Bai 22 Chieu doi do Thien do chieu

Tìm hiểu chung: 1.Tác giả: 2.Tác phẩm: Chiếu dời đô được viết bằng chữ Hán , ra đời gắn liền với sự kiện lịch sử trọng đại: thành Đại La Hà Nội ngày nay trở thành kinh đô của nước Đại Vi[r]

Đọc thuộc lòng bài thơ “Ngắm trăng”; nêu giá trị nội

dung và nghệ thuật của bài thơ.

Văn bản:

CHIẾU DỜI ĐÔ

( Thiên đô chiếu )

LÝ C«ng uÈn

Chủ đề:

Ý CHÍ XÂY DỰNG VÀ BẢO VỆ

ĐẤT NƯỚC

01/07/2022 3

I Tìm hiểu chung:

1.Tác giả:

Chiếu dời đô được viết bằng chữ Hán , ra đời

gắn liền với sự kiện lịch sử trọng đại: thành Đại La (Hà Nội ngày nay) trở thành kinh đô của nước Đại Việt dưới triều Lí và nhiều

triều đại phong kiến Việt Nam.

2.Tác phẩm:

CHIẾU DỜI ĐƠ

2 Tác phẩm: Chiếu dời đô

3 Thể loại:

Nguồn gốc: Thể loại “Chiếu” xuất hiện từ thời cổ đại của Trung

quốc, ban đầu gọi là “Mệnh”, sau gọi là “lệnh” đến nhà Tần đổi là

“Chiếu”

Mục đích: Là văn bản vua dùng để ban bố mệnh lệnh.

Nội dung: Chiếu thường thể hiện một tư tưởng lớn lao, công bố

những chủ trương đường lối, nhiệm vụ mà vua và triều đình nêu ra

và yêu cầu thần dân thực hiện

Hình thức: Thường viết theo lối văn biền ngẫu, văn vần, văn xuôi.

Chiếu

01/07/2022 5

I Tìm hiểu chung:

CHIẾU DỜI ĐƠ

II Tìm hiểu văn bản:

1 Bố cục:

P1: T ừ đầu … không dời đổi:

Mục đích của việc dời đô.

P2: Ti p theo … muôn đời: ế

Ca ngợi địa thế thành Đạ i La

P3: Mong muốn dời đơ.

• (?) Bài chiếu có thể chia làm mấy phần? Ý

chính của

t ng phần? ừ

3 phần

01/07/2022 6

I Tìm hiểu chung:

CHIẾU DỜI ĐÔ

II Tìm hiểu văn bản:

1 Bố cục: 3 phần

2 Phân tích:

a Lý do dời đô:

? Trong phần I, lý do dời đô được trình bày theo trình tự như thế nào ?

- Lý do dời đô được lập luận theo trình tự : Lấy sử sách làm chỗ dựa cho lý lẽ  Lấy lý lẽ làm khuôn thước soi vào thực tế  Dẫn tới khẳng định một điều: Dời đô là điều tất

yếu sẽ xảy ra.

Chiếu dời đô

01/07/2022 8

II Tìm hiểu văn bản:

Lý do dời đô:

+ Nhà Thương: năm lần dời đô.

+ Nhà Chu: ba lần dời đô

Mục đích

Ở nơi trung tâm Mưu toan nghiệp lớn

Tính kế muôn đời cho con cháu

Kết quả Vận nước lâu dài.

Phong tục phồn thịnh

Nhà Đinh - Lê + Đóng yên đô thành.

Trăm họ hao tốn

Muôn vật không thích nghi

Sự cần thiết phải dời đô

01/07/2022 9

CHIẾU DỜI ĐÔ

II Tìm hiểu văn bản:

2 Phân tích:

a Lý do dời đô:

a1 Lịch sử các triều đại ở Trung Quốc:

- Nhà Thương năm lần dời đô, nhà Chu ba lần dời đô

- Lý do: Theo ý trời, ý dân

- Kết quả: Đất nước thịnh vượng

a2 Thực tế lịch sử nhà Đinh, Lê:

- Nhà Đinh, Lê không dời đô  Trái ý trời, ý dân

- Kết quả: Triều đại không lâu bền

- “ Trẫm rất đau xót về việc đó ”

 Lập luận chặt chẽ, có lí có tình, tương phản

 Dời đô là việc làm chính nghĩa, vì nước vì dân, theo mệnh trời

Về lịch sử: Kinh đô cũ của Cao

Vương

Nơi kinh

đô bậc nhất của

đế vương muôn đời

trung tâm trời đất, rồng cuộn, hổ ngồi

Về địa lý Địa thế rộng mà bằng.

Đất đai cao mà thoáng.

