Hoạt động 3: Tìm hiểu tính chất hoá học của axetilen 15 phút - Mục tiêu : biết được tính chất hóa học đặc trưng của axetilen - Phương pháp dạy học: phương pháp thuyết trình, đàm thoại, t[r]
Trang 1Ngày soạn: 15/02/2019 Tiết 46
Bài 37: ETILEN
CTPT: C2H4 PTK: 28
A Mục tiêu
1 Về kiến thức
HS biết được:
- Công thức phân tử, công thức cấu tạo, đặc điểm cấu tạo của etilen
- Tính chất vật lí: Trạng thái, màu sắc, tính tan trong nước, tỉ khối so với không khí
- Tính chất hóa học: Phản ứng cộng Br2 trong dung dịch, phản ứng trùng hợp tạo PE, phản ứng cháy
- Ứng dụng: Làm nguyên liệu điều chế nhựa PE, ancol (rượu) etylic, axit axetic
2 Về kĩ năng
- Quan sát thí nghiệm, hình ảnh, mô hình rút ra được nhận xét về cấu tạo
và tính chất etilen
- Viết các PTHH dạng công thức phân tử và CTCT thu gọn
- Phân biệt khí etilen với khí metan bằng phương pháp hóa học
- Tính % thể tích khí etilen trong hỗn hợp khí hoặc thể tích khí đã tham gia phản ứng ở đktc
3 Về tư duy
- Rèn luyện khả năng quan sát, dự đoán, suy luận hợp lý và suy luận lôgic;
- Khả năng diễn đạt chính xác, rõ ràng ý tưởng của mình và hiểu được ý tưởng của người khác;
- Phát triển trí tưởng tượng không gian;
- Các phẩm chất tư duy, đặc biệt là tư duy linh hoạt, độc lập và sáng tạo;
- Các thao tác tư duy: so sánh, tương tự, khái quát hóa, đặc biệt hóa;
4 Về thái độ và tình cảm
- Có ý thức tự học, hứng thú và tự tin trong học tập;
- Có đức tính trung thực, cần cù, vượt khó, cẩn thận, chính xác, kỉ luật, sáng tạo;
- Có ý thức hợp tác, trân trọng thành quả lao động của mình và của người khác;
- Nhận biết được tầm quan trọng, vai trò của bộ môn Hóa học trong cuộc sống và yêu thích môn Hóa
- HS nhận thấy trách nhiệm tuyên truyền đến cộng đồng biết cách làm hóa quả mau chín và chậm chín thay cho việc sử dụng hóa chất để đảm bảo sức khỏe con ngườis và tránh ô nhiễm môi trường
5.Về định hướng phát triển năng lực
- Năng lực chung: năng lực giao tiếp, năng lực tự học, năng lực hợp tác
Trang 2- Năng lực riêng: Năng lực sử dụng ngôn ngữ hóa học, năng lực tính toán, năng lực giải quyết vấn đề
B Chuẩn bị của GV và HS
- Gv: Mô hình phân tử etilen dạng rỗng, đặc
- Hs: nghiên cứu trước bài
C Phương pháp
- Phương pháp dạy học: phương pháp thuyết trình, đàm thoại, phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề
- Kĩ thuật dạy học: kĩ thuật đặt câu hỏi
D Tiến trình giờ dạy-giáo dục
1 Ổn định lớp (1 phút)
9A 9B
2 Kiểm tra bài cũ (5 phút)
+ Nêu cấu tạo phân tử, tính chất hoá học của CH4
+ - BT 1/tr16
3 Giảng bài mới
* Giới thiệu: Gv giới thiệu cách làm hoa quả mau chín bằng cách xếp xen kẽ
quả xanh với quả chín và giải thích cách làm do trong quá trình chín trái cây đã thoát ra một lượng nhỏ khí etilen, khí này có tác dụng xúc tiến quá trình hô hấp của tế bào trái cây làm quả xanh mau chín Vậy khí etilen có công thức cấu tạo, tính chất và ứng dụng như thế nào?
