LUYỆN TẬP TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ
II. Hướng dẫn luyện tập
Bài tập số1( SGK-59) Tóm tắt văn bản chiếc lá cuối cùng ( từ 15 đến 20 dòng)
Bài tập số 2 ( SGK-59) Tóm tắt một câu chuyện xảy ra trong cuộc sống?
HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
- Mục tiêu: Hệ thống những kiến thức đã học và luyện tập - Phương pháp: Vấn đáp
- Kĩ thuật: Trả lời nhanh, KT khăn phủ bàn - Thời gian: 3’
? Sự cần thiết phải tóm tắt văn bản tự sự ?
A.Để dễ ghi nhớ nội dung văn bản
B.Để giới thiệu cho mọi người nghe nội dung văn bản C.Giúp người đọc người nghe nắm nội dung văn bản D.Thể hiện trình độ sâu rộng nội dung văn bản.
? Những yêu cầu khi tóm tắt văn bản tự sự?
+ Văn bản tóm tắt phải đảm bảo ngắn gọn, phù hợp với mục đích sử dụng.
+ Các sự việc chính trong truyện được tóm tắt phải được tổ chức thành một chỉnh thể thống nhất, dễ theo dõi, trung thành với cốt truyện.
+ Ngôn ngữ văn bản tóm tắt cần cô đọng với từ ngữ có tính khái quát, câu văn có khả năng bao quát nhiều sự kiện.
HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI, SÁNG TẠO
- Mục tiêu: tìm tòi, mở rộng thêm những gì đã được học, dần hình thành nhu cầu học tập suốt đời.
- Phương pháp: thảo luận nhóm
- Kĩ thuật: hỏi và trả lời, trình bày một phút, chia nhóm, giao nhiệm vụ - Phương tiện: Phiếu học tập
- Thời gian:
? Tóm tắt một tác phẩm vừa đọc với mục đích: Giới thiệu cho bạn bè cùng biết.
4 Hướng dẫn học bài và chuẩn bị bài sau:
+ Học thuộc nội dung bài học, hoàn thành các bài tập.
+ Rút gọn hoặc mở rộng một văn bản tóm tắt theo mục đích sử dụng.
* Chuẩn bị bài mới: soạn bài: Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh: tìm hiểu giai đoạn lịch sử giai đoạn nhà Lê -Trịnh. Tìm hiểu TP " Đêm hội long trì: Sự sa đọa, thú ăn chơi hưởng lạc, sự tàn ác của chúa Trịnh, Sự lộng hành của Đặng Lân- Em Đặng Thị Huệ( vợ chúa Trịnh)
Soạn 18/9/2019
Tuần 5 - Tiết 21
Đọc thêm: CHUYỆN CŨ TRONG PHỦ CHÚA TRỊNH ( Trích: “Vũ Trung tuỳ bút”)
Phạm Đình Hổ
A. Mục tiêu bài dạy:
1 Kiến thức:
+ Sơ giản về thể văn tùy bút thời trung đại.
+ Cuộc sống xa hoa của vua chúa, sự nhũng nhiễu của bọn quan lại thời Lê-Trịnh + Những đặc điểm nghệ thuật của một văn bản viết theo thể loại tùy bút thời kì trung đại ở "Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh"
2 Kỹ năng:
+ Đọc- hiểu một văn bản tùy bút thời trung đại.
+ Tự tìm hiểu một số địa danh, chức sắc, nghi lễ thời Lê-Trịnh.
3 Thái độ:
+ Giáo dục học sinh lòng căm ghét thói xa hoa, sự nhũng nhiễu.
B. Chuẩn bị:
* Giáo viên: + Đọc tham khảo “Các triều đại phong kiến VN” về chúa Trịnh Sâm + Tích hợp tác phẩm “Thượng kinh kí sự” của Lê Hữu Trác
* Học sinh: Đọc và tóm tắt kỹ văn bản.
