Bai 1 Chuyen dong co

Vật chuyển động đến từng vị trí trên quỹ đạo vào những thời điểm nhất định còn vật đi từ vị trí này đến vị trí khác trong những khoảng thời gian nhất định.. Hệ qui chiếu.[r]

Trang 1

Ngày soạn: 26/ 8/ 2018 - Ngày dạy: 28/ 8/2018 Tiết KHDH: 01

Phần một: CƠ HỌC Chương 1: ĐỘNG HỌC CHẤT ĐIỂM Chủ đề: CHUYỂN ĐỘNG CƠ

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức:

- Nêu được khái niệm về: chất điểm, động cơ và quỹ đạo của chuyển động

- Nêu được ví dụ về: chất điểm, chuyển động, vật mốc, mốc thời gian

- Phân biệt hệ toạ độ và hệ quy chiếu, thời điểm và thời gian

2 Kỹ năng:

- Xác định được vị trí của một điểm trên một quỹ đạo cong hoặc thẳng

- Làm được các bài toán về hệ quy chiếu, đổi mốc thời gian

3 Thái độ:

- Bồi dưỡng phẩm chất tự chủ trong việc lĩnh hội kiến thức, tính tự giác, yêu thích môn học

4 Xác định nội dung trọng tâm của bài

Cách xác định vị trí và thời gian trong chuyển động

5 Định hướng phát triển năng lực:

- Năng lực chung: Năng lực giải quyết vấn đề; năng lực dự đoán, suy luận lý thuyết;

- Năng lực chuyên biệt:

II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN (GV) VÀ HỌC SINH (HS)

1 Chuẩn bị của GV:

- Một số ví dụ thực tế về cach xác đinh vị trí của điểm nào đó

- Một số bài toán về đổi móc thời gian

2 Chuẩn bị của HS:

- Ôn tập kiến thức đã học ở THCS

III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

PHT 1: Tìm hiểu về chuyển động cơ Chất điểm

1 Chuyển động cơ học là gì?

2 Chất điểm là gì ? Khi nào một vật được xem là chất điểm ? Lấy ví dụ ? Hoàn thành yêu cầu C1 ?

3 Quỹ đạo chuyển động là gì ? Lấy ví dụ ? Trả lời câu hỏi C1/7SGK ?

PHT 2: Tìm hiểu về cách xác định vị trí của vật trong không gian.

1.Giả sử một ôtô đang chuyển động trên một đường thẳng, hãy tìm cách mô tả vị trí của vật (chất điểm) trên quỹ đạo chuyển động của nó ? (Gợi ý, trong thực tế bằng cách nào người đi đường xác định được

vị trí của mình trên lộ trình ?)C2: Tọa độ của một điểm có phụ thuộc gốc O được chọn không ? Yêu cầu C2 SGK

2 Muốn xác định vị trí của điểm M trên một mặt phẳng ta làm thế nào ? Ví dụ muốn chỉ cho người thợ khoan tường vị trí để treo một tấm ảnh, ta sẽ vẽ thế nào trên bản thiết kế ? Nêu cách xác định vị trí điểm M khi chuyển động trên quỹ đạo cong ? Yêu cầu C3 SGK

PHT 3: Tìm hiểu về cách xác định thời gian của chuyển động.

1 Nêu cách xác định thời điểm xảy ra một hiện tượng nào đó ? Lấy ví dụ ? Một chiếc xe xuất phát từ

An Khê lúc 7h, đến Gia Lai lúc 9h, hãy xác định thời gian xe chạy ? Phân biệt các khái niệm gốc thời gian, thời điểm và thời gian Dụng cụ đo thời gian ? Đơn vị đo thời gian chuẩn ? C3: Có thể lấy gốc thời gian bất kì để đo kỉ lục chạy được không?

2 Hoàn thành yêu cầu C4 : + Bảng giờ tàu cho ta biết điều gì ? + Xác định thời điểm tàu bắt đầu chạy và thời gian tàu chạy từ Hà Nội đến tp Hồ Chí Minh?

