Nước đại việt ở thế kỉ XIII (9)

SỰ THÀNH LẬP NHÀ TRẦN VÀ SỰ CỦNG CỐ CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN TẬP QUYỀN 1.. Trong ngày lễ lên ngôi của Trần Cảnh, điện tiền chỉ huy sứ Trần Thủ Độ nhấn mạnh: Hiện nay, giặc c ướp đều nổi, hoạ

Tiết 20 CHỦ ĐỀ: NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI TRẦN

(THẾ KỈ XIII- XIV) (Tiết 1)

I SỰ THÀNH LẬP NHÀ TRẦN VÀ SỰ CỦNG CỐ CHẾ

ĐỘ PHONG KIẾN TẬP QUYỀN

1 Nhà Trần thành lập

a.Nhà Lý sụp đổ:

*Thảo luận nhóm 2: (3 phút)

Tổ 1, 2: Em cho biết tình hình nước ta cuối thời Lý như thế nào?

Tổ 3, 4: Trước tình hình đó vua Lý đã làm gì ?

“Bṍy giờ nhà vua võ̃n cứ tiờ́n hành mọi viợ̀c thụ̉ mụ̣c khụng ngừng, nghe núi ngoài kinh thành cú giặc cướp, cũng giả vờ làm ngơ đờ̉ bưng bớt đi, chỉ ham thớch của cải Cỏc bõ̀y tụi (quan lại) đờ̀u bắt chước, tranh nhau bỏn quan buụn ngục, ngoài ra khụng cũn nghĩ đờ́n viợ̀c gỡ”.

“Chính sự ngày một đổ nát, đói kém xảy ra luôn luôn Nhân dân

cùng quẫn, khốn khó, giặc c ớp nổi lên ở nhiều nơi"

(Khõm định Viợ̀t sử thụng giỏm cương mục)

Huệ Tông cuối đời say kh ớt ngủ cả ngày, không quan tâm đến triều chính, vua không có con trai, có hai cô công chúa Chị là Thuận Thiên

công chúa gả cho Trần Liễu Em là: Chiêu Thánh Tông công chúa lên 7 tuổi đ ược lập thái tử, sau

đó 10/1224 Lý Huệ Tông đi tu ở chùa chân

Giao Lợi dụng tỡnh hỡnh ấy quan lại nổi dậy

tranh chấp quyền hành, bóc lột nhân dân

Trong ngày lễ lên ngôi của Trần Cảnh, điện tiền chỉ huy sứ Trần Thủ Độ nhấn mạnh: Hiện nay, giặc

c ướp đều nổi, hoạ loạn mỗi ngày một tăng… nhà Lý suy yếu, thế nư

ớc nghiêng đổ, nguy ngập Nữ chúa Chiêu Hoàng không thể gánh vác nổi mới uỷ thác cho chàng

(Khâm định Việt sử thông giám c ương mục)

=>Việc Nhà Lý suy yếu phải dựa

vào thế lực họ Trần đã tạo điều

kiện và thời cơ Họ Trần buộc Lý

Chiêu Hoàng nh ường ngôi cho Trần

Cảnh.

-> Hợp quy luật lịch sử

Trần Thái Tông ( 9 tháng 7  năm  1218

 –  5 tháng 5  năm  1277 ), tên khai sinh

là Trần Cảnh là vị  hoàng đế  đầu tiên của  Hoàng triều Trần  nước  Đại Việt Ông giữ ngôi từ ngày  10 tháng 1

 năm  1226  tới ngày  30 tháng 3  năm 

1258 , sau đó làm  Thái thượng hoàng

 cho đến khi qua đời năm  1277 Trần Cảnh sinh ra vào  thời Lý , quê ở làng Tức Mặc (Thiên Trường) Lên 7 tuổi, ông được người chú họ, Điện tiền Chỉ huy sứ Trần Thủ Độ tiến cử làm Chi hậu chính chi ứng cục, hầu

hạ cho nữ hoàng nhỏ tuổi Lý Chiêu Hoàng Cuối năm 1225 – đầu

năm 1226, Trần Thủ Độ buộc Lý Chiêu Hoàng cưới và nhường ngôi cho Trần Cảnh, tức Hoàng đế Trần Thái Tông.

