Phân tích tư tưởng hồ chí minh về cách mạng giải phóng dân tộc vận dụng tư tưởng hồ chí minh trong cách mạng giải phóng dân tộc ở việt nam

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘITRƯỜNG ĐẠI HQC NGOẠI NGỮ BÀI TIỂU LUẬN Đề tài: Phân tích tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc.. Tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề cách mạng giải phóng

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HQC NGOẠI NGỮ

BÀI TIỂU LUẬN

Đề tài:

Phân tích tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong cách mạng giải phóng dân tộc ở Việt Nam.

Môn học: Tư tưởng Hồ Chí Minh

Hà Nội, 13/05/2021

MỤC LỤC

A Phần mở đầu

1 Lý do chọn đề tài

Trước sự thất bại của những phong trào yêu nước chống thực dân Pháp vàocuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, một vấn đề cấp bách đặt ra cho cách mạng ViệtNam là cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi phải đi theo con đường nào,

so ai lãnh đạo, lực lượng và phương pháp lãnh đạo ra sao ?

Tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề cách mạng giải phóng dân tộc cũng là giảiphóng giai cấp, giải phóng con người chiếm một vị trí quan trọng trong hệ thống tưtưởng Hồ Chí Minh Hơn thế, tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dântộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người vừa là sự kết hợp tinh hoa văn hóadân tộc và trí tuệ thời đại, vừa thể hiện tinh thần độc lập, tự chủ sáng tạo của ngườitrong việc vận dụng những nguyên lý phổ biến của chủ nghĩa Mac Lenin vào hoàncảnh của Việt Nam

Từ đó, em thấy đây là nội dung rất đáng được quan tâm, và nghiên cứu

2 Mục đích, yêu cầu

Mục đích: Tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc, thực chất là vấn đề đấutranh để giải phóng dân tộc khỏi ách thống trị Phân tích tư tưởng Hồ Chí Minh vềcách mạng giải phóng dân tộc, con đường cách mạng vô sản, đi từ cách mạng dântộc dân chủ nhân dân tiến lên cách mạng XHCN Làm rõ những luận điểm sáng tạocủa Hồ Chí Minh về vấn đề này

Yêu cầu: Sinh viên phải nêu rõ tiểu luận tiến hành để giải quyết tư tưởng

Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc từ đó giải phóng giai cấp và

giải phóng con người Yêu cầu cao hơn đó là trình bày rõ ràng mạch lạc về

luận điểm sáng tạo, là sự phát triển mà Hồ Chí Minh được minh chứng

bằng cuộc cách mạng giải phóng dân tộc ở Việt Nam từ đó đóng góp thêm vào kho tàng lý luận của Chủ nghĩa Mac Lênin.

3 Đối tượng nghiên cứu

Tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc, tiến đến giải phónggiai cấp, giải phóng con người hệ tư tưởng quan trọng, cơ bản cũng là chủ đạotrong hệ tư tưởng Hồ Chí Minh

4 Phương pháp nghiên cứu

Tiểu luận được dựa trên phương pháp duy vật biện chứng, phương pháp trừutượng hóa khoa học, phương pháp thống kê, logic, lịch sử Cơ sơ phương phápluận:

- Bảo đảm sự thống nhất, nguyên tắc tính đảng, và tính khoa học

- Quan điểm thực tiễn và nguyên tắc lý luận gắn liền thực tiễn

- Quan điểm lịch sử cụ thể

- Quan điểm toàn diện và hệ thống

- Quan điểm kế thừa và phát triển

Kết hợp nghiên cứu tác phẩm với thực tiễn chỉ đạo cách mạng của Hổ Chí Minh

5 Nội dung nghiên cứu

Nội dung nghiên cứu chủ yếu của đề tài là tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạnggiải phóng dân tộc để hiểu rõ hơn luận điểm này trong hệ tư tưởng Hồ Chí Minh,

và luận điểm này đóng góp vào kho tàng lý luận Chủ nghĩa Mac Lenin như thếnào

6 Kết quả nghiên cứu

7 Tư tưởng HCM về vấn đề CMGP dân tộc đã có những luận điểm sáng tạo, đặc sắc,

có giá trị lý luận và thực tiễn lớn Tư tưởng đó đã góp phần soi đường thắng lợi

cho CM giải phóng dân tộc ở VN.