Tìm hiểu bài học hôm nay
Hoạt động 1: Tìm hiểu tính chất vật lí của etilen (4 phút)
- Mục tiêu: Tính chất vật lí: Trạng thái, màu sắc, tính tan trong nước, tỉ khối so với không khí của etilen
- Phương pháp dạy học: phương pháp thuyết trình, đàm thoại, phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề
- Kĩ thuật dạy học: kĩ thuật đặt câu hỏi
- Gv y/c hs nghiên cứu thông tin SGK
H? Hãy nêu trạng thái, màu sắc, tính tan
trong nước của etilen, tỉ khối so với không
khí?
→Hs đọc thông tin và trả lời câu hỏi
→Gv kết luận
I Tính chất vật lí
- Là chất khí không màu, không mùi, ít tan trong nước, nhẹ hơn không khí
Trang 3Hoạt động 2: Tìm hiểu cấu tạo phân tử của etilen (6 phút)
- Mục tiêu: Biết được: Công thức phân tử, công thức cấu tạo, đặc điểm cấu tạo của etilen
- Phương pháp dạy học: phương pháp thuyết trình, đàm thoại, phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề
- Kĩ thuật dạy học: kĩ thuật đặt câu hỏi
H? Viết CTCT của etilen.
- Gv thông báo: đây là CTCT của etilen được
biểu diễn trên mặt phẳng Trong không gian
CTCT của etilen được biểu diễn như thế nào?
- Hs quan sát mô hình phân tử H4.7 sgk
để thấy được cấu tạo phân tử trong không
gian
- Gv thông báo: Liên kết giữa 2 nguyên tử C
biểu diễn bằng 2 gạch nối gọi là liên kết đôi
Trong 1 liên kết đôi có một liên kết kém bền
dễ bị đứt khi tham gia phản ứng hoá học
H? Hãy cho biết đặc điểm cấu tạo của phân
tử etilen?
- Gv: Những đặc điểm cấu tạo này đã quyết
định tính chất hoá học của etilen
II Cấu tạo phân tử
CTCT thu gọn: CH2=CH2
* Nhận xét: Phân tử có 1 liên
kết đôi giữa 2 nguyên tử cacbon
và 4 liên kết đơn C-H
Hoạt động 3: Tìm hiểu tính chất hoá học của etilen(20 phút)
- Mục tiêu: HS nêu được tính chất hóa học: Phản ứng cộng Br2 trong dung dịch, phản ứng trùng hợp tạo PE, phản ứng cháy
- Phương pháp dạy học: phương pháp thuyết trình, đàm thoại, phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề
- Kĩ thuật dạy học: kĩ thuật đặt câu hỏi
- Gv giới thiệu: tương tự như metan, etilen
cũng tham gia phản ứng cháy tạo thành CO2,
H2O và toả nhiệt
H? Hãy viết PTHH xảy ra.
H? Rút ra nhận xét.
- Gv đặt vấn đề: etilen có cấu tạo phân tử
III Tính chất hoá học
1 Tác dụng với oxi
C2H4 + 3O2 ⃗t0 2CO2 + 2H2O
* Nhận xét: etilen cháy tạo
thành khí CO2, H2O và toả
C C
H H H
H
Trang 4khác với metan Vậy phản ứng đặc trưng có
khác nhau không?
H? Hãy nhắc lại phản ứng đặc trưng của
metan
- Gv: ngoài phản ứng cháy, etilen còn có phản
ứng với dung dịch nước brom, chúng ta hãy
nghiên cứu
- Gv y/c hs: quan sát H 4.8 SGK T118 và
nghiên cứu thí nghiệm
? Em có nhận xét gì về màu sắc của dung
dịch brom trước và sau phản ứng?
? Từ hiện tượng trên, rút ra được kết luận
gì?
- Gv thông báo: trong phản ứng etilen với
brom, một liên kết kém bền trong liên kết đôi
bị đứt ra và mỗi nguyên tử C liên kết thêm
vói một nguyên tử brom
- Gv nêu sản phẩm tạo thành và gọi tên sản
phẩm
? Hãy lên bảng viết PTHH.
