ĐẤU TRANH CHO MỘT THẾ GIỚI HOÀ BÌNH
I. Tìm hiểu yếu tố miêu
- Yêu cầu: Viết ra bảng nhóm nội dung câu hỏi - Phân công:
Tổ 1
? Nhắc lại k/n văn bản TM?
Tổ 2
? Đặc điểm chủ yếu của văn bản TM?
Tổ 3
? Các phương pháp TM.) Đáp án mong muốn
*Nhóm 1:
Là kiểu vb thông dụng trong mọi lĩnh vực của đời sống nhằm cung cấp tri thức khách quan về đặc điểm, t/c, nguyên nhân...của các hiện tượng, sự vật trong tự nhiên, xã hội bằng phương thức trình bày, giới thiệu, giải thích...
67
*Nhóm 2:
- Tri thức khách quan, hữu ích, chính xác.
- Trình bày chính xác, rõ ràng.
*Nhóm 3
Phân tích phân loại, nêu ví dụ, liệt kê, số liệu, so sánh
minh
+ HS đọc văn bản
? Nhan đề của VB có ý nghĩa gì?
- Nhấn mạnh vai trò của cây chuối trong đời sống vật chất và tinh thần của người Việt Nam từ xưa đến nay, thái độ đúng đắn của con người trong việc nuôi trồng, chăm sóc, sử dụng có hiệu quả giá trị của cây chuối
? Nêu đối tượng thuyết minh của VB?
- Cây chuối Việt Nam.
? Bố cục của văn bản?
+ Đoạn 1: Từ đầu-> con đàn cháu lũ.
+ Đoạn 2: Người phụ nữ -> ngày nay.
+ Đoạn 3: Còn lại
1.Phân tích ngữ liệu SGK/24
Văn bản: "Cây chuối trong đời sống Việt Nam”
+ Nhan đề của VB :
- Vai trò của cây chuối trong đời sống vật chất và tinh thần của người Việt Nam từ xưa đến nay.
-Thái độ đúng đắn của con người đối với cây chuối + Đối tượng: Cây chuối Việt Nam
+ Bố cục : 3 đoạn Thảo luận nhóm
- Thời gian: 5 phút
- Yêu cầu: Viết ra bảng nhóm nội dung câu trả lời đại diện trình bày
Phân công Tổ 1+2:
? Văn bản TM những đặc điểm gì của cây chuối?
- TM những đặc điểm tiêu biểu của cây chuối : Nơi
Tìm các câu văn trong bài thuyết minh về đặc điểm tiêu biểu của cây chuối Việt Nam?
Nhóm 3: ? Chỉ ra những câu văn có yếu tố miêu tả về cây chuối trong VB?
*Đáp án mong muốn Nhóm 1+2
- Hầu như ở nông thôn nhà nào cũng trồng chuối . - Cây chuối rất ưa nước ... bạt ngàn vô tận
- Người phụ nữ nào ...từ gốc đến hoa quả - Quả chuối là một món ăn ngon .
- Nào chuối hương... hương thơm hấp dẫn mỗi cây chuối đều cho một buồng chuối
- Có buồng chuối trăm quả nghìn quả . - Quả chuối chín ... da dẻ mịn màng - Nến chuối chín... bữa ăn hàng ngày - Chuối xanh nấu ... không thay thế được .
- Người ta có thể ... trên mâm ngũ quả chuối thờ ...
dùng nguyên nải .
- ngày lễ tết ...thờ chuối chín Nhóm 3
+ Tả thân cây chuối: Thân chuối mềm vươn lên như những trụ cột nhẵn bóng ...
+ Tả vòm tán lá: Toả ra vòm tán lá xanh mướt che rợp từ vườn tược đến núi rừng
+ Tả chuối trứng cuốc : Vỏ chuối có những vệt lốm đốm như vỏ trứng quốc.
+ Tả cách ăn chuối: Chuối xanh có vị chát, để sống cắt lát ăn cặp với thịt lợn luộc...hay ăn gỏi.
trồng, đặc điểm sống, các loại chuối, buồng chuối, quả chuối.
