Tin ở dân, dựa vào dân, tổ chức và phát huy sức mạnh đoàn kết toàn dân, bồidưỡng, đào tạo và phát huy mọi năng lực của dân ở từng cá nhân riêng lẻ và của cả cộngđồng, đó là tư tưởng được
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI KHOA KHÁCH SẠN – DU LỊCH
-BÀI THẢO LUẬN MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
Đề tài: Phân tíc
Đề tài: Phân tích tư tưởng Hồ Chí Minh về con h tư tưởng Hồ Chí Minh về con người và sự vận dụng người và sự vận dụng
của Đảng ta trong giai đoạn hiện nay
Giáo viên hướng dẫn Giáo viên hướng dẫn: Th.S Ngô Thị Minh Nguyệt : Th.S Ngô Thị Minh Nguyệt
Lớp HP: 2288HCMI0111
Nhóm 8
Hà Nội – 2022
Trang 2Danh sách nhóm
H
Họ ọ vvà à ttêênn CChhứức c ddaannhh NNhhiiệệm m vvụụ Ý Ý tthhứức c tthhaam m ggiiaa
thảo luậnL
Lê ê UUyyêên n NNhhii NNhhóóm m ttrrưưởởnngg - - PPhhâân n ccôônng g ccôônngg
việc
- Tổng hợp word,hoàn thiện sản phẩm báo cáo
- Có ý thức tham giathảo luận
Nguyễn H Nguyễn Hồng Nhiồng Nhi Thành viêThành viênn - Hỗ trợ tì- Hỗ trợ tìm nộim nội
dung, thông tin
- Thuyết trình
- Có ý thức tham giathảo luận
Đặặnng g HHuuyyềền n NNhhuunngg TThhàànnh h vviiêênn - - LLààm m llờời i mmở ở đđầầuu
- Tìm nội dung,thông tin
- Có ý thức tham giathảo luận
V
Vũ ũ TThhị ị HHồồnng g NNhhuunngg TThhàànnh h vviiêênn - - TTììm m nnộội i dduunngg,,
thông tin
- Có ý thức tham giathảo luận
TTrrầần n KKiim m OOaannhh TThhàànnh h vviiêênn - - TTììm m nnộội i dduunngg,,
thông tin
- Có ý thức tham giathảo luận
HHooàànng g MMiinnh h PPhhưươơnngg TThhàànnh h vviiêênn - - LLààm m pphhầần n kkếết t lluuậậnn
- Tìm nội dung,thông tin
- Có ý thức tham giathảo luận
L
Lê ê TThhu u PPhhưươơnngg TThhàànnh h vviiêênn - - TTììm m nnộội i dduunngg,,
thông tin
- Có ý thức tham giathảo luận
L
Lê ê TTuuấấn n PPhhưươơnngg TThhàànnh h vviiêênn - - LLààm m ppoowweerrppooiinntt - - CCó ó ý ý tthhứức c tthhaam m ggiiaa
thảo luận
Trang 3MỤC LỤC
CHƯƠNG 1: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CON NGƯỜI 441.1 Quan niệm của Hồ Chí Minh về con người 441.2 Quan niệm của Hồ Chí
1.2 Quan niệm của Hồ Chí Minh về vai trò của con ngườiMinh về vai trò của con người 551.2.1
1.2.1 Con Con người người là là mục mục tiêu tiêu của của cách cách mạng mạng 551.2.2
1.2.2 Con Con người người là là động động lực lực của của cách cách mạng mạng 881.3 Quan điểm của Hồ Chí Minh về xây dựng con người 991.3.1
1.3.1 Ý Ý nghĩa nghĩa của của việc việc xây xây dựng dựng con con người người 991.3.2
1.3.2 Nội Nội dung dung xây xây dựng dựng con con người người 121.3.3
1.3.3 Phương Phương pháp pháp xây xây dựng dựng con con người người 23CHƯƠNG 2: SỰ VẬN DỤNG CỦA ĐẢNG TA TRONG GIAI ĐOẠN 27 HIỆN NAY
2.1 Sự vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về con người của Đảng ta trong 27giai đoạn hiện nay
2.2 Những thành công của việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh 3535
về con người của Đảng ta2.3 Một số hạn chế của 2.3 Một số hạn chế của việc vận dụng tư tưởng Hồ việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí MinhChí Minh 37
về con người của Đảng ta2.4 Giải pháp khắc phục những hạn 2.4 Giải pháp khắc phục những hạn chế và nâng cao phát huychế và nâng cao phát huy 3939
tư tưởng Hồ Chí Minh về
tư tưởng Hồ Chí Minh về con người của Đảng ta trong giai đoạn hiện naycon người của Đảng ta trong giai đoạn hiện nay
Trang 4Lời mở đầu
Tư Tư tưởng tưởng Hồ Hồ Chí Chí Minh Minh là là một một bước phbước phát át triển mới triển mới của của chủ chủ nghĩa nghĩa Mác - Mác - Lênin, đượcLênin, đượcvận dụng một cách sáng tạo vào thực tiễn giải phóng dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xãhội ở Việt Nam Điều cốt lõi của tư tưởng Hồ Chí Minh là độc lập dân tộc gắn liền vớigiải quyết xã hội và giải phóng con người Trong đó, vấn đề con người là vấn đề lớn,
được đặt lên hàng đầu và là vấn đề trung tâm, xuyên suốt trong toàn bộ nội dung tư tưởngcủa Người Tư tưởng Hồ Chí Minh về con người được biểu hiện đa dạng và vô cùng
phong phú phong phú, thể hiện t, thể hiện trong từng rong từng việc làm, cử việc làm, cử chỉ và mốchỉ và mối quan tâm i quan tâm của mỗi con của mỗi con người Tngười Tấtất
cả đều toát lên tình yêu vô hạn, sự tôn trọng, thái độ bao dung và niềm tin tuyệt đối vàocon người Tin ở dân, dựa vào dân, tổ chức và phát huy sức mạnh đoàn kết toàn dân, bồidưỡng, đào tạo và phát huy mọi năng lực của dân (ở từng cá nhân riêng lẻ và của cả cộngđồng), đó là tư tưởng được Hồ Chí Minh vận dụng và phát triển trong toàn bộ sự nghiệpđấu tranh cách mạng giành độc lập dân tộc cũng như xây dựng đất nước Tư tưởng đó
cũng chính là nội dung cơ bản của toàn bộ tư tưởng về con người của Hồ Chí Minh
Tầm Tầm quan quan trọng trọng của của đề đề tàitài Giúp Giúp người người nghiên nghiên cứu cứu cũng cũng như như người người đọc đọc có có những những kiến kiến thức thức cơ cơ bản, bản, thấm thấm nhuầnnhuần
tư tưởng Hồ Chí Minh về con người Từ đó tự rèn luyện bản thân, biết vận dụng vào thựctiễn, thể hiện trách nhiệm xây dựng con người theo tư tưởng Hồ Chí Minh
Bên Bên cạnh cạnh đó, đó, Đảng Đảng và và Nhà Nhà nước nước Việt Việt Nam Nam ta, ta, trong trong công công cuộc cuộc xây xây dựng dựng chủ chủ nghĩanghĩa
xã hội để thực hiện nhiệm vụ hàng đầu là công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước thì xuất phát điểm p
phát điểm phải là nhihải là nhiệm vụ xây ệm vụ xây dựng con ndựng con người, phát gười, phát triển con ntriển con người togười toàn diện.àn diện
Trên cơ Trên cơ sở sở nhận thức nhận thức khoa khoa học, mỗi học, mỗi chúng ta chúng ta có có niềm tin niềm tin về về giá trị giá trị tư tư tưởng Hồ tưởng Hồ ChíChíMinh mãi mãi soi đường cho sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta giành thắng lợi; đồngthời chống lại các quan điểm sai trái, luận điệu thù địch nhằm phủ nhận xóa bỏ tư tưởng
Hồ Chí Minh nói chung cũng như tư tưởng của Bác về con người nói riêng
Trang 5CHƯƠNG 1: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CON NGƯỜI1.1 Quan niệm của Hồ Chí Minh về con người
Theo Theo Hồ Hồ Chí Chí Minh, Minh, con con người người là là một một chỉnh chỉnh thể, thể, thống thống nhất nhất về về trí trí lực, tâm lực, tâm lực, lực, thểthểlực, đa dạng bởi mối quan hệ giữa cá nhân và xã hội (quan hệ gia đình, dòng tộc, làng xã,
quan hệ giai cấp, dân tộc ) và các mối quan hệ xã hội (quan hệ chính trị, văn hóa, đạođức, tôn giáo ) Trong mỗi con người đều có tính tốt và tính xấu Người giải thích “chữngười, nghĩa hẹp là gia đình, anh em, họ hàng, bè bạn; nghĩa rộng là đồng bào cả nước;rộng hơn nữa là cả loài người” Con người có tính xã hội, là con người xã hội, thành viêncủa một cộng đồng xã hội Như vậy, con người không phải là những cá thể biệt lập Chỉ
có trong quan hệ xã hội, trong hoạt động thực tiễn xã hội con người mới có lao động,ngôn ngữ, tư duy, chế tạo công cụ lao động, mới thật sự trở thành con người đúng nghĩa. Thứ Thứ nữa, nữa, theo theo Hồ Hồ Chí Chí Minh, con Minh, con người người muốn muốn tồn tồn tại tại thì thì phải phải có có ăn, ăn, mặc, ở, mặc, ở, đi đi lại lại Nhưng đời
