Tổng mặt bằng xây dựng bao gồm mặt bằng khu đất được cấp và các mặt bằng lân cận khác mà trên đó bố trí các công trình sẽ được xây dựng và các cần trục,máy móc ,thiết bị xây dựng,các công trình phụ trợ,các xưởng sản xuất,các kho bãi,nhà ở và nhà làm việc ,hệ thống đường giao thông, hệ thống cung cấp điện, hệ thống cấp thoát nước… Được gọi chung là các ‘công trình tạm”, dùng để phục vụ cho quá trình xây dưng và đời sống con người trên công trường
I.KHÁI NIỆM CHUNG THIẾT KẾ TỔNG MẶT BẰNG XÂY DỰNG
Trong phạm vi hẹp có thể xem tổng mặt bằng xây dựng đồng nhất với công trường xây dựng, là nơi diễn ra toàn bộ quá trình xây dựng.
Trong một phạm vi rộng phải xem tổng mặt bằng xây dựng như một “ hệ thống sản xuất” bao gồm các cơ sở vật chất kỹ thuật, các nguyên liệu, vật liệu, các phương tiện và con người trong một không gian và thời gian nhất định, nhằm thực hiện một quá trình sản xuất xây dựng, kể cả trước, trong và sau thời gian thi công xây lắp.
Với quan điểm mới như vậy, tổng mặt bằng xây dựng đã được mở rộng kể cả không gian và thời gian, đồng thời cũng mở ra nhiều lĩnh vực mới, cần phải được nghiên cứu và thiết kế như quy hoạch và kiến trúc, công nghệ và tổ chức, kinh tế và xã hội, con người và thiên nhiên, sản xuất và môi trường.
Trên thực tế các công trường xây dựng hoạt động như một cơ sở sản xuất, nó cũng phải phù hợp với các quy luật kinh tế chung. Việc nghiên cứu và thiết kế tổng mặt bằng xây dựng hợp lý, là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết.
II. NỘI DUNG THIẾT KẾ TỔNG MẶT BẰNG XÂY DỰNG
Đối với các công trình xây dựng lớn, thời gian kéo dài, phải thiết kế các tổng mặt bằng xây dựng và thi công. Thông thường chỉ cần thiết kế xây dựng cho giai đoạn thi công chính, đó là giai đoạn xây dựng phần kết cấu công trình hay còn gọi là xây dựng phân thân và phần mái.
-Tổng quát nội dung thiết kế tổng mặt bằng xây dựng bao gồm những vấn đề sau:
- Xác định vị trí cụ thể các công trình đã được quy hoạch trên khu đất được cấp xây dựng để xây dựng.
-Bố trí cần trục, máy móc, thiết bị xây dựng.
-Thiết kế hệ thống giao thông phục vụ cho công trường.
-Thiết kế các kho bãi vật liệu, cấu kiện.
-Thiết kế cơ sở cung cấp nguyên vật liệu xây dựng.
-Thiết kế các xưởng sản xuất và phụ trợ.
-Thiết kế nhà tạm trên công trường.
-Thiết kế mạng lưới cấp thoát nước cho công trường.
-Thiết kế mạng lưới cấp điện.
-Thiết kế hệ thống an toàn -bảo vệ và vệ sinh môi trường
SVTH: NGUYỄN THANH NHÀN CHƯƠNG 5: TỔNG MẶT BẰNG- AN TOAN LAO ĐỘNG 140 - Công trình xây dựng tại quận 3 là một quận trung tâm thành phố,trên khu đất có diện tích 56 x 94 m được phân ranh giới với các công trình xung quanh bằng tường rào cao 2m.
- Công trình xây dựng có dạng hình chữ nhật ở giữa khu đất việc định vị các mốc trục chính được xác định theo 2 phương vuông góc với nhau:
- Phương ngang được xác định bằng các chữ cái từ A-F, - Phương dọc được xác định bằng các chữ số từ 1-14.
- Trục dọc theo chiều dọc công trình được kí hiệu bằng các chữ cái A-A, B- B…
- Trục ngang theo chiều ngang công trình được kí hiệu bằng các chữ số 1-1,2- 2,3-3 …
- Tọa độ được xác định từ tọa độ gốc của thành phố được định vị bằng máy thủy bình và máy kinh vĩ,
-Điểm dóng được dùng để cố định các trục ngoài thực địa được đóng bằng các cọc bê tông sơn màu đỏvà được bố trí ở tại các điểm không bị phá hoại bởi quá trình xây dựng.
-Xác định cốt nhà tầng một là cốt ±0.00. trên công trường chuẩn độ cao được vạch bằng các dấu sơn có độ cao +1.0m được vạch lên các cọc mốc bằng bê tông được xây dựng ở công trường.
- Toàn bộ các điểm dóng của các trục chính, trục cơ bản,trục dọc, trục ngang được cố định trên giá định vị bằng cách căng các dây thép 1 li, bằng đóng đinh và vạch sơn.
