Chính sách cơng nghiệp và tài chính ở Trung Quốc và Việt Nam Mơ hình mới hay chỉ là sự lập lại kinh nghiệm của Đơng Á?. Perkins Kinh tế Phát triển - I Học kỳ Thu 2004-05 11/29/2004 Mơi t
Trang 1Chính sách cơng nghiệp và tài chính
ở Trung Quốc và Việt Nam
Mơ hình mới hay chỉ là sự lập lại kinh nghiệm của Đơng Á?
Dwight H Perkins
Kinh tế Phát triển - I Học kỳ Thu
2004-05
11/29/2004
Mơi trường Quốc tế thay đổi
TQ và VN (KHHTT) - xuất phát điểm khác so các nước Đơng Á khác
Ỉ cải cách khơng chỉ là chuyển ISI sang tăng trưởng dựa vào X hay giá cả bĩp méo sang giá do thị trường quyết định
Cuối thập niên 90, yếu tố thành cơng Đơng Á trong quá khứ cĩ thể khơng cịn cho TQ và VN:
9 1950-70: FDI bị hạn chế, hàng rào thuế quan, hạn ngạch là cơng cụ chủ yếu cho chính sách thúc đẩy cơng nghiệp.
9 Hàn Quốc và Nhật Bản dù vi phạm nguyên tắc thương mại GATT (hiệp định chung về thuế quan và mậu dịch) vẫn được chào đĩn gia nhập.
WTO yêu cầu: Giảm hàng rào thuế quan, khơng hạn chế nhập khẩu, đối xử quốc gia, vốn di chuyển tự do…
ỈLựa chọn tối ưu nào cho phát triển tài chính và cơng nghiệp của TQ và VN?
Trang 2Chiến lược phát triển và những lựa chọn chính sách công nghiệp
Trung Quốc
X hàng công nghiệp chế tạo (không phải khoáng sản, nông sản)
DT đất canh tác bqđn: 0,1haÆ
sẽ M ròng LT và SPNN Dân số đông Æ M ròng khoáng sản
Hồng Kông và Hoa Kiều + FDI trợ giúp tiếp thị
Cầu nội địa: yếu tố mới cho tăng trưởng ?!
X và FDI - quan trọng
Việt Nam
X hàng công nghiệp chế tạo, trước mắt là nông sản và dầu mỏ
DT đất canh tác bqđn: 0,1ha
Æ sẽ M ròng LT và SPNN Dân số đông Æ M ròng khoáng sản
FDI trợ giúp tiếp thị
Cần đẩy mạnh X hàng công nghệ chế biến ?!
X và FDI - quan trọng
Chiến lược hướng nội và hướng ngọai
Hướng nội – Tự cung tự cấp
-KHHTT
Chất lượng tiêu chuẩn trong nước
Không chú ý tiếp thị (cũng đúng với những nước X khoáng sản)
Yêu cầu sx TLSX và NVL (sắt thép…)
Không tạo ra đủ ngoại hối
…
Hướng ngoại – xuất khẩu
X hàng công nghệ chế tạo cần định hướng cả hệ thống CN Yêu cầu cạnh tranh chất lượng, chi phí, quản lý và kỹ năng tiếp thị
X hàng CN và M TLSX cần thiết giai đọan đầu
…
Trang 3Tổ chức công nghiệp và chính sách công nghiệp
WTO không cho phép chính phủ can thiệp nhằm hạn chế M và kiểm soát đầu tư nước ngoài (khác Hàn Quốc và Nhật Bản 1950-70)
Cả TQ và VN đều đã qua giai đoạn chính phủ can thiệp và điều hành công nghiệp và tài chính:
9 TQ: có 3 thập niên phát triển CN trước khi cải cách, số lương quá lớn DNCN và chế độ phúc lợi XH
9 VN: khu vực CN nhỏ hơn nhiều so TQ, tỷ trọng của khu vực QD trong GTTSL CN lớn hơn TQ
Dù theo MH nào cũng cần cơ chế ít can thiệp hơn, đi theo QL thị trường hơn và hoạt động có hiệu quả hơn.
11/29/2004
Con đường dẫn đến cải cách SOEs SOEs – luôn phải cải cách? : POSCO, Singapore Airlines…
Trung Quốc và Việt Nam:
9 SOEs - đứng trên đôi chân của mình và đối mặt với hạn chế ngân sách cứng
9 Ban GĐ phải được chọn bởi cổ đông trên nguyên tắc tuân thủ khả năng sinh lợi
9 Cắt dây rốn nối kết về quyền kiểm soát giữa doanh nghiệp
và chính quyền – chi phí về mặt chính trị của việc tái cơ cấu
Trang 4Cải cách tài chính
và chính sách kinh tế vĩ mơ
TQ và VN:
9 Khơng thể cải cách tài chính tách rời cải cách k/v cơng nghiệp nhà nước
Khu vực tài chính do một số ngân hàng TMQD chi phối
Cho vay theo chỉ đạo và tồn đọng nợ khĩ địi
Ngân sách mềm cĩ thể là nguyên nhân tạo ra lạm phát
9 Giải pháp chất lượng dịch vụ ngân hàng - cạnh tranh
9 Xây dựng hệ thống ngân hàng hiện đại điển hình
9 Củng cố tài khoản vãng lai và sau là tài khoản vốn
Tác động của cải cách đ/v tăng trưởng
và cơ cấu kinh tế - Trung Quốc
Tỷ lệ tăng trưởng Tỉ trọng trong
thu nhập quốc dân d
Năm GDP a Vốn b Việc
làm c TFP Lao động Vốn
1952-57 6,2 4,81 2,78 2,608 0,6 0,4
1958-65 1,52 5,49 2,37 -2,098 0,6 0,4
1966-78 5 8,07 2,63 0,194 0,6 0,4
1979-88 9,9 10,1 3,07 4,018 0,6 0,4
1989-98
1989-98 9,08 9,15 2,56 3,884 0,6 0,4
Trang 5Tác động của cải cách đ/v tăng trưởng
và cơ cấu kinh tế - Việt Nam
Giai đoạn
Tỷ lệ tăng trưởng của sản phẩm nguyên vật liệu ròng (1975-90) hay GDP (1990-96) hay
Tỷ lệ tăng trưởng (%)
Vốn Lao
động TFP
11/29/2004
Cải cách khu vực tài chính và cơng nghiệp –
Chính sách và Định chế
MH Hàn Quốc và Nhật Bản khơng cịn phù hợp – giảm can thiệp của chính phủ
Cải cách SOEs và giới hạn ngân sách mềm
Cổ đơng và việc chọn nhà quản lý DN
Hệ thống ngân hàng hiện đại, tách rời chỉ đạo và can thiệp của CP
Phát huy vai trị khu vực kinh tế tư nhân
Thị trường quyết định + chính phủ cần đưa ra các nguyên tắc chi phối việc sáp nhập và mua lại hay nắm quyền kiểm sĩat
Thực hiện thay đổi cần thiết để ký kết BTA và WTO
Xây dựng lộ trình phù hợp dựa vào điều kiện của nước mình và địi hỏi của kinh tế quốc tế