TẠP CHÍ KHOA HỌC SỐ 38/2020 61 ĐÀM PHÁN HIỆP ĐỊNH THƯƠNG MẠI TỰ DO FTA THÁI LAN - EU: TIẾN TRÌNH ĐÀM PHÁN VÀ NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG Jirayoot Seemung, Nguyễn Hồng Quang Đại học Burapha, Th
Trang 1TRƯờNG ĐạI HọC thủ đô hμ nội Hanoi Metropolitan university
Tạp chớ
KHOA HọC SCIENCE JOURNAL OF HANOI METROPOLITAN UNIVERSITY
ISSN 2354-1512
Trang 2TẠP CHÍ KHOA HỌC SỐ 38/2020 3
MỤC LỤC
Trang
1 HỆ THỐNG ĐẠI HỌC VÀ CÁC ĐỀ ÁN TÁI CẤU TRÚC HỆ THỐNG ĐẠI HỌC
TRUNG QUỐC 30 NĂM QUA… ……….……… 6
30 years of reconstructing the university system in China
Lê Thời Tân, Bùi Ngọc Kính
2 NHỮNG CẢN TRỞ TRONG TIẾN TRÌNH THỐNG NHẤT HAI MIỀN NAM - BẮC
TRIỀU TIÊN….………… ………… ……….………12
Barriers to Korean reunification
Phạm Quốc Sử, Phạm Thị Thanh
3 TÍN NGƯỠNG THỜ CÚNG TỔ TIÊN CỦA NGƯỜI VIỆT: KHÁI NIỆM VÀ GIÁ TRỊ
TÂM LINH 20
Ancestor worship: Concepts and spiritual value
Nguyễn Văn Thắng, Ngô Thị Thanh Hương, Đỗ Ngọc Hải, Nguyễn Thị Chi
4 QUANG KHÁNH THIỀN TỰ - TỪ TỰ SỰ TÔN GIÁO… 28
Quang Khanh pagoda - A view of religion
Nguyễn Thị Phương
5 NGHIÊN CỨU PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC DU LỊCH CHẤT LƯỢNG CAO
CỦA HÀ NỘI TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ ……… 38
A research on high quality human resources development of Hanoi tourism: The concept of
international integration
Trần Đức Hải
6 BỒI DƯỠNG VÀ ĐÀO TẠO ĐỘI NGŨ HƯỚNG DẪN VIÊN DU LỊCH TÌNH
NGUYỆN HỖ TRỢ NGUỒN NHÂN LỰC CHO DU LỊCH THỦ ĐÔ HÀ NỘI……….48
Increasing the workforce of Hanoi tourism by fostering and training volunteer tour guides
Lê Thị Thu Hương
7 ỨNG DỤNG MẠNG XÃ HỘI HỌC TẬP EDMODO HỖ TRỢ GIẢNG DẠY CÁC MÔN
CHUYÊN NGÀNH CHO SINH VIÊN MÃ NGÀNH NGÔN NGỮ TRUNG QUỐC TẠI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ ĐÔ HÀ NỘI 54
Using Edmodo social learning network to teach specialised subjects for Chinese-major
students at Hanoi Metropolitan University
Đinh Thị Thảo
8 ĐÀM PHÁN HIỆP ĐỊNH THƯƠNG MẠI TỰ DO (FTA) THÁI LAN - EU: TIẾN
TRÌNH ĐÀM PHÁN NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG 61
Negotiation on Free Trade Agreement (FTA) between Thailand and EU: The process of
negotiation and its impacting factors
Jirayoot Seemung, Nguyễn Hồng Quang
9 MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ LỊCH SỬ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ
LOGISTICS Ở VIỆT NAM 72
The history and the development of logistic in Vietnam
Đào Trường Thành
Trang 34 TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ ĐÔ HÀ NỘI
10 THIẾT KẾ BÀI HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH TRONG DẠY HỌC LỊCH SỬ Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG 82
Tailor History lessons based on ability-orientation for high school students
Nguyễn Thị Thanh Thúy
11 ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ ĐÔ HÀ NỘI 94
The application of information technology in scientific and technology management at Hanoi Metropolitan University