Xứng đáng là nơi định đô bền vững muôn đời

Lý do chọn

Đại

La làm

kinh đô Dân cư: Khỏi chịu cảnh ngập lụt

Cảnh vật : Muôn vật phong phú tốt tươi.

b Lợi thế thành Đại La:

CHIẾU DỜI ĐÔ

2 Phân tích:

a Lý do dời đô:

01/07/2022 11

- Về mặt địa lí: trung tâm, có núi có sông, đất rộng bằng cao

 Hội tụ đủ mọi mặt của đất nước xứng đáng là trung tâm văn

hoá, kinh tế, chính trị.

b Lợi thế thành Đại La:

Hội đủ điều kiện định đô

b Lợi thế thành Đại La:

CHIẾU DỜI ĐÔ

2 Phân tích:

a Lý do dời đô:

c Mong muốn dời đô:

"Trẫm muốn dựa vào sự thuận lợi của đất

ấy để định chỗ ở Các khanh nghĩ thế

nào?“

"Trẫm muốn dựa vào sự thuận lợi của đất ấy

để định chỗ ở Các khanh nghĩ thế nào?“

? Tại sao kết thúc bài chiếu tác giả không ra mệnh

lệnh mà lại đặt câu hỏi: Các khanh nghĩ thế nào?

(Khanh đẳng như hà ? )

? Cách kết thúc như vậy có tác dụng gì?

 Kết thúc có tính chất trao đổi

 Tạo sự đồng cảm giữa mệnh lệnh của vua với

thần dân

14 01/07/2022

b Lợi thế thành Đại La:

CHIẾU DỜI ĐÔ

2 Phân tích:

a Lý do dời đô:

c Mong muốn dời đô:

"Trẫm muốn dựa vào sự thuận lợi của đất ấy

để định chỗ ở Các khanh nghĩ thế nào?“

 Kết thúc có tính chất trao đổi, tạo sự đồng cảm giữa mệnh lệnh của vua với thần dân

 Tác giả bày tỏ mong muốn dời đô một cách chân thành tha thiết.

Dời đô là điều đã từng xảy ra trong lịch sử.

Hạn chế của việc đóng đô ở Hoa Lư

Đại La có nhiều lợi thế Đại La đã từng là kinh đô

Mong được sự đồng thuận của mọi người

Đại La là nơi tốt nhất để định đô

Bố cục và lập luận của bài

Nghệ thuật:

- Gồm có 3 phần chặt chẽ

- Giọng văn trang trọng, thể hiện suy nghĩ, tình cảm sâu sắc của tác giả

về một vấn đề hết sức quan trọng của đất nước

- Lựa chọn từ ngữ có tính chất tâm tình, đối thoại:

+ Là mệnh lệnh nhưng chiếu dời đô không sử dụng hình thức mệnh lệnh

+ Câu hỏi cuối cùng làm cho quyết định của nhà vua được người đọc, người nghe tiếp nhận, suy nghĩ và hành động một cách tự nguyện

Nội dung:

Chiếu dời đô phản ánh khát vọng của nhân dân về một đất nước

độc lập, thống nhất, đồng thời phản ánh ý chí tự cường của dân tộc Đại Việt đang trên đà lớn mạnh

01/07/2022 18

Trò chơi:

1 Tác phẩm này ra đời trong một hoàn cảnh đặc

biệt Khi Lí Thường Kiệt chỉ huy quân đội chặn

đánh quân Tống trên phòng tuyến sông Như

Nguyệt, bỗng nghe thấy tiếng đọc bài thơ này

trong một ngôi đền cổ ven sông.

2 Tác phẩm này được coi là “Bản tuyên ngôn

độc lập” đầu tiên của dân tộc.

1

Sông núi nước Nam

01/07/2022 20

2 Ông được dân gian gọi là Tam nguyên Yên

Đổ, bởi vì ông đã từng đỗ đầu ba kì thi: Hương, Hội, Đình.

1 Ông được mệnh danh là nhà thơ của làng

cảnh Việt Nam

Nguyễn Khuyến

01/07/2022 21

1 Đây là tên một tác phẩm được đánh giá là khúc

khải hoàn ca, thể hiện hào khí Đông A.

2 Trong bài thơ có nhắc tới những địa danh nổi

tiếng: Chương Dương, Hàm Tử.

Phò giá về kinh

01/07/2022 22

2 Trong bài thơ có nhắc tới một địa danh mà bây

giờ đã trở nên quen thuộc với giới hâm mộ bóng

BÀI TẬP VỀ NHÀ:

1 Em có nhận xét gì về kết cấu của bài chiếu và

trình tự lập luận của tác giả?

2 Nêu giá trị nội dung bài chiếu?

3 Em hãy nêu trình tự lí lẽ mà Lí Công Uẩn đưa

ra trong bài?