Bài tập kinh doanh quốc tế

Giáo viên hướng dẫn: Huỳnh Kim LiênSinh viên thực hiện: Huỳnh Kim Tuyến MSSV: 2030070002 BÀI TẬP LỚN MÔN HỌC: KINH DOANH QUỐC TẾ QUỐC TẾ ĐỂ XÁC ĐỊNH LỢI THẾ TUYỆT ĐỐI; LỢI THẾ SO SÁNH; M

Giáo viên hướng dẫn: Huỳnh Kim Liên

Sinh viên thực hiện: Huỳnh Kim Tuyến

MSSV: 2030070002

BÀI TẬP LỚN MÔN HỌC: KINH DOANH QUỐC TẾ

QUỐC TẾ ĐỂ XÁC ĐỊNH LỢI THẾ TUYỆT ĐỐI; LỢI THẾ

SO SÁNH; MÔ HÌNH MẬU DỊCH; LỢI ÍCH KINH TẾ VÀ

THUẾ QUAN CHO HÀNG HÓA NHẬP KHẨU.

ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

TRƯỜNG CAO ĐẲNG KINH TẾ KỸ THUẬT

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH

 

Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 11 năm 2021

Giáo viên hướng dẫn: Huỳnh Kim Liên

Sinh viên thực hiện: Huỳnh Kim Tuyến

MSSV: 2030070002

BÀI TẬP LỚN MÔN HỌC: KINH DOANH QUỐC TẾ

QUỐC TẾ ĐỂ XÁC ĐỊNH LỢI THẾ TUYỆT ĐỐI; LỢI THẾ

SO SÁNH; MÔ HÌNH MẬU DỊCH; LỢI ÍCH KINH TẾ VÀ

THUẾ QUAN CHO HÀNG HÓA NHẬP KHẨU.

ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

TRƯỜNG CAO ĐẲNG KINH TẾ KỸ THUẬT

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH

 

Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 11 năm 2021

TRƯỜNG CAO ĐẲNG KINH TẾ - KỸ THUẬT

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

PHIẾU GIAO ĐỀ TÀI

Tên môn học: Kinh doanh quốc tế Mã mô đun: MĐ3104608 Tên đề tài: Ứng dụng kiến thức kinh doanh quốc tế để xác định lợi thế tuyệt đối; lợi thế so sánh; mô hình mậu dịch; lợi ích kinh tế và thuế quan cho hàng hóa nhập khẩu.

Giảng viên hướng dẫn: Th.S Huỳnh Kim Liên

điểm Phần 1: Lý thuyết (3 điểm)

Câu 1 Thế nào là hội nhập kinh tế? Có quan điểm cho rằng: “Hội

nhập kinh tế khu vực dẫn đến sự chệch hướng thương mại”

bằng những kiến thức đã học, hãy cho biết quan điểm này

đúng hay sai? Giải thích vì sao?

1,0

Câu 2 Thế nào là toàn cầu hóa? Nêu khái niệm công ty đa quốc gia

Các công ty đa quốc gia có vai trò gì trong quá trình toàn cầu

hóa? Hãy phân tích các vai trò ấy?

1,0

Câu 3 Trình bày điểm khác biệt cơ bản của học thuyết lợi thế tuyệt

đối của Adam Smith và học thuyết lợi thế tương đối của David

Ricardo trong mậu dịch quốc tế

1,0

Phần 2: Bài tập (7 điểm)

Câu 1 Cho năng suất lao động để sản xuất ra sản phẩm X & sản phẩm

Y của 2 quốc gia được cho theo bảng sau:

Quốc gia NSLĐ

1 Xác định lợi thế tuyệt đối và không có lợi thế tuyệt đối của

mỗi quốc gia trong từng trường hợp

0,5

2 Xác định lợi thế so sánh và không có lợi thế so sánh của

mỗi quốc gia trong từng trường hợp

164

612

1 Hãy phân tích cơ sở, mô hình và lợi ích mậu dịch của 2 quốc

- Tại thị trường NewYork R$/￡= 2

- Tại thị trường Tokyo RY/$= 100

- Tại thị trường London RY/￡= 210

Hãy tính lợi nhuận mà nhà kinh doanh chứng khoán thu được

khi dùng 1.000.000 GBP để trao đổi (Gỉa thiết các khoản chi

Trong đó : PX là giá sản phẩm X tính bằng USD, QDX, QSX là số

lượng sản phẩm X Giả sử đây là nước nhỏ và giá thế giới là

Pw = PX = 60 USD

1 Hãy tính giá cả, tiêu dùng, sản xuất và xuất (nhập) khẩu Sản

Phẩm X của quốc gia khi chưa có mậu dịch tự do và khi có

mậu dịch tự do

1,0

2 Giả sử chính phủ đánh thuế quan bằng 50% lên giá trị sản

phẩm X nhập khẩu Hãy phân tích cân bằng cục bộ sự tác động

của thuế quan này

1,5

3 Để sản xuất X, tỷ lệ nguyên liệu nhập là 70%, thuế quan

đánh trên nguyên liệu nhập là 10% Tính tỷ lệ bảo hộ thật sự

Th.S Huỳnh Kim Liên

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN 8

LỜI MỞ ĐẦU 9

PHẦN 1: LÝ THUYẾT 10

1.1 Câu 1: 10

1.1.1 Hội nhập kinh tế 10

1.1.2 Hội nhập kinh tế khu vực dẫn đến sự chệch hướng thương mại 10

1.2 Câu 2: 12

1.2.1 Toàn cầu hóa 12

1.2.2 Khái niệm công ty đa quốc gia 12

1.2.3 Vai trò của công ty đa quốc gia 12

1.3 Câu 3: 15

PHẦN 2: BÀI TẬP 18

2.1 Câu 1: 18

2.1.1 Lợi thế tuyệt đối: 18

2.1.2 Lợi thế so sánh: 18

2.2 Câu 2: 19

2.2.1 Cơ sở, mô hình và lợi ích mậu dịch của 2 quốc gia 19

2.2.2 Mậu dịch giữa 2 quốc gia có xảy ra không nếu tỷ lệ trao đổi lần lượt là: 19

2.2.3 Ở tỷ lệ trao đổi nào lợi ích mậu dịch giữa 2 quốc gia là bằng nhau 19

2.3 Câu 3: 20

2.4 Câu 4: 20

2.4.1 Giá cả, tiêu dùng và sản xuất, xuất khẩu và nhập khẩu sản phẩm X 21

2.4.2 Phân tích cân bằng cục bộ thuế quan 21

2.4.3 Tỷ lệ bảo hộ thật sự cho nhà sản xuất 21

TÀI LIỆU THAM KHẢO 22

LỜI CẢM ƠN

Qua khoản thời gian cùng gắn bó học tập môn Kinh doanh quốc tế này, em đã

cảm thấy mình trở thành người biết ơn, biết trân trọng và trưởng thành hơn

Trước hết, em xin gửi lời cảm ơn đến cô Huỳnh Kim Liên, người đồng hànhcùng em trong suốt thời gian vừa qua Nhờ có cô mà trong quá trình theo học mà em

đã có những kiến thức bổ ích cho mình, thông qua những tài liệu quý giá mà cô đãdành tặng cho em

Hiện tại, em đang theo học tại trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Thành phố

Hồ Chí Minh Nhờ có quý thầy cô của trường mà em có điều kiện và cơ hội để thựchiện bài tiểu luận này – một cơ hội vô cùng quý giá để chúng em có thêm nhiều kiếnthức, học hỏi được những điều hay và trở thành một con người hoàn thiện hơn

Môn học Kinh doanh quốc tế là một môn học vô cùng thú vị và bổ ích, mang lại

nhiều giá trị thực tiễn để ứng dụng trong đời sống Tuy nhiên, do vốn kiến thức cònnhiều hạn chế và khả năng tiếp thu thực tế còn nhiều bỡ ngỡ Do vậy, dù đã cố gắnghết sức nhưng chắc chắn bài tiểu luận của em khó tránh khỏi những thiếu sót và nhiềuchỗ chưa được chính xác Kính mong quý thầy cô xem xét và góp ý để bài tiểu luậncủa em được hoàn thiện hơn