Nhưng đời sống con sống con người khngười không chỉ dông chỉ dừng lại ở ừng lại ở vật chất, mvật chất, mà còn nhữà còn những nhu cầu ng nhu cầu tinhtinhthần, văn hóa là những đặc trưng của con người Tất cả nhu cầu về vật chất và tinh thần
đó được đáp ứng hay không, lại hoàn toàn phụ thuộc vào chế độ xã hội, vào hình tháikinh tế - xã hội mà con người đang sống Người nói: "đồng bào ai cũng có ăn, có mặc, "
vì đây là những điều thiết yếu để tồn tại Người vẫn nhớ và thường nhắc lại "Dân dĩ thực
vi thiên" (Dân lấy ăn làm trời, nếu không có ăn là không có trời) Lại có câu "Có thựcmới vực được đạo" (Không có ăn thì chẳng làm được việc gì cả) Từ đó ta thấy việc quantâm đến cái ăn, cái mặc, cái ở của nhân dân luôn đặt lên hàng đầu trong mối quan tâm của
Hồ Chí Minh
Hồ Hồ Chí Chí Minh Minh cũng cũng chỉ ra chỉ ra yếu yếu tố tố sinh sinh vật vật của của con con người Theo người Theo Người, Người, “dân dĩ “dân dĩ thực thực vivithiên”; “dân chỉ biết rõ giá trị của tự do, độc lập khi mà dân được ăn no, mặc đủ” Theo Người, tro
Người, trong mọi đưng mọi đường lối, cờng lối, chủ trươnhủ trương, chính sg, chính sách, nhiệm vách, nhiệm vụ phải thụ phải thực hiện ngực hiện ngay làmay làmcho dân có ăn, có mặc, có chỗ ở, có học hành Người căn dặn: "chính sách của Ðảng vàChính phủ là phải hết sức chăm nom, đến đời sống của nhân dân" Nếu dân đói, dân rét,dân dốt là Ðảng có lỗi
Trang 6Trong Trong thực thực tiễn, con tiễn, con người người có có nhiều nhiều chiều quan chiều quan hệ: hệ: quan quan hệ hệ với với cộng đồng cộng đồng xã xã hội hội (là(làmột thành viên); quan hệ với một chế độ xã hội (làm chủ hay bị áp bức); quan hệ với tựnhiên (một bộ phận không tách rời).
Xa Xa lạ lạ với với con con người người trừu trừu tượng, phi tượng, phi nguồn nguồn gốc gốc lịch lịch sử, sử, Hồ Hồ Chí Chí Minh Minh nhìn nhìn nhận nhận conconngười lịch sử - cụ thể về giới tính, lứa tuổi, nghề nghiệp, chức vụ, vị trí, đảng viên, côngdân , trong từng giai đoạn lịch sử cụ thể
Nét Nét đặc đặc sắc trong sắc trong quan quan niệm niệm của của Hồ Hồ Chí Chí Minh Minh về về con con người người là là nhìn nhìn nhận nhận đặc đặc điểmđiểmcon người Việt Nam với những điều kiện lịch sử cụ thể, với những cấu trúc kinh tế, xãhội cụ thể Cách tiếp cận này đi đến việc giải quyết mối quan hệ dân tộc và giai cấp rấtsáng tạo, không chỉ về mặt đường lối cách mạng mà cả về mặt con người
Hồ Chí Minh đã đi đến tổng kết, một dân tộc dù nhỏ bé sẽ không bị một dân tộc lớngấp hàng chục lần thôn tính và đồng hóa nếu dân tộc ấy phát huy được sức mạnh conngười với những phẩm chất tinh thần, tư tưởng và văn hóa Ðối với dân tộc Việt Nam,con người làm ra lịch sử, nhân dân là chủ thể của lịch sử, là chân lý cụ thể, sinh động đãđược Hồ Chí Minh củng cố và nâng cao thành triết lý nhân sinh Triết lý nhân sinh này đãđược phát huy và đã được chứng minh hùng hồn trong lịch sử hiện đại của dân tộc Phảiđương đầu với hai đế quốc lớn, trong khi lực lượng ta yếu về nhiều mặt, nhưng Hồ ChíMinh vững tin ở nhân dân ta dưới sự lãnh đạo của Ðảng, biến ít thành nhiều, nhỏ thànhlớn, yếu thành mạnh, tạo được cả thế và lực để giành thắng lợi
Lòng Lòng tin tin của của Hồ Hồ Chí Chí Minh vMinh vào ào nhân nhân dân dân là là do do thấm thấm nhuần nhuần sâu sâu sắc sắc truyền thống truyền thống lịchlịch
sử dân tộc về phẩm chất của con người Việt Nam: "Dân ta có một lòng nồng nàn yêunước Ðó là một truyền thống quý báu của ta Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâmlăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nólướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước".1.2 Quan niệm của Hồ Chí Minh về vai trò của con người
1.2.1 Con người là mục tiêu của cách mạng
Trang 7Con người là chiến lược đầu tiên trong tư tưởng và hành động của Hồ Chí Minh Mụctiêu này được chi tiết hóa qua 3 giai đoạn cách mạng (giải phóng dân tộc, xây dựng chế
độ dân chủ nhân dân, tiến dần lên xã hội chủ nghĩa) để nhằm giải phóng dân tộc, giải phóng xã h
phóng xã hội, giải pội, giải phóng giai hóng giai cấp, giải cấp, giải phóng con phóng con người.người
Giải Giải phóng phóng dân dân tộc tộc là là xóa xóa bỏ bỏ ách ách thống thống trị trị của chủ của chủ nghĩa nghĩa đế đế quốc, giành quốc, giành lại lại độc độc lậplậpcho dân tộc Con người trong giải phóng dân tộc nói riêng là con người Việt Nam còn nóichung mở rộng phạm vi thế giới là giải phóng các dân tộc thuộc địa
Giải phóng Giải phóng xã hội xã hội là đưa là đưa xã hội xã hội phát triển phát triển thành một thành một xã hội xã hội không có không có chế độ chế độ bóc lột,bóc lột,một xã hội có nền sản xuất phát triển cao và bền vững, văn hóa tiên tiến, mọi người làchủ và làm chủ xã hội, có cuộc sống ấm no, hạnh phúc, một xã hội văn minh, tiến bộ Xãhội đó phát triển cao nhất là xã hội cộng sản, giai đoạn đầu là xã hội xã hội chủ nghĩa. Giải phóng Giải phóng giai cấp giai cấp là là xóa bỏ xóa bỏ sự sự áp bức, áp bức, bóc bóc lột của lột của giai cấp giai cấp này đối này đối với với giai cấpgiai cấpkhác, xóa bỏ sự bất bình đẳng xã hội, sự bất công, xóa bỏ nền tảng xã hội - kinh tế sảnsinh ra sự bóc lột giai cấp, dần dần thủ tiêu sự khác biệt giai cấp, các điều kiện dẫn đến sự phân chia x
phân chia xã hội thànã hội thành giai cấp h giai cấp và xác lập và xác lập một xã hội một xã hội không có gkhông có giai cấp Coiai cấp Con người tn người trongronggiải phóng giai cấp là những người lao động bị bóc lột, trước hết là giai cấp công nhân vànông dân Phạm vi thế giới là giai cấp vô sản và nhân dân lao động các nước
Giải Giải phóng phóng con con người người là là xóa xóa bỏ bỏ tình tình trạng nô trạng nô lệ lệ hóa hóa con con người, người, xóa xóa bỏ bỏ các điều các điều kiệnkiện
xã hội có thể làm tha hóa con người, làm cho mọi người đều được hưởng tự do, hạnh phúc, có qu
phúc, có quyền làm chyền làm chủ bản thân ủ bản thân và làm chủ và làm chủ xã hội, đưxã hội, được quyền ợc quyền phát triển phát triển toàn diện toàn diện theotheohướng tốt đẹp của con người Con người trong giải phóng con người là cá nhân mỗi
người Phạm vi thế giới là giải phóng loài người
Con Con người người là là mục mục tiêu tiêu của của cách cách mạng mạng nên nên mọi mọi chủ chủ trương, trương, đường đường lối, lối, chính chính sách sách củacủaĐảng, Chính phủ đều vì lợi ích chính đáng của con người Có thể là lợi ích lâu dài, lợi íchtrước mắt: lợi ích cả dân tộc và lợi ích của bộ phận, giai cấp, tầng lớp và cá nhân Vớihoạt động thực tiễn thì việc gì lợi cho dân, dù nhỏ mấy - ta phải hết sức làm Việc gì hạicho dân, dù nhỏ mấy - ta phải hết sức tránh
Trang 8Hồ Hồ Chí Chí Minh Minh có có niềm tin niềm tin mãnh mãnh liệt liệt vào vào sức sức mạnh vĩ mạnh vĩ đại đại và và năng năng lực lực sáng sáng tạo củatạo củaquần chúng Trong sự nghiệp xây dựng đất nước, Hồ Chí Minh đã nhận rõ: "Muốn xâydựng chủ nghĩa xã hội, trước hết phải có con người xã hội chủ nghĩa", "có dân thì có tấtcả" Niềm tin vào sức mạnh của dân còn được nhận thức từ mối quan hệ giữa nhân dânvới Đảng và Chính phủ Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Nếu không có nhân dân thì Chính phủkhông đủ lực lượng: nếu không có Chính phủ thì nhân dân không có ai dẫn đường”.