Đỗ Kim Cương, Hà Thị Ngọc, Tô Hồng Đức, Phạm Tuấn Anh, Vũ Thùy Dương, Phạm Thị Thanh
12 QUAN ĐIỂM CỦA R.FORGATY VỀ TÍCH HỢP VÀ CÁCH VẬN DỤNG DẠY HỌC TÍCH HỢP NGỮ VĂN - LỊCH SỬ THEO ĐỊNH HƯỚNG GIÁO DỤC PHỔ THÔNG MỚI 104
Intergration from R.Forgaty's standpoint and how it is used to integrate Literature and History in teaching process: A new orientation in General Education
Nguyễn Thị Mai Anh
13 GIẢI PHÁP QUẢN LÝ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG ĐÀO TẠO TRÌNH
ĐỘ THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ ĐÔ HÀ NỘI 113
Enhancing the quality of Master of Art in Educational Management at Hanoi Metropolitan University
Nguyễn Đăng Trung, Bùi Đức Nhân, Đỗ Hoàng Dương
14 MỘT SỐ GỢI Ý NHẰM THÚC ĐẨY KHẢ NĂNG TIỀN ĐỌC VIẾT CHO TRẺ 5 - 6 TUỔI CHUẨN BỊ VÀO LỚP 1 119
Suggestions to develop Pre-literacy skills for 5-to-6-year-old children before attending Grade 1
Đặng Út Phượng
15 VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP BÀN TAY NẶN BỘT TRONG DẠY HỌC MÔN KHOA HỌC NHẰM PHÁT TRIỂN KĨ NĂNG LÀM THÍ NGHIỆM CHO HỌC SINH TIỂU HỌC 127
The use of hand’s - on teaching method in scientific teaching to develop experimental skills for Primary students
Phạm Việt Quỳnh, Nguyễn Thị Hường, Vũ Thị Trang, Ngô Thị Út Thương
16 CÔNG TÁC PHÁT TRIỂN ĐẢNG TRONG SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ ĐÔ
HÀ NỘI GIAI ĐOẠN 2015 – 2020 135
Developing Party Committee at Hanoi Metropolitan University in the period of 2015-2020
Lê Hồng Hạnh
17 TIẾP CẬN THÔNG TIN VỀ SỨC KHỎE SINH SẢN CỦA VỊ THÀNH NIÊN NỮ DÂN TỘC THIỂU SỐ……… 147
Accessing information about reproductive health of ethnic minority female adolescents
Lê Thị Đan Dung
Trang 4TẠP CHÍ KHOA HỌC SỐ 38/2020 5
18 KĨ NĂNG SỐNG VÀ GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG CHO TRẺ MẦM NON 157
Teaching life skills for preshool children
Vũ Thúy Hoàn
19 PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG HỢP TÁC TRONG LĨNH VỰC ĐÀO TẠO LUẬT TẠI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ ĐÔ HÀ NỘI ĐÁP ỨNG YÊU CẦU TỰ CHỦ ĐẠI HỌC 163
University autonomy: Developing Law cooperative training program at Hanoi
Metropolitant University
Nguyễn Ngọc Lan
20 LỰA CHỌN BIỆN PHÁP NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC MÔN CẦU
LÔNG CHO SINH VIÊN ĐỀ ÁN GIÁO DỤC THỂ CHẤT THEO NHU CẦU NGƯỜI
HỌC TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ ĐÔ HÀ NỘI……… 175
The physical education based on students’ needs project: Solutions to improve the quality of
teaching badminton for students at Hanoi Metropolitan University
Nguyễn Duy Linh, Huỳnh Thị Tuyển
21 GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CỐ VẤN HỌC TẬP TẠI TRƯỜNG ĐẠI
HỌC THỦ ĐÔ HÀ NỘI TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY 184
Enhancing the quality of study consultants at Hanoi Metropolitan University
Nguyễn Thị Hồng, Nguyễn Minh Hồng
22 HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH CỦA SINH VIÊN NGÀNH GIÁO DỤC TIỂU HỌC
THEO ĐỊNH HƯỚNG NGHỀ NGHIỆP ỨNG DỤNG (POHE) 191
