Hay nói cách khác, khi tâm trạng người ta buồn thì cảnh vật dù sống động,vui tươi đến đâu thì cũng bị nhúng một màu tâm trạng, đúng như Nguyễn Du đã từng viết: “ Người buồn cảnh có vui đ[r]
Trang 1Kể lại câu chuyện đáng nhớ nhất của bản thân
Bạn mẹ tôi cho nhà tôi một con chó nhỏ chừng vài tháng tuổi lúc tôi lên lớp bốn
Vì lúc đó tôi còn nhỏ nên chưa có ghi nhớ gì nhiều nhưng cũng có một câu chuyện làm tôi nhớ mãi đến bây giờ
Tôi đặt tên nó là Tí Nị Nó thuộc giống chó Chi-hua-hua nhưng không lớn được
Nó có bộ lông màu vàng đất trông rất ngộ nghĩnh Thân hình nó cân đối: Ngực nở, bụng thon, bốn chân nhỏ, thanh mảnh cái đầu nhỏ cỡ quả banh lông, cặp tai dựng đứng lên khi cần nghe ngóng Chiếc mõm ngắn với cái mũi đánh hơi rất giỏi Tí Nị nó khôn lắm Dường như nó có thể hiểu được tiếng người, hiểu được ý định của người chủ của nó Ở nhà, tôi không thường cho Tí Nị ăn nhưng nó vẫn bám víu lấy tôi, đã thế mà nó cũng có cái tính hay ghen tị nữa Lúc mẹ với tôi đùa giỡn với nhau thì nó ngồi cạnh bên kêu ư ử đòi chen vào cuộc vui
Ban ngày, Tí Nị nằm trong sân mát hay tìm một chỗ êm êm nằm, mõm gác lên hai chân trước, đôi mắt lim dim Lúc đó nÓ chẳng ngủ đâu, mà là đang trông nhà đấy Một tiếng động nhẹ hay một bóng người thoáng qua, là nó ngóc đầu lên, vểnh tai nghe ngóng Tuy nhỏ nhưng tiếng sủa của Tí Nị vang xa hình như nhà nào cũng nghe, đôi khi còn mắng yêu nó ồn ào Khi có người lạ bước vào nhà thì nó sủa hoài sau đó thì nằm im nhìn người lạ đó, xem chừng có ý đồ gì xấu xa không Tí Nị hung hăng lắm nên khó ai dám vuốt đầu nó
Ấy thế mà đối với gia đình tôi nó rất hiền Nó hay bày tỏ tình cảm bằng cách ngoáy tít cái đuôi hay nằm im dưới đất rồi ngóc đầu, đôi mắt long lanh chờ lệnh Lúc đầu tôi cũng chưa tin tưởng vào việc trông nhà của Tí Nị lắm, không hẳn là coi thường nó nhưng tôi cứ thấy lo lo thế nào ấy Nhưng sau này thì ít có ăn trộm dám vào nhà tôi nữa Trước đây nhà tôi có trộm nhiều, nhưng có một lần Tí Nị thấy trộm thì sủa vang làm ba tôi thức giấc chạy ra Thấy có người và chó sủa, tên trộm
bỏ lại chiếc A-ti-la và đôi dép để chạy thoát thân Mỗi khi tôi đi đâu về thì nó nằm trước cửa, đợi và nghe ngóng tiếng xe quen thuộc Và lúc tôi còn chưa thấy mặt mũi
Tí Nị đâu thì nó đã thấy tôi rồi Nó chạy ra mừng tôi tíu tít Lúc đó cái đuôi của nó phải gọi là ngoáy tít, hai chân trước chồm chồm lên như muốn ôm choàng lấy tôi Miệng thì kêu ư ử, ăng ẳng sung sướng mừng rỡ Đã thế đôi mắt còn đầy biểu cảm thiết tha bảo sao tôi không cảm động Và cứ thế từng ngày trôi đi, tôi mến nó lúc nào không hay
Trước đây bốn năm, nó đã rời xa tôi, nó không còn bên cạnh tôi nữa Tối đó, tôi ở nhà với ba mẹ Khi ấy, tôi đang chơi với Tí Nị thì nó bỗng sủa lên một tiếng rồi chạy
ra đường Tôi cũng lật đật chạy theo thì chứng kiến cảnh Tí Nị bị xe cán qua Lúc
đó, tôi đã chới với không tin vào mắt mình thì kẻ chạy chiếc xe ấy vòng lại cán thêm lần nữa làm Tí Nị cắn đứt lưỡi Tôi đã không thể làm gì khi chứng kiến cảnh tượng buồn thương đó Hắn đã chạy mất hút còn tôi thì chỉ đứng khóc Nghe tiếng tôi khóc,
ba mẹ chạy ra xem có chuyện gì, hàng xóm cũng bắt đầu bu lại xem Lúc đó, dường như tôi mất hết cảm giác, không còn biết trời trăng gì nữa Mẹ nói, sau đó mẹ đem
nó đi chôn Tôi tỉnh dậy không thấy Tí Nị đâu thì tôi lại oà lẻn khóc, ba mẹ phải vồ về tôi, và xin cho tôi một con khác
Tôi cũng khá bất ngờ vì chú chó thứ hai của nhà tôi lại có hình dạng và tính cách