- Câu văn có yếu tố miêu tả :
+Thân chuối mềm vươn lên như những trụ cột nhẵn bóng
+Toả ra vòm tán lá xanh mướt.
+ Khi chín vỏ chuối có những vệt lốm đốm như vỏ trứng cuốc.
+Cách ăn chuối xanh...
? Tác dụng của yếu tố miêu tả trên?
- Tác dụng : Gợi hình ảnh cụ thể, nổi bật, ấn tượng để thuyết minh về cây chuối đc sinh động và hấp dẫn hơn
? V/b đã cung cấp đầy đủ tri thức về cây chuối chưa?
Nếu chưa thì em cần bổ sung những gì ?
+ Các loại chuối: chuối tây, chuối hột, chuối lá...
+ Cấu tạo của chuối:
- Thân chuối: Gồm nhiều lớp bẹ xếp lại với nhau - Lá chuối: Gồm lávà cuống
- Hoa chuối: Màu hồng có nhiều bẹ - Gốc: có củ và rễ
+ Công dụng của chuối.
=> Tác dụng : Gợi hình ảnh cụ thể, nổi bật, ấn tượng để thuyết minh về cây chuối đc sinh động và hấp dẫn hơn.
? Làm bài tập 1/26:
( Thảo luận cặp đôi)
- Thân cây chuối có hình dáng thẳng tròn như cây cột trụ mọng nước, mịn màng.( tròn mát rượi, mọng nước, gồm nhiều lớp bẹ có cuống lá.
- Lá chuối tươi xanh rờn phơi mình dưới nắng, Thỉnh thoảng vẫy lên phần phật như gọi mời ai đó
- Lá chuối khô: khi giá lá chuối ngả màu vàng rồi quắt lại ngả màu đất, dọc lá rủ xuống quanh thân dùng gói bánh gai dễ bóc lại thơm.
- Nõn chuối xanh non cuốn tròn như một phong thư còn kín chưa được mở ra.
- Bắp chuối hình thuỷ lôi màu tím là một món nộm tuyệt ngon ( Bắp chuối màu phớt hồng đung đưa như một búp lửa của thiên nhiên kỳ diệu)
- Quả chuối cong cong như hai bàn tay với những ngón tay khum lại.
? Yếu tố miêu tả có phải là y/tố cơ bản và quan trọng nhất trong văn bản TM không ? Vì sao ?
- Yếu tố MT là cần thiết nhưng chỉ đóng vai trò phụ trợ cho việc giới thiệu nhằm gợi lên hình ảnh cụ thể của đối tượng cần TM
- Vì nếu lạm dụng MT sẽ làm lu mờ nội dung tri thức thuyết minh trong bài.
? Như vậy khi đưa yếu tố miêu tả vào VBTM, nó có tác dụng và vai trò gì?
HS đọc ghi nhớ
+ Yếu tố miêu tả đóng vai trò phụ trợ cho việc giới thiệu nhằm gợi lên hình ảnh cụ thể của đối tượng cần TM.
2. Ghi nhớ:(SGK/25) HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
- Mục tiêu: Học sinh vận dụng những kiến thức mới đã học ở phần hình thành kiến thức vào các tình huống cụ thể thông qua hệ thống bài tập
- Phương pháp, kĩ thuật: Trả lời nhanh, KT khăn phủ bàn - Thời gian: 10’
- Đọc bài tập số 2 và nêu yêu cầu của bài tập số 2.
- Chỉ ra các yếu tố miêu tả trong đoạn văn và nêu vai trò, tác dụng của các yếu tố miêu tả ?