Em xin chân thành cảm ơn

LỜI MỞ ĐẦU

 Lý do chọn đề tài:

Đối với thế giới, Việt Nam là một nước nhỏ và nghèo, chịu nhiều ảnh hưởng củachiến tranh từ những thập kỉ trước Tuy nhiên, trong hơn 30 năm trở lại đây, sự pháttriển đầy mạnh mẽ của Việt Nam đã nhanh chóng đưa nước ta từ một trong nhữngquốc gia nghèo nhất trên thế giới trở thành quốc gia có thu nhập trung bình thấp

Do hội nhập kinh tế sâu rộng, việc giao thương với các quốc gia trên thế giới làmột phần quan trọng để có thể thúc đẩy nền kinh tế Việt Nam phát triển mạnh mẽ Vìvậy mà việc nghiên cứu các lý thuyết kinh doanh quốc tế giúp ta có cái nhìn tổng quanhơn về việc xuất nhập khẩu, hợp tác giao thương với các nước khác Đặc biệt là lýthuyết về các mô hình mậu dịch, hàng rào thuế quan và các lợi ích kinh tế quốc tế khixuất nhập khẩu hàng hóa

Nhận thấy được tầm quan trọng của việc ứng dụng các lý thuyết này vào thực tế,

cốt yêu sao để có thể mang lại lợi ích lớn nhất cho đất nước, em xin chọn đề tài: “Ứng

dụng kiến thức kinh doanh quốc tế để xác định lợi thế tuyệt đối; lợi thế so sánh; mô hình mậu dịch; lợi ích kinh tế và thuế quan cho hàng hóa nhập khẩu.”

 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài này là các lý thuyết về lợi thế tuyệtđối, lợi thế so sánh, mô hình mậu dịch, các lợi ích kinh tế quốc tế và thuế quan chohàng hóa nhập khẩu Bên cạnh đó là việc ứng dụng các lý thuyết này vào các ví dụ

thực tế

 Phương pháp nghiên cứu:

Phương pháp nghiên cứu là từ vận dụng những kiến thức đã học trong môn Kinh

doanh quốc tế để giải thích được những hiện tượng xãy ra.

 Cấu trúc của tiểu luận:

Cấu trúc của bài tiểu luận gồm 2 phần:

PHẦN 1: LÝ THUYẾT

PHẦN 2: BÀI TẬP

PHẦN 1: LÝ THUYẾT 1.1 Câu 1: Thế nào là hội nhập kinh tế? Có quan điểm cho rằng: “Hội nhập kinh tế khu vực dẫn đến sự chệch hướng thương mại” bằng những kiến thức đã học, hãy cho biết quan điểm này đúng hay sai? Giải thích vì sao?

1.1.1 Hội nhập kinh tế

Hội nhập kinh tế quốc tế là quá trình gắn kết, giao lưu, hợp tác giữa nền kinh tếquốc gia vào nền kinh tế quốc gia khác hay tổ chức kinh tế khu vực và toàn cầu Hộinhập kinh tế quốc tế là một trong những xu thế lớn và tất yếu trong quá trình phát triểncủa mỗi quốc gia cũng như toàn thế giới

Hội nhập kinh tế là sự liên kết kinh tế quốc tế, trong đó liên kết kinh tế được hiểu

là quá trình hợp nhất các nền kinh tế của các quốc gia trong hệ thống kinh tế thốngnhất với các mối quan hệ kinh tế được sắp xếp trong một trật tự nhất định trên cơ sởthỏa thuận giữa các nước thành viên

1.1.2 Hội nhập kinh tế khu vực dẫn đến sự chệch hướng thương mại

Hội nhập kinh tế trong khu vực là một hình thức liên kết kinh tế quốc tế giữa cácquốc gia trong cùng một khu vực với nhau Sự liên kết này trong đó có sự liên hiệpthuế quan tạo lập và chuyển hướng mậu dịch

