Soạn bài trong lòng mẹ (3)

Văn bản: TRONG LÒNG MẸTrích “Những ngày thơ ấu” - Nguyên Hồng I.. Văn bản: TRONG LÒNG MẸTrích “Những ngày thơ ấu” - Nguyên Hồng I.. Văn bản: TRONG LÒNG MẸTrích “Những ngày thơ ấu” - Nguy

CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI

GIỜ HỌC NGỮ VĂN!

GV: TRỊNH THỦY TIÊN

TIẾT 3-4

Văn bản: TRONG LÒNG MẸ

(Trích “Những ngày thơ ấu” - Nguyên Hồng)

I Tác giả, tác phẩm

1 Tác giả

- Nguyên Hồng (1918 -1982), tên

khai sinh là: Nguyễn Nguyên

Hồng.

- Quê ở thành phố Nam Định.

-Trước Cách mạng, sống chủ yếu ở

thành phố cảng Hải Phòng, trong

một xóm lao động nghèo Ông

được đánh giá là nhà văn hiện

thực xuất sắc của giai đoạn

1936-1945.

-Nguyên Hồng đã hướng ngòi bút

viết về những người cùng khổ gần

gũi mà ông yêu thương với tất cả

trái tim thắm thiết của mình.

Văn bản: TRONG LÒNG MẸ

(Trích “Những ngày thơ ấu” - Nguyên Hồng)

I Tác giả, tác phẩm

2 Tác phẩm

a Xuất xứ:

- Là chương thứ IV của tập hồi kí

“Những ngày thơ ấu” (Đăng trên

báo năm 1938, in thành sách năm

1940).

Hồi kí.

b Thể

loại: -> Tính chân thực của sự việc,

chiều sâu của cảm xúc.

c Ngôi kể: Ngôi thứ nhất (Cậu bé

xưng “tôi”).

d Phương thức biểu đạt:

Tự sự kết hợp miêu tả và biểu

cảm.

Là một thể của kí , ở đó người viết kể lại những chuyện, những điều chính mình đã trải qua, đã chứng kiến

I Tác giả, tác phẩm

II Đọc, tìm hiểu bố cục

Tóm tắt:

Bé Hồng là kết quả của cuộc hôn nhân miễn cưỡng, chú lớn lên trong không khí giả dối, lạnh lẽo của gia đình không hạnh phúc Khi cha mất, người mẹ sau khi đã chôn vùi tuổi xuân bên người chồng nghiện ngập đã bỏ đi tha hương cầu thực Hồng phải sống trong sự ghẻ lạnh, cay nghiệt của họ hàng, đặc biệt của người cô độc ác luôn reo rắc vào đầu cậu những điều xấu xa về

mẹ Bằng tình yêu thương bé Hồng vẫn luôn tin

mẹ đúng, và thương nhớ mẹ Cuối cùng mẹ cũng trở về, Hồng được mẹ âu yếm, vỗ về.

I Tác giả, tác phẩm

II Đọc, tìm hiểu bố cục

Bố cục:

- Phần 1 (Từ đầu đến ''và mày

cũng còn phải có họ, có hàng,

người ta hỏi đến chứ ?): Cuộc đối thoại giữa người cô cay độc và

chú bé Hồng ; ý nghĩ, cảm xúc

của chú về người mẹ bất hạnh.

- Phần 2 (Còn lại): Cuộc gặp lại bất ngờ với mẹ và cảm giác vui sướng cực điểm của chú bé Hồng.

Chia làm 2 phần.

Văn bản: TRONG LÒNG MẸ

(Trích “Những ngày thơ ấu” - Nguyên Hồng)

III Tìm hiểu văn bản

1 Nhân vật người cô

Lời nói của người cô Lời nói của người cháu

Một hôm, cô tôi gọi tôi đến bên cười

hỏi :

-Hồng !' Mày có muốn vào Thanh Hoá

chơi với mẹ mày không ?

Tôi cũng cười đáp lại cô tôi :

-Không! Cháu không muốn vào Cuối năm thế nào mợ cháu cũng về.

Cô tôi hỏi luôn, giọng vẫn ngọt :

-Sao lại không vào ? Mợ mày phát tài

lắm, có như dạo trước đâu!

Rồi hai con mắt long lanh của cô tôi

chằm chặp đưa nhìn tôi

Cô tôi liền vỗ vai tôi cười mà nói rằng :

-Mày dại quá, cứ vào đi, tao chạy cho

tiền tàu Vào mà bắt nợ mày may vá sắm

sửa cho và thăm em bé chứ

Cô tôi vẫn cứ tươi cười kể các

chuyện Cô tôi bỗng.đổi giọng, lại vỗ vai

nhìn vào mặt tôi, nghiêm nghị

Tôi lại im lặng cúi đầu xuống đất Nước mắt tôi ròng ròng rớt

xuống Tôi cười dài trong tiếng khóc cổ họng tôi đã nghẹn ứ

khóc không ra tiếng

Văn bản: TRONG LÒNG MẸ

(Trích “Những ngày thơ ấu” - Nguyên Hồng)

III Tìm hiểu văn bản

1 Nhân vật người cô

? Tại sao người cô cười hỏi chứ không phải lo lắng hỏi, nghiêm nghị hỏi, lại càng không phải âu yếm hỏi ?

-Vờ quan tâm đến đứa cháu

-Em có cảm nhận gì về nụ cười của nhân vật người cô ?

- Kéo đứa cháu vào một trò chơi

ác độc để xúc phạm người mẹ

-Em có nhận xét gì về những lời

lẽ, giọng điệu của bà khi nói chuyện với chú bé Hồng ?