8 B Phần Nội dung

9 I Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh

1 Điều kiện lịch sử xã hội

a, Bối cảnh xã hội Việt Nam từ cuối thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX

10 Người sinh ra và lớn lên trong hoàn cảnh đất nước có nhiều biến động,trong

nước chính quyền nhà Nguyễn đã thi hành một số chính sách đối nội, đối ngoạibảo thủ phản động, tăng cường đàn áp nhân dân

11 Đến cuối thế kỷ XIX các cuộc khởi nghĩa vũ trang dưới khẩu hiệu

“Cần

Vương” do các sĩ phu văn than lãnh đạo cuối cùng cũng thất bại

12 Sự khai thác bóc lột của thực dân Pháp khiến cho xã hội Việt Nam có

sự phân

hóa và chuyển biến rõ rệt, giai cấp công nhân, tiểu tư sản và tư sản xuất hiện tạo

ra tiền đề bên trong phong trào yêu nước giải phóng dân tộc

13 Phát huy truyền thống yêu nước của dân tộc các sĩ phu yêu nước tiến

bộ tiêu

biểu như Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh đã tổ chức vận động cuộc đấu tranhyêu nước chống Pháp Song chủ trương của hai bậc tiền bối đều đã thất bại Còncon đường của Hoàng Hoa Thám thì mang nặng “cốt cách phong kiến” chưaphải là hướng đi đúng đắn Từ đó, phong trào yêu nước của nhân dân ta muốnthắng lợi phải đi theo một con đướng mới

b, Hoàn cảnh thế giới lúc bấy giờ

14.Lịch sử thế giới trong giai đoạn này đang có những biến đổi hết sức to lớn Chủ

nghĩa tư bản từ giai đoạn cạnh tranh tự do chuyển sang độc quyền và thống trịhạm vi toàn cầu Chủ nghĩa đế quốc đã trở thành kẻ thù chung của nhân dânthuộc địa

15.Các cuộc đấu tranh sôi nổi của công nhân các nước tư bản chủ nghĩa cuối thếkỷ

XIX dầu thế kỷ thứ XX đã dẫn đến một cao trào cách mạng thế giới và đỉnh cao

1 Những tiền đề về tư tưởng lý luận

a, Giá trị truyền thống dân tộc

17.Những giá trị truyền thống hết sức đặc sắc và cao quý của dân tộc Việt Nam đã

đượ hình thành từ lịch sử dựng nước và giữ nước lâu đời và trở thành tiền đề tưtưởng Hồ Chí Minh Chủ nghĩa yêu nước chính là sức mạnh thúc dục NguyễnTất Thành ra đi tìm đường cứu nước đấu tranh giải phóng dân tộc

b, Tinh hoa văn hóa nhân loại

18.Đó là sự kết hợp giữa các giá trị truyền thống của văn hóa phương Đông vớithành tựu văn hóa phương Tây để góp phần hình thành nhân cách văn hóa HồChí Minh Văn hóa phương Đông đối với Hồ Chí Minh là sự chắt lọc lấy những

19 gì tinh túy nhất trong các học thuyết triết học, tư tưởng của Mặc

Tử, Quản Tử

Người còn tiếp thu những mặt tích cự của Nho giáo về Phật giáo, Hồ Chí Minh tiếp thu và chịu ảnh hưởng sâu sắc các tư tưởng vị tha, từ bi bác ái, thương người là nếp sống có đạo đức trong sạch, giản dị Người còn tiếp tục

tìm hiểu chủ nghĩa Tam Dân của Tôn Trung Sơn Cùng với tư tưởng triết học

phương Đông, Hồ Chí Minh còn nghiên cứu tiếp thu ảnh hưởng của nền văn

hóa dân chủ và cách mạng phương Tây Nhìn chung lại, trên hành trình yêu

nước Hồ Chí Minh đã tự làm giàu trí tuệ của mình bằng vốn trí tuệ của thời đại.

c, Chủ nghĩa Mac Lenin

20.Hồ Chí Minh đã tiếp thu chủ nghĩa Mac- Lenin trên nền tảng của tri thức vănhóa tinh túy được chắt lọc và một vốn chính trị, hiểu biết vô cùng phong phúđược Người tích lũy qua thực tiễn hoạt động đấu tranh vì mục tiêu giải phóngdân tộc khỏi áp bức nô lệ

