ấu” - Nguyên Hồng)
I Tìm hiểu chung
1 Tác giả
- Nguyên Hồng (1918 -1982), tên
khai sinh là: Nguyễn Nguyên
Hồng.
- Quê ở thành phố Nam Định.
-Trước Cách mạng, sống chủ yếu ở
thành phố cảng Hải Phòng, trong
một xóm lao động nghèo Ông
được đánh giá là nhà văn hiện
thực xuất sắc của giai đoạn
1936-1945.
-Nguyên Hồng đã hướng ngòi bút
viết về những người cùng khổ gần
gũi mà ông yêu thương với tất cả
trái tim thắm thiết của mình.
Trang 32 Tác phẩm
a Xuất xứ:
- Là chương thứ IV của tập hồi kí
“Những ngày thơ ấu” (Đăng trên
báo năm 1938, in thành sách năm
1940).
Hồi kí.
b Thể
loại: -> Tính chân thực của sự việc,
chiều sâu của cảm xúc.
c Ngôi kể: Ngôi thứ nhất (Cậu bé
xưng “tôi”).
d Phương thức biểu đạt:
Tự sự kết hợp miêu tả và biểu
cảm.
Là một thể của kí , ở đó người viết kể lại những chuyện, những điều chính mình đã trải qua, đã chứng kiến
Trang 4Văn bản: TRONG LÒNG MẸ
(Trích “Những ngày thơ ấu” - Nguyên Hồng)
II.Phân tích
1 Nhân vật người cô
? Tại sao người cô cười hỏi chứ không phải lo lắng hỏi, nghiêm nghị hỏi, lại càng không phải âu yếm hỏi ?
-Vờ quan tâm đến đứa cháu
-Em có cảm nhận gì về nụ cười của nhân vật người cô ?
- Kéo đứa cháu vào một trò chơi
ác độc để xúc phạm người mẹ
-Em có nhận xét gì về những lời
lẽ, giọng điệu của bà khi nói chuyện với chú bé Hồng ?
- Nhiều giọng điệu vừa cay nghiệt
vừa chua ngoa
=> Người đàn bà lạnh lùng độc ác
thâm hiểm, hạng người sống tàn
nhẫn, khô héo cả tình máu mủ
ruột rà Ý nghĩa tố cáo của hình
tượng nhân vật
=> Cô là người đại diện cho cái
đạo lý bất nhân của xã hội phong
kiến đã vùi dập biết bao số phận
phụ nữ.
Trang 52 Nhân vật chú bé Hồng
a Những ý nghĩ, cảm xúc của
Hồng trong cuộc nói chuyện với
người cô:
-Lòng tôi càng thắt lại khóe mắt
đã cay cay
-Nước mắt ròng ròng rớt xuống rồi chan hoà đầm đìa Tôi cười dài trong tiếng khóc
-Giá những cổ tục đày đoạ mẹ tôi
là một vật như hòn đá hay cục thuỷ tinh, đáu mẩu gỗ, tôi quyết
vồ lấy ngay mà cắn, mà nhai, mà nghiến cho kì nát vụn mới thôi
Cảm xúc của chú bé Hồng:
Trang 6Văn bản: TRONG LÒNG MẸ
(Trích “Những ngày thơ ấu” - Nguyên Hồng)
2 Nhân vật chú bé Hồng
a Những ý nghĩ, cảm xúc của
Hồng trong cuộc nói chuyện với
người cô:
-Trước những lời lẽ của bà cô, chú bé Hồng đã có cảm nhận gì ?
- Chú nhận ra ngay vẻ giả tạo
của nét mặt, giọng điệu.
-Dù cố tránh , nhưng những lời lẽ của bà cô quỷ quyệt vẫn bị tác động đến chú bé Em có cảm nhận gì về những giọt nước mắt ở đây ? Tại sao chú “cười dài trong tiếng khóc ?
- Chú đau đớn, uất ức…
-Niềm đau của chú bé được diễn
tả rất xúc động trong đoạn nào ?
Em có cảm nhận như thế nào về tình cảm của chú bé ở đây ?
- Căm giận dâng đến cực điểm.
=> Chú thương mẹ vô bờ và cảm
thông cho mẹ.
Trang 72 Nhân vật chú bé Hồng
b Cảm giác của chú bé khi
trong lòng của người mẹ:
-Vì sao chú bé Hồng thoáng thấy một người có vẻ giống mẹ, chú lại có những cử chỉ như thế ?
-Chú xúc động đến cuống quýt,
nỗi chờ mong làm chú sợ bị vỡ
mộng
-Em cảm nhận như thế nào về những giọt nước mắt ở đây ?
-Dỗi hờn mà hạnh phúc, tức tưởi
mà mãn nguyện
-Thử tìm xem, trong đoạn trích ,chú bé đã đón nhận mẹ mình bằng những giác quan nào ? Viết như thế, nhà văn muốn nói điều
gì ở nội tâm chú bé ?
=> Chú bé đón nhận mẹ bằng tất
cả mọi giác quan Niềm vui đang
tràn ngập trong lòng
Trang 8Văn bản: TRONG LÒNG MẸ
(Trích “Những ngày thơ ấu” - Nguyên Hồng)
III tổng kết
1 Nghệ thuật:
-Theo em, nghệ thuật của bài là gì?
-Nêu ý nghĩa văn bản?
-Nghệ thuật xây dựng nhân vật
đặc sắc
-Kết hợp tài tình giữa tự sự với
miêu tả và biểu cảm
-Lời văn chân thực, giàu cảm
xúc của thể hồi kí.
2 Ý nghĩa văn bản:
-Đoạn trích đã kể lại nỗi cay đắng
tủi cực và tình yêu thương cháy
bỏng đối với người mẹ của nhà
văn trong thời thơ ấu.