The use of professional oriented Higher Education (POHE) in practical activities for
students at Primary Education major
Ngô Thị Kim Hoàn, Phạm Huyền Trang, Nguyễn Ngọc Huyền
23 THỰC TRẠNG VIỆC LÀM CỦA CỬ NHÂN NGÀNH CÔNG TÁC XÃ HỘI VÀ ĐỊNH
HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC CHO SINH VIÊN HIỆN NAY 199
The employment of bachelor at Community Services majors and several suggestions to
develop student's potential
Vũ Thị Thanh Nga
24 NHỮNG YẾU TỐ CƠ BẢN TÁC ĐỘNG ĐẾN QUẢN LÝ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP
DẠY HỌC MÔN GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH Ở CÁC TRƯỜNG ĐẠI
HỌC HIỆN NAY 206
Factors affecting the innovation of teaching National Defense and Security Education at the
universities
Nguyễn Văn Minh, Đoàn Thị Phương Thảo, Dương Xuân Lượng
25 LEARNING COLLOCATIONS TO INCREASE STUDENTS’ WORD POWER IN
ACADEMIC WRITING 215
Sử dụng các cụm từ kết hợp dựa trên ngữ cảnh nhằm nâng cao chất lượng từ vựng trong
viết tiếng Anh học thuật
Nguyễn Thị Ánh Nguyệt
Trang 5TẠP CHÍ KHOA HỌC SỐ 38/2020 61
ĐÀM PHÁN HIỆP ĐỊNH THƯƠNG MẠI TỰ DO (FTA)
THÁI LAN - EU: TIẾN TRÌNH ĐÀM PHÁN
VÀ NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG
Jirayoot Seemung, Nguyễn Hồng Quang
Đại học Burapha, Thái Lan; Viện nghiên cứu Đông Nam Á
Tóm tắt: Bài viết nghiên cứu và phân tích quá trình đàm phán Hiệp định Thương mại tự
do giữa Thái Lan và EU kể từ khi hai bên tiến hành đàm phán để thiết lập Hiệp định
Thương mại tự do song phương (FTA) vào năm 2013 Từ những phân tích đó, bài viết đã
đưa ra các đánh giá những nhân tố ảnh hưởng đến quá trình đám phán và ký kết FTA
giữa Thái Lan và EU Cuối cùng, bài viết đưa ra một số gợi ý để thúc đẩy đàm phán hình
thành Hiệp định FTA Thái Lan - EU nhằm mang lại lợi ích và giá trị kinh tế cho tất cả
các bên tham gia
Từ khóa: Kinh tế Thái Lan; Hiệp định thương mại tự do - FTA; Thương mại; Đầu tư;
Thái Lan; EU
Nhận bài ngày 15.3.2020; gửi phản biện, chỉnh sửa, duyệt đăng ngày 28.3.2020
Liên hệ tác giả: Nguyễn Hồng Quang; Email: nghquang2002@yahoo.com
1 ĐẶT VẤN ĐỀ
Hiệp định thương mại tự do (Free Trade Agreement - FTA) là Hiệp định theo đó các
nước ký kết cam kết bãi bỏ thuế quan và hàng rào phi thuế quan cho tất cả hoặc gần như tất
cả hàng hóa của nhau Hiệp định thương mại tự do được thành lập từ năm 1960, là Hiệp
hội thương mại tự do Châu Âu Sau những bế tắc của đàm phán tự do hóa thương mại đa
phương trong khuôn khổ (GATT), các Hiệp định thương mại tự do song phương (giữa hai
nước) và khu vực xuất hiện từ giữa thập niên 1990, điển hình là Hiệp định Thương mại tự
do Bắc Mỹ (thành lập năm 1994), khu vực mậu dịch tự do ASEAN (Hiệp định được ký kết
vào năm 1992).6
Thái Lan tham gia cuộc đàm phán ký kết Hiệp định Thương mại giữa ASEAN và EU
(ASEAN-EU FTA) lần đầu tiên vào tháng 5/2007, sau đó ASEAN và EU diễn ra 7 cuộc
đàm phán tiếp theo Trong cuộc đàm phán lần thứ 7, từ ngày 4-5/3/2009, ASEAN và EU đã
