I. GIỚI THIỆU MÔN LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ
2/ Phương pháp hình thành khái niệm địa lí
Việc hình thành khái niệm địa lí chung được tiến hành theo các bước sau:
- Bước 1: Hình thành những biểu tượng đúng đắn bằng cách cho học sinh quan sát trực tiếp hoặc gián tiếp các đối tượng định hình khái niệm, đồng thời khai thác những hiểu biết sẵn có của học sinh về các đối tượng quan sát.
- Bước 2: Đặt câu hỏi hoặc nêu tình huống có vấn đề để học sinh tìm ra những dấu hiệu chung, bản chất của các đối tượng.
a/ Hình thành khái niệm địa lí chung:
PHẦN B: NỘI DUNG
IV. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
Phần Địa lý :
2/ Phương pháp hình thành khái niệm địa lí:
- Bước 3: Cho học sinh đối chiếu, so sánh các đối tượng cùng loại để lĩnh hội được đầy đủ và vững chắc các dấu hiệu chung, bản chất của khái niệm.
- Bước 4: Tổ chức cho học sinh báo cáo kết quả. Sau đó, giáo viên cùng học sinh trao đổi, thảo luận, xác nhận và hoàn thiện các dấu hiệu chung của đối tượng, nhằm đưa ra khái niệm đúng về nội dung.
Ví dụ: Hình thành khái niệm về đảo( Bài 29: Biển, đảo và quâng đảo)
a/ Hình thành khái niệm địa lí chung:
PHẦN B: NỘI DUNG
IV. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
Phần Địa lý :
2/ Phương pháp hình thành khái niệm địa lí:
a/ Hình thành khái niệm địa lí chung:
-Giáo viên cho học sinh quan sát một hòn đảo( trực tiếp hoặc bằng tranh ảnh, băng hình)
PHẦN B: NỘI DUNG
IV. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
Phần Địa lý :
2/ Phương pháp hình thành khái niệm địa lí:
a/ Hình thành khái niệm địa lí chung:
-Giáo viên khai thác kinh nghiệm sống của các em bằng cách đặt một số câu hỏi
Ví dụ: Trong lớp ta em nào đã nhìn thấy đảo? Các em nhìn thấy khi nào? ở đâu?
* Em hãy tả hoặc vẽ về một hòn đảo mà em nhìn thấy?
Sau khi khai thác kinh nghiệm sống của các em, giáo viên đặt tiếp câu hỏi để các em phát hiện các dấu hiệu chung và bản chất của đảo: đất nổi, có nước bao bọc xung quanh.
Nêu khái niệm: Đảo là bộ phận đất nổi xung quanh có nước biển và đại dương bao bọc.
PHẦN B: NỘI DUNG
IV. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
Phần Địa lý :
2/ Phương pháp hình thành khái niệm địa lí:
Việc hình thành khái niệm riêng có thể được tiến hành theo các bước sau:
- Bước 1: Giáo viên cần:
+ Hình dung trước những dấu hiệu riêng của đối tượng.
+ Lựa chọn nguồn tri thức có liên quan đến đối tượng.
Trên cơ sở đó, xác định những dấu hiệu nào của đối tượng có thể tổ chức cho học sinh tìm tòi, phát hiện; những dấu hiệu nào giáo viên phải cung cấp sẵn cho các em.
b/ Hình thành khái niệm địa lí riêng ( dựa trên khái niệm chung)
PHẦN B: NỘI DUNG
IV. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
Phần Địa lý :
2/ Phương pháp hình thành khái niệm địa lí:
- Bước 2: Tuỳ theo trình độ nhận thức của học sinh, giáo viên soạn một hệ thống câu hỏi, bàitập nhằm hướng dẫn học sinh làm việc với các nguồn tri thức đã lựa chọn để phát hiện ra dấu hiệu riêng của đối tượng.
