ĐÔI VỚI NGƯỜI BỆNH TRĨ
2. Tập th ể dục phòng bệnh trĩ
B à i tậ p 1: Có thể tập mọi lúc mọi nơi, khi nằm, ngồi hoặc đứng. Thả lỏng cơ bắp toàn thân, tập trung tinh thần về vùng bụng dưới. Hít vào từ từ, khép và ép chặt hai bên mông, đùi lại với nhau, lưỡi cong đưa lên áp vào hàm trên. Cùng lúc co th ắ t và thót vùng hậu môn lại như khi nhịn đại tiện. Nín thở và giữ nguyên tư thê này trong vài giây rồi từ từ thở ra, thả lỏng cơ vùng hậu môn về bình thường, lưởi đưa xuôhg. Làm khoảng 20 đến 30 lần, mỗi ngày tập 2-3 lần.
B à i tậ p 2\ Tập khi đi bộ. Thẳng người, hàm khép hờ, hai tay buông thõng tự nhiên, bàn tay nắm hồ, tập trung ý nghi vào vùng
đan điền (vùng bụng dưói gần xương mu, là vùng tập trung khí của cơ thể). Các ngón chân cong gập bám chặt m ặt đất. Vừa thót hậu môn vừa đi bộ
từng bước nhẹ nhàng,
đều. Đi trong tư như
khoảng
thở bộ th ế vậy 3-5
í
phút. Sau đó giãn hậu môn vê như cũ, thả lỏng các ngón chân, đi bộ đều khoảng 1-2 phút lại tiếp tục vừa đi bộ vừa thót hậu môn như trên. Mỗi lần tập khoảng 30 phút, ngày 1-2 lần. Bài tập này còn tô"t cho những người bị các chứng tiểu tiện không tự chủ, rò hậu môn, sa trực tràng.
B à i tậ p 3: Đứng thẳng, hai chân dạng rộng bằng vai, các ngón chân bám chặt mặt đất, hai tay buông xuôi, bàn tay nắm hờ. Từ từ uôn cong gôl như xuông tấn, lưng thẳng.
Miệng khép, đưa lưỡi xát vòng quanh vòm miệng trên - dưối. Khi nước bọt tiết đầy miệng, hít sâu nhẹ nhàng, lưỡi đặt lên hàm trên, nuổt từ từ, đồng thòi thót hậu môn lại, nín thở giữ tư th ế đó vài giây. Thở ra, thư
191
giãn đề chuẩn bị lần tiếp theo. Làm như vậy khoảng 20 lần, kết thúc bài tập nên đi bách bộ trong 30 phút. Mỗi ngày tập hai lần. Bài tập này còn có tác dụng tăng cường, kích thích tiêu hóa, làm cho ăn uô"ng ngon miệng hơn.
B ài tậ p 4: Nằm ngửa trên giường, hai chân duỗi thẳng, khép vào nhau, hai tay xuôi dọc theo thân mình. Mắt nhắm hò tập trung ý nghĩ vê vùng đan điền. Hít vào từ từ đồng thòi thót hậu môn, xiết chặt hai bàn tay, cắn chặt hai hàm răng, cpng gập hết cỡ các ngón chân lên phía đầu. Giữ tư thê này khoảng 3-5 giây, thỏ ra từ từ thả lỏng toàn bộ cơ bắp. Làm khoảng 5 đến 10 phút. Mỗi ngày tập 2-3 lần.
Về nguyên lý các bài tập trên gần giông nhau, có thể tùy theo điều kiện thòi gian và môi trường sinh hoạt của mình mà chọn bài tập thích hỢp. Cũng có thế xen kẽ những tư th ế tập khác nhau để nâng cao hiệu quả. c ầ n tiến hành bài tập thường xuyên kiên trì mới có hiệu quả.
B à i tậ p 5. Bài thể dục này giúp táng cường sức khỏe, hỗ trỢ cho điều trị bệnh trĩ và có thể thực hành vào bất cứ lúc nào trong ngày.
Tư thế.
Đứng thẳng, ngực ưỡn, 2 bàn chân rộng bằng 2 vai, các đầu ngón chân co lại, bấm vào m ặt đất, lưỡi co lại, chạm vào chân răng cửa hàm trên, miệng ngậm, răng cửa hàm trên và hàm dưới chạm vào nhau, m ắt nhắm hoặc mỏ, hướng vào 1 điểm nào đó trước mặt, tư tưởng tập trung trên đỉnh đầu, đầu lơ lửng, miệng không hoạt động, bụng mềm, lưng thẳng.
Các thao tác:
ểT:
A
1. Hai
cánh tay duỗi _ thẳng theo vai,
ngón tay xòe thẳng, lòng bàn tay quay về phía sau.