6 Amadeo, K (2018, March 2) Free Trade Agreements, Their Impact, Types, And Examples
retrieved May 24, 2018
Trang 662 TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ ĐÔ HÀ NỘI
thông báo đình chỉ đàm phán với nguyên nhân chính là EU không chấp nhận vấn đề vi phạm nhân quyền của Myanmar7 và các nước không nhất trí phần nội dung khung ký Hiệp định Vì vậy, EU đã chuyển sang tiến hành đàm phán song phương với từng nước thành viên ASEAN, trong đó ba quốc gia đầu tiên là Singapore, Việt Nam và Thái Lan.8
Thái Lan và EU tiến hành cuộc đàm phán thiết lập quan hệ Hiệp định thương mại tự
do từ năm 2013 (ngày 6/3/2013) Cuộc đàm phán đầu tiên do José Manuel Barroso chủ tịch
Ủy ban châu Âu và thủ tướng Thái Lan Yingluck Shinawatra9 chủ trì Năm 2014, EU đã dừng đàm phán ký kết FTA với Thái Lan bởi vấn đề chính trị nội bộ Sau cuộc đảo chính của quân đội tháng 5/2014 quan hệ giữa Thái Lan và EU trở nên xấu đi, dẫn đến quá trình thiết lập Hiệp định thương mại tự do giữa hai bên bị đình chỉ EU ra báo cáo kết quả của cuộc họp năm 2014: Cấm vận quan hệ chính trị với Thái Lan và các quốc gia thành viên của EU cũng sẽ không ký Hiệp định hợp tác với Thái Lan trừ khi Thái Lan thành lập chính phủ mới từ chế độ dân chủ và tiến hành cuộc bầu cử sớm nhất.10Năm 2017, sau khi thủ tướng Prayuth Chan-ocha tuyên bố sẽ tiến hành cuộc bầu cử trong đầu năm 2019, EU đã có những phản ứng đối với Thái Lan trở nên tích cực hơn Trong thông báo cuộc họp của EU năm 2017 đã nêu: EU sẽ dần trở về bình thường hóa quan hệ chính trị với Thái Lan11, việc này dẫn đến ý tưởng mong muốn quay lại việc ký kết FTA giữa hai bên
2 NỘI DUNG
2 1 Tổng quan về quan hệ thương mại giữa Thái Lan và EU
Thái Lan và EU là hai đối tác có nhiều mối quan hệ từ khi Liên minh châu Âu
(European Union: EU) còn là Cộng đồng châu Âu (European Community EC) Quan hệ
giữa hai bên không chỉ tập trung vào lĩnh vực kinh tế mà còn ở các lĩnh vực khác như chính trị, xã hội và văn hóa Các mối quan hệ từ cuối thế kỷ 20 như: Quan hệ hợp tác Tapioca12 đầu từ năm 1970, Ủy ban hợp tác kinh tế (JC) vào năm 1992 và đặc biệt là sau
cuộc khủng hoảng tài chính tiền tệ giữa năm 1998 - 1999, EC đã hỗ trợ chính phủ Thái Lan trong việc giải quyết hậu quả của cuộc khủng hoảng kinh tế - xã hội, đáng chú ý là trong
7 Cổng thông tin điện tử Bộ Công Thương Việt Nam (MOIT) (2013) Tình hình đàm phán FTA giữa EU và các nước ASEAN
8 WTO Center, Vietnam Chamber of Commerce and Industry (2015, Apri 27) EU and ASEAN to Jumpstart Trade Agreement Talks retrieved May 25, 2018
9 European Commission (2013, Mar 06) EU and Thailand launch negotiations for Free Trade Agreement retrieved May 24, 2018
10 Council of the European Union (2014,23 June) Council conclusions on Thailand 2014 retrieved May 24, 2018
11 Council of the European Union (2017, 11 Dec) Council conclusions on Thailand 2017 retrieved May 18, 2018