2. Bố trí cần trục và các máy móc thiết bị xây dựng a) Boỏ trớ caàn truùc
- Cần trục được sử dụng cho công trình là loại cần trục tháp cố định một chỗ.
- Cần trục tháp dùng thi công có mã hiệu NT-421 (C5) có chiều cao làm việc h= 43.3m và bán kính làm việc R= 42m .Vị trí của cần trục được đặt cách trục F một đoạn 4m và nằm giữa 2 trục 7-8 , tại vị trí này cần trục có cánh tay cần bao quát toàn bộ mặt bằng thi công.
-Trong phạm vi làm việc của cầứn trục đuợc phõn định cỏch căng dõy và biển báo và nội quy khu vực nguy hiểm cấm người không có phận sự qua lại.
b) Bố trí thăng tải
- Được bố trí cùng chiều với cần trục gồm vận thăng chở người và chở vật lieọu
c) Máy trộn Bê tông , trộn vữa và máy bơm bê tông
- Trong giai đoạn thi công móng các trạm trộn bê tông được bố trí di động theo sơ đồ đổ bê tông móng.
- Giai đoạn phần thân trạm trộân được bố trí tại khu vực riêng trên mặt bằng công trường và nằm trong bán kính làm việc của cần trục trong giai đoạn này máy trộn chủ yếu phục vụ cho công tác hoàn thiện là xây và tô.
SVTH: NGUYỄN THANH NHÀN CHƯƠNG 5: TỔNG MẶT BẰNG- AN TOAN LAO ĐỘNG 141 trường bằng xe bồn, thi công cột vận chuyển bê tông được sử dụng bằng cần trục trong công tác đổ bê tông sàn sử dụng máy bơm bê tông, vị trí của máy được đặt đối diện với cần trục song song trục A thuận lợi cho việc thao tác nối, lắp ống bao toàn bộ sàn.
-Các loại xe phục vụ trên công trường theo từng giai đoạn và tùy theo biện pháp thi công phải được bố trí sao cho hợp lý.
3. Heọ thoỏng giao thoõng
-Công trình được xây dựng trong thành phố nên hệ thống giao thông được sử dụng ở đây là mạng lưới đường bộ.
- Hệ thống giao thông ngoài công trường từ nơi cung cấp nguyên vật liệu,thiết bị máy móc… đến công trường nằm chung trong mạng lưới đường Quốc gia, nên do Nhà nước đảm nhiệm.
- Hệ thống giao thông trong công trường được thiết kế ở đây không chỉ phục vụ cho công tác thi công mà còn sử dụng làm đường giao thông chính cho công trình sau khi hoàn thành, đường được chạy xung quanh công trình có chiều rộng 6.5m có 1 lối vào và 1 lối ra có các góc cua đủ cho xe lớn bẻ cua, mặt đường được trải nhựa tạm để phục vụ thi công sau khi hoàn thành công trình mặt đường sẽ được trải nhựa lại vì trong quá trình thi công có các loại xe chở vật liệu có trọng tải lớn ra vào làm hư hại mặt đường.
4. Thiết kế kho bãi và các cơ sở cung cấp vật liệu xây dựng
- Các bãi vật liệu :Trong giai đoạn làm móng, cổ cột các bãi Đá, cát được tập trung tại các vị trí đặt máy trộn bê tông thuận tiên cho việc di chuyển trên công trường.
Giai đoạn phần thân các bãi đá, cát được tập trung tại trạm trộn, bãi gạch được bố trí trên mặt bằng nằm trong phạm vi hoạt động của cần trục và vận thăng.
- Các kho vật liệu :chứa các loại vật liệu cần bảo quản như xi măng, sắt thép, gỗ, cốppha được bố trí thành các kho tạm riêng biệt nằm xung quanh khu vực thi công và dọc theo đường giao thông, các kho được chế tạo là các khung sắt tháo lắp đơn giản mái lợp và bao che bằng tôn.
- Vật liệu chở đến công trường do nhà cung cấp giao tận chân công trình.
5. Nhà tạm trên công trường
- Nhà tạm trên công trường bao gồm các nhà phục vụ cho việc phục vụ cho việc điều hành sản xuất, như nhà hành chính, nhà ban chỉ huy công trường, phòng kỹ thuật…và các nhà phục vụ cho đời sống của người xây dựng như:nhà nghỉ giữa ca, khu ăn, khu nhà ở, bệnh xá..
- ở đây công trình xây dựng trong thành phố, công nhân sáng đi chiều về nên không bố trí nhu cầu ăn ở tại công trường, chỉ bố trí chỗ nghỉ trưa và nhà căn tin, nhà y tế phục vụ cho công nhân và ban chỉ huy,
- Ban chỉ huy công trường được đặt nơi thông thoáng có thể bao quát toàn bộ công trường.
SVTH: NGUYỄN THANH NHÀN CHƯƠNG 5: TỔNG MẶT BẰNG- AN TOAN LAO ĐỘNG 142 trong coõng vieọc .