3 Tổng quát: muốn xác định được vị trí của một vật chuyển động theo thời gian, ta cần có những yếu

tố nào? Hệ quy chiếu gồm có những yếu tố nào ? Phân biệt hệ toạ độ và hệ quy chiếu ? Tại sao phải dùng hệ quy chiếu ?

* PHT 4: Phiếu học tập vận dụng

Câu 1 [Thông hiểu].Điều nào sau đây sai khi nói về chất điểm ? Chất điểm là những vật có kích thước

Trang 2

A nhỏ so với chiều dài quỹ đạo B rất nhỏ so với khoảng cách mà ta đề cập đến

C rất nhỏ so với chiều dài quỹ đạo của vật D rất nhỏ so với phạm vi chuyển động

Câu 2 [Nhận biết].Vật chuyển động nào dưới đây có thể xem như chất điểm ?

A Ôtô đi từ ngoài đường vào gara B Vệ tinh nhân tạo bay xung quanh Trái Đất

C Vận động viên nhảy cầu xuống bể bơi D Hai hòn bi lúc va chạm với nhau

Câu 3 [Thông hiểu].Phát biểu nào sau đây là đúng nhất? Chuyển động cơ học là

A sự di chuyển của vật này so với vật khác B sự thay đổi vị trí từ nơi này sang nơi khác

C sự thay đổi vị trí của vật này so với vật khác theo thời gian D sự dời chỗ của vật

Câu 4 [Nhận biết].Tìm phát biểu sai : A Mốc thời gian (t = 0) luôn được chọn lúc vật bắt đầu chuyển động

B Một thời điểm có thể có giá trị dương (t > 0) hay âm (t < 0)

C Khoảng thời gian trôi qua luôn là số dương (t > 0) D Đơn vị SI của thời gian trong Vật lý là giây (s)

Câu 5 [Thông hiểu].Hệ quy chiếu gồm có :

A Vật được chọn làm mốc B Một hệ tọa độ gắn trên vật làm mốc

C Một gốc thời gian và một đồng hồ D Tất cả các yếu tố trên

Câu 6 [Thông hiểu].Mốc thời gian là :

A khoảng thời gian khảo sát chuyển động B thời điểm bất kì trong quá trình khảo sát một hiện tượng

C thời điểm ban đầu chọn trước để đối chiếu thời gian trong khi khảo sát một hiện tượng

D thời điểm kết thúc một hiện tượng

Câu 7 [Vận dụng cao].Một ôtô khởi hành lúc 7 giờ

a Nếu chọn mốc thời gian là lúc 5 giờ thì thời điểm ban đầu là :

A to = 7h B to = 12h C to = 2h D.to = 5h

b Sau 3 giờ đồng hồ thì ôtô dừng lại nghỉ Nếu chọn mốc thời gian như câu a Thời điểm ôtô dừng lại là :

A t = 10h B t = 5h C t = 4h D 12h

c Nếu chọn mốc thời gian là lúc 8h, và sau 3 giờ chuyển động thì ôtô dừng lại nghỉ Thời điểm ban đầu và thời điểm dừng lại nghỉ là :A to = -1h và t = 2h B to = -1h và t = 3h C to = 1h và t = 3h

D Không xác định

d Nếu chọn gốc thời gian lúc 7h và lúc 10 giờ thì ôtô dừng lại nghỉ Thời điểm ban đầu, thời điểm dừng lại nghỉ và thời gian ôtô chuyển động là :

A to = -1h ; t = 3h và t = 3h B to = 1h ; t = 3h và t = 3h

C to = 0h ; t = 3h và t = 3h D Không xác định

Câu 8 [Nhận biết] Phát biểu nào sau đây sai.

A Sự thay đổi vị trí của một vật so với vật khác gọi là chuyển động cơ học B Đứng yên có tính tương đối

C Nếu vật không thay đổi vị trí của nó so với vật khác thì vật là đứng yên D Chuyển động có tính tương đối

Câu 9 [Vận dụng] “Lúc 7 giờ 30 phút sáng nay, đoàn đua xe đạp đang chạy trên đường quốc lộ 1, cách

Tuy Hoà 50km” Việc xác định vị trí của đoàn đua xe nói trên còn thiếu yếu tố gì

A Mốc thời gian B thước đo và đồng hồ.C Chiều dương trên đường đi D Vật làm mốc

Câu 10 [Vận dụng] Có một vật coi như chất điểm chuyển động trên đường thẳng (D) Vật làm mốc có thể

chọn để khảo sát chuyển động này phải là vật như thế nào?