12 Hiệp định Tapioca là hiệp định có mục định là các nước EC sẽ hỗ trợ tài chính và kỹ thuật cho chính phủ Thái Lan cho việc xuất khẩu hàng hoá sang các nước EC sau đó hợp tác này đã chuyển Lĩnh vực hỗ trợ sang tập trung vào lĩnh vực môi trường, đánh bắt cá, các dự án chính sách xã hội,
phát triển nguồn nhân lực
Trang 7TẠP CHÍ KHOA HỌC SỐ 38/2020 63
lĩnh vực tạo việc làm, các biện pháp ổn định hóa khu vực nông thôn cải cách khu vực tài
chính Về mặt ngoại giao hai bên đã tiến hành cuộc họp cấp bộ trưởng và cuộc họp các
quan chức cấp cao (Thai-EU Senior Officials’ Meeting: SOM) từ năm 1993 Trong cuộc
họp SOM tháng 11/1999, các nước EU đã nhất trí để hỗ trợ Thái Lan nguồn tài chính áp
dụng vào quá trình cải cách thể chế, đặc biệt là trong lĩnh vực y tế và quản lý công tác bảo
vệ môi trường biển13 và cuộc họp lần thứ 10 (SOM 10) ngày 20 - 21/5/2010 được tổ chức ở
thành phố Brussels, Bỉ
Đầu thế kỷ 21, Thái Lan và EU tăng cường quan hệ hợp tác song phương trong chiến
lược hợp tác của Ủy ban Châu Âu Trong báo cáo chiến lược Thái Lan - Châu Âu
(Thailand - European Commission Strategy Paper) năm 2013, mối quan hệ hai bên đã
chuyển sang cấp độ đối tác phát triển (Partnership for Development) Trong đó EU đã hỗ
trợ quỹ theo khung hợp tác Thailand - EC Cooperation Facility (TEC) trong 4 lĩnh vực
chính như: Hỗ trợ để thúc đẩy phát triển kinh tế cạnh tranh của Thái Lan; Trao đổi thông
tin và hợp tác về khoa học, công nghệ, giáo dục và nghiên cứu; Thúc đẩy hợp tác về kinh tế
môi trường; Khuyến khích thúc đẩy lĩnh vực quản trị tốt, nhân quyền, cơ sở hạ tầng, rà phá
bom mìn, đối phó với di cư và tội phạm xuyên quốc gia
Bên cạnh đó, hai bên đã thiết lập Khung Hiệp định hợp tác toàn diện giữa Thái Lan và
EC cùng các quốc gia thành viên (Framework Agreement on Comprehensive Partnership
and Cooperation between Thailand and the European Community and its Member States:
PCA) đây là khung thỏa thuận hợp tác trong nhiều lĩnh vực như chính trị, kinh tế, xã hội,
đầu tư, giáo dục và văn hóa, môi trường, khoa học công nghệ, năng lượng, chống ma túy
và chống rửa tiền, 14 Về thương mại, EU là thị trường xuất khẩu lớn thứ ba của Thái Lan
đứng sau ASEAN và Mỹ Ngược lại, EU là khu vực xuất khẩu lớn thứ ba sang Thái Lan,
đứng sau ASEAN và Nhật Bản Kim ngạch thương mại giữa hai nước liên tục tăng từ năm
2015 - 2018 xem số liệu Bảng 1
Bảng 1: Quan hệ thương mại giữa Thái Lan - Liên minh châu Âu (28 nước)
Kim ngạch
thương mại
giữa 2 nước
40.059,75 40.158,73 44.424,96 47.322,64 -6.4996 0,2471 10,62 6,52
Thái Lan
xuất khẩu 21.964,16 22.062,95 23.826,55 25.041,00 -6.0225 0,4498 7,99 5,10
13 Nguyễn Ngọc Lan (2014), “Quan hệ hợp tác giữa EU và Thái Lan”, Tạp chí Nghiên cứu Châu
Âu (Số 58), tr.113 -114
14 Đại diện Liên minh Châu Âu tại Thái Lan (2016) Thái Lan và EU, ngày 25/4/2018
Trang 864 TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ ĐÔ HÀ NỘI
sang EU
Thái Lan
nhập khẩu
từ EU
18.095,60 18.095,78 20.598,41 22.281,63 -7.0722 0,001 13,83 8,17
Cán cân
thương mại
Thái Lan đạt
được
3.868,56 3.967,17 3.228,14 2.759,37 -0.7802 2,5491 -18,63 -14,52