Đảng Đảng lãnh đlãnh đạo ạo nhưng nhưng nhân nhân dân dân là là chủ chủ Dân Dân như như nước, bộ nước, bộ đội đội như như cá cá Lực lượng Lực lượng baobaonhiêu là nhờ ở dân hết Tin dân, học dân, tôn trọng dân, dựa vào dân theo đúng đường lốiquần chúng sẽ tạo nên sức mạnh vô địch Bởi vì, sự nghiệp cách mạng giành độc lập dântộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội chỉ có thể thực hiện được với sự giác ngộ đầy đủ và laođộng sáng tạo của hàng chục triệu quần chúng nhân dân
Hồ Hồ Chí Minh Chí Minh tin ở tin ở dân còn dân còn xuất phát xuất phát từ niềm từ niềm tin vào tin vào tình người tình người Đã là Đã là nguời cộng nguời cộng sảnsảnthì phải tin nhân dân và niềm tin quần chúng sẽ tạo nên sức mạnh cho người cộng sản. Người nói
Người nói: dân tộc : dân tộc ta là một dta là một dân tộc anh ân tộc anh hùng.hùng
Trong Trong khi khi giữ giữ vững vững niềm niềm tin tin vào vào dân dân thì thì phải phải chống chống các các bệnh: bệnh: xa xa nhân nhân dân, dân, khinhkhinhnhân dân, sợ nhân dân; không tin cậy nhân dân: không hiểu biết nhân dân; không yêuthương nhân dân Không yêu thương và tin tưởng nhân dân là nguyên nhân của căn bệnhnguy hiểm - bệnh quan liêu, mệnh lệnh Bệnh này sẽ dẫn đến kết quả là "hỏng việc"
Người Người làm làm hết sứhết sức c để để xây xây dựng, rèn dựng, rèn luyện luyện con con người người và và quyết quyết tâm tâm đấu đấu tranh để tranh để đemđemlại độc lập, tự do, hạnh phúc cho con người Người xác định con người là mục tiêu trongđiều kiện cụ thể của từng giai đoạn cách mạng Khi đất nước còn bị nô lệ, bị áp bức thìmục tiêu hàng đầu đó là giành độc lập tự do, giải phóng dân tộc khỏi ách thống trị Khi
mà nhân dân ta đã được giải phóng, tự do thì mục đích đó là xây dựng một xã hội hạnh phúc, tiến
phúc, tiến bộ, bình đbộ, bình đẳng: Làm cẳng: Làm cho dân có ho dân có ăn, làm cho ăn, làm cho dân có mặc, dân có mặc, làm cho dlàm cho dân có chỗ ởân có chỗ ở,,làm cho dân có học hành Người nói rằng "Nếu nước độc lập mà dân không hưởng hạnh phúc tự do
phúc tự do, thì độc , thì độc lập cũng clập cũng chẳng có nghhẳng có nghĩa lý gìĩa lý gì””
Trang 91.2.2 Con người là động lực của cách mạng
Theo Theo Hồ Hồ Chí Chí Minh, Minh, con con người người là là vốn vốn quý quý nhất, nhất, là là động động lực, lực, là là nhân nhân tố tố quyết địnhquyết địnhthành công của sự nghiệp cách mạng Theo Hồ Chí Minh, Người nhấn mạnh rằng “mọiviệc đều do người làm ra”; “trong bầu trời không gì quý bằng nhân dân Trong thế giớikhông gì mạnh bằng sức mạnh đoàn kết của nhân dân” ; “ý dân là ý trời”; “dễ trăm lầnkhông dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong” Cách mạng là sự nghiệp của toànthể nhân dân, mọi cuộc cách mạng cũng lấy lợi ích, quyền lợi con người làm động lực phát triển
phát triển Nhân dân Nhân dân là những là những người sánngười sáng tạo chân g tạo chân chính ra lchính ra lịch sử thôịch sử thông qua nhng qua những hoạtững hoạtđộng thực tiễn cơ bản nhất như lao động sản xuất, đấu tranh chính trị-xã hội, sáng tạo racác giá trị văn hóa Nói đến nhân dân là nói đến lực lượng, trí tuệ, quyền hành, lòng tốt,niềm tin và đó chính là gốc rễ, động lực cách mạng
Con Con người người là là động động lực lực của của cách mạng cách mạng được được nhìn nhìn nhận trên nhận trên phạm phạm vi vi cả cả nước, tonước, toàn àn thểthểđồng bào, song trước hết là ở giai cấp công nhân và nông dân Điều này có ý nghĩa to lớntrong sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội Nhà nước mới theo tưtưởng của Hồ Chí Minh lấy công - nông - trí làm nền tảng Từ thắng lợi của Cách mạngTháng Mười Nga phải nhìn nhận và đánh giá đúng giai cấp đứng ở trung tâm của thời đạimới, đó là giai cấp công nhân Chỉ có giai cấp công nhân với những đặc điểm chung vàriêng mới lãnh đạo được dân tộc đào mồ chôn chủ nghĩa tư bản Muốn vậy giai cấp côngnhân chỉ có liên minh với giai cấp nông dân và gắn bó với dân tộc mới trở thành lựclượng hùng mạnh
Không Không phải phải mọi mọi con con người người đều đều trở trở thành thành động động lực lực mà mà phải phải là là những những con con người người đượcđượcgiác ngộ và tổ chức Họ phải có trí tuệ và bản lĩnh, văn hóa, đạo đức, được nuôi dưỡngtrên nền truyền thống lịch sử và văn hóa hàng ngàn năm của dân tộc Việt Nam Chínhtrị, văn hóa, tinh thần là động lực cơ bản trong động lực con người Con người là độnglực chỉ có thể thực hiện được khi hoạt động có tổ chức, có lãnh đạo Vì vậy, cần có sựlãnh đạo của Đảng cộng sản
Giữa Giữa con con người người - - mục mục tiêu tiêu và và con con người người - - động động lực lực có có mối mối quan quan hệ hệ biện biện chứng chứng vớivớinhau Càng chăm lo cho con người - mục tiêu tốt bao nhiêu thì sẽ tạo thành con người -
Trang 10động lực tốt bấy nhiêu Ngược lại, tăng cường được sức mạnh của con người - động lựcthì sẽ nhanh chóng đạt được mục tiêu cách mạng.