y như Tí Nị Tôi nghĩ có lẽ linh hồn của Tí Nị đã nhập vào thân xác của chú chó này Đúng là một chú chó trung thành, nó muốn ở bên cạnh tôi Và sau sự việc trên của
Tí Nị, tôi đã nhốt nó ở trong nhà Nếu nó bị “bắt cóc” hay có chuyện gì nữa thì chắc tôi chết mất Do vậy, tôi chỉ cầu trời cho nó được sống mãi bên gia đình tôi
Tôi sẽ chăm sóc nó như đứa em của tôi vậy Cảm ơn em đã cho chị biết sự trung thành của loài chó như thế nào, Tí Nị à
Trang 2Trong vai ông Hai, hãy viết bài văn kể câu chuyện “Làng”
Tôi là một người nông dân làng chợ Dầu Mọi người thường gọi tôi là ông Hai
Khàng chiến bùng nổ tôi muốn ở lại làng cùng anh em bộ đội và dân quân kháng chiến Nhưng vì hoàn cảnh gia đình nên tôi phải cùng gia đình đi tản
cư Ở nơi tản cư tôi rất nhớ làng và thường có hay khoe về làng mình Hôm nào tôi cũng ra phòng thông tin để nghe tin tức kháng chiến Hốm ấy, vớ được anh dân quân đọc rất to, rõ ràng, rành mạch tôi nghe đc bao nhiêu tin hay - toàn tin quân ta giết được địch, ruột gan tôi cứ múa hết cả lên Đang trong tâm trạng náo nức thì tôi nghe được tin làng chợ Dầu của tôi theo Tây làm Việt gian Lúc đó cổ họng tôi nghẹn ắng lại, da mặt tê rân rân Tôi lặng ti tưởng như không thở được Một lúc lâu tôi mới dặn è è, nuốt một cái gì vướng ở cổ, tôi hỏi lại về cái tin ấy thì người ta đã khẳng định một cách chắc chắn Tôi vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác rồi đi thẳng về nhà.
Về đến nhà, tôi nằm vật ra giường nhìn lũ con tôi thấy tủi thân, nước mắt tôi cứ ràn ra Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ư? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy ư? Tôi ngờ ngợ chả nhẽ bọn ở làng lại đốn đến thế ư rồi tôi tự kiểm điểm trong óc thấy họ đều là những người có tinh thần yêu nước, yêu kháng chiến chẳng nhẽ lại đi làm cái điều nhục nhã
ấy nhưng không có lửa làm sao có khói Tôi cảm thấy tủi nhục, chiều hôm ấy
vợ tôi về cung có vẻ khác Trong nhà có cái sự im lặng thật là khó chịu Mãi đến khuya vợ tôi mới hỏi tôi về cái tin ây Tôi im lặng rồi gắt lên vậy là bà ấy
im bặt 3 - 4 ngày hôm sau tôi không dám bước chân ra ngoài chỉ ở trong gian nhà trật trội để nghe ngóng tin tức Lúc nào tôi cũng nơm nớp lo sợ, hễ nghe đến chuyện ấy là tôi lại giật mình
Trong tôi giờ đây đang diễn ra một cuộc chiến tranh nội tâm gay gắt khi
mụ chủ nhà có ý đuổi gia đình tôi đi Tôi lâm vài tình trạng bế tắc : về làng hay
ở lại Cuối cùng tôi đến quyết định: làng thì yêu thật nhưng làng theo Tây rồi thì phải thù Trong tâm trạng đau đớn tủi hờn, tôi tâm sự với thằng con út Sau khi tâm sự xong, nỗi khổ của tôi với đi phần nào Rồi một hôm khoảng 3h chiều, có người đàn ông đến nhà tôi chơi Ông ấy rủ tôi đi theo ông ấy đến sẩm tối tôi mới về Lúc ây tôi rất vui Đến bực cửa tôi đã bô bô khoe rằng Tây
nó đốt nhà tôi rồi, ông chủ tịch làng tôi vừa mới lên cải chính, ông ấy cho biết cái tin làng tôi theo Tây làm Việt gian là sai sự mục đích Cái nhà cháy ấy là minh chứng cho việc làng tôi không theo giặc Tôi hô hào như để trút bỏ những phiền muộn vừa qua Đã thật! Ai cũng mừng, cũng vui cho tôi Cứ thế tôi lật đật đi khoe khắp nơi, tối hôm ấy tôi sang gian bác Thứ nói chuyện về làng của tôi.
Tôi gói ghém những hồi ức đó, nhét vào một nơi thật sâu rồi vững bước, thẳng về phía trước, thẳng về cái làng của tôi Còn hồi ức kia, nó chỉ làm cho tình yêu làng của tôi thêm nồng đượm mà thôi Tôi tin rằng, tương lai vẫn còn ở phía trước Và tôi sẽ gieo hạt ở nơi đây để hạnh phúc nở hoa nơi chốn này.