(Nguồn: Trung tâm công nghệ thông tin và truyền thông, Văn phòng Thư ký thường trực và Cục Hải quan, Thái Lan)
Năm 2018, giá trị tổng thương mại song phương giữa EU và Thái Lan đạt 38 tỷ euro
EU là đối tác thương mại lớn thứ ba của Thái Lan (sau Trung Quốc và Nhật Bản), chiếm 9,1% tổng thương mại của đất nước Thái Lan là đối tác thương mại lớn thứ 25 của EU trên toàn thế giới Năm 2018, Thái Lan xuất khẩu hàng hóa trị giá 22,9 tỷ Euro sang EU Hàng hóa xuất khẩu chính của Thái Lan là máy móc, thiết bị điện tử và thiết bị vận tải, cũng như các sản phẩm thực phẩm Cũng trong năm 2018 EU xuất khẩu hàng hóa trị giá 15,1 tỷ euro sang Thái Lan Mặt hàng xuất khẩu chủ yếu của EU sang Thái Lan là máy móc và thiết bị vận chuyển, hóa chất và các sản phẩm liên quan và hàng hóa sản xuất
Về đầu tư: Thái Lan là một trong những điểm đến quan trọng nhất của đầu tư châu Âu trong ASEAN với 21,2 tỷ Euro cổ phiếu đầu tư ra bên ngoài Tính đến năm 2011, các nước thành viên EU là nhà đầu tư lớn thứ 4 trong các nước đầu tư vào Thái Lan (chỉ đứng sau ASEAN, Nhật Bản và Trung Quốc), với giá trị đầu tư 16.736 triệu baht (khoảng 593.870 triệu USD) bao gồm 123 dự án Ba nước đứng đầu trong các nước thành viên EU đầu tư vào Thái Lan: Hà Lan (4.252,4 triệu Baht/ khoảng 137 triệu USD), Thụy Điển (3.269,4 triệu Baht/ khoảng 105 triệu USD), Pháp (3.045,1 triệu Baht/ khoảng 98 triệu USD) Các
dự án đầu tư lớn của EU từ 1.000 triệu baht (khoảng 32 triệu USD) trở lên là các dự án sản xuất nhựa và hàng phủ nhựa, sản xuất linh kiện điện tử, sản xuất phụ tùng ô tô, ống kính15 Mục tiêu của Thái Lan mong muốn tăng cường hợp tác với EU về đầu tư trong dự án đặc
khu phát triển kinh tế khu vực hành lang kinh tế phía Đông Thái Lan (Eastern Economic
Corridor) đặc biệt trong các ngành công nghiệp như ngành công nghiệp về nông nghiệp và
công nghiệp công nghệ sinh học, ngành công nghiệp hàng không, hậu cần, ngành công nghiệp robot và ngành công nghiệp hiện đại Năm 2017, EU đầu tư sang Thái Lan là 6,575
tỷ USD và Thái Lan đầu tư sang EU là 11,6 tỷ USD.16
2.2 Đàm phán Hiệp định Thương mại tự do Thái Lan - EU
Thái Lan và EU tiến hành đàm phán hiệp định thương mại tự do song phương từ năm
15 Đại sứ quán Hoàng gia Thái Lan ở Bỉ và Luxembourg (2013) Nhiệm vụ của Thái Lan ở Liên
minh châu Âu (Mission of Thailand to the European Union) truy cập ngày 23/4/2018
Trang 9TẠP CHÍ KHOA HỌC SỐ 38/2020 65
2009 Sau đó, ngày 12/1/2010 Chính phủ Thái Lan đã thông qua quyết định thành lập Ủy
ban để tổ chức các cuộc điều trần, bao gồm các đại diện từ 4 bên là: Khu vực nhà nước;
Khu vực nông nghiệp; Khu vực doanh nhân; và các Tổ chức xã hội dân sự17 với nhiệm vụ
chính là thu thập thông tin và ý kiến về Hiệp định Thương mại tự do Thái - EU nhằm thiết
lập bản thảo khung hiệp định thương mại tự do Ủy ban tổ chức các cuộc điều trần vào năm
2010 tại nhiều địa điểm trên cả nước18, mặc dù diễn ra nhiều cuộc điều trần nhưng sau khi
thông ra bản thảo khung hiệp định thương mại tự do này vẫn bị phê phán từ các tổ chức xã
