Nước đại việt ở thế kỉ XIII (8)

Lược đồ diễn biến cuộc kháng chiến lần thứ hai chống quân Nguyên 1285 Quân Trần chặn đánh Quân Trần rút lui Quân Trần tiến công Quân Nguyên tiến đánh Quân Nguyên rút chạy Tướng Trần Nhật

Trang 1

THỜI TRẦN 2 Cuộc kháng chiến lần thứ hai chống quân xâm lược Nguyên (1285)

1 Cuộc kháng chiến lần thứ nhất chống quân xâm lược Mông Cổ (1258)

3 Cuộc kháng chiến lần thứ ba chống quân xâm lược Nguyên (1287 - 1288)

4 Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa của ba lần kháng chiến

Trang 2

1 Cuộc kháng chiến lần thứ nhất chống quân xâm lược Mông Cổ

(1258)

Trang 3

1 Cuộc kháng chiến lần thứ nhất chống quân xâm lược Mông Cổ (1258)

Em hãy tìm hiểu thông tin trong SGK và lập bảng thống kê theo mẫu sau

NỘI DUNG CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN THỨ NHẤT CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG

Trang 4

NỘI DUNG CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN THỨ NHẤT CHỐNG QUÂN XÂM

- Xâm chiếm Đại Việt để làm bàn đạp đánh Nam Tống

- Vua Trần ban lệnh sắm sửa vũ khí, quân đội ngày đêm luyện tập.

- Trận Đông Bộ Đầu

- Ngày 29/1/1258, Quân Mông Cổ rút khỏi Thăng Long chạy về nước Cuộc kháng chiến kết thúc thắng lợi.

Trang 5

Chân dung Thành

sáng lập ra đế quốc Mông Cổ

Trang 6

“ Quân Mông Cổ lớn lên trên yên ngựa, tự luyện tập chiến đấu, từ mùa xuân đến mùa đông, ngày ngày săn bắn, đó là cách sống của họ.

Trăm quân kị quay vòng, có thể bọc được vạn người Nghìn quân kị tản ra có thể dài tới trăm dặm , kẻ địch chia ra thì họ chia ra, kẻ địch hợp lại thì họ hợp lại nên kị đội là thế mạnh của họ

Đội quân lúc ẩn lúc hiện, đến thì như trời rơi xuống, đi thì nhanh như chớp giật Họ mà thắng thì đuổi theo địch chém giết không để trốn thoát, họ mà thua thì chạy rất nhanh, đuổi theo không kịp”

(Theo lời sử học nhà Tống)

Trang 8

Sự bành trướng của đế quốc Mông Cổ ở TK XIII

M«ng Cæ

Quân Mông Cổ với lực lượng mạnh và hiếu chiến đã tiến hành xâm lược và thống trị nhiều nước ở châu Á, châu Âu “ không có một dòng suối, một

con sông nào không tràn đầy nước mắt chúng ta, không còn một ngọn núi, một cánh đồng nào không bị quân Mông Cổ giày xéo ” Nhà

thơ Ác- mê- ni (1210- 1290).

Trang 9

Ngột Lương Hợp Thai (1200 – 1271)

là một chỉ huy quân sự kiệt xuất của quân đội Mông - Nguyên và là tướng chỉ huy quân Mông Cổ xâm lược Đại Việt lần thứ nhất vào năm 1258 Ông được xếp là công thần đứng hàng thứ

3 của nhà Nguyên.

Trang 10

VUA TRẦN RA LỆNH BẮT GIAM SỨ GIẢ MÔNG CỔ

Trang 11

VIDEO ÂM MƯU XÂM LƯỢC ĐẠI VIỆT CỦA MÔNG CỔ

Trang 12

NHÀ TRẦN CHUẨN BỊ

Trang 13

S Đà S Nhị( S Hồng)

S C hảy

S C ầu

S Cà Lồ

S Đuống

S N hị( S Hồ

ng )

Bình Lệ Nguyên Bạch Hạc

Trang 14

S C hảy

S C ầu

S Cà Lồ

S Đuống

ng )

Trang 15

S C hảy

S C ầu

S Cà Lồ

S Đuống

ng )

Trang 16

VIDEO NHÀ TRẦN CHUẨN BỊ VÀ TIẾN HÀNH KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN

MÔNG CỔ

Trang 17

2 Cuộc kháng chiến lần thứ hai chống

quân xâm lược Nguyên (1285)

Trang 18

2 Cuộc kháng chiến lần thứ hai chống quân xâm lược Nguyên (1285)

NỘI DUNG CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN THỨ HAI CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC NGUYÊN

Trang 19

NỘI DUNG CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN THỨ HAI CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC NGUYÊN (1285)

ÂM MƯU XÂM LƯỢC

- Triệu tập hội nghị Bình Than, Diên Hồng bàn kế đánh giặc

- Trần Quốc Tuấn được giao chỉ huy kháng chiến

- Tổ chức tập trận lớn và duyệt binh ở Đông Bộ Đầu…

- Tây Kết, Hàm Tử, Chương Dương, giải phóng Thăng Long.

- Sau hơn hai tháng phản công, quân ta đánh tan hơn 50 vạn quân Nguyên, kháng chiến kết thúc thắng lợi.

Trang 20

Vua Nguyên Hốt Tất Liệt

Trang 21

VIDEO ÂM MƯU XÂM LƯỢC CHAM-PA VÀ ĐẠI VIỆT CỦA NHÀ NGUYÊN

Trang 22

VUA TRẦN TRIỆU TẬP HỘI NGHỊ BÌNH THAN (CHÍ LINH – HẢI DƯƠNG)

Trang 23

VIDEO HỘI NGHỊ BÌNH THAN

Trang 24

Đến Bình Than có Trần Quốc Toản, vì tuổi còn nhỏ nên không được vào dự hội nghị Trần Quốc Toản tức giận quân Nguyên đến nỗi tay cầm quả cam bóp nát lúc nào không biết Khi về nhà đã huy động gia nô và thân thuộc một nghìn người, làm binh khí, đóng chiến thuyền và may cờ thêu sáu chữ vàng “Phá cường địch, báo hoàng ân” (Phá giặc mạnh, báo ơn vua).

Trang 25

HƯNG ĐẠO VƯƠNG –

TRẦN QUỐC TUẤN

( 1230-1300)

"Ta thường tới bữa quên ăn, nửa đêm vỗ gối, ruột đau như cắt, nước mắt đầm đìa, chỉ căm tức rằng chưa được xả thịt, lột da, moi gan, uống máu quân thù Dẫu cho trăm thân này phơi ngoài nội cỏ, nghìn xác này gói trong da ngựa ta cũng cam lòng".

(Hịch tướng sĩ)

Trang 26

ĐẦU NĂM 1285, VUA TRẦN MỞ HỘI NGHỊ DIÊN HỒNG Ở THĂNG

LONG

Trang 27

VIDEO HỘI NGHỊ DIÊN HỒNG

Trang 28

Thoát Hoan

50 vạn quân Tháng 1/1285

Trang 29

Quân Trần chặn đánh

Quân Trần rút lui

Quân Trần tiến công

Quân Nguyên tiến đánh

Quân Nguyên rút chạy

- Cuối tháng 1 năm 1285 khoảng

50 vạn quân Nguyên do Thoát Hoan cùng A Lí Hải Nha chỉ huy

từ Quảng Tây theo đường Lạng Châu tràn vào xâm lược Đại Việt.

- Ở Vân Nam tướng Naxirut Đin chỉ huy quân tiến xuống Đại Việt.

Lược đồ diễn biến cuộc kháng chiến lần thứ hai

chống quân Nguyên (1285)

Trang 30

Tướng Trần Nhật Duật đóng quân tại Thu Vật

(Yên Bái) đã cho quân chặn đánh rồi rút lui.