22 II Tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc

23.1 Vấn đề giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người trong

chủ nghĩa Mác- Lenin

24.Chủ nghĩa Mac- Lenin có sứ mệnh lịch sử và vạch rõ con đường và phươngpháp đấu tranh để giải phóng giai cấp, giải phóng dân tộc, giải phóng con

người Những vấn đề trên đây đã được các nhà kinh điển của các giai cấp vôsản chỉ ra từ rất sớm Trong tuyên ngôn của Đảng Cộng sản năm 1848, Mác,Angghen không chỉ luận giải vấn đề giải phóng giai cấp, giải phóng dân tộc màvấn đề giải phóng con người cũng được đề cập sâu sắc: “Sự phát triển tự do củamỗi người là điều kiện cho sự phát triển tự do cho tất cả mọi người”

25.Tuy nhiên, do cả hai ông đều sống ở Tây Âu nơi mà chủ nghĩa tư bản phát triển

tới trình độ cao nên trước hết các ông nhấn mạnh vấn đề giải phóng giai cấp,Mac và Angghen đã viết: “Hãy xóa bỏ tình trạng người bóc lột người thì tìnhtrạng dân tộc này bóc lột dân tộc khác sẽ bị xóa bỏ” Mac và Angghen cho rằnggiải phóng giai cấp là nhiệm vụ trung tâm, là điều kiện để giải phóng dân tộc.Sau Mác và Angghen, Lenin đã trực tiếp giải quyết vấn đề giải phóng dân tộc.26.Trong thời kỳ chủ nghĩa tư bản chuyển sang giai đoạn tột cùng của nó là chủnghĩa đế quốc Một trong những đặc điểm cơ bản là xâm chiếm thuộc địa, một

số nước đế quốc biến 70% dân số thế giới thành thuộc địa Lenin đã tiếp tục vàphát triển sự nghiệp của Mac và Ang ghen khi thành lập Quốc tế I và Quốc tế IIđại diện cho giai cấp công nhân, cho phù hợp với tình hình mới, Quốc tế III,Quốc tế Cộng sản do Lenin sáng lập đại diện cho giai cấp công nhân và các dântộc bị áp bức Tuy nhiên, trong công cuộc giải phóng Lenin vẫn cho rằng trướchết phải giải phóng giai cấp công nhân

2 Tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc ở Việt Nam

a, Tính chất nhiệm vụ và mục tiêu của cách mạng giải phóng dân tộc

27 Phân tích thực tiễn xã hội thuộc địa Hồ Chí Minh nhận thấy sự phân hóa giai

cấp ở các nước thuộc địa phương Đông không giống như các nước tư bản phương

28 Tây Các giai cấp ở thuộc địa có sự khác nhau ít nhiều nhưng đều

có chung số phận

là người nô lệ mất nước Mâu thuẫn cơ bản và chủ yếu trong các nước Đông

là mâu thuẫn giữa dân tộc bị áp bức với chủ nghĩa thực dân và tay sai của chúng.

Do vậy, cuộc đấu tranh giai cấp không diễn ra như ở phương Tây mâu thuẫn giữa giai cấp tư sản và giai cấp vô sản Nếu ở các nước phải tiến hành đấu tranh

giai cấp thì các nước thuộc địa trước hết phải tiến hành đấu tranh giải phóng dân

30 Ở các nước thuộc địa nông dân là nạn nhân chính bị bóc lột bởi chủ

quốc Nông dân có hai yêu cầu là độc lập dân tộc và ruộng đất, nhưng họ luôn đặtyêu cầu độc lập dân tộc cao hơn so với yêu cầu ruộng đất Hay nói cách khác yêucầu bức thiết của nhân dân các nước thuộc địa là độc lập dân tộc

31 Mâu thuẫn chủ yếu ở thuộc địa là mâu thuẫn dân tộc, quy định tính

nhiệm vụ hàng đầu của cách mạng ở thuộc địa là giải phóng dân tộc

32 Mục tiêu của cách mạng giải phóng dân tộc:

33 Đánh đổ ách thống trị của chủ nghĩa thực dân, giành độc lập dân tộc và thiếtlập

chính quyền của nhân dân Nguyễn Ái Quốc ra đi tìm đường cứu nước, Ngườitin theo Lênin, quốc tế thứ 3 vì quốc tế thứ 3 có chủ trương giải phóng dân tộc