2. Bụng dưối hóp lại, lưng thẳng, bụng trên co lên, cổ lỏng, đầu miệng trong trạng thái bình thường.
3. Các đầu ngón chân bám trên m ặt đất, gót chân sát đất, bắp chân và đùi thẳng và căng cơ.
4. Hai m ắt chọn 1 điểm đằng xa để nhìn, không nghĩ ngợi lung tung, chỉ chú ý vào ngón
1 9 3
chân bám đất chắc, đùi lên gân chắc, lỗ đít thóp lại và nhẩm đếm.
5. Dùng sức vẩy 2 tay về phía sau cùng lúc rồi để tay trở lại phía trước theo quán tính (tuyệt đối không dùng sức). Chân vẫn lên gân, hậu môn co lên, không lòi.
6. Vẩy tay tăng dần từ 300 - 400 - 500 - 600 cái 1 lần. Ngày tập 3 lần khoảng 30 phút.
7. Phải có quyết tâm tập đều đặn, lần vẩy tay dần dần tăng lên, không miễn cưỡng (vì dục tốc bất đạt) nhưng cũng không tùy tiện tập bữa nhiều, bữa ít, hoặc nghỉ tập. Tập đến khi khỏi bệnh mới thôi. Nếu duy trì thường xuyên được càng tốt cho sức khỏe.
L ư u ý: Không nên tập các bài thể dục khi trĩ đang bị chảy máu, nhiễm trùng búi trĩ, nhiễm trùng vùng hậu môn trực tràng hoặc đang trong giai đoạn đầu sau cắt, th ắ t trĩ.
3. Tập th ể dục có th ể làm bệnh trĩ nặng hơn
Thể dục rấ t có lợi cho sức khỏe nhưng điều này không luôn luôn đúng trong mọi trường hỢp, mọi đối tượng. Vối bệnh nhân trĩ, có những bài tập càng luyện, bệnh càng nặng thêm.
N â n g và tậ p tạ Nâng tạ
và các bài tập tạ có thể khiến cho khôi trĩ lọt ra ngoàiằ
mà bạn
không thể kiểm soát.
Bởi, khi tập tạ, chúng ta thường phải gồng bụng và nín thở, khiến áp lực ổ bụng táng đột biến, n h ất là khi bạn muôn thử sức với những khôi tạ nặng 80-100kg. Sự gia tăng áp lực ổ bụng làm tăng lực đẩy xuông hậu môn, vỊ trí búi trĩ. Vì vậy, không có gì khó hiểu nếu búi trĩ thò ra ngoài khi bạn bị trĩ ngoại độ 3. Sự tăng áp lực ổ bụng đã được xác nhận là yếu tô"
góp phần gây ra trĩ.
Nếu bạn đang bị trĩ tốt nhất nên loại bộ môn này khỏi danh sách các môn thể thao của bạn. Nếu vẫn muốn tập tạ, bạn chỉ nên chọn tạ có khôi lượng không quá 1/3 khôi lượng của cơ thể. Không tập trong tư th ế ngồi hoặc đứng, mà nên tập trong tư thế nằm ngửa để giảm tải các tác động xấu đến tình trạng bệnh.
195
C h ạ y n h a n h
Những môn th ể thao phải vận động nhiều và chạy nhanh như m arathon, đá bóng có tác dụng rèn cho cơ chân co nhanh hơn, m ạnh hơn, cơ thể dẻọ dai hơn. v ề m ặt lý thuyết thì nó có lợi cho bệnh trĩ và đánh tan sự ứ trệ máu ở búi tĩnh mạch làm giãn tĩnh mạch không bị giãn thêm . Nhưng trên thực tế, lợi ích không bù lại cái hại mà nó gây ra. Bởi, để chạy được nhanh chúng ta cần căng cứng cơ bụng, lấy hơi và giữ một áp lực cô" định trong bụng. Áp lực này có thể tăng lên gấp 2 -3 lần so vói thông thường. Áp lực này thực sự là
một thử thách đốì với bệnh nhân trĩ. Hơn th ế nữa, tốíc độ trong chạy nhanh làm cọ xát hậu môn gây đau rát.
Vì vậy, thay vì tập chạy nhanh, đi bộ sẽ phù hỢp hơn với bạn.
T ập c ơ b ụ n g
Nếu như vói các bạn nữ, đương cong là
196
một tiêu chí đẹp thì đốì với nam giới 6 múi cơ bụng là một tiêu chuẩn “vàng”. Để tăng hiệu quả tập, một sô" người không chỉ thực hiện động tác gập bụng đơn thuần mà còn “đeo”
một quả tạ nặng 5kg vào vai, ngực, cổ để cơ bụng nổi m ạnh hơn.