Phải kiên Phải kiên quyết khắc quyết khắc phục phục kịp kịp thời thời các các phản phản động động lực lực trong con trong con người người và và tổ tổ chức Đóchức Đó
là chủ nghĩa cá nhân Thứ vi trùng rất độc này đẻ ra hàng trăm thứ bệnh: thói quen truyềnthống lạc hậu, tàn tích xã hội cũ để lại, bảo thủ, rụt rè không dám nói, không dám làm,không dám đề ra ý kiến, tóm lại không dám đổi mới và sáng tạo
1.3 Quan điểm của Hồ Chí Minh về xây dựng con người1.3.1 Ý nghĩa của việc xây dựng con người
Xây dựng con người là yêu cầu khách quan của sự nghiệp cách mạng, vừa cấp báchvừa lâu dài, có ý nghĩa chiến lược Xây dựng con người là một trọng tâm, bộ phận hợpthành của chiến lược phát triển đất nước, có mối quan hệ chặt chẽ với nhiệm vụ xây dựng
chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội Hồ Chí Minh nêu hai quan điểm nổi bật làm sáng tỏ sựcần thiết xây dựng con người
Thứ nhất, “Vì lợi ích trăm năm thì phải “trồng người” ”
Chủ Chủ tịch tịch Hồ Hồ Chí Minh Chí Minh luôn luôn luôn luôn coi coi các vcác vấn ấn đề đề của của con con người, người, các công các công việc việc của của conconngười, sự nghiệp trồng người là mục tiêu, là mối quan tâm thường trực, là trách nhiệm vẻvang trong cuộc đời hoạt động của mình Người luôn đặt con người vào vị trí trung tâmcủa sự phát triển “Trồng người" được hiểu là một công việc lâu dài, gian khổ, đòi hỏi
tính kiên nhẫn cao trong công cuộc phổ biến văn hóa giáo dục Xây dựng con người trướchết và cơ bản dựa trên giáo dục và đào tạo Giáo dục con người trong thời cuộc cách
mạng hay trong hiện tại đều là công cuộc mang tính cấp thiết Thực chất nội dung xâydựng con người là xây dựng về mặt nhân cách, cụ thể là xây dựng một hệ thống giá trị vềđạo đức, trí tuệ, thể lực, kỹ năng, tâm hồn… làm cho con người có những phẩm chất vànăng lực mới đáp ứng được những yêu cầu của sự nghiệp cách mạng Tác phẩm "Đườngcách mạng" của Nguyễn Ái Quốc chính là minh chứng của một “cuốn sách giáo khoa”
mở đầu cho nền giáo dục cách mạng Người hướng tới việc đào tạo những con người cóđạo đức và trí tuệ, có lý tưởng và tinh thần yêu nước đúng đắn
Trang 11Đối Đối với với nền nền giáo giáo dục dục thực thực dân, dân, Người Người thẳng thẳng thắn thắn phê phê phán: phán: “Một “Một nền nền giáo giáo dục dục đồiđồi bại, xảo tr
bại, xảo trá và nguy á và nguy hiểm hơn chiểm hơn cả sự dốt náả sự dốt nát dạy cht dạy cho thanh no thanh niên yêu một iên yêu một tổ quốc khtổ quốc khôngông phải là tổ
phải là tổ quốc của mquốc của mình và đang ình và đang áp bức mìnáp bức mình, khinh rẻ h, khinh rẻ nguồn gốnguồn gốc dòng giốc dòng giống mình”ng mình” Năm 1935,
Năm 1935, trong lá thtrong lá thư thống tư thống thiết gửi chiết gửi cho Ban Phưho Ban Phương Đông ơng Đông của Quốc tcủa Quốc tế Cộng sảnế Cộng sản,, Nguyễn Ái
Nguyễn Ái Quốc từnQuốc từng viết:" Tôg viết:" Tôi thấy tuyi thấy tuyệt đối cần ệt đối cần thiết là thiết là chúng ta phchúng ta phải giúp đỡ ải giúp đỡ cáccácđồng chí của chúng ta khắc phục khó khǎn bằng cách tạo điều kiện cho các đồng chí tiếpthu những kiến thức sơ đẳng nhất mà mỗi chiến sĩ đều phải có" Người cũng nhấn mạnhrõ: “Chúng ta phải làm cho dân tộc chúng ta trở thành một dân tộc dũng cảm, yêu nước,một dân tộc xứng đáng với nước Việt Nam độc lập Tri thức là sức mạnh của mỗi conngười và của cả dân tộc Muốn tạo nên sức mạnh ấy, phải thông qua giáo dục” Hồ ChíMinh coi giáo dục có vai trò to lớn trong việc hình thành lý tưởng, củng cố lòng yêunước, phát triển nhân cách Do đó, Người rất chú trọng xây dựng con người một cáchtoàn diện
Hồ Hồ Chí Chí Minh Minh luôn luôn nhắc nhnhắc nhở ở “bồi “bồi dưỡng dưỡng cách cách mạng cho mạng cho thế thế hệ hệ đời đời sau” sau” chính chính là là côngcôngviệc “rất cần thiết”, “rất quan trọng” và phải làm đầu tiên Mục tiêu của “trồng người”cũng là vì “lợi ích trăm năm”, lợi ích cho đấu tranh cách mạng Hồ Chí Minh luôn dànhmột sự quan tâm rất lớn và nhất định cho công cuộc giáo dục đào tạo và rèn luyện conngười, trang bị cho con người đầy đủ về cả mặt tri thức và đạo đức Bởi, con người là đốitượng góp phần xây dựng nên đất nước, là mục tiêu cho sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xãhội Xây dựng con người bằng hình thức giáo dục, nâng cao dân trí là một quá trình đấutranh rất sôi động và không biết mệt mỏi Do đó, “trồng người” mang tính chiến lược,không phải ngày một ngày hai mà đòi hỏi phải trải qua lâu dài nhưng cũng rất cấp bách
“Trồng “Trồng người” người” phải phải được được tiến tiến hành hành thường thường xuyên xuyên trong trong suốt suốt tiến tiến trình trình đi đi lên lên chủchủnghĩa xã hội và phải đạt được những kết quả cụ thể trong từng giai đoạn cách mạng
Nhiệm vụ “t Nhiệm vụ “trồng ngườrồng người” phải đi” phải được tiến hược tiến hành song ành song song với nsong với nhiệm vụ phiệm vụ phát triển hát triển lựclựclượng sản xuất và quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa “Trồng người” là công việc “trămnăm”, do đó không được nóng vội, không phải làm một lúc là xong, cũng không được tùytiện đến đâu hay đến đó Việc nhận thức và giải quyết vấn đề này có ý nghĩa thường trực, bền bỉ tron
bền bỉ trong suốt cuộg suốt cuộc đời mỗi coc đời mỗi con người n người và trong svà trong suốt tiến uốt tiến trình đi lên trình đi lên chủ nghĩa chủ nghĩa xã hội.xã hội
Nó vừa là q
Nó vừa là quyền lợiuyền lợi, vừa là trá, vừa là trách nhiệm củch nhiệm của Đảng, Na Đảng, Nhà nước, các hà nước, các đoàn thể đoàn thể chính trị - chính trị - xãxãhội kết hợp với tính tích cực, chủ động của từng người
Trang 12 Thứ hai, “Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội, trước hết cần phải có những conngười xã hội chủ nghĩa”
Chủ Chủ tịch tịch Hồ Hồ Chí Minh Chí Minh quan quan niệm niệm rằng con rằng con người, người, các các nhân nhân cách cách vừa vừa là là sản sản phẩm phẩm củacủalịch sử, vừa là động lực phát triển lịch sử con người sinh ra trong xã hội Vì lẽ đó, khikiến tạo một xã hội mới, theo quan niệm của Chủ tịch Hồ Chí Minh, trước hết phải tíchcực, chủ động xây dựng những con người, những nhân cách cho xã hội đó vì mục tiêu phấn đấu cá
phấn đấu cách mạng của ch mạng của chúng ta lchúng ta là chủ nghĩa à chủ nghĩa xã hội Vì xã hội Vì vậy, "muốn vậy, "muốn xây dựng cxây dựng chủ nghĩahủ nghĩa
xã hội, trước hết cần phải có những con người xã hội chủ nghĩa" Chủ nghĩa xã hội sẽ tạo
ra những con người xã hội chủ nghĩa, con người xã hội chủ nghĩa là động lực xây dựngchủ nghĩa xã hội
“Trước hết “Trước hết cần cần phải phải có có những những con con người người xã xã hội hội chủ chủ nghĩa" được nghĩa" được hiểu hiểu là là cần cần có có nhữngnhữngcon người với những nét tiêu biểu của xã hội chủ nghĩa như lý tưởng, đạo đức, lối sống,tác phong xã hội chủ nghĩa Theo Hồ Chí Minh, chủ thể xây dựng chủ nghĩa xã hội là