- Gv giới thiệu: phản ứng trên là phản ứng
cộng Trong những điều kiện thích hợp, etilen
còn có phản ứng cộng với một số chất khác
như hiđro, clo
(có thể viết PTHH của etilen với hiđro )
→Hs rút ra nhận xét, Gv hoàn thiện kiến
thức
- Gv thông báo: ở những điều kiện thích hợp,
liên kết kém bền trong liên kết đôi của phân
tử etilen bị đứt ra Các phân tử etilen kết hợp
với nhau tạo thành phân tử có kích thước và
khối lượng rất lớn gọi là polietilen
- Gv viết PTHH và giới thiệu: đây là phản
ứng trùng hợp và là phản ứng quan trọng của
etilen
nhiều nhiệt
2 Tác dụng với dung dịch brom
+ Br-Br
Viết gọn:
CH2=CH2 (k) + Br2(dd) Br-CH2-CH2-Br (l)
* Nhận xét:
- Etilen làm mất màu dung dịch nước brom
- Phản ứng trên thuộc phản ứng cộng
- Phản ứng cộng đặc trưng cho hợp chất có liên kết kép
3 Các phân tử etilen có kết hợp được với nhau không?
+ CH2=CH2 +CH2=CH2 + CH2=CH2 +
Áp suất, t0 Xúc tác
CC
H
C C
H
H
Br Br
H H
Trang 5? Hãy nhận xét về thành phần phân tử và
đặc điểm cấu tạo của etilen với sản phẩm
polietilen.
.- CH2-CH2-CH2-CH2-CH2-CH2-
Polietilen
Hoạt động 4: Tìm hiểu ứng dụng của etilen (4 phút)
- Mục tiêu: HS nêu được các ứng dụng của etilen.
- Phương pháp dạy học: phương pháp thuyết trình, đàm thoại, phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề
- Kĩ thuật dạy học: kĩ thuật đặt câu hỏi
? Bằng kiến thức thực tế và nghiên cứu SGK,
cho biết ứng dụng của etilen?
- GV yêu cầu HS đọc phần: Em có biết
=> Liên hệ: Sau khi học sinh nghiên cứu ứng
dụng, đọc phần em có biết thì mỗi cá nhân
các em có trách nhiệm tuyên truyền để gia
đình và cộng đồng biết cách làm hoa quả
mau chín và làm chậm quá trình chín của
hoa quả, không sử dụng các hóa chất bảo
quản hoa quả ảnh hưởng đến sức khỏe con
người và ô nhiễm môi trường
? Lấy VD?
- Thường để quả thị đã chín vào sọt na xanh,
na sẽ nhanh chín hơn
IV Ứng dụng
(sgk)
1 Nguyên liệu trong sản xuất hóa học
2 Nguyên liệu trong đời sống
4 Củng cố (4 phút)
? Viết CTCT của C2H4, nêu tính chất hoá học, phản ứng đặc trưng?
? Nhận biết các chất khí: CH4, CO2, C2H4?