bị áp bức

34 Người xác định mục tiêu cấp thiết ở CM thuộc địa chưa phải là giành quyềnlợi

riêng biệt ở mỗi giai cấp mà là quyền lợi chung của toàn dân tộc Phù hợp với

xu thế của thời đại CM chống đế quốc, thời đại giải phóng dân tộc, đáp ứngnguyện vọng độc lập, tự do của quần chúng nhân dân

b, Cách mạng GPDT muốn thắng lợi phải đi theo con đường CM vô sản

35 Phong trào yêu nước chống thực dân Pháp ở Việt Nam cuối thế kỷ

thế kỷ XX ông cha ta đã chiến đấu rất anh dũng, sử dụng nhiều con đường khácnhau nhưng đều bị thất bại, đất nước lâm vào “tình hình đen tối tưởng như ko cóđường ra”

36 Trong quá trình bôn ba tìm đường cứu nước Hồ Chí Minh đã tìm hiểuvà

khảo sát thực tiễn các cuộc CM lớn trên TG như CMTS Anh, Pháp, Mỹ Ngườiđọc tuyên ngôn độc lập của nước Mỹ, tuyên ngôn dân quyền và nhân quyền của

CM Pháp Người nhận thấy: “Cách mệnh Pháp cũng như cách mệnh Mỹ, nghĩa làcách mệnh tư bản, cách mệnh không đến nơi, tiếng là cộng hoà và dân chủ, kỳ thựctrong thì nó tước lục công nông, ngoài thì nó áp bức thuộc địa” Vì vậy Ngườikhông đi theo con đường CMTS

37 Hồ Chí Minh thấy được CM tháng mười Nga không chỉ là một cuộc

sản, mà còn là một cuộc CMGPDT Nó nêu tấm gương sáng về sự nghiệp giảiphóng các dân tộc thuộc địa và “mở ra trước mắt họ thời đại CM chống đế quốc,thời đại GPDT” Người thấy trong lý luận của Lênin một phương hướng mới đểgiải phóng dân tộc: con đường cách mạng vô sản Thực chất đây là con đường độclập dân tộc gắn liền với CNXH, giải phóng dân tộc gắn liền với giải phóng giai cấp

và giải phóng con người “Chỉ có giải phóng GCVS thì mới giải phóng được dântộc, cả hai cuộc giải phóng này chỉ có thể là sự nghiệp của chủ nghĩa cộng sản vàcủa cách mạng thế giới”

38 Như vậy là, vượt qua sự hạn chế về tư tưởng của các sĩ phu và của cácnhà

cách mạng có xu hướng tư sản đương thời, Hồ Chí Minh đã đến với học thuyếtcách mạng của chủ nghĩa Mác - Lênin và lựa chọn khuynh hướng chính trị vô sản.Người khẳng định: “Muốn cứu nước và GPDT không có con đường nào khác conđường CMVS”

39 Cách mạng vô sản trước hết là giành lại độc lập và dần dần từng bước

xã hội cộng sản” Lực lượng lãnh đạo cách mạng là giai cấp công nhân với ĐảngCộng sản là đội tiền phong Lực lượng cách mạng là khối đoàn kết toàn dân, nòngcốt là liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và lao động trí óc.Mặt khác, sự nghiệp cách mạng của Việt Nam là một bộ phận khăng khít của cáchmạng thế giới, cho nên phải đoàn kết quốc tế

c, Cách mạng giải phóng dân tộc trong thời đại mới phải do Đảng Cộng sản lãnhđạo

40 Người khẳng định muốn làm cách mệnh: “trước phải làm cho dân giácngộ

phải giảng lý luận và chủ nghĩa cho dân hiểu” “Cách mệnh phải hiểu trong triềuthế giới, phải bày sách lược cho dân Vậy nên sức cách mệnh phải tập trung, muốntập trung phải có đảng cách mệnh.”

41 Trong tác phẩm Đường cách mệnh người khẳng định: “Trước hết phảicó

đảng cách mệnh, để trong thì vận động ngoài thi liên lạc với các dân tộc bị áp bức

và vô sản giai cấp ở mọi nơi Đảng có vững cách mệnh mới thành công, cũng nhưngười cầm lái có vững thuyền mới chạy.”