6. Thiết kế mạng lưới cấp –thoát nước
- Nước được sử dụng cho công trường được lấy từ mạng lưới cấp nước thành phố chỉ cần tính toán đường cấp nước riêng cho từng bộ phận và xây thêm bể chứa nước dự trữ và phải đủ lượng nước yêu cầu theo thời gian xây dựng.
- Hệ thống thoát nước sử dụng chung với hệ thống thoát nước thành phố . 7. Thiết kế mạng lưới cấp điện cho công trường
- Công trường xây dựng ở quận 3 do đó nguồn điện chính sử dụng cho công trường được cấp từ mạng điện Quốc gia, vì công trình sử dụng các thiết bị dùng điện có công suất lớn và để nguồn điện ổn định cần lắp đặt 1 trạm biến thế riêng, đường dây sử dụng là đường cáp có vỏ bọc cách điện tốt tránh cháy,chập trong qúa trình sử dụng, tại trạm biến thế phải có biển báo đầy đủ. Bên cạnh đó công trường còn trang bị thêm một máy phát điện riêng phòng khi có sự cố mất điện.
8. Thiết kế hệ thống bạo vệ –an toàn lao động và vệ sinh môi trường
- Do đặc điểm của công trường xây dựng là sản xuất ở ngoài trời, chiếm không gian lớn, thời gian xây dựng lâu dài, với nhiều máy móc thiết bị, nhà xưởng, nhiều loại nguyên vật liệu và có nhiều người, nhiều tổ chức tham gia xây dựng. Vì vậy phải thiết kế hệ thống an toàn – bảo vệ và vệ sinh môi trường phải đáp ứng các nhieọm vuù sau:
- Xây dựng hệ thống hàng rào bao quanh công trình và phòng thường trực bảo vệ tại các lối vào và ra.
- Khoanh vùng các khu vực nguy hiểm, có rào chắn, căng dây, biển báo cấm người qua lại như với cần trục tháp, trạm biến thế …
- Xây dựng lưới chắn rác, hệ thống lan can an toàn cho người khi thi công treân cao.
- An toàn về điện, về chống sét cho cần trục tháp.
- Thiết kế các đèn báo hiệu cho cần trục, đèn chiếu sáng, đèn pha bảo vệ công trường…
-Thiết kế hệ thống phòng chống cháy, nổ và cứu hỏa như mạng lưới nước cứu hỏa, vòi cứu hỏa và các thiết bị cứu hỏa: thang, câu liêm, xô, bình xịt, ở nơi quy ủũnh.
- Xây dựng bãi thu gom phế thải, rác thải, có kế hoạch chuyên chở và đổ rác đến nơi quy định vào cuối giờ làm việc hàng ngày.
- Thiết kế một trạm y tế cấp cứu gần nơi làm việc . III. TỔ CHỨC THI CÔNG
Công tác mặt bằng và xây dựng cơ sở hạ tầng phải được tiến hành trước công tác xây dựng, công tác thi công công trình chính để đảm bảo đưa công trình vào sử dụng đồng bộ.
Việc tổ chức thi công được tiến hành theo 3 công đoạn sau:
SVTH: NGUYỄN THANH NHÀN CHƯƠNG 5: TỔNG MẶT BẰNG- AN TOAN LAO ĐỘNG 143
Giai đoạn thi công chính.
Giai đoạn hoàn thiện.
a.Giai đoạn chuẩn bị
Gồm những công việc sau : -Cải thiện dọn dẹp khu đất.
-Làm hàng rào tạm thời.
-Xây dựng các nhà cửa tạm thời phục vụ thi công ( ban chỉ huy công trình, kho vật liệu, các xưởng phụ trợ, sân bãi xe, căn tin, trạm y tế, nhà vệ sinh…).
-Lắp đặt mạng lưới cung cấp điện, nước, chiếu sáng ngoài trời.
-Thi công các hệ thống rãnh tiêu nước tạm thời, các hố ga trung gian.
- Đặt mốc để xác định vị trí tim nhà, tim cột, xác định các cao trình quan trọng và gởi các cao độ phục vụ cho công tác thi công và kiểm tra.
b. Giai đoạn Thi công chính
- Thi công đào đất bằng máy đào, vận chuyển đất ra khỏi công trường.
- Thi công bê tông cốt thép phần đài cọc.
- Thi công bê tông thép cột, các bể nước kỹ thuật và sinh hoạt.
- Thi công bê tông cốt thép dầm sàn.
- Thi công công tác xây tường.
- Thi công lắp ghép khung cửa.
- Thi công các đường ống ngầm.
- Thi coõng heọ thoỏng choỏng seựt cho coõng trỡnh.
c. Giai đoạn Hoàn thiện
- Thi công chống thấm sàn nhà,tường khu vệ sinh.
- Lắp đặt mạng điện nước.
- Tô tường,trần.
- Lát gạch nền công trình.
- Lắp đặt thiết bị vệ sinh.
- Sơn nước trong và ngoài công trình.
-Trang trí nội thất.
- Thi công đường xá, cây xanh.
- Vận hành thử và nghiệm thu trước khi bàn giao.