sinh 8 tiet 16

* Vai trò: Hệ bạch huyết cùng với hệ tuần hoàn máu thực hiện chu trình luân chuyển môi trường trong của cơ thể và tham gia bảo vệ cơ thể. IV.[r]

Tuần 08 Ngày soạn: 09/10/2018 Tiết 16 Ngày dạy: 11/10/2018 BÀI 16 : TUẦN HOÀN MÁU VÀ LƯU THÔNG BẠCH HUYẾT

I MỤC TIÊU BÀI HỌC Qua bài học này HS phải:

1 Kiến thức:

- Trình bày được sơ đồ vận chuyển máu và bạch huyết trong cơ thể

2 Kĩ năng:

- Rèn kĩ năng quan sát tranh hình phát hiện kiến thức

- Kĩ năng hoạt động nhóm

- Kĩ năng vẽ sơ đồ tuần hoàn máu

3 Thái độ:

Giáo dục ý thức giữ gìn bảo vệ cơ thể tránh các bệnh về tim mạch

II PHƯƠNG TIỆN DẠY VÀ HỌC.

1 Giáo viên:

- Tranh phóng to h16.1 SGK

2 Học sinh: Xem trước bài ở nhà

III HỌAT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC.

1 Ổn định tổ chức, kiểm tra sĩ số: (1’)

8A1……… …

8A2……… …

2 Kiểm tra bài cũ: (6’)

- Đông máu là gì ? Đông máu có ý nghĩa gì đối với cơ thể ?

- Viết sơ đồ truyền máu ? Nêu các nguyên tắc truyền máu ?

3 Hoạt động dạy - học:

Mở bài: GV treo tranh hệ tuần máu lên bảng:

Hệ tuần hoàn máu gồm những thành phần cấu tạo nào ? Gọi HS lên bảng chỉ trên tranh các thành phần của hệ tuần hoàn máu Vậy máu lưu thông trong cơ thể như thế nào và tim có vai trò gì? => Vào bài

Họat động 1: Tìm hiểu khái quát về hệ tuần hoàn máu (18’)

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

- Yêu cầu HS tìm hiểu thông tin, quan sát

H.16.1 Tr.51 ghi nhớ kiến thức trao đổi

nhóm trả lời câu hỏi :

+ Hệ tuần hoàn gồm những thành phần

nào? (HS yếu)

+ Cấu tạo mỗi thành phần đó như thế nào ?

- Yêu cầu đại diện các nhóm thuyết minh

trên tranh

- GV đánh giá kết quả các nhóm và lưu ý:

Với tim: Nửa phải chứa máu đỏ thẫm (Màu

xanh trên tranh) Nửa trái chứa máu đỏ tươi

(màu đỏ trên tranh)

+ Mô tả đường đi của máu trong vòng tuần

hoàn nhỏ và trong vòng tuần hoàn lớn ?

+ Phân biệt vai trò chủ yếu của tim và hệ

mạch trong sự tuần hoàn máu

+ Nhận xét về vai trò của hệ tuần hoàn

máu?

- Cá nhân nghiên cứu thông tin SGK ghi nhớ kiến thức Thảo luận nhóm trả lời câu hỏi: + Tim và hệ mạch

+ Số ngăn tim, vị trí, màu sắc Tên động mạch, tĩnh mạch

- Đại diện nhóm trình bày bằng cách thuyết minh trên tranh

- Các nhóm theo dõi nhận xét bổ sung

- HS lắng nghe quan sát h16.1 lưu ý chiều

đi của mũi tên và màu máu trong động mạch và tĩnh mạch

+ Điểm xuất phát và kết thúc của mỗi vòng tuần hoàn

+ Họat động trao đổi chất tại phổi và các cơ quan trong cơ thể

+ Như tiểu kết

- Đại diện nhóm trình bày kết quả trên tranh

- Yêu cầu các nhóm trả lời.GV đánh giá kết

quả của các nhóm bổ sung kiến thức hoàn

chỉnh nếu cần

- Yêu cầu HS đối chiếu kiến thức vừa tìm

hiểu được với mô hình hệ tuần hoàn

các nhóm khác nhận xét bổ sung

- HS tự rút ra kết luận

Tiểu kết:

- Hệ tuần hoàn máu gồm: tim và mạch máu tạo thành 2 vòng tuần hoàn

- Vòng tuần hoàn máu:

+ Vòng tuần hoàn nhỏ: Dẫn máu đỏ thẫm từ tâm thất phải -> động mạch phổi -> mao mạch phổi (trao đổi khí) -> máu đỏ tươi theo tĩnh mạch phổi -> tâm nhĩ trái -> tâm thất trái

+ Vòng tuần hoàn lớn: dẫn máu đỏ tươi từ tâm thất trái -> động mạch chủ -> mao mạch của các các cơ quan trong cơ thể (trao đổi chất) -> máu đỏ thẫm theo tĩnh mạch chủ -> tâm nhĩ phải -> tâm thất phải

=> Máu lưu thông trong toàn bộ cơ thể là nhờ hệ tuần hoàn

Họat động 2: Lưu thông bạch huyết (17’)

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

- Yêu cầu HS quan sát H16.2, tìm hiểu

thông tin SGK và giới thiệu về hệ bạch

huyết một cách khái quát Thảo luận nhóm

trả lời câu hỏi :

+ Hệ bạch huyết gồm những thành phần cấu

tạo nào?

- GV nhận xét bổ sung phần trả lời của HS,

giảng giải thêm : Hạch bạch huyết như một

máy lọc khi bạch huyết chảy qua các vật lạ

lọt vào cơ thể được giữ lại Hạch thường tập

trung ở cửa vào các tạng và các vùng khớp

- Yêu cầu tiếp tục thảo luận nhóm trả lời câu

hỏi:

+ Mô tả đường đi của bạch huyết trong phân

hệ lớn và nhỏ ?

+ Hệ bạch huyết có vai trò gì ?

- GV giảng giải thêm: Bạch huyết có thành

phần tương tự như huyết tương không chứa

hồng cầu và bạch cầu (chủ yếu là dạng

Limpo ) Bạch huyết liên hệ mật thiết với hệ

tĩnh mạch và vòng tuần hoàn máu và bổ

sung cho nó

- HS nghiên cứu h16.2 và thông tin SGk trang 52 trả lời câu hỏi trên tranh vẽ:

+ Mạch bạch huyết, tĩnh mạch máu, mao mạch bạch huyết, hạch bạch huyết

- HS trả lời, HS khác nhận xét bổ sung và

tự rút ra kết luận

- HS lắng nghe

- HS tiếp tục hoạt động nhóm, thảo luận và nêu được:

+ Chỉ ra điểm thu bạch huyết đầu tiên và nơi

đổ cuối cùng + Cùng với hệ tuần hoàn máu thực hiện chu trình luân chuyển môi trường trong của cơ thể và tham gia bảo vệ cơ thể

- HS lắng nghe và ghi nhớ kiến thức

Tiểu kết:

* Cấu tạo hệ bạch huyết gồm: Mao mạch bạch huyết, mạch bạch huyết, tĩnh mạch máu, hạch bạch huyết và ống bạch huyết tạo thành 2 phân hệ: Phân hệ lớn và phân hệ nhỏ

+ Phân hệ bạch huyết nhỏ: Thu bạch huyết ở nửa bên phải cơ thể rồi đưa về tĩnh mạch máu + Phân hệ bạch huyết lớn: Thu bạch huyết ở phần còn lại của cơ thể

* Vai trò: Hệ bạch huyết cùng với hệ tuần hoàn máu thực hiện chu trình luân chuyển môi trường trong của cơ thể và tham gia bảo vệ cơ thể

IV CỦNG CỐ – DẶN DÒ

1 Củng cố : (2’)

Đánh dấu câu trả lời đúng (HS yếu)

1/ Hệ tuần hoàn gồm:

A Động mạch tĩnh mạch và tim

B Tâm nhĩ, tâm thất động mạch, tĩnh mạch

C Tim và hệ mạch

2/ Máu luân chuyển trong toàn cơ thể là do:

A Tim co bóp đẩy máu vào hệ mạch

B Hệ mạch dẫn máu đi khắp cơ thể

C Cơ thể luôn cần chất dinh dưỡng

3/ Điểm xuất phát của hệ bạch huyết là:

A Mao mạch bạch huyết

B Các cơ quan trong cơ thể

C Mao mạch bạch huyết của các cơ quan trong cơ thể

2 Dặn dò: (1’)

- Học bài trả lời câu hỏi SGK

- Đọc mục “em có biết”

V RÚT KINH NGHI M.Ệ

……….

……….