GIẢ THUYẾT VỀ SÓNG HẤP DẪN VÀ SỰ PHÁT HIỆN SÓNG HẤP DẪN:1.. GIẢ THUYẾT VỀ SÓNG HẤP DẪN VÀ SỰ PHÁT HIỆN CHỨNG MINH SỰ TỒN TẠI CỦA SÓNG HẤP DẪN:1.. Ông nhận thấy trong các phương trình tr
Trang 1SÓNG HẤP DẪN
GRAVITATIONAL WAVES
Trang 2CÁC THÀNH VIÊN
1.Lưu Anh Khoa
2.Đỗ Thị Hương Giang3.Lê Minh Hải
4.Lê Minh Chiến
5.Trần Nhật Linh
6.Nguyễn Tư Thái Sơn7.Nguyễn Hữu Thắng
Trang 3NỘI DUNG
Trang 4I GIẢ THUYẾT VỀ SÓNG HẤP DẪN VÀ SỰ PHÁT HIỆN SÓNG HẤP DẪN:
1 Giả thuyết về sóng hấp dẫn:
2 Phát hiện của LIGO:
II CÁC ĐẶC TÍNH CƠ BẢN CỦA SÓNG HẤP DẪN:
1 Khái niệm về sóng hấp dẫn:
2 Nguồn gốc sóng hấp dẫn:
3 Các đặc trưng cơ bản
III Ý NGHĨA CỦA VIỆC PHÁT HIỆN SÓNG HẤP DẪN:
3 Giải quyết các vấn đề lý thuyết:
4 Về mặt ứng dụng thực tiễn trong tương lai:
Trang 5I GIẢ THUYẾT VỀ SÓNG HẤP DẪN VÀ SỰ PHÁT HIỆN CHỨNG MINH SỰ TỒN TẠI CỦA SÓNG HẤP DẪN:
1 Giả thuyết về sóng hấp dẫn:
Trang 6Năm 1916, Albert Einstein đã dự
đoán sự tồn tại của sóng hấp dẫn
Ông nhận thấy trong các phương
trình trường yếu tuyến tính có các
nghiệm sóng: các sóng ngang của
không gian di chuyển với tốc độ ánh
sáng, được tạo ra từ sự biến đổi thời
gian của momen tứ cực khối lượng
của nguồn. Albert Einstein (14/3/1979 – 18 /4 /1955) là nhà vật
lý lý thuyết người Đức, bộ óc vĩ đại của nhân loại.
Trang 7Cùng năm, Schwarzschild đã
cho công bố một nghiệm của
phương trình trường mà sau này đã
được phát hiện ra là mô tả một lỗ
đen, và vào năm 1963 Kerr đã cho
tổng quát nghiệm thành hố đen
xoáy
Karl Schwarzschild (9/10/1873 – 11/5/1916) là
một nhà vật lý học người Đức
Trang 8I GIẢ THUYẾT VỀ SÓNG HẤP DẪN VÀ SỰ PHÁT HIỆN CHỨNG MINH SỰ TỒN TẠI CỦA SÓNG HẤP DẪN:
1 Giả thuyết về sóng hấp dẫn:
2 Phát hiện của LIGO:
Trang 9• Năm 2015, hệ thống LIGO - đài quan trắc sóng hấp dẫn bằng giao thoa
kế laser - được đưa vào hoạt động với độ nhạy và chính xác cao.
Hai đài quan sát LIGO ở Hanford, Washington và Livington, Louisiana
Trang 10• Vào ngày 14 tháng 9, 2015 vào lúc 09:50:45, hai đài quan sát LIGO ở Hanford, Washington và Livington, Louisiana cùng thu được tín hiệu trùng hợp GW150914.
• Sự va chạm giữa hai hố đen khổng lồ, có khối lượng lớn gấp 29-36 lần Mặt trời, cách Trái Đất 1,3 tỉ năm ánh sáng, là
nguồn phát sinh sóng hấp dẫn cực mạnh
Trang 11• Trong 1/5 giây cuối cùng của vụ va chạm, lỗ đen mới sản sinh
ra khối năng lượng gấp 50 lần tổng năng lượng của toàn bộ
phần còn lại của vũ trụ (dưới các dạng ánh sáng, sóng từ
trường, X-ray, )
• Làn sóng hấp dẫn cực mạnh lan rộng ra khắp toàn vũ trụ, làm biến dạng không gian - thời gian trước khi "chạm" đến Trái
đất 1,3 tỉ năm sau đó
Trang 13Mô phỏng sự tương tác giữa hai lỗ đen trước khi sáp nhập
Trang 14II CÁC ĐẶC TÍNH CƠ BẢN CỦA SÓNG HẤP DẪN:
1 Khái niệm:
Trang 15• Là một khái niệm trong “Thuyết tương đối rộng” của Albert Einstein đưa ra năm 1915.
• Sóng hấp dẫn là những gợn của độ cong không-thời gian lan truyền từ vật có khối lượng ra ngoài không gian, với vận tốc ánh sáng.
• Khi vật thể chuyển động, độ cong không-thời gian thay đổi và khi vật chuyển động có gia tốc, độ cong này lan truyền ra không gian bên
ngoài với tốc độ bằng tốc độ ánh sáng (như tốc độ của sóng điện từ).