Trang 3
Kể lại 1 lần trót xem nhật kí của bạn
Trong cuộc sống không có ai là không một lần mắc sai lầm Với một phút nông nổi,hiếu kì của cái tuổi 14 mà tôi đã làm người bạn mà tôi yêu quý nhất phải buồn chỉ
vì một quyển nhật kí
Mùa hè - mùa của tuổi học trò bắt đầu bằng tiếng vĩ cầm của các nhạc công ve.Cây phượng nở hoa đỏ rực như một cây nấm khổng lồ.Tôi chạy sang nhà Ngọc đứa bạn thân từ hồi còn bé tí tẹo để gọi nó cùng đi chơi.Vừa bước vào cổng tôi gọi to:
- Ngọc ơi! này đi chơi đi! gớm gì mà nghỉ hè rồi cứ ở nhà suốt thế?
Mẹ Ngọc từ trong nhà đi ra nở một nụ cười và nói vói giọng trêu đùa tôi:
- Cái con bé này lúc nào cũng nhanh nhảu.Ngọc đi mua cho cô mớ rau rồi cháu lên phòng đợi bạn chút xíu nhé
Tôi vâng dạ chạy lên phòng Ngọc Phòng nó lúc nào cũng sạch sẽ, gọn gàng không như phòng tôi.Tính tôi hay tò mò cứ phải ngắm nghía,xem xét xem có gì hay ho không Bỗng tôi thấy trên giá sách của Ngọc có quyển gì màu hồng được che lấp bởi những quyển sách giáo khoa.Tôi lấy quyển sổ bí mật đó ra và ngạc nhiên khi biết đây là quyển nhật kí.Ngọc vốn là đứa trầm lặng, ít nói nhưng chuyện gì của nó tôi cũng biết.Mà sao chuyện này nó không kể với mình.Tôi cũng biết đọc trộm nhật kí là không nên nhưng nhưng tôi rát tò mò không biết nó có nói gì tôi không.Mở trang đầu ra với dòng chữ nắn nót của Ngọc Ngày tháng : Hôm nay mình thấy không vui
vì Huyền giận vô cớ, không nghe mình giải thích lí do nữa.Mình mong lần sau bạn ý
sẽ bình tĩnh hơn Đọc đến đây tôi cảm thấy mặt mình nóng ran, thế mà nó chẳng báo giờ nói trước mặt mình mà chỉ nói sau lưng mình thôi ư? Tôi dở sang trang tiếp theo Ngày tháng Huyền thực sự là người vui tính,lúc nào cũng quan tâm mọi người.Ai cũng quý bạn ây.Mình ghen tị với bạn ấy quá À bây giờ bạn ý còn biết nói tốt với tôi
cơ à, thế mà chả bao giờ nó chịu khen tôi một câu- tôi nghĩ trong đầu với nhiều ý nghĩ và quên đi hành động của mình Cánh cửa phòng mở ra Ngọc đy vào hốt hoảnh khi thấy tôi đọc những gì bí mật mà bạn ý đã dấu kín.Ngọc dằng vội quyển nhật kí,òa khóc nói với tôi;
-Tại sao cậu lại đọc trộm nhật kí của tớ?
Tôi rất xấu hổ nhưng vẫn cố cãi:
-Tớ tớ chỉ đọc xem cậu nói gì vê tớ thôi ai ngờ cậu cũng nói xấu tớ.Cậu có coi tớ
là bạn không?
Ngọc vẫn khóc nấc lên:
-Tớ cũng muốn muốn nói với cậu nhưng cậu không chịu nghe tớ nói đâu.Đấy chỉ là
tớ suy nghĩ thế thôi chứ tớ không có ý nói xấu cậu
Bây giời tôi mới nhớ cư mỗi lần Ngọc khuyên bảo tôi thì tôi đều cáu gắt chỉ vì giữ
sĩ diện cho mình mà quên đi tâm trạng của Ngọc Tôi cảm thấy rất hối hận và ôm chầm lấy Ngọc nói trong nước mặt;
- Tớ xin lỗi cậu.Tớ sai rồi.Tha lỗi cho tớ nha Ngọc
Ngọc lau vội nước mắt,gật đầu Rồi 2 đứa lại nhìn nhau cười Ngọc xuống nhà lấy 2 cốc nước và vài chiếc bánh, rồi hai đứa cùng trò chuyện vui vẻ với nhau
Qua câu chuyện của mình tôi mới biết đọc nhật kí của bạn là đã vi phạm quyền riêng tư khiến tôi hối hận đến tận bây giờ.Nhưng cũng nhờ lần tình cờ dó mà tình
Trang 4bạn giữa tôi và Ngọc ngày càng hiểu nhau hơn, xây dựng tình bạn trên lâu đài của
sự tin tưởng
Giới thiệu về 1 loài động vật có ích cho đời sống con người
Trong tất cả các loài động vật, có thể nói chúng tôi là loài vật có ích nhất trong việc đồng áng, chúng tôi là “đầu cơ nghiệp”, là biểu tượng của sự cần cù chăm chỉ Các bạn có biết tôi
là ai không? Xin thưa, tôi là trâu đây - con trâu ở làng quê Việt Nam
Tuy gọi là trâu nhưng tổ tiên tôi lại thuộc họ bò, sừng rỗng, thuộc bộ nhai lại, lớp thú có vú Riêng tôi, tôi thuộc nhóm trâu Việt Nam, loài trâu rừng thuần hóa, thuộc nhóm trâu đầm lầy Trâu cái nặng trung bình từ ba trăm năm mươi đến bốn trăm kí lô gam Còn trâu đực thì khoảng bổn trăm đến bốn trăm năm mươi kí lô gam