- Nhiều giọng điệu vừa cay nghiệt

vừa chua ngoa

=> Người đàn bà lạnh lùng độc ác

thâm hiểm, hạng người sống tàn

nhẫn, khô héo cả tình máu mủ

ruột rà Ý nghĩa tố cáo của hình

tượng nhân vật

=> Cô là người đại diện cho cái

đạo lý bất nhân của xã hội phong

kiến đã vùi dập biết bao số phận

phụ nữ.

Tiết 2: Văn bản: TRONG LÒNG MẸ

(Trích “Những ngày thơ ấu” - Nguyên Hồng)

III Tìm hiểu văn bản

2 Nhân vật chú bé Hồng

a Những ý nghĩ, cảm xúc của

Hồng trong cuộc nói chuyện với

người cô:

-Lòng tôi càng thắt lại khóe mắt

đã cay cay

-Nước mắt ròng ròng rớt xuống rồi chan hoà đầm đìa Tôi cười dài trong tiếng khóc

-Giá những cổ tục đày đoạ mẹ tôi

là một vật như hòn đá hay cục thuỷ tinh, đáu mẩu gỗ, tôi quyết

vồ lấy ngay mà cắn, mà nhai, mà nghiến cho kì nát vụn mới thôi

Cảm xúc của chú bé Hồng:

Văn bản: TRONG LÒNG MẸ

(Trích “Những ngày thơ ấu” - Nguyên Hồng)

III Tìm hiểu văn bản

2 Nhân vật chú bé Hồng

a Những ý nghĩ, cảm xúc của

Hồng trong cuộc nói chuyện với

người cô:

-Trước những lời lẽ của bà cô, chú bé Hồng đã có cảm nhận gì ?

- Chú nhận ra ngay vẻ giả tạo

của nét mặt, giọng điệu.

-Dù cố tránh , nhưng những lời lẽ của bà cô quỷ quyệt vẫn bị tác động đến chú bé Em có cảm nhận gì về những giọt nước mắt ở đây ? Tại sao chú “cười dài trong tiếng khóc ?

- Chú đau đớn, uất ức…

-Niềm đau của chú bé được diễn

tả rất xúc động trong đoạn nào ?

Em có cảm nhận như thế nào về tình cảm của chú bé ở đây ?

- Căm giận dâng đến cực điểm.

=> Chú thương mẹ vô bờ và cảm

thông cho mẹ.

Văn bản: TRONG LÒNG MẸ

(Trích “Những ngày thơ ấu” - Nguyên Hồng)

III Tìm hiểu văn bản

2 Nhân vật chú bé Hồng

b Cảm giác của chú bé khi

trong lòng của người mẹ:

Cảm xúc của chú bé Hồng:

• Tôi thở hồng hộc, trán đẫm mổ hôi, ríu cả chân lại Tôi òa lên khóc rồi cứ thế nức nở.

• “tôi nhận ra mẹ tôi không còm cõi xơ xác quá : Gương mặt vẫn tươi sáng với đôi mắt trong và nước

da mịn, màu hồng của hai gò má

• Tôi thấy những cảm giác ấm áp đã bao lâu mất đi bỗng lại mơn man khắp da thịt - Hơi quần áo

những hơi thở thơm tho lạ thường.

• Phải bé lại và lăn vào lòng một người mẹ , áp mặt vào bầu sữa nóng của người mẹ, để bàn tay người mẹ vuốt ve từ trán xuống cằm,

và gãi rôm ở sống lưng cho,mới thấy người mẹ có một êm dịu vô cùng.

Văn bản: TRONG LÒNG MẸ

(Trích “Những ngày thơ ấu” - Nguyên Hồng)

III Tìm hiểu văn bản

2 Nhân vật chú bé Hồng

b Cảm giác của chú bé khi

trong lòng của người mẹ:

-Vì sao chú bé Hồng thoáng thấy một người có vẻ giống mẹ, chú lại có những cử chỉ như thế ?

-Chú xúc động đến cuống quýt,

nỗi chờ mong làm chú sợ bị vỡ

mộng

-Em cảm nhận như thế nào về những giọt nước mắt ở đây ?

-Dỗi hờn mà hạnh phúc, tức tưởi

mà mãn nguyện

-Thử tìm xem, trong đoạn trích ,chú bé đã đón nhận mẹ mình bằng những giác quan nào ? Viết như thế, nhà văn muốn nói điều

gì ở nội tâm chú bé ?

=> Chú bé đón nhận mẹ bằng tất

cả mọi giác quan Niềm vui đang

tràn ngập trong lòng

Văn bản: TRONG LÒNG MẸ

(Trích “Những ngày thơ ấu” - Nguyên Hồng)

3 Nghệ thuật: -Theo em, nghệ thuật của bài là

gì?

-Nêu ý nghĩa văn bản?

-Nghệ thuật xây dựng nhân vật

đặc sắc

-Kết hợp tài tình giữa tự sự với

miêu tả và biểu cảm

-Lời văn chân thực, giàu cảm

xúc của thể hồi kí.

4 Ý nghĩa văn bản:

-Đoạn trích đã kể lại nỗi cay đắng

tủi cực và tình yêu thương cháy

bỏng đối với người mẹ của nhà

văn trong thời thơ ấu.

Hướng dẫn tự học

biến của đoạn truyện

-Nắm vững các đặc điểm và các

chi tiết đặc sắc; cho thấy đặc

điểm đó ở 2 nhân vật chú bé

Hồng và người cô

-Nhận xét đánh giá về từng

nhân vật chú bé Hồng và

người cô

văn bản(sgk/12)