42 Đầu năm 1930, Người sáng lập ra Đảng Cộng ản Việt Nam một chínhĐảng

của giai cấp công nhân và dân tộc Việt Nam được xây dựng theo nguyên tắc Đảngkiểu mới của Lênin, lấy chủ nghĩa Mác Lênin làm nền tảng tư tưởng và kim chỉ

43 nam cho hành động, có tổ chức chặt chẽ, kỷ luật nghiêm minh,

với quần chúng Như vậy ĐCSVN là đảng của giai cấp công nhân, của nhân dân

lao động là của dân tộc Việt Nam.

d, Lực lượng của cách mạng giải phóng dân tộc bao gồm toàn dân tộc

44 Cách mang là sự nghiệp của dân chúng bị áp bức Năm 1924 Hồ ChíMinh

đã nghĩ đến một cuộc khởi nghĩa vũ trang toàn dân Để thắng lợi phải có tính chấtcuộc khởi nghĩa quần chúng chứ không phải một cuộc nổi loạn của một hai người

Vì vậy phải đoàn kết toàn dân Sỹ công nông thương đều nhất trí chống lại cườngquyền nhưng tromg sự tổng hợp rộng rãi đó Người luôn nhắc nhở không đượcquên cốt lõi của nó là công nông Phải nhớ công nông là người chủ cách mạng, làgốc cách mạng

45 Quan điểm “lấy dân làm gốc” xuyên suốt quá trình chỉ đạo chiến tranhcủa

Người, “Có dân là có tất cả”, “Dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dânliệu cũng xong” Khi làm việc ở nước ngoài Người nói: “Đối với tôi, câu trả lời đã

rõ ràng: trở về nước, đi vào quần chúng, thức tỉnh họ, đoàn kết họ, huấn luyện họ,đưa họ ra đấu tranh giành tự do độc lập”

46 Trong lực lượng toàn dân tộc các giai cấp công nhân và nông dân cósố

lượng đông nhất nên có sức mạnh lớn nhất Vì vậy Người hết sức nhấn mạnh vaitrò động lực cách mạng của công nhân và nông dân Bên cạnh đó Người cũngkhông coi nhẹ khả năng tham gia sự nghiệp giải phóng dân tộc của các giai cấp vàtầng lớp khác Người coi tiểu tư sản và tư sản dân tộc và một bộ phận giai cấp địachủ là bạn đồng minh của CM

e, Cách mạng giải phóng dân tộc cần được tiến hành chủ động, sáng tạo và có khảnăng giành thắng lợi trước CMVS ở chính quốc

47 Vận dụng công thức của Mác: “sự giải phóng của giai cấp công nhân

sự nghiệp của bản thân giai cấp công nhân”, Người đi đến luận điểm: “công cuộcgiải phóng anh em ( nhân dân thuộc địa TG) chỉ có thể thực hiện được bằng sự nổlực của anh em”

48 Theo Hồ Chí Minh, giữa CM GPDT ở thuộc địa và CMVS chính quốc

quan hệ mật thiết với nhau, tác động qua lại lẫn nhau trong cuộc đấu tranhchống kẻ thù chung là chủ nghĩa đế quốc Đó là mối quan hệ bình đẳng chứ khôngphải là quan hệ lệ thuộc, hoặc quan hệ chính-phụ Nhân dân các nước thuộc địa vàphụ thuộc có thể chủ động đứng lên đem sức ta mà giải phóng cho nhân dân tagiành thắng lợi trước CMVS ở chính quốc Đây chính là một luận điểm sáng tạo cógiá trị thực tiễn to lớn, một cống hiến quan trọng của Hồ Chí Minh vào kho tàng lýluận của chủ nghĩa Mác- Lênin

f, Cách mạng giải phóng dân tộc phải được thực hiện bằng con đường bạo lực

49 Các thế lực đế quốc sử dụng bạo lực để xâm lược và thống trị thuộc địa, đàn

man các phong trào yêu nước Đánh giá đúng bản chất cực ký phản động của bọn

đế quốc và tay sai, Hồ Chí Minh vạch rõ tính tất yếu của bạo lực cáchmạng: “Trong cuộc đấu tranh gian khổ chống kẻ thù của giai cấp và của dân tộc,cần dùng bạo lực CM chống lại bạo lực phản CM, giành lấy chính quyền và bảo vệchính quyền”

50 Quán triệt quan điểm của chủ nghĩa Mác- Lênin, coi sự nghiệp CM làsự

nghiệp của quần chúng, Người cho rằng bạo lực CM là bạo lực của quầnchúng Trong đó cơ sở bạo lực CM gồm lực lượng chính trị, quần chúng lấy lực