Tôi có khuôn mặt tựa như hình thang ngược Đôi mắt tôi to tròn, hiền dịu, mi mỏng Mũi tôi lúc nào cùng ươn ướt như người bị sổ mũi Cặp sừng hình lưỡi liềm tạo cho tôi một phong cách rất oai vệ
Tôi được tạo hóa khoác lên người một bộ lông màu xám hay màu xám đen Thân hình tôi lực lưỡng, vạm vỡ để thích hợp với các công việc nặng nhọc Tuy vậy nhưng tôi lại sở hữu một chiều cao có đôi chút khiêm tốn Bụng tôi thì không nhỏ chút nào, mông dốc, đầu vú nhỏ Để đền đáp lại công lao nuôi dưỡng của các bác nông dân, tôi cống hiến thịt Thịt trâu lôi cũng
bổ không kém gì thịt bò đâu nhé! Mà còn không bị phong ngứa nữa cơ Tôi duy trì nòi giống giúp các bác nông dân, trâu ba tuôi đã có thể đé lứa đầu Mỗi lứa khoảng từ ba đến sáu nghé Nghé sơ sinh nặng từ 22 - 25 kg Tôi còn cống hiến ca sữa, bộ da để làm mặt trống, cặp sừng đế làm đồ mỹ nghệ xuất khâu đấy Phân của tôi cũng được dùng làm phân bón Tôi thật có ích phải không ? Là người Việt Nam, không ai không biết câu ca dao:
"Trâu ơi ta bảo trâu này
Trâu ra ngoài ruộng trâu cày với ta
Người nông dân nuôi tôi chủ yếu để cày ruộng, kéo cày Từ sáng sớm, lúc bạn gà vừa cất tiếng gáy tôi đã theo các bác nông dân ra đồng Tôi làm việc rất chăm chỉ Trời nắng tôi cũng làm, trời mưa tôi cũng làm, không ngại khó khăn, gian khổ Trâu tôi một ngày trung bình có thể cày từ 3 - 4 sào đất Nhưng ở Tây Nguyên, tôi lại được nuôi chủ yếu để kéo gỗ, có thể từ 0,5 - 1,3 mét khối với đoạn đường từ 3 km - 5 ki lô mét
Trâu tôi không chỉ xuất hiện với việc đồng áng, mà tôi còn xuất hiện ở các lễ hội vì thế trong dân gian đã có câu ca dao:
"Dù ai buôn đâu, bán đâu
Mùng chín tháng tám chọi trâu thì về "
Tôi xuất hiện ở lễ hội chọi trâu Đồ Sơn (Hải Phòng) Ở lễ hội này, dù thắng hay thua tôi vẫn
bị xẻ thịt để chia cho mọi người gọi là lộc Tôi còn là biểu tượng cùa SEAGAMES 22 Việt Nam vừa rồi đấy các bạn ạ
Không chỉ có hai hình ảnh thân quen trên, mà tôi còn xuất hiện với hình ảnh là người bạn đối với tuổi thơ nông thôn Chiều chiều, sau mỗi ngày làm việc chăm chỉ ở ngoài đồng, tôi được các cậu bé dắt đi ăn cỏ, uống nước, tắm táp Các cậu còn dắt tôi đi thả diều, các cậu ngồi chễm chện trên lưng tôi Dùng lưng tôi làm chỗ ngồi học bài thổi sáo Tiếng sáo của các cậu
đã tạo nên bức tranh sông động thật thanh bình ở nông thôn
Người đời thường hay có câu nói: “Khỏe như trâu nhưng thực chất tôi cũng cần phải được chăm sóc đấy nhé! Hằng ngày, các bạn phải tắm cho tôi này nhé cho tôi ăn uống đầy đủ chât dinh dưỡng I Tôi cũng cần phải có bác si để khi bệnh có người khám cho tôi nữa Mỗi ngày,cứ hai tiếng làm việc là phải cho tôi nghỉ mười lăm phút Sau một tuầnlafm việc là phải cho tôi nghỉ xả hơi một ngày, không nên cho tôi làm việc liên tục Sức trâu có hạn mà Vào mùa hè, các bạn phai giữ chuồng traij tôi sạch sẽ, thoáng mát để muỗi không đốt tôi Còn vào mùa đông, các bạn phải giữ ấm cho tôi bằng cách cho thêm rơm vào chỗ tôi nằm nếu không tôi bị cảm thì khốn
Trang 5Ngày nay, với đà công nghiệp ngày một phát triển hơn, nhiều loại máy móc được ra đời dần thay thế công việc của trâu tôi Nhưng tôi vẫn mãi gắn bó với đời sông nông thôn dân dã, vẫn mãi là bạn của tuổi thơ nông thôn và của người nông dân Việt Nam
Kể về kỉ niệm đáng nhớ đối với thầy, cô giáo cũ
Mỗi con người, chắc chắn ai cùng sẽ có những lúc lầm lỗi, không có ai là hoàn hảo dù người đó có giỏi đến đâu Tôi cũng vậy Tôi đã từng mắc một lỗi
mà tôi không bao giờ quên được Lúc ấy tôi còn là học sinh vừa học hết lớp bảy.
Hồi đó, do ba mẹ nói tôi có năng khiếu vẽ và chính tôi cũng thích được trở thành nhà thiết kế thời trang Ba mẹ đã đăng ký cho tôi học vẽ tại nhà của một cô giáo vừa về hưu Cô tên Dương, dù đã ngoài cái tuổi năm mươi nhưng cô vẫn tràn đầy sức sống Cô hiền lắm! Khuôn mặt cô điềm tĩnh, hiền hậu khiến tôi luôn có cảm giác như cô là mẹ tôi vậy Mái tóc của cô đã ngả bạc trắng Cô luôn tốt bụng giúp ssỡ mọi người nên hàng xóm xung quanh ai cũng quý cô.
Tôi quý cô lắm Lúc đó tôi thường kiêu căng, tự cao, tự đại với mọi người vì nghĩ là mình giỏi hơn mọi người Ngày đầu tiên đi học, tôi cứ tưởng bài vẽ cùa mình sẽ được điểm mười nhưng không ngờ cô chỉ cho tôi con sáu Tôi tức lắm, thế là đâm ra tôi ghét cô Cứ mỗi lần đi học thêm, tôi không chịu vẽ
mà cứ quậy phá làm phiền người khác Cô bắt tôi vào bàn ngồi vẽ thì tôi lại
vẽ đối phó với cô Không ngờ, có một lần cô cho đề là vẽ chân dung thầy cô
mà em thích nhất Mọi người ai cũng vẽ cô Chỉ có tôi nghĩ hoài cũng không
ra là mình sẽ vẽ ai cả Cho nên tới lúc nộp bài tôi sợ lắm Nhưng không ngờ,
cô không những không la tôi mà chỉ nói: “Lần sau cố gắng hơn nha con!”.
Kể từ lúc đó tôi cảm thấy mình thật có lỗi với cô Và tôi cũng rút ra được bài học: “'Không ai là hoàn hảo cả, mỗi người đều có một khuyết điểm” Từ đó, tính kiêu ngạo của tôi cũng biến mất lúc nào không hay Những bài vẽ mà tôi
vẽ ra, ai cũng khen nhưng không vì vậy mà tôi lại kiêu ngạo nữa Những lúc
đó tôi vui lắm và tôi lại càng quý cô hơn nữa Cô cũng dạy cho tôi biết thế nào
là kiên trì thực hiện thì sẽ thành công.
Tuy tôi chỉ được học với cô trong những tháng hè nhưng cô đã truyền đạt cho tôi không chỉ những kinh nghiệm quý báu mà còn có những bài học cuộc sống để tôi thực hiện theo sau này Từ ngày học cô, tôi đã biết suy nghĩ hơn, chín chắn hơn, có ý chí, kiên trì hơn Tôi như đã trưởng thành hơn, bỏ đi cái
vỏ bọc kiêu căng, tự đại ngày nào Tôi rất biết ơn cô Bây giờ, tuy không học
cô nữa, những bài học quý báu mà cô đã dạy cho tôi, tôi sẽ không bao giờ quên Tôi sẽ dùng những bài học này, chia sẻ với các bạn của mình, dùng chúng để tiếp thêm nghị lực cho tôi trên con đường đầy gian nan phía trước Tôi vô cùng biết ơn cô Bây giờ, nếu có thể nói với cô, tôi sẽ nói lên một điều
mà tôi rất muốn nói: “Con cảm ơn cô rất nhiều, vì cô đã dạy cho con những điều hay lẽ phải, giúp con đi đúng trên con đường ước mơ của mình Con yêu
cô nhiều lắm, cô ơi”.
Trang 6/Cảm nhận của em về 2 khổ cuối bài “ Ánh trăng”
Trăng là một đề tài quen thuộc trong thơ ca Trăng như một biểu tượng thơ mộng gắn với tâm hồn thi sĩ Nhưng có một nhà thơ cũng viết về trăng, không chỉ tìm thấy ở đấy cái thơ mộng, mà còn gửi gắm những nỗi niềm tâm sự mang tính hàm nghĩa độc đáo Đó là trường hợp bài thơ Ánh trăng của
Nguyễn Duy Vầng trăng đã từng gắn bó với tuổi thơ, với cuộc đời người lính,
đã trở thành người bạn tri kỉ, ngỡ không bao giờ quên nhưng hoàn cảnh sống đổi thay, con người cũng thay đổi, có lúc cũng trở nên vô tình Sau chiến thắng trở về thành phố, quen ánh điện cửa gương, khiến cho vầng trăng tình nghĩa vô tình bị lãng quên nhưng một tình huống đời thường xảy
ra làm cho con người phải giật mình tỉnh ngộ, phải đối mặt với vầng trăng mà sám hối:
Ngửa mặt lên nhìn mặt
có cài gì rưng rưng
như là đồng là bể
như là sông là rừng
Rưng rưng là biểu hiện xúc động, nước mắt đang ứa ra, sắp khóc Giọt nước mắt làm cho lòng người thanh thản lại, trong sáng lại Bao kỉ niệm đẹp ùa về, tâm hồn gắn bó chan hoà với thiên nhiên, với vầng trăng xưa, với đồng với bể,với sông với rừng Cấu trúc câu thơ song hành với các biện pháp tu từ so sánh, điệp ngữ cho thấy ngòi bút Nguyễn Duy thật tài hoa Đoạn thơ hay ở chất thơ bộc bạch chân thành, ở tính biểu cảm, ngôn từ và hình ảnh thơ đi vào lòng người, khắc sâu một cách nhẹ nhàng mà thấm thía những gì nhà thơ muốn tâm sự với chúng ta
Khổ thơ cuối mang hàm ý độc đáo và sâu sắc:
Trăng cứ tròn vành vạnh
kể chi người vô tình
ánh trăng im phăng phắc
đủ cho ta giật mình
Tròn vành vạnh là trăng rằm, một vẻ đẹp viên mãn Trăng vẫn thuỷ chung mặc cho ai thay đổi, vô tình với trăng Ánh trăng im phăng phắc, không một lời trách cứ Trăng bao dung và độ lượng biết bao Tấm lòng bao dung độ lượng ấy khiến cho ta phải giật mình Sự giật mình để tự lột xác, để trở về Trở về với chính mình tốt đẹp xưa kia Đó là cái giật mình để tự hoàn thiện Tóm lại, với giọng thơ trầm tĩnh, sâu lắng, đoạn thơ trên đã gây nhiều xúc động cho người đọc Nó như là lời tâm sự, lời tự thú, lời tự nhắc chân thành Qua đoạn thơ, tác giả muốn nói rằng: phải thuỷ chung, trọn vẹn, phải nghĩa thìn sắt son với nhân dân, với đất nước, và ngay với chính bản thân mình.
Trang 7Từ nhân vật Vũ Nương, trình bày suy nghĩ về số phận người phụ nữ trong xã hội phong kiến
Người phụ nữ trong thời phong kiến xưa xuất hiện trong văn học thường là những người phụ nữ xinh đẹp Từ vẻ đẹp ngoại hình cho đến tính cách Đều
là đẹp nhưng mỗi người lại mang một vẻ đẹp khác nhau, mỗi thân phận có một đặc điểm ngoại hình riêng biệt.
Ở Vũ Nương, nàng "thùy mị, nết na, lại thêm tư dung tốt đẹp" Khi lấy
Trương Sinh, biết chàng có tính hay ghen nên nàng "cũng giữ gìn khuôn phép, chưa từng lúc nào để vợ chồng xảy ra thất hòa" Nàng luôn một lòng, một dạ quý chồng thương con nên khi chàng Trương đi lính, nàng "không mong được đeo ấn phong hầu, chỉ cần ngày về được mang theo hai chữ bình yên" Có thể thấy, nàng là người con gái hiền lành, chất phác, cưới chàng Trương, nàng không hề mong danh lợi hay vinh hoa, phú quý mà chỉ vì một mong ước rất bình thường mà người phụ nữ nào cũng muốn "thú vui nghi gia, nghi thất".
Khi chàng Trương đi lính, Vũ Nương một mình nuôi con, hết lòng chăm lo cho mẹ chồng như mẹ đẻ của mình Lúc mẹ chồng bị bệnh, nàng đã hết mực chăm sóc, rồi khi bà mất, nàng làm ma chay, tế lễ chu đáo, nuôi con khôn lớn chờ đợi ngày Trương Sinh trở về Đó là những nét đẹp về ngoại hình và cả trong tâm hồn của người phụ nữ xưa.Những người phụ nữ đẹp là thế, tâm hồn thanh cao là vậy, nhưng đáng tiếc thay họ lại sống trong một xã hội phong kiến thối nát với bộ máy quan lại mục rỗng, chế độ trọng nam khinh nữ vùi dập số phận họ Càng xinh đẹp họ lại càng đau khổ, lại càng phải chịu nhiều sự chèn ép, bất công Như một quy luật khắc nghiệt của thời bấy giờ, hồng nhan thì bạc phận Với Vũ Nương, sau khi chồng về, tưởng rằng gia đình sẽ sum vầy trong hạnh phúc nhưng không ngờ số phận bạc bẽo đã xảy
ra với nàng Trương Sinh đi lính trở về và đứa con của chàng lúc đó đã biết nói Tin lời của 1 đứa trẻ ngây ngô mà Trương Sinh đã đem lòng nghi oan cho Vũ Nương Chàng bảo thủ, khăng khăng, nhiếc mắng và đánh đuổi Vũ Nương 1 cách thậm tệ Bỏ ngoài tai những lời khuyên ngăn của dân làng, không thèm nghe những lời giải thích của Vũ Nương, Trương sinh với cái tính ích kỉ, sự ghen tuông quá đỗi đã đẩy Vũ Nương đến ngõ cụt Nàng phải lấy cái chết để giữ trong trắng cho bản thân mình Nhưng cái chết đó không hề làm lương tâm Trương Sinh day dứt Thật quá bất công Cái chết của nàng không chỉ tố cáo tính cách của chàng Trương, mà còn tố cáo cả xã hội phong kiến thời bấy giờ Với chế độ nam quyền thối nát, độc đoán, nó đã làm cho phụ nữ lúc bấy giờ phải chịu rất nhiều những oan trái, tủi nhục không đáng
có Chỉ vì cái xã hội trọng nam khinh nữ, cái xã hội người phụ nữ luôn ở mức thấp hèn mà nàng đã phải ôm nỗi đau không được giải oan mà tự vẫn.
Trong xã hội phong kiến xưa, quyền sống còn của con người mà nhất là quyền sống của người phụ nữ như là chỉ mãnh treo chuông, không có gì đảm bảo để tồn tại Họ không thể làm chủ được bản thân, làm chủ được cuộc
Trang 8sống của chính bản thân mình dẫu cho họ chỉ khát khao một điều giản đơn ấy thôi.
Phân tích diễn biến tâm trạng Thúy Kiều thể hiện qua đoạn trích “ Kiều ở lầu Ngưng Bích”
Truyện Kiều của đại thi hào Nguyễn Du là tác phẩm thơ Nôm tiêu biểu của nền văn học trung đại Việt Nam Trong truyện Kiều Nguyễn Du không chỉ thành công trong việc xây dựng nhân vật mà còn đặc biệt thành công trong việc sử dụng bút pháp “
Tả cảnh ngụ tình”, tức là lấy cảnh vật để nói lên tâm trạng của con người Đoạn trích được coi là thành công và thể hiện rõ nhất được bút pháp này chính là “ Kiều ở lầu Ngưng Bích”
Sau khi bị Mã Giám Sinh lừa gạt, tủi nhục và phẫn uất, Thúy Kiều đã dùng dao tự vẫn,Tú Bà sợ mất vốn mất lãi nên đã hết sức thuốc thang rồi đưa Thúy Kiều vào ở trong lầu Ngưng Bích, đợi thời cơ thực hiện mưu ma chước quỷ, buộc Thúy Kiều phải làm theo ý mình
Mở đầu, Nguyễn Du đã vẽ ra khung cảnh không gian và thời gian ở lầu Ngưng Bích.Không gian càng rộng lớn, tịch mịch thì càng làm nổi bật nên tâm trạng cô đơn
và cảnh ngộ bi kịch của nàng Kiều
“ Trước lầu Ngưng Bích khóa xuân
Vẻ non xa tấm trăng gần ở chung
Bốn bề bát ngát xa trông
Cát vàng cồn nọ bụi hồng dặm kia”
Hai chữ “ khóa xuân” đã bộc lộ được rõ nét tình cảnh hiện tại đáng thương của Thúy Kiều khi bị giam hãm, cầm tù ở lầu Ngưng Bích.Quá khứ là gia biến, hiện tại là mất
tự do, lại thân gái dặm trường nơi đất khách Đóchính là cảnh ngộ đầy bi kịch của nàng Kiều trong những ngày bị giam ở lầu Ngưng Bích Nguyễn Du đã đặt nhân vật của mình trong hoàn cảnh ấy để bộc lộ tâm trạng,nhưng tác giả chủ yếu thể hiện tâm trạng qua ngoại cảnh
Không gian thật là mênh mông với “ vẻ non xa tấm”, “ bốn bề bát ngát”,” cát vàng cồn nọ”, gợi lên không gian mênh mông mà rợn ngợp.Từ lầu cao trông ra chỉ thấy những dãy núi xa mờ xa, bụi cây, cồn cát Lầu Ngưng Bích như mây trời giữa trăng núi, gợi ra cái tịch mịch, lạc long, bơ vơ giữa đất trời rộng lớn.Trăng non xa với trăng gần không phải khoảng cách được đo bằng chiều dài vật lí mà là khoảng cách trong tâm tưởng của nàng Kiều.Cảnh có thể là thực đấy nhưng cũng có thể chỉ là tượng trưng, ước lệ gợi không gian bao la, bát ngát.Theo khung tranh mỗi lúc càng thêm lới rộng không giới hạn, không đường viền Bức tranh có đường nét mền mại của non cao, có sắc vàng ánh hồng tươi tắn của trăng thanh, của bụi cát nhưng vắng bóng con người,vắng âm thanh của sự sống Cảnh lầu Ngưng Bích vì thế mà trở nên trống trải, hoang vắng và lạnh lẽo
Trang 9Từ cảnh vật lạnh lẽo, không gian rộng lớn mênh mông vô cùng,vô tận, Thúy Kiều lại
ý thức sâu sắc về cảnh ngộ bi kịch của bản thân
“ Bẽ bàng mây sớm đèn khuya
Nửa tình nửa cảnh như chia tấm lòng”
Chỉ một câu “ bẽ bàng” thôi,Nguyễn Du đã khắc họa thành công tâm trạng hoang mang đến tột độ, niềm chua sót về cuộc đời, số phận của mình.Cụm từ “ mây sớm đèn khuya” gợi ra không gian tuần hoàn khép kín, cũng gợi ra nỗi đau không có điểm dừng,cũng không có điểm kết thúc Ở đây, tình cảnh của con người đã đã hòa nhập làm một với cái khung cảnh u buồn, trống vắng của cảnh vật Hay nói cách khác, khi tâm trạng người ta buồn thì cảnh vật dù sống động,vui tươi đến đâu thì cũng bị nhúng một màu tâm trạng, đúng như Nguyễn Du đã từng viết:
“ Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ”
Trong tám câu thơ tiếp theo,Kiều không còn sống với thế giới cô đơn của mình nữa
mà lại chín dần vào không gian,thời gian của tâm trạng,của kí ức với hình bong của những người thân yêu Cảnh tả mờ đi để nỗi nhớ thương cồn lên da diết