Trang 31

Trần Quốc Tuấn tổ chức một số trận đấu chặn đánh giặc, rồi cho quân lui về Vạn Kiếp (Chí Linh, Hải Dương)

VẠN KIẾP

Trang 32

Nghe tin quân của Trần Quốc Tuấn không

chặn được giặc, phải lui quân, vua Trần lo lắng, bỏ cả ăn cơm, vội vã đi thuyền đến gặp và hỏi Quốc Tuấn: thế giặc mạnh, giết hại nhân dân tàn bạo, có nên hàng giặc không Trần Quốc Tuấn trả lời: “Nếu bệ

hạ (vua) muốn hàng giặc thì trước hãy chém đầu thần rồi hãy hàng”

(Đại Việt sử kí toàn thư)

Trang 33

VẠN KIẾP

Quân Thoát Hoan tập trung một lực lượng lớn tấn công vào Vạn Kiếp Trước thế giặc mạnh, nhà Trần lui về Thăng Long, sau đó rút về Thiên Trường Nhân dân Thăng Long

thực hiện “vườn không nhà trống”.

THIÊN TRƯỜNG

Trang 34

chiếm Thăng Long trống văng Chúng không dám đóng quân trong thành, phải dựng doanh trại ở bờ bắc sông Nhị (sông Hồng)

Trang 35

- Toa Đô được lệnh đánh ra Nghệ An, Thanh Hóa.

Trang 36

• Lược đồ diễn biến cuộc kháng chiến lần thứ hai chống quân Nguyên (1285)

• Quân Trần chặn đánh

• Quân Trần rút lui

• Quân Trần tiến công

• Quân Nguyên tiến đánh

• Quân Nguyên rút chạy

Tháng 3 năm 1285 Thoát Hoan đánh xuống Thiên Trường, Toa Đô tiến quân

ra bắc tạo thành thế gọng kìm hòng tiêu diệt quân chủ lực của ta và bắt sống toàn bộ đầu não kháng chiến.

Trang 37

tài tình, ông cho quân xuống phía đông rồi vượt biển vào Thanh Hóa để củng cố lực lượng, chuẩn

bị cho cuộc phản công tiêu diệt địch.

THANH HÓA

Trang 38

THANH HÓA

Bị thất bại trong âm mưu bắt sống vua Trần và tiêu diệt quân chủ lực của ta, Thoát Hoan rút về Thăng Long chờ tiếp viện, quân giặc rơi vào tình thế bị động lại thiếu lương thực trầm trọng.

Trang 39

dụng thời cơ, quân Trần tổ chức phản công đánh bại quân giặc ở Tây Kết, Hàm

Tử, Chương Dương… Rồi tiến vào giải phóng Thăng Long

TÂY KẾT

HÀM TỬ CHƯƠNG DƯƠNG

THĂNG LONG

Trang 40

TÂY KẾT

HÀM TỬ CHƯƠNG DƯƠNG

THĂNG LONG

Quân giặc hoảng hốt thoát chạy, bị quân Trần phục kích chặn đánh, nhiều tên bị giết.

Trang 41

Thoát Hoan chui vào ống đồng bắt quân lính khiêng chạy thoát về

nước.

Trang 42

TÂY KẾT HÀM TỬ

CHƯƠNG DƯƠNG

THĂNG LONG

Tướng Naxi rút Đin chạy về Vân Nam, qua huyện Phù Ninh thì bị quân Hà Đặc chặn đánh.

Trang 43

TÂY KẾT HÀM TỬ

CHƯƠNG DƯƠNG

THĂNG LONG

Tại Tây Kết, ngày 24/61285, vua Trần đem quân chặn đánh giết chết hàng vạn quân giặc, tướng Toa Đô

bị chém đầu

Trang 44

“Chương Dương cướp giáo giặc, Hàm Tử bắt quân thù.