- Bước 3: Tổ chức cho học sinh làm việc với các nguồn tri thức theo hệ thống câu hỏi, bài tập đã chuẩn bị trước( theo hình thức cá nhân, nhóm, cả lớp tuỳ thuộc vào nội dung, điều kiện trang thiết bị vật chất của địa phương) để phát hiện ra dấu hiệu riêng của đối tượng.
b/ Hình thành khái niệm địa lí riêng ( dựa trên khái niệm chung)
PHẦN B: NỘI DUNG
IV. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
Phần Địa lý :
2/ Phương pháp hình thành khái niệm địa lí:
- Bước 4: Tổ chức cho học sinh báo cáo kết quả phát hiện dấu hiệu riêng của đối tượng, thông qua các nguồn tri thức. Trên cơ sở đó giáo viên bổ sung những dấu hiệu mà học sinh không thể tự tìm ra được bằng lời mô tả sinh động của mình nhằm hoàn thiện khái niệm cho học sinh và yêu cầu học sinh nêu khái niệm riêng.
Ví dụ minh hoạ: Hình thành khái niệm dãy Hoàng Liên Sơn( bài 1) b/ Hình thành khái niệm địa lí riêng ( dựa trên khái niệm chung)
PHẦN B: NỘI DUNG
IV. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
Phần Địa lý :
2/ Phương pháp hình thành khái niệm địa lí:
b/ Hình thành khái niệm địa lí riêng ( dựa trên khái niệm chung) Hướng dẫn của giáo viên Kết quả tự phát hiện tri thức
của học sinh - Giáo viên yêu cầu học
sinh làm việc cá nhân với lược đồ( Hình 1 trang 70 SGK) để tìm vị trí dãy Hoàng Liên Sơn .
- Dãy Hoàng Liên Sơn nằm giữa sông Hồng và sông Đà.
- Dãy Hoàng Liên Sơn cao, đồ sộ, có đỉnh Phan- xi – Păng là đỉnh cao nhất nước ta( 3143m)
PHẦN B: NỘI DUNG
IV. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
Phần Địa lý :
2/ Phương pháp hình thành khái niệm địa lí:
b/ Hình thành khái niệm địa lí riêng ( dựa trên khái niệm chung) Hướng dẫn của giáo viên Kết quả tự phát hiện
tri thức của học sinh - Giáo viên yêu cầu học sinh làm việc
theo nhóm với bản đồ, nhận xét về chiều dài, độ cao của dãy núi, tìm vị trí và nêu tên đỉnh núi cao nhất ở trong dãy Hoàng Liên Sơn và so sánh với độ cao của dãy núi khác ở nước ta trên bản đồ.
PHẦN B: NỘI DUNG
IV. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
Phần Địa lý :
2/ Phương pháp hình thành khái niệm địa lí:
b/ Hình thành khái niệm địa lí riêng ( dựa trên khái niệm chung) Hướng dẫn của giáo viên Kết quả tự phát hiện tri thức
của học sinh
- Hoàng Liên Sơn là một dãy núi có:
+ Đỉnh núi nhọn + Sườn rất dốc
+ Thung lũng thường hẹp và sâu
PHẦN B: NỘI DUNG
IV. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
Phần Địa lý :
2/ Phương pháp hình thành khái niệm địa lí:
b/ Hình thành khái niệm địa lí riêng ( dựa trên khái niệm chung) Hướng dẫn của giáo viên Kết quả tự phát hiện
tri thức của học sinh - Giáo viên yêu cầu học sinh quan sát
tranh ảnh( cả lớp, theo nhóm, cá nhân tuỳ thuộc vào số lượng tranh ảnh) để nêu đặc điểm của đỉnh, sườn, thung lũng
PHẦN B: NỘI DUNG
IV. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
Phần Địa lý :
2/ Phương pháp hình thành khái niệm địa lí:
Từ kết quả tìm tòi trên, học sinh có thể nêu khái niệm về dãy Hoàng Liên Sơn như sau: Hoàng Liên Sơn là dãy núi nằm giữa sông Hồng và sông Đà; cao, đồ sộ, có nhiều đỉnh núi nhọn, sườn dốc, thung lũng thường hẹp và sâu. Ở đây có đỉnh Phan- xi – Păng là đỉnh cao nhất nước ta( 3143m)
b/ Hình thành khái niệm địa lí riêng ( dựa trên khái niệm chung)
PHẦN B: NỘI DUNG
IV. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
Phần Địa lý :