 Liên hiệp thuế quan tạo lập mậu dịch (Trade Creation): sự tạo lập mậu dịch

xảy ra khi một vài sản phẩm quốc nội của một nước thành viên của liên hiệp thuế quan

bị thay thế bởi sản phẩm tương tự nhưng có chí phí thấp hơn được sản xuất từ mộtnước thành viên khác

Ví dụ: Trong thị trường Việt Nam, người dân đang sữ dụng một máy tính của hãng LENOVO với giá là 10 triệu đồng một máy Khi Việt Nam hội nhập kinh tế khu vực, tham gia vào một tổ chức liên hiệp thuế quan A thì Việt Nam được phép mua máy tính này từ một nước thành viên khác có giá là 8 triệu đồng một máy Như vậy, có thể nói rằng khi một quốc gia hội nhập kinh tế trong khu vực sẽ mang lại lợi ích cho người tiêu dùng của quốc gia đó.

Liên hiệp thuế quan tạo lập mậu dịch làm tăng phúc lợi của các thành viên vì nódẫn đến việc chuyên môn hóa hơn nữa trong sản xuất nhờ lợi thế so sánh

Liên hiệp thuế quan tạo lập mậu dịch còn làm gia tăng phúc lợi của các nước khôngphải là thành viên vì việc gia tăng thu nhập thật sự của các nước thành viên làm choviệc nhập khẩu của phần còn lại của thế giới tăng lên mà không bị hiệu quả bù trừ nào.

 Liên hiệp thuế quan chuyển hướng mậu dịch (Trade Diverson): sự chuyển

hướng mậu dịch xảy ra khi nhập khẩu của một loại sản phẩm nào đó từ một nước bênngoài liên hiệp thuế quan có giá thấp hơn lại bị thay thế bởi nhập khẩu của cùng loạisản phẩm nói trên từ một nước thành viên của liên hiệp nhưng có phí sản xuất cao hơn.Đây là kết quả của những việc ưu đãi mậu dịch cho các thành viên trong liên hiệp

Ví dụ: Trong thị trường Việt Nam, người dân đang sữ dụng một máy tính của hãng LENOVO với giá là 10 triệu đồng một máy Khi Việt Nam hội nhập kinh tế khu vực, tham gia vào một tổ chức liên hiệp thuế quan A thì Việt Nam không được nhập khẩu máy tính của một nước khác có giá 8 triệu đồng một máy, mà phải nhập khẩu từ một nước thành viên trong tổ chức liên hiệp thuế quan A có giá 12 triệu đồng một máy Như vậy, có thể nói rằng việc hội nhập kinh tế trong khu vực mang lại thiệt hại cho người tiêu dùng của quốc gia đó.

Việc chuyển hướng mậu dịch làm giảm phúc lợi, vì việc chuyển sản xuất từ cácnhà sản xuất có hiệu quả ở bên ngoài liên hiệp thuế quan sang các nhà sản xuất ít hiệuquả hơn trong liên hiệp thuế quan

Vì vậy, việc chuyển hướng mậu dịch làm xấu hơn việc phân phối và sử dụng tàinguyên quốc tế và đưa sản xuất ra xa lợi thế so sánh

Liên hiệp thuế quan chuyển hướng mậu dịch đưa đến cả việc tạo lập mậu dịch lẫnchuyển hướng mậu dịch nên có thể tăng hoặc cũng có thê giảm phúc lợi của các nướcthành viên, và chắc chắn sẽ giảm phúc lợi của phần còn lại của thế giới

Từ hai ví dụ trên có thể kết luận rằng quan điểm: “Hội nhập kinh tế khu vực dẫn đến sự chệch hướng thương mại” là sai Việc hội nhập kinh tế thông qua liên hiệp thuế

quan có thể mang lại sự tạo lập mậu dịch và chuyển hướng mậu dịch, nên quan điểmchỉ đơn phương nêu một mặt bất lợi của hội nhập kinh tế là không chính xác

1.2 Câu 2: Thế nào là toàn cầu hóa? Nêu khái niệm công ty đa quốc gia Các công ty đa quốc gia có vai trò gì trong quá trình toàn cầu hóa? Hãy phân tích các vai trò ấy?