- PP:
GV tổ chức hoạt động nhóm- KT khăn phủ bàn (chia lớp 3 nhóm-thảo luận , ghi ý kiến, tổng hợp -> Đại diện nhóm trình bày)
III. Luyện tập
Bài tập 2( SGK- Tr 26) + Chén (tách) uống trà:
Tách là loại chén của Tây, nó có tai. Chén của ta không có tai
+ Cách uống trà: khi mời
GV: Cùng h/s chữa bài tập
Khi thuyết minh về cái chén tác giả còn giới thiệu cả cách uống trà- đó là nét đẹp văn hóa trong nghệ thuật thưởng thức trà chúng ta cần rèn, giữ gìn nét đẹp đó.( kĩ năng sống)
ai uống trà thì bưng hai tay mà mời. Có uống cũng nâng hai tay xoa xoa rồi mới uống, mà uống rất nóng.
- Vai trò:
- Tác dụng:
* GV đưa ra 1 trong 2 BT sau:
Bài tập bổ sung 1: GV gợi ý: Khi viết lại các đoạn văn cho sinh động hơn, có thể bổ sung những từ ngữ tượng hình, tượng thanh, gợi cảm, vào những câu văn đã có. Cũng có thể viết lại cả câu với sự vận dụng các phép tu từ.
Chiếu hình ảnh lăng Bác, Khuê văn Các( phần chuẩn bị của học sinh)
Đoạn văn tham khảo:
Sách ngữ văn nâng cao ( trang23)
Bài tập BS 2: Sử dụng yếu tố miêu tả kết hợp các pp thuyết minh để hoàn thành một đoạn văn thuyết minh trên cơ sở triển khai câu chủ đề sau:
“Cây tre đc sử dụng nhiều trong đời sống sinh hoạt hàng ngày của người Việt Nam.”
Bài tập bổ sung 1:
Nhận xét về pp TM của 2 đoạn văn sau. Viết lại cho sinh động hơn bằng cách thêm các từ ngữ hoặc các câu văn miêu tả.
a. Lăng Bác Hồ thật đẹp.
Hai bên là những hàng tre.
Ngôi lăng ở chính giữa, cao to. Hai bên là hai dãy lề đài thấp hơn. Vỉa hè rộng và thoáng. Cửa vào lăng rộng mở đón khách.
b. Sau tấm cổng lớn là con đường rộng dẫn vào khu trung tâm. Cuối con đường này là Khuê Văn các.
Bước ra khỏi đây sẽ thấy hai dãy bia đặt trong hai dãy nhà bia.
HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
- Mục tiêu: Hệ thống những kiến thức đã học và luyện tập - Phương pháp: Vấn đáp
- Thời gian: 3’
?Viết một đoạn văn thuyết minh về cây phượng, trong đó có ít nhất hai câu có yếu tố miêu tả
HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI, SÁNG TẠO
- Mục tiêu: HS vận dụng những kiến thức đã học và luyện tập để tìm tòi trong thực tế
- Thời gian: 5’
- Cách thức tiến hành: Giao bài về nhà
? Ở địa phương em có tổ chức các trò chơi dân gian không? Hãy miêu tả một vài trò chơi DG ( Chiếu một vài trò chơi dân gian mà học sinh chuẩn bị giờ trước để HS quan sát)
- Làm bài tập bổ sung: Giả sử phải viết bài văn TM về cây phượng, em dự định sẽ sử dụng yếu tố miêu tả vào những chi tiết nào? Hãy thể hiện rõ trong dàn ý bài viết của em. Với mỗi chi tiết đó, hãy viết một câu văn miêu tả.
4. Hướng dẫn học ở nhà và chuẩn bị cho bài sau(3’)
* Hướng dẫn học ở nhà - Học thuộc ghi nhớ.
-Hoàn chỉnh các bài tập.
* Hướng dẫn chuẩn bị cho bài sau:
Chuẩn bị cho bài sau: "Luyện tập...trong văn bản thuyết minh"
+ Đề bài "Con trâu ở làng quê Việt Nam"
Đọc bài , xây dựng dàn bài, Xác định những yếu tố miêu tả sẽ đưa vào bài thuyết minh
Ngày soạn: 28/08/201 Tiết theo PPCT:10
Tiết chủ đề: 4 Chủ đề: : KIỂU VĂN BẢN THUYẾT MINH
Tập làm văn: