- Hướng dòng chảy của sông ngòi chịu sự quy định hướng của địa hình hướng nghiêng; hướng núi Dẫn chứng sự phân hóa hướng chảy của sông ngòi nước ta ở các vùng địa hình khác nhau - Chế độ[r]
Trang 1HƯỚNG DẪN CHẤM THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP THÀNH PHỐ
NĂM HỌC: 2018 -2019
Môn Địa lí - Lớp 8
Câu I
(5,0đ)
1 Trình bày đặc điểm sông ngòi Châu Á Vì sao sông I-ê-nit-xây về mùa
* Đặc điểm sông ngòi Châu Á:
- Khá phát triển và có nhiều hệ thống sông lớn
- Phân bố không đều và có chế độ nước khá phức tạp
+ Ở Bắc Á, mạng lưới sông ngòi dày đặc, các sông lớn đều chảy theo hướng
từ nam lên bắc Về mùa đông sông bị đóng băng kéo dài Mùa xuân băng tuyết tan, mực nước sông lên nhanh và thường gây ra lũ băng lớn
+ Ở Đông Á, Đông Nam Á và Nam Á là khu vực có mưa nhiều nên ở đây có mạng lưới sông dày và có nhiều sông lớn Do ảnh hưởng của chế độ mưa gió mùa, các sông có lưu lượng lớn nhất vào cuối hạ đầu thu và thời kì cạn nhất vào cuối đông đầu xuân
+ Tây Nam Á và Trung Á có khí hậu lục địa khô hạn nên sông ngòi kém phát triển
- Các sông ngòi ở Bắc Á có giá trị chủ yếu về giao thông và thủy điện, sông
ở các khu vực khác có vai trò cung cấp nước cho sản xuất, đời sống, thủy điện, giao thông
* Sông I-ê-nit-xây về mùa xuân thường có lũ lớn:
- Sông chảy trong khu vực ôn đới lạnh, một mùa đông dài nước đóng băng, mùa xuân đến băng tuyết tan
- Sông có hướng chảy từ nam lên bắc mùa xuân băng tan ở thượng lưu trước nước lũ dồn xuống trung và hạ lưu, băng ở hạ lưu chưa tan nên đã chắn dòng nước lại gây ra lũ lớn
0,5đ 0,5đ 0,5đ 0,5đ
0,5đ 0,5đ
0,5đ 0,5đ
2 So sánh sự khác nhau của các kiểu khí hậu gió mùa và các kiểu khí hậu
0,5đ
0,5đ
Khác nhau
Các kiểu khí hậu gió mùa Các kiểu khí hậu lục địa
Phân bố - Khí hậu gió mùa nhiệt đới
phân bố ở Nam Á, Đông Nam Á
- Khí hậu gió mùa cận nhiệt đới và ôn đới phân bố ở Đông Á
Chủ yếu phân bố ở các vùng nội địa và khu vực Tây Nam Á
Đặc điểm Trong năm có hai mùa rõ rệt,
mùa đông lạnh, khô, mưa ít, mùa hạ nóng ẩm, mưa nhiều
Mùa đông khô và lạnh, mùa
hạ khô và nóng, lượng mua trung bình năm và độ ẩm không khí luôn thấp
Câu II
(2,0đ)
Hãy làm rõ những trở ngại từ đặc điểm dân cư và xã hội đối với sự phát triển kinh tế trong khu vực Đông Nam Á
2,0đ
- Dân số đông, mật độ dân số cao, trong khi kinh tế phát triển chưa cao đã ảnh hưởng đến vấn đề việc làm và nâng cao chất lượng cuộc sống
- Lao động có tay nghề và trình độ chuyên môn còn hạn chế, gây khó khăn trong phát triển các ngành đòi hỏi trình độ khoa học kĩ thuật cao
- Dân cư phân bố không đều, tập trung đông ở các đồng bằng châu thổ sông lớn, ven biển và một số vùng đất đỏ badan, tập trung ít ở miền núi đã gây
0,5đ 0,5đ 0,5đ
Trang 2khó khăn cho sử dụng nguồn lao động và khai thác tài nguyên ở mỗi vùng.
- Các nước Đông Nam Á có nhiều dân tộc Một số dân tộc phân bố không theo biên giới quốc gia, gây khó khăn trong quản lí, ổn định chính trị của
Câu
III
(4,0đ)
1 a Học sinh vẽ biểu đồ hình cột hình cột thể hiện GDP bình quân đầu
người của một số nước Đông Nam Á năm 2017.
- Vẽ biểu đồ đẹp, chính xác, có tên biểu đồ.
1,5đ
2 b Nhận xét GDP bình quân đầu người của một số nước Đông Nam Á
năm 2017.
2,5đ
Nhận xét:
+ GDP/người giữa các nước Đông Nam Á không đều
+ Nước có GDP/người cao nhất là Xingapo (52.841USD), tiếp theo là Bru- nây (36.609USD), Malaixia (9.766USD), Thái Lan (5.816USD)
+Các nước có GDP/người trên 2000USD là Phi-líp-pin (2.899USD), Inđônêxia (3.347USD), Việt Nam (2.054USD)
+Các nước có GDP/người thấp dưới 2000USD là Lào (1.693USD), Campuchia (1.159USD)
+ GDP/người của Xin-ga-po gấp 45,5 lần GDP/người của Campchia, gấp 30,9 lần GDP/người của Lào
0,5đ 0,5đ 0,5đ
0,5đ 0,5đ
Câu
IV
(4,0đ)
1 Trình bày đặc điểm chế độ nước của hệ thống sông Ba (sông Đà Rằng)
nước ta
2,0đ
- Tổng lưu lượng nước của hệ thống Sông Ba khá phong phú: 9,39 tỉ
m3/năm; Lưu lượng nước TB đạt: 272,75m3/s/tháng
- Chế độ nước sông Ba khá phức tạp, mang tính chất của các sông miền Trung Trung Bộ
- Sông ngòi có hai mùa nước, mùa lũ và mùa cạn, lũ vào thu-đông sự chênh lệch giữa mùa lũ và mùa cạn lớn (dc)
- Lũ lên nhanh, rút nhanh
0,5d 0,5đ 0,5đ 0,5đ
2 Chứng minh rằng sự phân hóa sông ngòi của nước ta chịu tác động của
- Hướng dòng chảy của sông ngòi chịu sự quy định hướng của địa hình
(hướng nghiêng; hướng núi) (Dẫn chứng sự phân hóa hướng chảy của sông ngòi nước ta ở các vùng địa hình khác nhau)
- Chế độ nước sông chịu tác động bởi độ cao và hướng sườn của địa hình
(Dẫn chứng sự phân hóa chế độ nước sông ở các vùng địa hình khác nhau)
- Độ dốc và mật độ chia cắt địa hình gây ra sự phân hoá về diện tích lưu vực, mật độ các sông và tính chất lũ
- Địa hình có sự tương phản giữa đồng bằng và miền núi nên dòng chảy sông ngòi có sự thay đổi đột ngột khi chảy từ thượng lưu xuống hạ lưu
0,5đ
0,5đ 0,5đ 0,5đ
Câu V
1 Nhận xét và giải thích về chế độ mưa của Thành phố Hồ Chí Minh 3.0đ
* Nhận xét:
- Tổng lượng mưa lớn (dc)
- Lượng mưa phân hóa theo mùa, có một mùa mưa và một mùa khô sâu sắc
+ Mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 10, lượng mưa lớn, mưa nhiều nhất vào tháng 9 (327,0mm)
+ Mùa khô từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau, lượng mưa rất ít, mưa ít nhất vào tháng 2 (4,1mm)
* Giải thích:
0,5đ 0,5đ 0,5đ 0,5đ
Trang 3(5,0đ) - Nước ta nằm trong vùng nhiệt đới gió mùa và chịu ảnh hưởng sâu sắc của
biển nên có lượng mưa lớn và mưa theo mùa Từ tháng 5 đến tháng 10 Tp
Hồ Chí Minh chịu ảnh hưởng của gió mùa Tây Nam từ biển thổi vào mang nhiều hơi nước nên mưa nhiều
- Từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau Tp Hồ Chí Minh chịu ảnh hưởng của Tín Phong bán cầu Bắc nên khô ráo, ít mưa
0,5đ
0,5đ
2 Trình bày đặc điểm khí hậu của miền Bắc và Đông Bắc Bắc Bộ Vì sao
tính chất nhiệt đới của miền Bắc và Đông Bắc Bắc Bộ bị giảm sút mạnh mẽ?
2,0đ
* Đặc điểm khí hậu:
- Tính chất nhiệt đới giảm sút mạnh mẽ, mùa đông lạnh nhất cả nước
- Mùa đông lạnh giá, mưa phùn, gió bấc
- Mùa đông đến sớm và kết thúc muộn (mùa đông kéo dài nhất nước ta)
- Mùa hạ nóng ẩm và mưa nhiều, đặc biệt có thời tiết mưa ngâu vào mùa
hạ
* Giải thích:
- Miền Bắc và Đông Bắc Bắc Bộ là nơi đầu tiên và chịu ảnh hưởng trực tiếp của nhiều đợt gió mùa Đông Bắc lạnh từ áp cao Xibia tràn xuống
- Các dãy núi hướng vòng cung mở ra về phía bắc và phía đông, tạo điều kiện cho các luồng gió mùa Đông Bắc lạnh dễ dàng xâm nhập sâu vào làm giảm sút tính chất nhiệt đới của miền
0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ
0,5đ 0,5đ