Thái bình nên gắng sức, Non nước ấy ngàn thu” Trần Quang Khải – Tụng giá hoàn kinh sư – (Phò giá về kinh – Bản dịch thơ của

Trần Trọng Kim)

Trang 46

3 Cuộc kháng chiến lần thứ ba chống

quân xâm lược Nguyên (1287 - 1288)

Trang 47

3 Cuộc kháng chiến lần thứ ba chống quân xâm lược Nguyên (1287 - 1288)

NỘI DUNG CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN THỨ BA CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC NGUYÊN

Trang 48

NỘI DUNG CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN THỨ BA CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC NGUYÊN (1287 – 1288))

ÂM MƯU XÂM LƯỢC

- Nhà Trần khẩn trương chuẩn bị đánh giặc

- Cử Trần Quốc Tuấn làm Tổng chỉ huy

- Trận Vân Đồn, Bạch Đằng

- Toàn bộ cánh thủy binh của giặc bị tiêu diệt, Ô Mã Nhi bị bắt sống Kháng chiến kết thúc thắng lợi vẻ vang.

Trang 49

LƯỢC ĐỒ DIỄN BIẾN CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN THỨ BA

CHỐNG QUÂN NGUYÊN (1287- 1288)

Th oá

t H oa n

Ô Mã Nhi- Ph àn Tiếp

Trang 50

Trương Văn Hổ

LƯỢC ĐỒ DIỄN BIẾN CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN THỨ BA

CHỐNG QUÂN NGUYÊN (1287- 1288) Trận đánh ở Vân Đồn

Trang 51

VIDEO TRẬN VÂN ĐỒN

Trang 52

VIDEO CHIẾN THẮNG BẠCH ĐẰNG NĂM 1288

Trang 53

Sông Chanh - nơi diễn ra trận Bạch Bằng lịch sử (1288)

Trang 54

Tranh vẽ trận Bạch Đằng năm 1288

Trang 55

Di tích bãi cọc chiến thắng Bạch Đằng năm 1288, tại xã Yên Giang, Yên Hưng (Quảng Ninh) đã được xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia.

Trang 56

Miếu thờ và tượng đài Trần Hưng Đạo tại thành phố Hồ Chí Minh

Trang 57

4 Nguyên nhân thắng lợi và nghĩa lịch sử của ba lần kháng chiến.

Trang 58

4 Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử của ba lần kháng chiến.

* Nguyên nhân thắng lợi

- Sự tham gia kháng chiến của toàn dân.

- Sự chuẩn bị chu đáo về mọi mặt của nhà Trần.

- Tinh thần hi sinh, quyết chiến của toàn dân ta, đặc biệt là quân đội nhà Trần.

- Chiến thuật đúng đắn, sáng tạo của bộ chỉ huy, đặc biệt là vua Trần và tướng Trần Hưng Đạo.

Em hãy trình nguyên nhân thắng lợi của ba lần kháng chiến chống quân xâm lược Mông - Nguyên?

Trang 59

4 Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử của ba lần kháng chiến.

* Ý nghĩa lịch sử

- Đập tan tham vọng và ý chí xâm lược Đại Việt của đế chế Nguyên

- Bảo vệ được độc lập, chủ quyền quốc gia, khẳng định sức mạnh dân tộc

- Góp phần xây đắp truyền thống quân sự Việt Nam

- Để lại bài học vô cùng quý giá, đó là củng cố khối đoàn kết toàn dân, là sự quan tâm của nhà nước, dựa vào dân

để đánh giặc

- Góp phần ngăn chặn cuộc xâm lược của nhà Nguyên với các nước khác

Em hãy nêu ý nghĩa lịch sử của ba lần kháng chiến

chống quân Mông - Nguyên?

Trang 60

Luyện tập

Trang 61

Em hãy chọn câu trả lời đúng nhất

Câu 1. Âm mưu của Mông Cổ trong chiến tranh xâm lược Đại Việt lần 1 là gì?

B. Xâm lược Đại Việt để làm bàn đạp tấn công Nam Tống.

C. Xâm lược Đại Việt để làm bàn đạp tấn công Cham-pa.

D. Xâm lược Đại Việt để làm bàn đạp tấn công các nước phía nam Đại Việt.

Trang 62

Câu 2 Trước nguy cơ bị quân Mông xâm lược, triều đình nhà Trần đã có thái độ như

thế nào?

A Kiên quyết chống giặc và tích cực chuẩn bị kháng chiến

B Chấp nhận đầu hàng khi sứ giả quân Mông Cổ đến

C Cho sứ giả của mình sang giảng hòa

D Đưa quân đón đánh giặc ngay tại cửa ải.

Trang 63

Câu 3 Khi Mông Cổ cho sứ giả đến đưa thư đe dọa và dụ hàng vua

Trần, thái độ của vua Trần như thế nào?

A Trả lại thư ngay

B Bắt giam vào ngục

C Tỏ thái độ giảng hòa

D Chém đầu sứ giả ngay tại chỗ

Trang 64

Câu 4 Tại Bình Lệ Nguyên, trước thế giặc mạnh, vua Trần đã có

quyết định như thế nào?

A Lui quân để bảo toàn lực lượng

B Dâng biểu xin hàng

C Cho sứ giả sang cầu hòa, vừa chuẩn bị lực lượng phản công

D Dốc toàn lực phản

Trang 65

Câu 5 Địa danh nào gắn liền với những chiến công hiển hách của quân dân

nhà Trần trong cuộc kháng chiến lần thứ hai chống quân xâm lược Nguyên?

B. Tây Kết, Hàm Tử, Chương Dương.

C. Thiên Trường, Thăng Long.

D. Bạch Đằng.

Trang 66

Câu 6 Ý nào dưới đây không phải nguyên nhân thắng lợi của ba lần kháng chiến chống quân

Mông-Nguyên?

A. Nhân dân ta có lòng yêu nước nồng nàn và luôn tích cực, chủ động tham gia kháng chiến.

B. Nội bộ tầng lớp lãnh đạo nhà Trần đoàn kết và có sự chuẩn bị rất chu đáo tiềm lực về mọi mặt

cho mỗi cuộc kháng chiến.

C. Nhà Trần có đường lối chiến lược, chiến thuật đsung đắn, sáng tạo và có những danh tướng tài

ba.

D. Ba lần kháng chiến chống quân xâm lược Mông – Nguyên của nhà Trần đều được nhân dân

Cham-pa giúp sức.

Trang 67

HOA

LỊCH

SỬ TRÒ CHƠI

Trang 70

Hàng ngang số 6: Gồm 9 ô chữ

Tên tướng giặc đã phải chui vào ống đồng chạy về nước?

Đây là nơi quân Trần đã rút quân về sau khi lui quân về Thăng Long?

Hàng ngang số 8: Gồm ô 8 chữ

Đây là Hội nghị các bô lão do nhà Trần tổ chức?

Nơi nhà Trần đã phản công và giành được thắng lợi lớn?

Binh sĩ thời Trần đã khắc vào tay chữ gì?

Tên người anh hùng nhỏ tuổi đã bóp nát quả cam?

Hàng ngang số 1: Gồm 9 ô chữ:

Đây là nơi nhà Trần đã tổ chức cuộc tập trận và duyệt binh lớn?

Hàng ngang số 7: Gồm 5 ô chữ ?

Tên tướng giặc bị quân ta chém đầu?

Trang 71

a Đ H

t

i h

n

n Ậ

h Ầ

v

n h

Ư

p H

Ổ r

t t

Câu 2:

Đâu là nơi mà Thoát Hoan ra sức xây dựng thành căn cứ vững chắc để

định đánh lâu dài với quân ta?

Hốt Tất Liệt phải đình chiến cuộc chiến tranh ở đâu

để tập trung lực lượng tấn công Đại Việt?

Trang 72

Dặn Dò

Trang 73

- Học bài cũ

- Chuẩn bị

Chủ đề Nước Đại Việt Dưới Thời Nhà Trần

(tiếp theo)

III Tình hình kinh tế, văn hóa thời Trần.

Định dạng
Số trang	74
Dung lượng	14,34 MB