Hoàng đế Trần Thái Tông

Đền thờ Lý Chiêu Hoàng

Di tích đền nhà Trần

Triều Lý tồn tại sau 215, trải

qua 9 đời vua thỡ tan rã Việc nhà Trần thay nhà Lý có thể nói là một

sự kiện lịch sử đặc biệt Trong

lịch sử, việc thay thế một triều

đại đều phải qua các cuộc đấu

tranh Như ng ở thời Trần, việc thay

đổi triều đại không xảy ra đổ

máu Mọi việc đều diễn ra d ưới sự sắp đặt khôn khéo của Trần Thủ

Tiết 20

CHỦ ĐỀ: NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI TRẦN (THẾ

KỈ XIII- XIV) (Tiết 1)

Thảo luận: (5 phút)

Bộ máy quan lại thời Trần được tổ chức như thế nào? Vẽ sơ đồ

SƠ ẹồ Bộ MáY NHà NƯớC THờI TRầN

Cấp triều đỡnh

Các đơn vị hành chính trung gian

Các đơn vị hành chính Cơ

Tôn nhâ

n phủ

Các chức quan

Hà

đê sứ

Khyế

n nông sứ

đồn

điề

n Sứ

12 lộ

( Chánh, phó An phủ

sứ) Phủ

Vua (Thái Th ợng Hoàng)

Quan văn (Họ Trần)

Quan võ (Họ Trần)

Tôn nhâ

n phủ

Hà

đê sứ

Khuy

ến nông sứ

đồn

điề

n sứ

12 lộ (Chánh, phó an phủ sứ)

Phủ (Tri phủ)

Châu, huyện (Tri chậu tri huyện)

Xã

(Xã quan)

Vua

Quan vaờn

Quan văn

24 lộ, phủ (Tri phủ, tri châu)

Huyện

H ương, Xã

SƠ ẹồ Bộ MáY NHà NƯớC THờI TRầN SƠ ẹồ Bộ MáY NHà NƯớC THờI lý

? So với bộ mỏy nhà nước thời Lý, thời Trần cú gỡ giống và khỏc? Nhận xột?

NhËn xÐt

+ Giống: Bộ máy quan lại.

+ Khác:

- Nhà Trần thực hiện chế độ Thái Thượng Hoàng.

- Các quan đại thần phần lớn do họ Trần nắm giữ.

- Đặt thêm các cơ quan, chức quan để trông coi sản xuất.

- Cả nước chia làm 12 lộ.

* Nhận xét: Bộ máy nhà Trần hoàn chỉnh, chặt chẽ hơn nhà Lý Điều này chứng tỏ nhà Trần quan tâm tới nhiều mặt của đất nước Năng lực quản lý của nhà Trần được nâng cao.

Nhà Trần đã ban hành bộ luật nào? Nội dung cơ bản

Em hãy so sánh với bộ luật

thời Lý?

c/ Pháp luật thời Trần

- Ban hành bộ luật mới: Quốc triều

hình luật.

- Đặt cơ quan Thẩm hình viện đê

xét xưử̉ việc kiện cáo.

Chuông ở điện

Long Trì Vua đi thăm các địa phương

   B. Hạn hán, lụt lội, mất mùa liên tiếp xảy

ra, đời sống nhân dân cực khổ Khởi nghĩa nông dân nổ ra ở khắp nơi

   C. Quân Tống tiến công xâm lược nước

ta và lật đổ nhà Lý

   D. Các thế lực phong kiến địa phương

nổi dậy chống lại triều đình

Câu 2: Nhà Trần được thành lập năm bao nhiêu?

   A. Năm 1225

   B. Năm 1226

   C. Năm 1227

   D. Năm 1228

Câu 3: Bộ máy nhà nước thời Trần được tổ chức theo chế độ nào?

   A. Trung ương tập quyền

   B. Vừa trung ương tập quyền vừa phong kiến phân quyền

   C. Vua nắm quyền tuyệt đối

   D. Phong kiến phân quyền

* Dặn dò:

- Học bài

- Chuẩn bị phần II tiếp theo

+ Em có nhận xét gì về quân đội thời Trần + Nhà Trần đã làm những gì để phục hồi

và phát triển kinh tế sau những năm suy

thoái cuối thời Lý?