C. Phương pháp:
+ Đàm thoại, Phân tích, giảng bình, thảo luận nhóm, kể chuyện + Học theo nhóm, trình bày một phút, xử lí thông tin,
D. Tiến trình giờ dạy
1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số
Ngày giảng Lớp Sĩ số
2. Kiểm tra bài cũ: kiểm tra 15 phút
1. Văn bản "Chuyện người con gái Nam Xương nằm trong tác phẩm nào? Tác giả là
ai?(1 điểm)
2. Trình bày ý nghĩa của văn bản Chuyện Người con gái Nam Xương?(1 điểm)
3. Qua lời của nhân vật Vũ Nương trong cuộc chia tay với chồng em suy nghĩ gì về tình cảm của nàng với chồng?(3điểm)
4.Viết đoạn văn ngắn từ 7-10 câu trình bày suy nghĩ của em về chi tiết cái bóng trong
" Chuyện người con gái Nam Xương"- Nguyễn Dữ?(5điểm)
* Đáp án:
Câu Nội dung Điểm
Câu 1 - Văn bản " Chuyện người con gái Nam Xương " nằm trong tác phẩm "Truyền kì Mạn Lục
0.5
- Tác giả: Nguyễn Dữ 0.5
Câu 2 Trình bày ý nghĩa của văn bản: Với quan niệm cho rằng hạnh phúc khi đã tan vỡ không thể hàn gắn được, truyện phê phán thói ghen tuông mù quáng và ngợi ca vẻ đẹp truyền thống của người phụ nữ Việt Nam.
Câu 3:
Qua lời của nhân vật Vũ Nương trong cuộc chia tay với chồng em suy nghĩ gì về tình cảm của nàng với chồng:
- VN ân cần, quan tâm đến chồng: rót chén rượu đầy tiễn chồng 1 - NN lo lắng, cảm thông, mong chồng nơi chiến trận tránh được
hiểm nguy, không mong vinh hoa phú quý chỉ mong chồng trở về bình an." Chàng đi chuyến này thiếp chẳng dám mong đeo ấn phong hầu, mặc áo gấm trở về quê cũ.."
1
- VN thủy chung, yêu thương chồng tha thiết" thổn thức tâm tình, thương người đất thú.."
1 Câu 5: Suy nghĩ của em về chi tiết cái bóng:
-
? Vũ Nương trong Chuyện người con gái Nam Xương là nhân vật như thế nào? Hãy phân tích?
+ Người phụ nữ đảm đang, tháo vát, hiếu thảo, thuỷ chung, chu đáo, tận tình, hết lòng vun đắp cho cuộc sống gia đình và rất mực yêu thương con. ( dẫn chứng)
+ Là nạn nhân của chế độ nam quyền độc đoán và thô bạo-> khiến người phụ nữ tiết hạnh như Vũ Nương phải chết oan nghiệt.
? Nghệ thuật của "Chuyện người con gái Nam Xương?
- Khai thác vốn văn học dân gian.
- Sáng tạo về nhân vật, sáng tạo trong cách kể chuyện, sử dụng yếu tố truyền kỳ.
- Sáng tạo nên một kết thúc tác phẩm không mòn sáo.
3. Bài mới:
HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG:(Trải nghiệm)
- Mục tiêu: tạo hứng thú, tâm thế cho học sinh; tạo tình huống/vấn đề học tập nhằm huy động kiến thức, kinh nghiệm hiện có của học sinh và nhu cầu tìm hiểu kiến thức mới liên quan đến tình huống/vấn đề học tập
- Phương pháp, kĩ thuật:
- Thời gian
Cùng viết về những năm tháng cuối cùng của triều đình Lê- Trịnh, cùng phê phán sự xa hoa hưởng lạc của Chúa, sự tham nhũng, lộng hành thối nát của đám quan lại thừa cơ đục nước béo cò, nếu “ Hoàng Lê nhất thống chí” chọn thể loại tiểu thuyết lịch sử, Lê Hữu Trác chọn thể kí sự ( Thượng kinh kí sự) thì Phạm Đình Hổ chọn thể tuỳ bút với cốt truyện đơn giản, kết cấu bố cục tự do tuỳ theo cảm xúc mà ghi chép những điều mắt thấy tai nghe. “ Chuyện cũ trong phủ Chúa Trịnh” là một trong 88 mẩu chuyện nhỏ mà tác giả tuỳ theo ngọn bút viết trong mưa một cách tự nhiên, thoải mái, chân thực xen những lời bình chú ngắn gọn. Chúng ta cùng tìm hiểu nội dung của văn bản này trong giờ học hôm nay.
HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
- Mục tiêu: Trang bị cho học sinh những kiến thức mới liên quan đến tình huống/ vấn đề nêu ra ở hoạt động khởi động
- Phương pháp, kĩ thuật: Tổ chức các hoạt động tìm hiểu và phân tích ngữ liệu, thảo luận nhóm, báo cáo kết quả, thảo luận cặp đôi
- Thời gian:
? Hãy nêu vài nét cơ bản mà em biết về tác giả?
Giáo viên nhấn mạnh:
Phạm Đình Hổ là một nho sĩ sống trong thời chế độ phong kiến đã khủng hoảng trầm trọng nên có tư tưởng muốn ẩn cư và sáng tác những tác phẩm văn chương khảo cứu về nhiều lĩnh vực.
Ông đã để lại nhiều công trình biên soạn khảo cứu có giá trị thuộc đủ các lĩnh vực: Văn học, triết học, lịch sử, địa lí... bằng chữ Hán. Là bạn thơ rất thân của nữ sĩ Hồ Xuân Hương, cũng từng có mặt trong nhiều bài thơ của bà.
? “ Chuyện cũ trong phủ Chúa Trịnh” trích từ tác phẩm nào ? Em hiểu gì về tác phẩm này ?
+ "Vũ trung tuỳ bút" là tập tuỳ bút đặc sắc được viết khoảng đầu thời Nguyễn, đề cập đến nhiều vấn đề của đời sống như nghi lễ, phong tục, tập quán, những sự việc xảy ra trong đời sống, những nghiên cứu về địa lí, lịch sử, xã hội.
* Giáo viên bổ sung: Vũ trung tuỳ bút là một tác phẩm văn xuôi ghi lại một cách sinh động, hấp dẫn
A.Giới thiệu chung:
1. Tác giả:
+ Phạm Đình Hổ (1768–
1839) tục gọi Chiêu Hổ-Quê Hải Dương.
+ Là một nho sĩ mang tâm sự bất đắc chí vì không gặp thời.
+ Để lại một số lượng sáng tác rất đồ sộ, vừa có ý nghĩa văn học vừa có ý nghĩa xã hội
2. Tác phẩm :
+ "Vũ trung tuỳ bút" (SGK- )
+ “Chuyện cũ...Trịnh” là một trong những áng văn xuôi giàu chất hiện thực.Ghi chép
hiện thực đen tối của lịch sử nước ta thời đó, cung cấp những kiến thức về văn hoá truyền thống ( Lối chữ viết, cách uống chè, Khoa cử, Cuộc bình văn trong nhà Giám...), về phong tục
(Lễ đội mũ, Hôn lễ, Lễ tế giao, Phong tục...) Tác phẩm không chỉ có giá trị văn chương đặc sắc mà còn cung cấp những tàu liệu quý về lịch sử, địa lí, xã hội học.
+“ Chuyện cũ....Trịnh” ghi chép về cusống và sinh hoạt ở phủ Chúa thời Thịnh vương Trịnh Sâm ( 1742 – 1782 ), một vị chúa nổi tiếng thông minh quyết đoán và kiêu căng xa xỉ, càng về cuối đời càng bỏ bê triều chính, đắm chìm trong xa hoa hưởng lạc cùng Tuyên phi Đặng Thị Huệ.
* Giáo viên nêu yêu cầu đọc: Giọng bình thản, chậm rãi, hơi buồn, hàm ý phê phán kín đáo.
* Giáo viên đọc mẫu, học sinh đọc -> Giáo viên nhận xét.
* Giáo viên gọi học sinh đọc kĩ các chú thích trong SGK, lưu ý các chú thích 2,3,5,7,8,12,13.
* Giáo viên bổ sung thêm:
+ Hoạn quan: Còn gọi là thái giám- những viên quan vốn là đàn ông bị thiến, hoạn, giúp việc Hoàng Hậu và các phi tần của Vua trong cung.
+ Cung giám: Nơi ở và làm việc của các hoạn quan.
? Văn bản này được viết theo thể loại gì ?
? Em hiểu thể văn tuỳ bút là như thế nào ?
+ Tuỳ bút: Một loại bút kí thuộc thể loại tự sự nhưng cốt truyện đơn giản (thậm chí không có chuyện), kết cấu tự do, tả người, kể việc và trình bày cảm xúc ấn tượng của người viết.