1.2.1 Toàn cầu hóa

Toàn cầu hóa có thể được định nghĩa như là “sự hợp nhất không gì lay chuyểnđược của các thị trường, các quốc gia,… trong một con đường, đó là cho phép các dân

cư, tập đoàn, và các quốc gia có thể tiếp cận thế giới xa hơn, nhanh hơn, sâu hơn và rẻhơn như chưa bao giờ trước đây.”

“Toàn cầu hóa là một quá trình biến các vùng miền, các cộng đồng người khácnhau từ trạng thái biệt lập, tách rời nhau thành một trạng thái khác nhau về chất, bằng

sự liên kết gắn bó thành một thể thống nhất hữu cơ trên quy mô toàn cầu Khi đó, một

sự kiện, một hiện tượng, một vấn đề xảy ra ở vùng miền này, ở cộng đồng người này

sẽ có ảnh hưởng, tác động tới các vùng miền, các cộng đồng người khác trên quy môtoàn thế giới.”

1.2.2 Khái niệm công ty đa quốc gia

Công ty đa quốc gia (Multinational corporation – MNCs) hoặc MNE(Multinational enterprises) là khái niệm để chỉ các công ty sản xuất hay cung cấp dịch

vụ ở ít nhất hai quốc gia Các công ty đa quốc gia lớn có ngân sách vượt cả ngân sáchcủa nhiều quốc gia Công ty đa quốc gia có thể có ảnh hưởng đến các mối quan hệquốc tế và các nền kinh tế của các quốc gia Các công ty đa quốc gia đóng một vai tròquan trọng trong quá trình toàn cầu hóa Một số người cho rằng một dạng mới củaMNC đang hình thành tương ứng với toàn cầu hóa – đó là xí nghiệp liên hợp toàn cầu

1.2.3 Vai trò của công ty đa quốc gia

 Thúc đẩy hoạt động thương mại thế giới phát triển

Trong quá trình hoạt động của mình các công ty đa quốc gia đã thúc đây hoạt độngxuất nhập khẩu giữa các quốc gia và gia công quốc tế Hay nói cách khác là các công

ty đa quốc gia thúc đẩy thương mại phát triển với ba dòng lưu thông hàng hoá cơ bảnlà: hàng hoá xuất nhập khẩu từ công ty mẹ, hàng hoá bán ra từ các chị nhánh ở nướcngoài và hàng hoá trao đổi giữa các công ty trong cùng một tập đoàn Các công ty đa

quốc gia chi phối hầu hết chu chuyển hàng hoá giữa các quốc gia bởi các kênh lưuthông xuyên quốc gia của mình.

 Làm thay đổi cơ cấu thương mại quốc tế

Với tỷ trọng lớn trong thương mại thế giới thì các công ty đa quốc gia chính là chủthể chính làm thay đổi cơ cấu hàng hoá và cơ cấu đối tác trong thương mại thế giới Chiến lược phát triển của các công ty đa quốc gia gắn liền với các hoạt độngthương mại, xuất nhập khẩu Qua đó ảnh hưởng trực tiếp tới cơ cấu hàng hoá xuấtkhẩu Trong những năm gần đây, tỷ suất lợi nhuận trong ngành dịch vụ tăng cao còntrong ngành nông nghiệp và công nghiệp giảm dần Do đó, các công ty nói chung vàcác các công ty đa quốc gia nói riêng cũng chuyển mạnh sang đầu tư vào các ngànhdịch vụ và thúc đẩy giá trị xuất khẩu của hàng hoá dịch vụ tăng cao

Cùng với sự thay đổi trong cơ cấu hàng hoá thì cơ cấu đối tác trong thương mại thếgiới hiện nay cũng đang dần thay đổi Tỷ trọng của hàng hoá xuất khẩu của các nướcđang phát triển ngày càng cao, đặc biệt là các nước mới công nghiệp Sự thay đổichiến lược của các các công ty đa quốc gia và hệ thống sản xuất quốc tế của chúng mở

ra nhiều cơ hội cho các nước đang phát triển và các nền kinh tế chuyển đổi tham giavào các hoạt động hướng về xuất khẩu