Tuy nhiên, khi gập xuống, cơ thể ỏ trong tư th ế nhịn hơi, áp lực sẽ dồn toàn bộ vào khung chậu,
trực tràng.
Điều này
không chỉ làm tăng áp lực ổ bụng mà còn làm cho máu kém lưu thông, khiến bệnh
nặng hơn. Tập cơ bụng
T h iề n và y o g a
Về cơ bản, ngồi thiền và yoga giúp trấn an th ần kinh; đặc biệt tốt cho những ngưòi có dạng biểu hiện của kích thích th ần kinh như stress, tăng huyết áp, hoảng sỢ, hưng cảm, lo lắng. Nó cũng giúp hoạt hóa hệ th ần kinh phó
1 9 7
giao cảm nên tô"t cho các bệnh như đái tháo đường, rôl loạn tiêu hóa, trấ n an tinh thần.
Tuy nhiên, để hai hình thức luyện tập này phát huy tác dụng phải tập đủ bài' và thời gian khá dài, thường thì phải tập hàng giờ.
Cũng chính vì điều này mà thiền và yoga trỏ thành bài tập không phù hỢp cho người bệnh trĩ hoặc có dấu hiệu bị trĩ.
Ngồi lâu khiến cho máu phần hậu môn lưu thông chậm, máu gần như bị ứ lại, tuần hoàn rấ t chậm, khiến tĩnh mạch bị giãn thêm, khiến bệnh càng nặng hơn. Vì vậy, thay vì thay vì tập ngồi thiền, bệnh nhân trĩ chỉ nên đứng dậy, cử động chân nhẹ nhàngi. bạn sẽ thấy hậu môn đỡ bị tức nặng.
MỤC LỤC
* L ờ i N h à x u ấ t b ả n...5
P h ầ n I. KHÁI N IỆM CH U N G... 7
/. B ệ n h T r ĩ là g ì ?...7
II. T r iệ u c h ứ n g c ù a b ệ n h tr i...9
III. N g u y ê n n h â n g á y b ệ n h...15
rv. Đ iề u tr ị...19
V. N g ă n c h ặ n c á c y ế u tố th u ậ n lợi
p h á t s in h b ệ n h tr ĩ: ..2 0
P h ầ n II. CÁCH PHÂN LO Ạ I T R Ĩ... 22
CÁC LOẠI TRĨ VÀ CÁCH NHẬN BIẾT... 22
T rí n ộ i ...25
P h à n b iệ t c á c lo ạ i tr i n ộ i...25
Đ iề u trị b ệ n h tr ĩ n ộ i...2 9
T ri n g o ạ ỉ...29
C á c h ìn h th á i v à đ ặ c đ i ể m tr ĩ n g o ạ i th ư ờ n g
g ặ p :... 29
Đ ặ c đ i ể m c ủ a tr i n g o ạ i:...31
Đ iề u trị b ệ n h tr ĩ n g o ạ i...3 4
T rí h ỗ n h Ợ p ...35
199
CÁC BIẾN CHỨNG THƯỜNG GẶP
ở BỆNH TRĨ...39
T ắ c m ạ c h tr ĩ...3 9
N g h ẹ t...4 0
N h iễ m k h u ẩ n...41
P h ư ơ n g p h á p p h ò n g tr á n h c á c b iế n c h ứ n g
c ủ a b ệ n h t r ĩ . . . 4 2 MỘT SỐ BỆNH DỂ GÂY NHẦM LẪN VỚI BỆN TRĨ...43
N ứ t k ẽ h ậ u m ô n...4 3
N g ứ a h ậ u m ô n...4 4
P o ly p trự c t r à n g... 47
Á p - x e h ậ u m ô n...4 8
R ò h ậ u m ô n... ,...53
P h ầ n i n . PH Ư Ơ N G PH Á P PH Ò N G VÀ Đ IỀ U T R Ị BỆN H T R Í ... 5 6 BỆNH TRĨ: HlỂU ĐÚNG MỚI ĐlỀU TRỊ HIỆU QUẢ... 56
A í c ũ n g có t h ể b ị t r ĩ !...5 6 “C h ữ a tr ĩ th ự c r a k h ô n g k h ó ! ’'... 57
B ệ n h trĩ - c h ữ a c à n g s ớ m c à n g t ố t...5 8 LỜI KHUYÊN KHI BỊ BỆNH TRĨ... 63
VÀI NGUYÊN NHÂN DẪN ĐẾN giớitrẻ DẾ MẮC BỆNH TRĨ... 68
BỆNH TRĨ ở TRẺ EM... 71
BỆNH TRĨ ở PHỤ Nữ c ó THAI... 79
K h í m a n g b ầ u k h ô n g n ê n c h ủ q u a n
với b ệ n h t r ĩ...7 9