“những con người mới xã hội chủ nghĩa” Đó là những con người “có tư tưởng và tác phong xã h
phong xã hội chủ ngội chủ nghĩa”, “có ý hĩa”, “có ý thức làm chthức làm chủ Nhà nướủ Nhà nước”, “thấm nc”, “thấm nhuần sâu shuần sâu sắc tinh thắc tinh thầnầntập thể xã hội chủ nghĩa và tư tưởng mình vì mọi người, mọi người vì mình”, “chăm loviệc nước như chăm lo việc nhà”, “biết tự mình lo toan, gánh vác, không ỷ lại, khôngngồi chờ, đùn đẩy công việc”; đồng thời, phải biết “thắng được chủ nghĩa cá nhân, lợimình hại người, tự do vô tổ chức, vô kỷ luật và những tính xấu khác”, bởi nó là “kẻ địchnguy hiểm của chủ nghĩa xã hội”
Không Không phải phải chờ chờ cho cho kinh kinh tế, tế, văn văn hóa hóa phát phát triển cao triển cao rồi rồi mới mới xây xây dựng dựng con con người người xãxãhội chủ nghĩa; cũng không phải xây dựng xong những con người xã hội chủ nghĩa rồimới xây dựng chủ nghĩa xã hội Điều lớn lao nhất của cách mạng xã hội chủ nghĩa là phảixây dựng được nền tảng, vật chất của chủ nghĩa xã hội Mà muốn xây dựng được nềntảng, vật chất cho chủ nghĩa xã hội, điều quan trọng nhất lại phải có những con người xãhội chủ nghĩa theo cách nói của Chủ tịch Hồ Chí Minh Việc xây dựng con người xã hộichủ nghĩa được đặt ra ngay từ đầu và phải được quan tâm trong suốt tiến trình xây dựngchủ nghĩa xã hội
Trang 13Hồ Hồ Chí Chí Minh Minh chỉ chỉ rõ: rõ: “Trong bất “Trong bất cứ cứ phong trào phong trào cách mcách mạng nạng nào, ào, tiên tiến tiên tiến là là số số ít ít và và sốsốđông là trung gian, muốn củng cố và mở rộng phong trào, cần phải nâng cao hơn nữatrình độ giác ngộ của trung gian để kéo chậm tiến” Người yêu cầu ngay từ đầu là phảixây dựng con người có những phẩm chất cơ bản như vậy thì mới làm gương lôi cuốnngười khác theo con đường xã hội chủ nghĩa Con người mới xã hội chủ nghĩa trong tư
tưởng Hồ Chí Minh không chỉ kế thừa những truyền thống tốt đẹp của dân tộc mà đồngthời phải hình thành nên những phẩm chất mới Xây dựng con người cần thiết suy xétđến mọi mặt, như kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội… mới chính là đang xây dựng chủnghĩa xã hội đích thực Chủ nghĩa xã hội có thể xây dựng thành công trên đất nước ta haykhông phụ thuộc vào việc chúng ta có phát huy tốt nguồn lực con người hay không, bởivậy vai trò xây dựng con người xã hội chủ nghĩa ngày càng được coi trọng và thể hiện rõrệt
1.3.2 Nội dung xây dựng con người
Hồ Hồ Chí Chí Minh Minh quan quan tâm tâm xây xây dựng dựng con con người người toàn toàn diện diện vừa vừa “hồng” “hồng” vừa vừa “chuyên” Đó“chuyên” Đó
là những con người có mục đích và lối sống cao đẹp, có bản lĩnh chính trị vững vàng,những con người của chủ nghĩa xã hội, có tư tưởng, tác phong và đạo đức xã hội chủnghĩa và năng lực làm chủ Xây dựng con người toàn diện với những khía cạnh chủ yếusau:
Có ý thức làm chủ, tinh thần tập thể xã hội chủ nghĩa và tư tưởng “mình vì mọingười, mọi người vì mình”
Người Người lý lý giải giải như như sau: sau: “Nhà nướ“Nhà nước c ta ta ngày ngày nay nay là là của của tất tất cả cả những những người người lao lao động.động.Vậy công nhân, nông dân, trí thức cách mạng cần nhận rõ rằng: Hiện nay nhân dân laođộng ta là những người làm chủ nước ta, chứ không phải là những người làm thuê chogiai cấp bóc lột như thời cũ nữa Chúng ta có quyền và có đủ điều kiện để tự tay mìnhxây dựng đời sống tự do, hạnh phúc cho mình Nhân dân lao động là những người chủtập thể của tất cả những của cải vật chất và văn hóa, đều bình đẳng về quyền lợi và nghĩa
vụ Bởi vậy mọi người đều phải thấm nhuần sâu sắc tư tưởng “mình vì mọi người, mọingười vì mình”
Trang 14Người Người thẳng thẳng thừng thừng phê phê phán: phán: Chủ Chủ nghĩa nghĩa cá cá nhân, nhân, lợi lợi mình mình hại hại người, người, tự tự do do vô vô tổtổchức, vô kỷ luật và những tính xấu khác là kẻ địch nguy hiểm của chủ nghĩa xã hội Từ
đó kết luận hết sức cụ thể về vai trò trách nhiệm của từng cá nhân: Đã là người chủ Nhànước thì phải chăm lo việc nước như chăm lo việc nhà Người công nhân phải yêu quýmáy móc như yêu quý con mình, người nông dân phải yêu quý trâu bò của hợp tác xã
như bản thân của mình Mọi người phải biết giữ gìn của công, phải chăm lo việc tập thểnhư chăm lo việc gia đình Đã là người chủ thì phải biết tự mình lo toan, gánh vác, không
ỷ lại, không ngồi chờ Mỗi người phải ra sức góp công, góp của để xây dựng nước nhà.Chớ nên “ăn cỗ đi trước, lội nước đi sau” Ai cũng phải là một chiến sĩ dũng cảm phấnđấu xây dựng chủ nghĩa xã hội
Người Người khẳng khẳng định: định: Cán Cán bộ bộ và và đảng đảng viên viên phải phải gạt gạt bỏ bỏ những những thái thái độ độ sai sai lầm lầm như: như: ThỏaThỏamãn với thành tích bước đầu, bảo thủ, tự mãn với những kinh nghiệm đã có, có ít nhiềutri thức thì kiêu căng, coi khinh quần chúng, hoài nghi những sáng kiến bình thường của
quần chúng; lười biếng, không tích cực học tập cái mới Chúng ta phải làm đúng lời dạycủa Lênin vĩ đại: Giữ gìn sự thống nhất của Đảng như con ngươi của mắt mình Phải hếtlòng tôn trọng tập thể, phát huy dân chủ nội bộ; tuyệt đối không được độc đoán cá nhân,
tự đặt mình cao hơn tổ chức, tự cho phép mình đứng ngoài kỷ luật Càng có công lao,càng phải khiêm tốn Chớ vì có ít nhiều công lao mà sinh bệnh công thần, kèn cựa, địa vị.Phải nhớ rằng: Mọi thành công là do sức phấn đấu, hy sinh của toàn Đảng, toàn dân,không phải của một cá nhân anh hùng nào Đối với Đảng, đối với nhân dân, chúng ta cómột nghĩa vụ vẻ vang là: Suốt đời làm người con trung thành của Đảng, người đầy tớ tận
tụy của nhân dân Sức mạnh vô địch của Đảng là ở tinh thần kỷ luật tự giác, ý thức tổchức nghiêm chỉnh của cán bộ và đảng viên Cán bộ và đảng viên càng phải nâng caotinh thần phụ trách trước Đảng và trước quần chúng, hết lòng hết sức phục vụ nhân dân.Phải yêu kính nhân dân Phải thật sự tôn trọng quyền làm chủ của nhân dân Tuyệt đốikhông được lên mặt “quan cách mạng” ra lệnh, ra oai Phải nắm vững quan điểm giaicấp, đi đúng đường lối quần chúng, thành tâm học hỏi quần chúng, kiên quyết dựa vàoquần chúng, giáo dục và phát động quần chúng tiến hành mọi chủ trương, chính sách củaĐảng và của Nhà nước Phải thật thà, ngay thẳng, không được giấu dốt, giấu khuyết
điểm, sai lầm Phải khiêm tốn, gần gũi quần chúng, không được kiêu ngạo; phải thực sựcầu thị, không được chủ quan Phải luôn luôn chăm lo đến đời sống của quần chúng Phải
Trang 15“chí công vô tư”, và có tinh thần “lo trước thiên hạ, vui sau thiên hạ” Đó là đạo đức củangười cộng sản Trái lại, đối với kẻ địch, người cộng sản phải luôn luôn tỉnh táo, giữvững lập trường, quyết không được vì hoàn cảnh hòa bình mà mất cảnh giác; phải luônluôn sẵn sàng đập tan mọi âm mưu độc ác của kẻ địch, bảo vệ những thành quả cáchmạng, bảo vệ lao động hòa bình của nhân dân Muốn đánh thắng kẻ địch bên ngoài, thìtrước hết phải đánh thắng kẻ địch bên trong là chủ nghĩa cá nhân.