Trang 16Vật có khối lượng lớn bẻ cong không – thời gian xung quanh nó
Trang 17Vũ trụ theo quan điểm của Newton và Einstein
Trang 18II CÁC ĐẶC TÍNH CƠ BẢN CỦA SÓNG HẤP DẪN:
1 Khái niệm:
2 Nguồn phát sóng:
Trang 19Là các quá trình vật lý thiên văn tạo năng lượng rất lớn, ví
dụ như các ngôi sao neutron xoay quanh nhau, hoặc các hố đen vũ trụ, những thứ tạo ra lượng sóng hấp dẫn lớn và ổn định
Trang 20Quan sát gián tiếp: quan
sát các hiệu ứng của sóng
trên những vật thể ở xa
Phát hiện lần đầu vào
năm 1974, từ hệ quả của
chu kỳ quỹ đạo hệ hai
B1913+16.
Cặp sao Neutron
Trang 21Hai nhà thiên văn Russell
Hulse và Joseph Taylor , cho
biết theo thời gian, quãng thời
gian giữa những lần tín hiệu tới
kính thiên văn vô tuyến dần
ngắn lại
Mô phỏng cặp sao
Trang 22Điều này gợi ý rằng hai ngôi sao đang chuyển động xoắn ốc gần
về nhau với chu kỳ quỹ đạo giảm dần Năng lượng quỹ đạo của hệ bị mất đi bằng đúng với giá trị dự đoán của sóng hấp dẫn mang theo
năng lượng phát ra từ hệ này.
Trang 23Được ghi nhận vào lúc 16h51 ngày 14/09/2015 bởi cả 2 máy dò của đài quan sát giao thoa laser sóng hấp dẫn (LIGO).
Trang 26• Spin của vật thể này (ringdown phase - giai đoạn rung ngân).
Trang 27II CÁC ĐẶC TÍNH CƠ BẢN CỦA SÓNG HẤP DẪN:
1 Khái niệm
2 Nguồn phát
3 Các đặc trưng cơ bản
Trang 28• Biên độ: Thường được ký hiệu bằng h Sóng hấp dẫn đi qua
Trái Đất có biên độ khoảng h ≈ 10-20 , xác định bởi biểu thức dh/dt
h: biến dạng của sóng hấp dẫn (gravitational wave strain)
Trang 29• Tần số: (ký hiệu: f), đây là tần số mà sóng dao động (1 chia
cho lượng thời gian giữa hai lần giãn và nén liên tiếp)
• Bước sóng: (ký hiệu: 𝜆), đây là khoảng cách dọc theo phương
truyền sóng giữa hai điểm có độ dãn hoặc độ nén lớn nhất
• Tốc độ: Đây là tốc độ mà tại một điểm trên sóng (ví dụ, điểm
tại độ giãn hay độ nén là lớn nhất) lan truyền Đối với sóng
hấp dẫn có biên độ nhỏ, tốc độ này bằng tốc độ ánh sáng c
Trang 30III Ý NGHĨA CỦA VIỆC PHÁT HIỆN SÓNG HẤP DẪN:
1 Giải quyết các vấn đề lý thuyết:
Trang 31a Sự tồn tại của hố đen vũ trụ:
(Nói miệng)
Lỗ đen là vật thể rất bí ẩn trong vũ trụ, có lực hấp dẫn mạnh
đến mức ánh sáng cũng không thể thoát ra Đến nay, giới khoa học mới chỉ “quan sát” được lỗ đen bằng cách nghiên cứu tương tác hấp dẫn của chúng hoặc hoạt động của các vật chất ở gần chúng Và cũng không ai biết liệu lỗ đen có sáp nhập vào nhau để tạo ra lỗ đen lớn hơn hay không?
Nhưng giờ LIGO đã cung cấp bằng chứng cụ thể để chứng minh điều đó
Trang 33Hình ảnh mô phỏng một lỗ đen
Trang 34b Kiểm nghiệm tính đúng đắn của “Thuyết tương đối”:
• Các tính chất cơ bản, khối lượng và spin, của hố đen sau va chạm có giá trị phù hợp với dự đoán của thuyết tương đối
rộng
• Việc chứng tỏ “Thuyết tương đối” hoàn toàn đúng đắn sẽ tạo nền móng vững chắc cho vật lý lượng tử sau này
Trang 35III Ý NGHĨA CỦA VIỆC PHÁT HIỆN SÓNG HẤP DẪN:
1 Giải quyết các vấn đề lý thuyết:
2 Ứng dụng thực tiễn trong tương lai:
Trang 36a Du hành xuyên thời gian – bẻ cong không – thời gian:
Trang 38b Hé lộ sự tồn tại của thế giới song song – lý thuyết đa vũ trụ
• Cơ sở: ảnh hưởng của các chiều không gian mới lên sóng hấp dẫn, bao gồm sóng lạ ở tần số cao và sự co giãn của sóng hấp dẫn thay đổi trong không gian
Trang 39Thế giới song song – lý thuyết đa vũ trụ
Trang 41KẾT LUẬN
Trang 42Sóng hấp dẫn mở ra một chân trời mới, gợi ra một hướng
đi, xu hướng cho ngành vật lý nói riêng cũng như ngành khoa học thế giới nói chung Sóng hấp dẫn cho con người một công
cụ mới để tìm hiểu và giải thích về những vấn đề bí ẩn của vũ trụ, xa hơn là đưa con người chinh phục vũ trụ bao la đó
Trang 43Con người hoàn toàn có thể hi vọng vào việc ứng dụng
những tính chất của sóng hấp dẫn trong thực tiễn cuộc sống cũng như đảo ngược mọi quy tắc ”không gian-thời gian” vốn
đã tồn tại vứng chắc rất lâu
Trang 44THANK
YOU