5 Hướng dẫn học sinh học ở nhà và chuẩn bị cho bài sau (1 phút)
- Bài tập về nhà 1, 2, 3, 4
- Chuẩn bị bài Axetilen: Tìm hiểu tính chất vật lí, tính chất hóa học và ứng dụng và điều chế của khí axetilen
Ngày soạn: 16/02/2019 Tiết 47
Trang 6Bài 38: AXETILEN
CTPT: C2H2 PTK: 26
A Mục tiêu
1 Về kiến thức: HS biết:
- Tính chất vật lí của axetilen
- Công thức cấu tạo của axetilen và khái niệm về liên kết ba
- Tính chất hoá học của axetilen
- Một số ứng dụng quan trọng và điều chế axetilen
2 Kỹ năng
- Biết cách viết CTCT, PTHH của axetilen
- Tìm mối liên hệ giữa cấu tạo phân tử và tính chất hoá học của axetilen
- Rèn kĩ năng quan sát, phân tích hình vẽ
3 Tư duy
- Rèn khả năng quan sát, diễn đạt chính xác, rõ ràng ý tưởng của bản thân
và hiểu được ý tưởng của người khác
- Rèn khả năng tư duy linh hoạt, độc lập và sáng tạo
- Rèn khả năng khái quát hóa, trừu tượng
4 Thái độ
- Bồi dưỡng lòng yêu thích khoa học, học tập bộ môn
5 Về định hướng phát triển năng lực
- Năng lực chung: năng lực giao tiếp, năng lực tự học, năng lực hợp tác
- Năng lực riêng: Năng lực sử dụng ngôn ngữ hóa học, năng lực tính toán, năng lực giải quyết vấn đề
B Chuẩn bị của GV và HS
- Gv: + Mô hình phân tử axetilen dạng rỗng, đặc
+ Dụng cụ: giá ống nghiệm, lọ thu khí, ống nghiệm có nhánh, đèn cồn, chậu thuỷ tinh
+ Hoá chất: đất đèn, nước cất, dung dịch brom
- Hs: nghiên cứu trước bài
C Phương pháp
- Phương pháp dạy học: phương pháp thuyết trình, đàm thoại, trực quan, làm mẫu, thí nghiệm,phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề
- Kĩ thuật dạy học: kĩ thuật đặt câu hỏi, kĩ thuật giao nhiệm vụ
D Tiến trình giờ dạy-giáo dục
1 Ổn định lớp (1 phút)
9A 9B
2 Kiểm tra bài cũ (8 phút)
- Hs 1: Làm bài tập 4 sgk
- Hs 2: Nêu đặc điểm cấu tạo và tính chất hoá học của etilen Viết PTHH minh hoạ
Trang 73 Giảng bài mới
* Giới thiệu: Axetilen là một hiđrocacbon có nhiều ứng dụng trong thực tiễn
Vậy có CTCT, tính chất và ứng dụng như thế nào? Tìm hiểu bài học hôm nay
Hoạt động 1: Tìm hiểu tính chất vật lí (3 phút)
- Mục tiêu: biết tính chất vật lí của axetilen
- Phương pháp dạy học: phương pháp thuyết trình, đàm thoại
- Kĩ thuật dạy học: kĩ thuật đặt câu hỏi
- Gv y/c hs nghiên cứu thông tin SGK
? Hãy nêu trạng thái, màu sắc, tính tan
trong nước của axetilen, tỉ khối so với
không khí?
→Hs đọc thông tin và trả lời câu hỏi
→Gv kết luận
I Tính chất vật lí
- Là chất khí, không màu, không mùi, ít tan trong nước, nhẹ hơn không khí
Hoạt động 2: Tìm hiểu cấu tạo phân tử của etilen (6 phút)
- Mục tiêu: biết đặc điểm cấu tạo của axetilen
- Phương pháp dạy học: phương pháp thuyết trình, đàm thoại
- Kĩ thuật dạy học: kĩ thuật đặt câu hỏi
? Viết CTCT của axetilen
- Gv thông báo: đây là CTCT của axetilen
được biểu diễn trên mặt phẳng Trong không
gian CTCT của axetilen được biểu diễn như
thế nào?
- Hs quan sát mô hình phân tử H4.7 sgk
để thấy được cấu tạo phân tử trong không
gian
- Gv thông báo: Liên kết giữa 2 nguyên tử C
biểu diễn bằng 3 gạch nối gọi là liên kết ba
Trong liên kết đôi có 2liên kết kém bền dễ bị
đứt khi tham gia phản ứng hoá học
? Hãy cho biết đặc điểm cấu tạo của phân
tử axetilen?