Cần kiệm xây dựng đất nước, hăng hái bảo vệ Tổ quốc
Cần kiệm Cần kiệm bao bao giờ giờ cũng là cũng là hai yếu hai yếu tố tố không thể không thể tách rời, tách rời, Hồ Hồ Chủ tịch Chủ tịch lý lý giải: Nước giải: Nước tatacòn nghèo Muốn sung sướng thì phải có tinh thần tự lực cánh sinh, cần cù lao động Phải
cố gắng sản xuất Lao động là nghĩa vụ thiêng liêng, là nguồn sống, nguồn hạnh phúc củachúng ta Trong xã hội ta, không có nghề nào thấp kém, chỉ có những kẻ lười biếng, ỉ lạimới đáng xấu hổ Người nấu bếp, người quét rác cũng như thầy giáo, kỹ sư nếu làm tròn
trách nhiệm thì đều vẻ vang như nhau Ai sợ khó, sợ khổ, muốn “ngồi mát ăn bát vàng”,người đó mới là kém vì không phải là người xã hội chủ nghĩa Mỗi thứ của cải chúng talàm ra phải tốn bao nhiêu mồ hôi và sức lao động Chúng ta chỉ có thể xây dựng chủnghĩa xã hội bằng cách tăng gia sản xuất và thực hành tiết kiệm Sản xuất mà không tiếtkiệm thì khác nào gió vào nhà trống Cho nên phải biết giữ gìn của công Tham ô, lãng phí tài sả
phí tài sản của Nhà nn của Nhà nước, của tước, của tập thể, của ập thể, của nhân dân lnhân dân là hành độà hành động trộm cắpng trộm cắp, mà ai cũng, mà ai cũng phải thù g
phải thù ghét, phải hét, phải trừ bỏ Phảtrừ bỏ Phải biết quý i biết quý trọng sứtrọng sức người là c người là vốn quý nvốn quý nhất của tahất của ta Chúng ta Chúng tacần hết lòng chăm sóc sức khỏe và sử dụng hợp lý sức lao động của nhân dân ta Cán bộ
và đảng viên cần phải nâng cao tinh thần phụ trách, nêu gương “cần kiệm liêm chính”,không xâm phạm một đồng xu, hạt thóc của Nhà nước, của nhân dân; phải chống bệnhquan liêu, mệnh lệnh là nguồn gốc sinh ra tham ô, lãng phí Trong mọi công việc phảitính toán, cân nhắc cẩn thận “Thì giờ là vàng bạc” Phải kiên quyết chống thói hội họp lu
bù, mất thì
bù, mất thì giờ, hại giờ, hại sức khỏe mà sức khỏe mà không kkhông kết quả thiết quả thiết thực.ết thực
Hăng Hăng hái bhái bảo ảo vệ vệ Tổ Tổ quốc quốc là là một một trong trong những những nội nội dung dung mang mang ý ý nghĩa nghĩa sâu sâu sắc Tưsắc Tưtưởng Hồ Chí Minh về bảo vệ Tổ quốc được thể hiện qua các điều sau Thứ nhất, bảo vệ
Tổ quốc xã hội chủ nghĩa là tất yếu khách quan thể hiện ý chí quyết tâm của nhân dân ta.Tính tất yếu khách quan của sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa đượcthể hiện và khẳng định rất rõ qua nhiều lần Hồ Chí Minh khẳng định Ý chí quyết tâm
Trang 16giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc là tư tưởng xuyên suốt trong cuộc đời hoạt động của
Hồ Chí Minh Cụ thể Người đã nhấn mạnh nhiều lần với nhân dân cả nước rằng “Các vuaHùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước” Trong lời kêugọi toàn quốc kháng chiến ngày 19/12/1946, Người nói: “Chúng ta thà hy sinh tất cả chứnhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ…Hỡi đồng bào! Chúng
ta phải đứng lên! …” Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ xâm lược, Hồ Chí Minh khẳngđịnh: “Không có gì quý hơn độc lập tự do”, “Hễ còn một tên xâm lược trên đất nước ta,thì ta còn phải chiến đấu quét sạch nó đi” Trước khi đi xa trong bản di chúc Người căndặn: “Cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước có thể còn kéo dài, đồng bào ta có thể phải
hy sinh nhiều của, nhiều người Dù sao chúng ta phải quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ đếnthắng lợi hoàn toàn” Thứ hai, mục tiêu bảo vệ Tổ quốc là bảo vệ độc lập dân tộc và chủnghĩa xã hội là nghĩa vụ trách nhiệm của mọi công dân Đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh, bảo vệ Tổ q
bảo vệ Tổ quốc là sự uốc là sự gắn bó chặgắn bó chặt chẽ giữt chẽ giữa mục tiêu đa mục tiêu độc lập dân ộc lập dân tộc và chủ tộc và chủ nghĩa xã hộnghĩa xã hội,i,
là sự thống nhất giữa nội dung dân tộc, nội dung giai cấp và nội dung thời đại Trong BảnTuyên ngôn độc lập, Người khẳng định: “Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cảtinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do độc lập ấy” Khithực dân Pháp quay trở lại xâm lược nước ta, Người kêu gọi: Hễ là người Việt Nam thì phải đứng l
phải đứng lên đánh thên đánh thực dân Pháp ực dân Pháp cứu Tổ qucứu Tổ quốc Thứ baốc Thứ ba, sức mạnh , sức mạnh bảo vệ Tổ bảo vệ Tổ quốc là sứquốc là sứccmạnh tổng hợp của cả dân tộc, cả nước, kết hợp với sức mạnh thời đại Chủ tịch Hồ ChíMinh luôn nhất quán quan điểm: Phát huy sức mạnh tổng hợp trong nhiệm vụ bảo vệ Tổquốc Sức mạnh tổng hợp là sức mạnh của toàn dân tộc, toàn dân, của từng người dân,của các cấp, các ngành, từ Trung ương đến cơ sở, là sức mạnh của các nhân tố chính trị,
quân sự, kinh tế, an ninh, ngoại giao, văn hoá – xã hội, sức mạnh truyền thống với sứcmạnh hiện đại, sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại Trong sức mạnh tổng hợp đó, HồChí Minh đặc biệt coi trọng sức mạnh nhân dân, sức mạnh lòng dân Người khẳng định, phải “dựa v
phải “dựa vào lực lượào lực lượng của dânng của dân, tinh thần , tinh thần của dân”, “của dân”, “toàn dân Vtoàn dân Việt Nam chiệt Nam chỉ có mộtỉ có mộtlòng, quyết không làm nô lệ; kết hợp với sức mạnh thời đại” Thứ tư, Đảng Cộng sảnViệt Nam lãnh đạo sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Đảng ta làngười lãnh đạo và tổ chức mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam Sự nghiệp bảo vệ Tổquốc xã hội chủ nghĩa phải do Đảng lãnh đạo Chủ tịch Hồ Chí Minh nói: “Đảng và chính phủ phải l
phủ phải lãnh đạo tãnh đạo toàn dân, ra soàn dân, ra sức củng cố ức củng cố và xây dựnvà xây dựng miền Bắc tg miền Bắc tiến dần lên iến dần lên chủ nghĩchủ nghĩaa
xã hội, đồng thời tiếp tục đấu tranh để thống nhất nước nhà, trên cơ sở độc lập và dân chủ
Trang 17bằng phươ bằng phương pháp hng pháp hoà bình, góoà bình, góp phần bp phần bảo vệ công ảo vệ công cuộc hòa bcuộc hòa bình ở Á đình ở Á đông và trên ông và trên thếthếgiới” và khẳng định “Với sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng và chính phủ, với sự đoàn kếtnhất chí, lòng tin tưởng vững chắc vào tinh thần tự lực cánh sinh của mình, với sự giúp
đỡ vô tư của các nước anh em, với sự ủng hộ của nhân dân yêu chuộng hoà bình trên thếgiới nhất là nhân dân các nước Á Phi, nhân dân ta nhất định khắc được mọi khó khăn,làm tròn được mọi nhiệm vụ vẻ vang mà Đảng và chính phủ đã đề ra”
Có lòng yêu nước nồng nàn, tinh thần quốc tế trong sáng
Chủ Chủ tịch tịch Hồ Hồ Chí Minh Chí Minh đã đã nhấn nhấn mạnh mạnh rằng: “Dân rằng: “Dân ta ta có có một một lòng lòng nồng nồng nàn nàn yêu yêu nước.nước
Đó là một truyền thống quý báu của ta Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng, thìtinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt quamọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước” và "chủnghĩa dân tộc là động lực lớn của đất nước" Lòng yêu nước, tinh thần yêu nước của mỗi
