I. GIỚI THIỆU MÔN LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ
4. Một số dạng bài cơ bản và những phương pháp dạy học
PHẦN B: NỘI DUNG
IV. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
- Dạng bài tổng kết, ôn tập:
Mỗi một dạng bài đều có những phương pháp dạy học đặc
trưng riêng. Điều này xuất phát từ nội dung kiến thức và hình thức trình bày. Do đó, giáo viên phải biết lựa chọn những
phương pháp dạy học cho phù hợp với nội dung của bài.
Chẳng hạn:
+ Đối với dạng bài về cơ cấu tổ chức bộ máy nhà nước, tình hình kinh tế - văn hoá – xã hội:
Phần Lịch sử:
4. Một số dạng bài cơ bản và những phương pháp dạy học đặc trưng:
PHẦN B: NỘI DUNG
IV. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
Giáo viên nên sắp xếp từng mảng kiến thức thành những vấn đề rồi tổ chức cho học sinh tự tìm hiểu, tự phát hiện vấn đề thông qua phương pháp vấn đáp- tìm tòi, thảo luận nhóm. Với dạng bài này cần áp dụng tối đa phương
pháp sử dụng đồ dùng dạy học. Mặt khác, việc miêu tả, giải thích, phân tích của giáo viên đóng vai trò chủ yếu
Phần Lịch sử:
4. Một số dạng bài cơ bản và những phương pháp dạy học đặc trưng:
PHẦN B: NỘI DUNG
IV. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
Ví dụ: Dạy bài Nước Văn Lang: ở hoạt động hai học sinh phải mô tả sơ lược về tổ chức xã hội thời Hùng Vương, vì vậy giáo viên sử dụng chủ yếu phương pháp cho học sinh đọc tài liệu( SGK) nghiên cứu, tìm tòi kiến thức để điền vào sơ đồ
tầng lớp xã hội sao cho phù hợp như bảng sau:
Phần Lịch sử:
4. Một số dạng bài cơ bản và những phương pháp dạy học đặc trưng:
PHẦN B: NỘI DUNG
IV. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
Phần Lịch sử:
4. Một số dạng bài cơ bản và những phương pháp dạy học đặc trưng:
Vua
Lạc hầu, Lạc tướng Lạc dân
Nô tì
Sau đó giáo viên mô tả, phân tích, giải thích để học sinh nắm chắc được tổ chức xã hội thời Hùng Vương
PHẦN B: NỘI DUNG
IV. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
+ Đối với dạng bài về khởi nghĩa,chiến tranh: Phương pháp chủ đạo là kể chuyện, miêu tả, tường thuật kết hợp với đồ dùng trực quan để tái hiện diễn biến của cuộc khởi nghĩa hay trận đánh...
Ví dụ : Dạy bài “ Khởi nghĩa Hai Bà Trưng”
Phần Lịch sử:
4. Một số dạng bài cơ bản và những phương pháp dạy học đặc trưng:
PHẦN B: NỘI DUNG
IV. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
Mục đích là học sinh tường thuật được trên lược đồ diễn biến cuộc khởi nghĩa
Giáo viên cho học sinh sử dụng lược đồ đồng thời dựa vào tài liệu,(SGK) để trình bày lại( thuật lại) diễn biến chính của cuộc khởi nghĩa. Sau khi học sinh thuật lại trên lược đồ, giáo viên dùng phương pháp vừa thuật vừa tả để chốt lại kiến thức chính một cách hấp dẫn.
Phần Lịch sử:
4. Một số dạng bài cơ bản và những phương pháp dạy học đặc trưng:
PHẦN B: NỘI DUNG
IV. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
+ Đối với dạng bài về nhân vật lịch sử: kể chuyện là
phương pháp chủ đạo. Giáo viên vừa là người dẫn chuyện, kể chuyện vừa là người dẫn dắt, gợi ý giúp học sinh nắm vững nội dung bài học.
Ví dụ: Dạy bài “ Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ quân”
Giáo viên chủ động sử dụng phương pháp kể( giới thiệu cho học sinh) giúp học sinh hiểu được nội dung chính của bài học. Sau đó tổ chức các hoạt động tiếp theo.
Phần Lịch sử:
4. Một số dạng bài cơ bản và những phương pháp dạy học đặc trưng:
PHẦN B: NỘI DUNG
IV. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
+ Dạng bài về kiến trúc. nghệ thuật: Bên cạnh việc sử
dụng phương pháp quan sát, vấn đáp- tìm tòi thì miêu tả, phân tích là hết sức quan trọng.
Ví dụ: Dạy bài “ Chúa thời Lý” ở hoạt động hai, giáo viên mô tả lại chùa Một cột, chùa Keo, tượng phật A – di – đà( có ảnh
phóng to và khẳng định chùa là một công trình kiến trúc đẹp).
Phần Lịch sử:
4. Một số dạng bài cơ bản và những phương pháp dạy học đặc trưng:
PHẦN B: NỘI DUNG
IV. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
- Giáo viên yêu cầu một vài học sinh mô tả bằng lời hoặc bằng tranh ngôi chùa mà các em biết( ở địa phương hoặc đã
được đi thăm quan).
+ Đối với dạng bài tổng kết, ôn tập: Tuỳ từng phần nội dung cụ thể trong bài mà giáo viên lựa chọn phương pháp cho phù hợp. Thông thường bài này là tổng hợp của nhiều phương pháp.
Đối với những bài hoặc những đoạn trong đó có nhiều lời thoại, hoặc có thể xây dựng thành một kịch bản, giáo viên nên sử dụng phương pháp đóng vai.
Phần Lịch sử:
4. Một số dạng bài cơ bản và những phương pháp dạy học đặc trưng:
PHẦN B: NỘI DUNG
IV. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
Tóm lại, mỗi dạng bài có những phương
pháp đặc trưng riêng. Tuy nhiên, phương pháp đó không thể sử dụng từ đầu đến cuối bài học mà
giáo viên phải biết kết hợp với nhiều phương pháp khác. Sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa các
phương pháp chính là một trong những yếu tố đưa đến hiệu quả bài học cao.
Phần Lịch sử:
4. Một số dạng bài cơ bản và những phương pháp dạy học đặc trưng:
PHẦN B: NỘI DUNG
IV. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
Mục tiêu dạy học địa lí ở lớp 4 là hình thành cho học sinh một số biểu tượng, khái niệm, mối quan hệ địa lí đơn giản và
bước đầu hình thành, rèn luyện một số kỹ năng địa lí. Theo định hướng đổi mới phương pháp dạy học, bản đồ và bảng số liệu
được sử dụng như là một nguồn cung cấp kiến thức giúp học sinh tự tìm tòi, phát hiện những kiến thức và hình thành, rèn luyện kỹ năng bộ môn chứ không chỉ để minh họa cho lời giảng của giáo viên. Chúng tôi xin gợi ý một số cách hình thành biểu tượng, khái niệm địa lí cũng như hình thành và rèn luyện cho học sinh một số kỹ năng sử dụng bản đồ, kỹ năng phân tích bảng số liệu.
Phần Địa lý :
PHẦN B: NỘI DUNG
IV. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
Phương pháp hình thành biểu tượng địa lí tốt nhất đối với học sinh tiểu học là cho các em quan sát trực tiếp đối
tượng tại thực địa hoặc qua tranh ảnh, băng hình...
Các bước hình thành biểu tượng như sau:
- Bước 1: Lựa chọn đối tượng quan sát. Giáo viên sẽ lựa chọn đối tượng phù hợp với trình độ học sinh và điều kiện của địa phương.
Phần Địa lý :