 Các công ty đa quốc gia thúc đẩy lưu thông dòng vốn đầu tư trên toàn thế giới

Trên thực tế, hầu hết các hoạt động đầu tư nước ngoài được thực hiện qua kênhcông ty đa quốc gia Các công ty đa quốc gia hiện chi phối trên 90% tổng FDI trêntoàn thế giới Chỉ tính riêng các công ty đa quốc gia của tam giác kinh tế (Mỹ, NhậtBản, Tây Âu) đã chiếm 1/3 lượng FDI toàn cầu Giá trị của lượng vốn FDI thực sự làthước đo vai trò to lớn của các công ty đa quốc gia trong nền kinh tế thế giới, vì FDI làcông cụ quan trọng nhất của các công ty đa quốc gia trong việc thực hiện chiến lượctoàn cầu của mình Với tư cách là chủ thể của hoạt động đầu tư trên thế giới, các công

ty đa quốc gia là nhân tố đặc biệt quan trọng có ảnh hưởng mang tính quyết định tớitoàn bộ hoạt động đầu tư quốc tế

 Các công ty đa quốc gia làm tăng tích lũy vốn của nước chủ nhà

Bản thân các công ty đa quốc gia hoạt động ở nước nào đều mang đến nước nàymột số lượng vốn nào đó Hơn nữa, trong quá trình hoạt động các công ty đa quốc giacũng đóng cho ngân sách nước nhà qua các khoản như: thuế thu nhập doanh nghiệp,thuế xuất nhập khẩu, chi phí về viễn thông, điện, nước, Mặt khác, nhờ có các công ty

đa quốc gia mà một bộ phận đáng kể người dân ở quốc gia đó có thêm thu nhập do làmviệc cho các công ty này

 Vai trò của các công ty đa quốc gia đối với hoạt động phát triển và chuyển giao công nghệ

Trong chiến lược cạnh tranh, các công ty đa quốc gia luôn coi công nghệ là yếu tốquan trọng, giữ vị trí hàng đầu Do đó, thúc đẩy đổi mới công nghệ bằng hoạt độngNghiên cứu và phát triển (R&D) là nhiệm vụ sống còn của các công ty Đi đầu trongđổi mới công nghệ, đồng nghĩa với nâng cao năng lực cạnh tranh, chiếm lĩnh thịtrường và giữ vị trí độc quyền Nếu như trước đây, các công ty đa quốc gia thường đầu

tư lớn cho các phòng thí nghiệm, các viện nghiên cứu để các cơ sở này tạo ra các phátminh sáng chế, thì hiện nay các công nghệ mới ra đời không chỉ từ các phòng thínghiệm, các viện nghiên cứu, các trường đại học mà còn từ chính các cơ sở sản xuấtcủa công ty đa quốc gia Trong quá trình thực hiện đầu tư ra nước ngoài các công ty đaquốc gia thường có những phương thức và những kênh riêng để thực hiện hoạt độngchuyển giao công nghệ của mình Có thể kể đến các hình thức đó là: công nghệ hạngnhất, công nghệ hạng hai, thông qua các hình thức đầu tư liên kết, liên minh cổ phần,hay FDI,…

 Các công ty đa quốc gia góp phần thúc đẩy sự phân công lao động trong và ngoài nước

Khác với các công ty nội địa, các công ty đa quốc gia phân bổ nguồn lực của mìnhtrên quy mô quốc tế theo sự phân công lao động giữa các chi nhánh Sự phân bổ laođộng tại các chi nhánh theo trình độ cao thấp, số lượng nhiều ít lại tuỳ vào chiến lượcphát triển chỉ nhánh của công ty đa quốc gia Với cách làm như vậy các công ty đaquốc gia tạo ra một lượng lớn công ăn việc làm cho người lao động tại các nước mà nó

có chi nhánh