A Vật nằm yên B Vật ở trên đường thẳng (D) C Vật bất kì D Vật có các tính chất A và B

Câu 11 [Vận dụng] Hòa nói với Bình: “Mình đi mà hóa ra đứng; cậu đứng mà hóa ra đi”, trong câu nói

này thì vật

chẳng phải Bình

Trang 3

Câu 12 [Vận dụng cao] Một người chỉ đường đi đến một nhà ga: “Anh hãy đi thẳng theo đường này, đến

ngã tư thì rẽ trái; đi khoảng 300m, nhìn bên tay phải sẽ thấy nhà ga.” Người chỉ đường này đã dùng bao nhiêu vật làm mốc?

Câu 13 [Nhận biết] Có thể xác định chính xác vị trí của vật khi có:

C Đường đi, hướng chuyển động D Thước đo, đường đi, hướng chuyển động, vật mốc

Nội dung Hoạt động của GV Hoạt động của HS Năng lực

được hình thành Hoạt động 1:

I.Chuyển động cơ – Chất điểm

- PP:Thu thập thông tin- thảo luận

nhóm-giải quyết vấn đề

* Chuyển giao nhiệm vụ:

Các nhóm hoàn thành các câu hỏi 1,2 ,3 ở PHT

1 trong 5 phút ? Nhóm 1-2 trả lời câu 1

Nhóm 3 trả lời câu 3

Nhóm 4 trả lời câu 3

* Thực hiện nhiệm vụ:

-Tiếp nhận nhiệm vụ học tập của giáo viên

- Thu thập thông tin từ sgk, tài liệu tham khảo đã tham khảo ở nhà và kiến thức đã học, thống nhất ý kiến cả nhóm thực hiện nhiệm vụ của giáo viên

K1,P1,,X1, X3,C1

1 Chuyển động cơ

Chuyển động của một vật là sự

thay đổi vị trí của vật đó so với

các vật khác theo thời gian

2 Chất điểm

- Chất điểm là những vật có kích

thước rất nhỏ so với độ dài đường

đi (hoặc so với khoảng cách mà

ta đề cập đến)

- Chất điểm có khối lượng là khối

lượng của vật

3 Quỹ đạo

Quỹ đạo của chuyển động là

đường mà chất điểm chuyển động

vạch ra trong không gian

*Tổ chức cho các nhóm báo cáo kết quả hoạt động nhóm

Nhóm 1 trả lời câu 1 Nhóm 3 trả lời câu 2 Nhóm 4 trả lời câu 3

-HS lắng nghe tiếp thu lời nhận xét, đánh giá của GV

- Đưa ra ý kiến của bản thân về vấn đề chưa hiểu

để đi đến thống nhất kiến thức trọng tâm

X3,K1

Hoạt động 2: Cách xác định vị

trí của vật trong không gian.

- PP: Thảo luận nhóm 5 p- dùng

phiếu học tập số 2

Nhóm 1-2 trả lời câu 1

Nhóm 3 trả lời câu 3 Nhóm 4 trả

lời câu 3*chuyển giao nhiệm vụ:

Hoàn thành câu hỏi PHT2 trong

5 phút:

- Nhận nhiệm vụ, làm việc nhómtrao đổi, đưa ra cách thực hiện, quan sát thí nghiệm và rút ra kết luận, thống nhất ý kiến chung, trả lời câu hỏi của giáo viên giao

K3,P3,X3

1 Vật làm mốc và thước đo

Để xác định chính xác vị trí của

vật ta chọn một vật làm mốc và

một chiều dương trên quỹ đạo rồi

*Yêu cầu đại diện từng nhóm lên trình bày

Nhóm 2: câu 3 ; nhóm 4: câu4

Đại diện nhóm trình bày , thành viên còn lại chú ý lắng nghe, đặt câu hỏi và

bổ sung, góp ý.

P1,X3

Trang 4

dùng thước đo chiều dài đoạn

đường từ vật làm mốc đến vật

2 Hệ toạ độ

a) Hệ toạ độ 1 trục (sử dụng khi

vật chuyển động trên một đường

thẳng)

Toạ độ của vật ở vị trí M :x =

OM

b) Hệ toạ độ 2 trục (sử dụng khi

vật chuyển động trên một đường

cong trong một mặt phẳng)

Toạ độ của vật ở vị trí M:x =

x

OM ; y = OM y

Yêu cầu các nhóm khác nhận xét và phát vấn

GV phát vấn để kiểm tra mức độ nắm kiến thức của học sinh

-Các nhóm nhận xét, đặt câu hỏi Nhóm trình bày đưa ra ý kiến phản hồi hoặc tiếp thu ý kiến của nhóm bạn

Hoạt động 3: Cách xác định thời

gian trong chuyển động

- PP: Thảo luận nhóm 2 p- dùng

phiếu học tập số 2

Nhóm 1-2 trả lời câu 1

Nhóm 3 trả lời câu 3 Nhóm 4

trả lời câu 3

- Thời lượng :5 phút

- Nhận nhiệm vụ, làm việc nhómtrao đổi, đưa ra cách thực hiện, quan sát thí nghiệm và rút ra kết luận, thống nhất ý kiến chung, trả lời câu hỏi của giáo viên giao

K3,P3,X3

1 Mốc thời gian và đồng hồ.

Để xác định từng thời điểm ứng

với từng vị trí của vật chuyển

động ta phải chọn mốc thời gian

và đo thời gian trôi đi kể từ mốc

thời gian bằng một chiếc đồng

hồ

2 Thời điểm và thời gian.

Vật chuyển động đến từng vị trí

trên quỹ đạo vào những thời điểm

nhất định còn vật đi từ vị trí này

đến vị trí khác trong những

khoảng thời gian nhất định

3 Hệ qui chiếu.

Một hệ qui chiếu gồm:

+ Một vật làm mốc, một hệ toạ

độ gắn với vật làm mốc

+ Một mốc thời gian và một đồng

hồ

*Yêu cầu đại diện từng nhóm lên trình bày

Nhóm 2: câu 3 ; nhóm 4: câu4

Yêu cầu các nhóm khác nhận xét và phát vấn

GV phát vấn để kiểm tra mức độ nắm kiến thức của học sinh

Đại diện nhóm trình bày , thành viên còn lại chú ý lắng nghe, đặt câu hỏi và

bổ sung, góp ý

-Các nhóm nhận xét, đặt câu hỏi Nhóm trình bày đưa ra ý kiến phản hồi hoặc tiếp thu ý kiến của nhóm bạn

-HS lắng nghe tiếp thu lời nhận xét, đánh giá của GV

- Ghi nhận kiến thức

P1,P2, X3

Trang 5

Hoạt động 4: Củng cố - Giao

nhiệm vụ về nhà

HS trả lời các câu hỏi trong phiếu

học tập số 4 kiểm tra đánh giá để

đánh giá năng lực học sinh

- PP: phát vấn

- Thời lượng: 20 phút

Yêu cầu hs trả lời các câu trong bộ câu hỏi kiểm tra đánh giá

- Giáo viên tổ chức làm bài trắc nghiệm giữa các nhóm học sinh

- Yêu cầu học sinh hoạt động nhóm thảo luận hoàn thành 13 câu trong thời gian 10 phút

- Nhóm nào hoàn thành trước và đúng các kết quả được ghi điểm.

GV giao nhiệm vụ của tiết học tiếp theo cho hs trong tiết học sau

Hs suy nghĩ nhanh trả lời câu hỏi gv giao

Chuẩn bị nội dung cho tiết học sau

C1,K1,K2,K3,

Định dạng
Số trang	5
Dung lượng	32,62 KB