Trước hết đó là nỗi thương nhớ hướng về chàng Kim
“ Tưởng người dưới nguyệt chén đồng
Tin sương luống những rày trông mai chờ
Bên trời góc bể bơ vơ
Tấm son gột rửa bao giờ cho phai”
Nỗi nhớ Kim Trọng được Nguyễn Du giới thiệu bằng từ “ tưởng” thật tinh tế và ý nhị
“ người dưới nguyệt chén đồng” là hoán dụ chỉ chàng Kim, đồng thời gắn với kỉ niệm đêm trăng hẹn thể của hai người
Bằng cách diễn đạt này ta không chỉ thấy nỗi nhớ kín đáo của Kiều dành cho chàng Kim mà còn thấy tiếc nuối, xót xa cho những kỉ niệm tình yêu đẹp đẽ cùng lời hẹn ước trăm năm
Nàng Kiều đã tưởng tượng nơi xa xôi nào đó Kim Trọng cũng đang hướng về mình,đêm ngày đau đáu chờ tin mà uổng công vô ích Sau đó Kiều phải đối diện với chính mình, đó chính là nỗi mặc cảm về bản thân và tình trạng đơn độc, bơ vơ nơi đất khách quê người
“ Xót người tựa cửa hôm mai
Quạt nồng ấp lạnh những ai đó giờ”
Nghĩ về cha mẹ, nàng xót xa thương cảm vì cha mẹ hôm mai “ tựa cửa” ngóng tin con mà mình lại một mình nơi đất khách Sự xa cách về không gian, trói buộc về thân phận đã không thể cho Kiều quạt nồng ấp lạnh” gần gũi, phụng dưỡng bậc sinh thành
Trang 10Miêu tả nỗi nhớ về chàng Kim trước nỗi nhớ về cha mẹ, Nguyễn Du đã thể hiện được một cái nhìn đồng cảm sâu sắc với tâm trạng của nàng Kiều Sở dĩ Kiều hướng nỗi nhớ về Kim Trọng trước vì cảm thấy có lỗi khi phụ tấm lòng, phá bỏ đi lời thề nguyền với chàng Kim; còn cha mẹ nàng dù không thể ở bên chăm sóc nhưng cũng đã kịp báo hiếu phần nào và niềm tin khi có Vân và em trai chăm sóc cho cha mẹ
Tám câu thơ cuối bài thể hiện tâm trạng buồn đau của Thúy Kiều ở nhiều cung bậc thông qua nghệ thuật tả cảnh ngụ tình.Đoạn thơ gồm bốn cặp thơ lục bát, mỗi cặp câu làm hiện lên bức tranh cảnh vật, mỗi bức tranh cảnh vật đồng thời là một ẩn dụ
về cảnh ngộ và tâm trạng nàng Kiều
“ Buồn trông ngọn nước mới sa
Hoa trôi man mác biết là về đâu
Buồn trông ngọn cỏ dầu dầu
Chân mây mặt đất một màu xanh xanh”
“ Buồn trông” được điệp đi điệp lại ở đầu bốn câu thơ làm nhấn mạnh nỗi nhớ ngày càng dâng lên tha thiết trong lòng Kiều Cũng gợi liên tưởng về thân phận bọt bèo, trôi nổi giữa dòng đời như “ hoa trôi”
Bốn câu thơ cuối lại như dự báo về một tương lai đầy đau khổ, sóng gió bủa vây lấy cuộc đời của Kiều
“ Buồn trông song cuốn mặt duềnh
Ầm ầm tiếng song kêu quanh ghế ngồi”
Kiều ở lầu Ngưng Bích là một bức tranh tâm trạng của nàng Kiều thật sinh động và chân thực Qua đó ta cảm nhận được cảnh ngộ cô đơn, buồn tủi và tấm lòng thủy chung, hiếu thảo của Thúy Kiều
Kể lại lời dạy bảo giản dị mà sâu sắc của người thân khiến em cảm động
Tuổi thơ của tôi phải sống xa ba mẹ, bởi ba mẹ tôi thường xuyên đi làm ăn ở một nơi xa lâu lâu mới về thăm tôi Do đó, tôi ở với bà ngoại, nhà chỉ có hai bà cháu nên bà dành hết mọi tình yêu thương cho tôi Tôi không thể nào quên được những trưa hè oi bức, tôi cứ trằn trọc mãi không ngủ được bà đã quạt cho tôi, ru tôi bằng những câu ca nồng nàn tình thương Những lời ru của bà vẫn còn mãi trong ký ức tuổi thơ của tôi
Ngày đó nhà tôi còn khó khăn lắm, cái khó khăn chung của toàn xã hội chứ chẳng riêng gì nhà tôi Ba mẹ tôi thì đi làm xa, tôi và bà nương tựa vào nhau
mà sống Hàng ngày bà tôi thường chăm sóc cho những vườn rau trong vườn, tưới nước, nhổ cỏ, bón phân giúp cho chúng luôn xanh tốt Nhà chỉ có hai bà cháu nên chúng tôi chẳng thể nào ăn hết được vườn rau lớn như vậy, nên tôi nói với bà hay là chúng ta hái rau mang ra chợ bán Bà gật gù đồng ý.
Từ đó, mỗi ngày tôi và bà cùng nhau chăm sóc vườn rau, rồi cùng nhau gánh quang gánh ra chợ Bà đi trước con tôi rách cái ghế nhỏ lon ton chạy theo