người dân Việt Nam chính là nền tảng, cơ sở cho sự thống nhất để Đảng và Chủ tịch HồChí Minh tập hợp lực lượng, tạo thành sức mạnh tổng hợp của một dân tộc, đất khôngrộng, người không đông, tiềm lực kinh tế, quân sự không lớn song đã đoàn kết, đồng lòngdưới sự lãnh đạo của Đảng đấu tranh giải phóng dân tộc thoát khỏi ách nô lệ thực dân, đếquốc, giành độc lập, tự do; tiếp tục tiến hành cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp vàchống đế quốc Mỹ xâm lược, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.Lòng yêu nước, tinh thần yêu nước của mỗi người gắn liền với trách nhiệm và nghĩa vụcủa mình trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa "dângiàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh" Càng khó khăn, thử thách, truyềnthống yêu nước, tinh thần yêu nước của mỗi người dân Việt Nam được hun đúc từ baođời, trở thành sức mạnh Việt Nam, biểu tượng Việt Nam càng được tiếp tục khơi dậymạnh mẽ, tỏa sáng trên tinh thần: “Yêu nước thì việc gì có lợi cho nhân dân, dù khó mấycũng phải ra sức làm cho kỳ được Điều gì có hại cho nhân dân, dù khó mấy cũng phải rasức trừ cho kỳ hết”, để luôn chủ động, quyết tâm bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền,thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc; bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế
độ xã hội chủ nghĩa Để đất nước vững bước trên hành trình đã chọn và nhất là để pháthuy tinh thần yêu nước của mỗi cá nhân, mỗi tập thể, cấp ủy, chính quyền và các ban,ngành chức năng cùng cả hệ thống chính trị cần nâng cao nhận thức của cán bộ, đảngviên và các tầng lớp nhân dân về lòng yêu nước, về lý tưởng cách mạng và sự kiên định
Trang 18mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; cụ thể hóa thành các chính sách và các phong trào
phong trào thi đua ythi đua yêu nước cụ êu nước cụ thể, thiếthể, thiết thực.t thực
Theo Theo Người, Người, tinh tinh thần thần quốc quốc tế tế trong trong sáng sáng chính chính là là tinh tinh thần thần đoàn đoàn kết kết với với các dân các dân tộctộc
bị áp bức,
bị áp bức, với nhân dvới nhân dân lao độnân lao động các nước tg các nước trong cuộc rong cuộc đấu tranh gđấu tranh giải phóniải phóng con ngườg con ngườiikhỏi ách áp bức, bóc lột Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn: “Giúp bạn là tự giúpmình” Người cho rằng giúp đỡ một dân tộc khác bảo vệ độc lập tự do của họ cũng chính
là bảo vệ lợi ích của đất nước mình Ðây chính là một bước phát triển mới trong tư tưởng
Hồ Chí Minh về đoàn kết quốc tế Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng chủ nghĩa quốc tế vôsản gắn liền với chủ nghĩa yêu nước Người đã nhấn mạnh: "Tinh thần yêu nước và tinhthần quốc tế liên hệ khăng khít với nhau Vì lẽ đó, ta vừa ra sức kháng chiến, vừa thamgia phong trào ủng hộ hòa bình thế giới" Nếu tinh thần yêu nước không chân chính vàtinh thần quốc tế không trong sáng có thể dẫn đến chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi hoặc chủnghĩa bành trướng bá quyền, kỳ thị chủng tộc "
Có Có thể thể nói, nói, tinh tinh thần thần quốc quốc tế tế trong trong sáng sáng trong đtrong đạo ạo đức đức Hồ Hồ Chí Chí Minh Minh bắt bắt nguồn nguồn từ từ tìnhtìnhthương yêu đối với con người; vì mục tiêu giải phóng các dân tộc bị áp bức, giải phónggiai cấp, giải phóng con người, mang lại tự do và bình đẳng thật sự cho con người Từchủ nghĩa quốc tế trong sáng đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đặt nền móng và xây dựngnên tình đoàn kết quốc tế rộng lớn của nhân dân Việt Nam với các dân tộc trên thế giới,góp phần vào những thắng lợi to lớn của nhân dân Việt Nam và nhân dân thế giới
Có phương pháp làm việc khoa học, phong cách quần chúng, dân chủ, nêu gương
Phong Phong cách cách quần quần chúng, chúng, dân dân chủ, chủ, nêu nêu gương gương trong trong tư tư tưởng tưởng và và tấm tấm gương gương đạo đạo đứcđức
Hồ Chí Minh thể hiện xuyên suốt mọi hành động trong cả cuộc đời vì nhân dân của vịlãnh tụ vĩ đại kính yêu của cách mạng Việt Nam và của dân tộc Việt Nam
Phong cách quần chúng Phong Phong cách cách quần quần chúng chúng trong trong tư tư tưởng tưởng Hồ Hồ Chí Chí Minh Minh bắt bắt nguồn nguồn từ từ sự sự thấm thấm nhuần nhuần sâusâusắc quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin: quần chúng là người sáng tạo ra lịch sử, cáchmạng là sự nghiệp của quần chúng Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn có lòng tin vô tận đối vớiquần chúng Người luôn luôn chăm lo tăng cường mối liên hệ với quần chúng, coi đó lànguồn sức mạnh tạo nên mọi thắng lợi của sự nghiệp cách mạng Phong cách quần chúng
Trang 19trong tư tưởng Hồ Chí Minh thể hiện bằng phong cách sâu sát quần chúng, vì lợi ích củaquần chúng, đi đúng đường lối quần chúng, lắng nghe ý kiến của quần chúng, của nhữngngười chiến sĩ cộng sản suốt đời phấn đấu cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phónggiai cấp và giải phóng con người.
Trước Trước hết,hết, Chủ tịch Hồ Chí Minh yêu cầu cán bộ, đảng viên gần dân, thấu hiểu tâm Chủ tịch Hồ Chí Minh yêu cầu cán bộ, đảng viên gần dân, thấu hiểu tâm
tư, nguyện vọng của nhân dân và bản thân Người luôn là tấm gương sáng về phong cáchgần dân Sự gần gũi đó được thể hiện ngay từ phút đầu tiên Người ra mắt quốc dân Khivừa đọc một đoạn Tuyên ngôn Độc lập, Người đã dừng lại hỏi: “Tôi nói đồng bào nghe
rõ không?” Chỉ là một câu hỏi thôi, một câu hỏi bình dị, tự nhiên mà thực sự đã làm xúcđộng trái tim hàng chục triệu đồng bào toàn quốc! “Cả muôn triệu một lời đáp: Có! NhưTrường Sơn say gió Biển Đông” Đó là một điển hình mẫu mực về mối quan hệ gần gũi,thân thiết hiếm có giữa lãnh tụ với quần chúng, ngay ở những giây phút lịch sử trangtrọng nhất
Hai là Hai là, Hồ Chí Minh yêu cầu mọi cán bộ, đảng viên phải đi đúng đường lối quần, Hồ Chí Minh yêu cầu mọi cán bộ, đảng viên phải đi đúng đường lối quầnchúng, đồng thời bản thân Người nêu cao tấm gương về lòng yêu mến và tin tưởng hếtmực vào khả năng và sức mạnh của nhân dân Bác nói: “Nước lấy dân làm gốc”, “Gốc cóvững cây mới bền, Xây lầu thắng lợi trên nền nhân dân” Bác thường xuyên căn dặn các
tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên phải coi trọng mối liên hệ chặt chẽ với quần chúng, và phải thể hi
phải thể hiện tinh tện tinh thần phụ thần phụ trách trước nrách trước nhân dân Chhân dân Chính phong ính phong cách đi đúcách đi đúng đường ng đường lốilốiquần chúng của Người có sức hút kỳ lạ, làm cho quần chúng đến với Người không chút engại, bình dị, tự nhiên Tác phong ấy làm cho lãnh tụ và quần chúng dễ dàng hoà nhập