- Gv: Những đặc điểm cấu tạo này đã quyết
định tính chất hoá học của axetilen
II Cấu tạo phân tử
CTCT:
CTCT thu gọn:
* Nhận xét: Phân tử axetilen có
1 liên kết ba giữa 2 nguyên tử cacbon và 2 liên kết đơn C-H
C C
HC CH
Trang 8Hoạt động 3: Tìm hiểu tính chất hoá học của axetilen (15 phút)
- Mục tiêu : biết được tính chất hóa học đặc trưng của axetilen
- Phương pháp dạy học: phương pháp thuyết trình, đàm thoại, trực quan, làm mẫu, thí nghiệm,phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề
- Kĩ thuật dạy học: kĩ thuật đặt câu hỏi, kĩ thuật giao nhiệm vụ
- Gv giới thiệu: tương tự như metan và etilen,
axetilen cũng tham gia phản ứng cháy tạo
thành CO2, H2O và toả nhiệt
? Hãy viết PTHH xảy ra.
? Rút ra nhận xét.
- Gv nêu vấn đề: Tại sao sử dụng khí axetilen
trong đèn xì oxi - axetilen để hàn cắt kim loại
Ngoài phản ứng cháy, axetilen còng có phản
ứng với dung dịch brom, chúng ta hãy nghiên
cứu
- Gv biểu diễn thí nghiệm: dẫn khí axetilen
vào dung dịch brom
→Gv y/c hs: quan sát hiện tượng
? Nêu hiện tượng và giải thích.
- Gv nêu sản phẩm tạo thành và gọi tên sản
phẩm
? Viết PTHH xảy ra.
- Gv: dựa vào phương trình ta thấy nguyên tử
Br trong phân tử Br2, được cộng vào phân tử
axetilen Vậy phản ứng trên thuộc loại phản
ứng nào đã học
? Nếu cho brom dư tác dụng với axetilen,
phản ứng sẽ xảy ra như thế nào?
- Gv thông báo: thực tế, brom có thể cộng tiếp
cho đến khi trong phân tử chỉ còn liên kết
đơn
→Hs rút ra nhận xét
→Gv hoàn thiện kiến thức
III Tính chất hoá học
1 Tác dụng với oxi
2C2H2 + 5O2 ⃗t0 4CO2 + 2H2O
* Nhận xét:
- axetilen cháy tạo thành khí CO2, H2O và toả nhiều nhiệt
2 Tác dụng với dung dịch brom
CH CH + Br - Br →
Br - CH = CH - Br
Viết gọn: C2H2 + Br2 →
C2H2Br2
Br - CH = CH - Br + Br - Br →
Br2 - CH - CH - Br2 Viết gọn: C2H2Br2+ Br2 →
C2H2Br4
* Nhận xét:
- Axetilen làm mất màu dung dịch brom
- Phản ứng trên thuộc loại phản ứng cộng
Trang 9
- Phản ứng cộng đặc trưng cho hợp chất có liên kết kép
Hoạt động 4: Tìm hiểu ứng dụng và điều chế (6 phút)
- Mục tiêu: Tìm hiểu ứng dụng và điều chế axetilen
- Phương pháp dạy học: phương pháp thuyết trình, đàm thoại, phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề
- Kĩ thuật dạy học: kĩ thuật đặt câu hỏi
- Gv y/c hs nghiên cứu thông tin sgk
? Axetilen có những ứng dụng gì?
→Gv giới thiệu một số ứng dụng của axetilen
? Axetilen được điều chế như thế nào?
Viết PTHH.
IV Ứng dụng
(SGK)
1 Nhiên liệu trong đời sống
2 Nguyên liệu cho sản xuất hoá học
V Điều chế
CaC2+2H2O →Ca(OH)2 +
C2H2
4 Củng cố (4 phút)
- Trình bày phương pháp hoá học phân biệt 3 chất khí: CH4, C2H2, CO2
5 Hướng dẫn học sinh học ở nhà và chuẩn bị cho bài sau (2 phút)
- Làm bài tập sgk
- Làm bài tập trong SBT
- Chuẩn bị bài 38: Tìm hiểu tính chất vật lí, tính chất hóa học, ứng dụng của benzen