với nhau trong sự đồng cảm sâu sắc nhất Nhờ vậy, mọi người có thể nói hết những suynghĩ, trăn trở của mình, còn Người thì lắng nghe để có thể hiểu được nhịp đập của cuộcsống chung quanh Phong cách quần chúng không chỉ là phong cách cần thiết của cán bộ,đảng viên trong quan hệ với dân, mà còn cần thiết trong quan hệ của cấp trên với cấpdưới, của cán bộ lãnh đạo với cán bộ, đảng viên bình thường Đối với người lãnh đạo cấptrên, hiểu dân và hiểu cấp dưới đều có tầm quan trọng đặc biệt Hiểu dân là để hiểu cấpdưới được chính xác hơn, hiểu cấp dưới là để hiểu dân được đầy đủ hơn Càng hiểu dân
và càng hiểu cấp dưới, người lãnh đạo càng hiểu chính mình và càng rút ra được nhữngđiều bổ ích để bổ sung cho chủ trương, chính sách đã được đề ra Chủ tịch Hồ Chí Minhkhẳng định: “Trong bầu trời, không gì quý bằng nhân dân Trong thế giới, không gì mạnh
Trang 20bằng lực lư bằng lực lượng đoàn ợng đoàn kết của nhkết của nhân dân Tân dân Trong xã hộrong xã hội không ci không có gì tốt đó gì tốt đẹp, vẻ vanẹp, vẻ vang bằngg bằng phục vụ cho
phục vụ cho lợi ích clợi ích của nhân dâủa nhân dân” Vì vậyn” Vì vậy, “việc gì c, “việc gì có lợi cho ó lợi cho dân phải hdân phải hết sức làm, vết sức làm, việciệc
gì có hại cho dân phải hết sức tránh” Muốn được dân yêu, muốn được lòng dân, trướchết phải yêu dân, kính dân, phải thân dân, gần dân để hiểu dân
Ba Ba là,là, cán bộ, đảng viên phải biết phấn đấu, hy sinh vì lợi ích của tập thể, lợi ích của cán bộ, đảng viên phải biết phấn đấu, hy sinh vì lợi ích của tập thể, lợi ích củanhân dân Bác nói: “Bao nhiêu cách tổ chức và cách làm việc, đều vì lợi ích của quầnchúng Vì vậy, cách tổ chức và cách làm việc nào không phù hợp với quần chúng thì ta phải có ga
phải có gan đề nghị ln đề nghị lên cấp trên đên cấp trên để bỏ đi hể bỏ đi hoặc sửa lạioặc sửa lại ” ”
Bốn Bốn làlà, Chủ tịch Hồ Chí Minh thường yêu cầu cán bộ, đảng viên phải “từ nơi quần, Chủ tịch Hồ Chí Minh thường yêu cầu cán bộ, đảng viên phải “từ nơi quầnchúng ra, trở lại nơi quần chúng” Người đã nhiều lần phê phán tệ xa rời quần chúng, lênmặt “làm quan cách mạng”, “quan nhân dân”, không thấy mình là đầy tớ, người học tròcủa nhân dân Bác đã nêu ra một quan điểm rất rõ: Không phải cứ viết lên trán hai chữ
“cộng sản” thì đương nhiên sẽ được mọi người quý trọng Quần chúng nhân dân chỉ quýtrọng những người có đức, có tài, hết lòng phụng sự nhân dân Phải yêu dân, kính dân thìdân mới dành sự yêu kính cho mình Điều này có ý nghĩa rất quan trọng đối với cán bộ,đảng viên trong giai đoạn hiện nay Làm cho dân kính, dân yêu, dân tin, dân phục là vấn
đề thuộc về lòng người Nếu cứ ỷ vào quyền lực chỉ có thể làm cho người ta sợ, ngại, xalánh và khinh ghét chứ không thể giành được sự tin yêu, kính phục của người khác Nhândân từ già đến trẻ thuộc mọi tầng lớp, dân tộc, mọi thế hệ đều gọi Chủ tịch Hồ Chí Minh bằng hai ti
bằng hai tiếng: Bác Hồếng: Bác Hồ Bác đến vớ Bác đến với mọi ngưi mọi người một cách ời một cách rất tự nhirất tự nhiên và bìnên và bình dị Mọih dị Mọinghi thức đối với Người đều trở thành không cần thiết
Phong cách dân chủ
Hồ Hồ Chí Chí Minh Minh yêu yêu cầu cầu mỗi mỗi cán cán bộ, bộ, đảng đảng viên viên phải phải đặt đặt mình mình trong trong tập tập thể, lắng thể, lắng nghe ýnghe ýkiến của tập thể, phát huy sức mạnh của tập thể, nhận trách nhiệm cá nhân và hoàn thànhtốt nhiệm vụ được tập thể giao phó và tuyệt đối tuân thủ nguyên tắc tập trung dân chủ,tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách
Trước Trước hết hết , theo Hồ Chí Minh, mọi cán bộ, đảng viên phải gắn bó với tập thể, tôn, theo Hồ Chí Minh, mọi cán bộ, đảng viên phải gắn bó với tập thể, tôntrọng tập thể, đặt mình trong tập thể, lắng nghe ý kiến của tập thể, đồng thời tinh thần ấycũng thấm sâu vào suy nghĩ và hành động của Người Hồ Chí Minh không bao giờ đặtmình cao hơn tổ chức, ở ngoài sự kiểm tra, giám sát của tổ chức, mà luôn tranh thủ sự
Trang 21bàn bạc với bàn bạc với tập thể Bộ tập thể Bộ Chính trị TChính trị Trung ươnrung ương Đảng, Chg Đảng, Chính phủ vính phủ và Quốc hộià Quốc hội, khi cần t, khi cần thiết,hiết,triệu tập cả Hội nghị chính trị đặc biệt - một hình thức Diên Hồng của thời đại mới, đểxin ý kiến các đại biểu quốc dân.
Thứ Thứ hai,hai, là phải mở rộng dân chủ để phát huy sức mạnh của tập thể Người thường là phải mở rộng dân chủ để phát huy sức mạnh của tập thể Người thườngnói: “Đề ra công việc, đề ra nghị quyết, không khó, vấn đề là thực hiện nó Ai thực hiện?
- Tập thể, quần chúng” Vì vậy, có dân chủ, bàn bạc tập thể mới cùng thông suốt, nhất trí,mới cùng quyết tâm thực hiện, tránh được "trống đánh xuôi, kèn thổi ngược" Sở dĩ xảy
ra mất đoàn kết vì người đứng đầu ở nơi đó còn chuyên quyền, độc đoán, áp đặt chủquan, trong hội nghị thì mọi người miễn cưỡng đồng tình, sau hội nghị, nếu đã khôngthông thì sẽ không quyết tâm thực hiện Vì vậy, Người yêu cầu: "Phải thật sự mở rộngdân chủ để tất cả đảng viên bày tỏ hết ý kiến của mình" "Có dân chủ thì mới làm cho cán
bộ và quần
bộ và quần chúng đề chúng đề ra sáng kira sáng kiến"; "thực hành ến"; "thực hành dân chủ ldân chủ là cái chìa kà cái chìa khóa vạn nhóa vạn năng có thểăng có thểgiải quyết mọi khó khăn" Bản thân Người là tấm gương mẫu mực về thực hành dân chủ
Thứ Thứ ba,ba, là nhận trách nhiệm cá nhân, hoàn thành tốt nhiệm vụ được tập thể giao phó là nhận trách nhiệm cá nhân, hoàn thành tốt nhiệm vụ được tập thể giao phó
và tuyệt đối tuân thủ nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách
Là người đứng đầu Đảng cầm quyền, đứng đầu Nhà nước, nhưng Hồ Chí Minh thườngxuyên có phong cách làm việc tập thể và dân chủ Người giải thích: "Tập thể lãnh đạo làdân chủ Cá nhân phụ trách, tức là tập trung Tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách tức làdân chủ tập trung" Tác phong tập thể - dân chủ của Bác luôn luôn tạo ra được không khílàm việc hoạt bát, phấn khởi, hăng hái và đầy sáng tạo Cương vị lãnh đạo càng cao, thìcàng đòi hỏi phải có tác phong tập thể - dân chủ thật sự, chứ không phải hình thức Bởi vì
mọi sự giả tạo đều làm suy yếu, thậm chí phá vỡ tập thể Mọi thói hình thức chủ nghĩa,sớm muộn, sẽ làm xói mòn, thậm chí triệt tiêu dân chủ Nhiều lần, Người đã phê bìnhcách lãnh đạo của một số cán bộ không dân chủ, do đó mà người có ý kiến không dámnói, người muốn phê bình không dám phê bình, làm cho cấp trên, cấp dưới cách biệtnhau, quần chúng với Đảng xa rời nhau, không còn hăng hái, không còn sáng kiến trongkhi làm việc
Từ Từ thực thực hành hành dân dân chủ chủ cho cho nhân nhân dân dân đến đến thực thực hành hành dân dân chủ chủ trong trong Đảng, Đảng, trong trong cơcơquan, tổ chức, phong cách dân chủ của Bác Hồ là sự thể hiện nhất quán của tư tưởng đạođức vì dân, vì nước, như Người từng khẳng định 5 điểm đạo đức mà người đảng viên