hội dân sự vì các ý kiến mà Ủy ban đã thu thập được không được đưa vào nội dung bản
thảo này trình ra Quốc hội xem xét.19
Năm 2012, Thái Lan tiến hành đàm phán Hiệp định Thương mại tự do tại thủ đô
Brussels, Bỉ và tiếp theo đó vào ngày 4/12/2012, chính phủ Thái Lan thông qua bản thảo
khung Hiệp định Thương mại tự do Thái Lan - EU với 12 lĩnh vực hợp tác bao gồm: 1
Dịch vụ thị trường mở (ngành hàng hóa nông nghiệp và đánh bắt cá, công nghiệp); 2 Các
biện pháp vệ sinh và kiểm dịch thực vật và sản phẩm động vật; 3 Các hàng rào thương
mại; 4 Quy tắc xuất xứ; 5 Tạo thuận lợi thương mại; 6 Nâng cao quy tắc sở hữu trí tuệ; 7
Các biện pháp khắc phục thương mại; 8 Mở cửa thị trường mua sắm chính phủ; 9 Nâng
cao hợp tác chính sách cạnh tranh thương mại; 10.Tự do hóa thương mại dịch vụ và đầu tư;
11 Hợp tác phát triển bền vững (Ngành môi trường và lao động); 12 Nâng cao quy trình
giải quyết tranh chấp
Năm 2013, Chính phủ thông qua bản thảo khung Hiệp định Thương mại tự do (được
cho là không dân chủ và đã không mở rộng việc trưng cầu dân ý) làm ảnh hưởng tới những
vấn đề tranh chấp và xảy ra các cuộc biểu tình tại Thái Lan Ngày 5/3/2013 hơn 1.000
người tập trung biểu tình tại tòa nhà chính phủ,20ngày 18/9/2013 khoảng 2.000 - 3.000
người tham gia biểu tình ở thành phố Chiang Mai.21Những người tham gia các cuộc biểu
tình thuộc các tầng lớp: nông dân, các tổ chức xã hội dân sự, đó là những người bị ảnh
hưởng nếu Hiệp định Thương mại tự do Thái Lan - EU được áp dụng như: Mạng lưới
những người sống chung với HIV/AIDS, Mạng lưới vận động từ bỏ uống rượu, Mạng lưới
nông nghiệp thay thế, Hội người nghèo, Mạng lưới khu ổ chuột 4 vùng miền, Nhóm bệnh
nhân suy thận, Nhóm người bệnh nhân ung thư, Liên minh tổ chức phi chính phủ Thái Lan
về AIDS, Tổ chức AIDS ACCESS (AIDS ACCESS Foundation), Hiệp hội dược phẩm
nông thôn và Tổ chức Bio Thai (BioThai Foundation),…Tất cả các tổ chức đã yêu cầu
17 Theo Hiến pháp Vương quốc Thái Lan năm 2007, điều 190
18 Ủy ban đàm phán thương mại FTA, Bộ Thương mại, Thái Lan (2017) Khu vực thương mại tự
do Thái Lan-EU (Thailand-EU Free Trade Area) truy cập ngày 16/4/2018,thaifta.com
19 Tổ Chức Bio Thai (2013) Tổng quan và vấn đề Khu vực thương mại tự do Thái Lan-EU, truy
cập ngày 16/4/2018
20 Người Thái coi chư ng FTA (Thai FTA Watch Group) (2013) Tổng quan và vấn đề Khu vực
thương mại tự do Thái Lan-EU,Ngày 16 tháng 4 năm 2018
21 The Nation (2013, Sep 18) Protest in Chiang Mai against Thai-EU FTA, Ngày 17/ 4/2018
Apirada maedeach (2013) Biểu tình FTA Chiang Mai nóng bỏng, Ngày 15 / 4 /2018
Trang 1066 TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ ĐÔ HÀ NỘI
chính phủ nhìn nhận những ảnh hưởng sau khi ký kết hiệp định thương mại tự do, trong đó
3 vấn đề lớn là:22
1 Vấn đề tự do nhập khẩu rượu bia Trong lĩnh vực hợp tác tạo thuận lợi thương mại
của Hiệp định Thương mại tự do giữa Thái Lan và EU bao gồm hàng hóa như rượu vang
và thuốc lá Các tổ chức xã hội dân sự tỏ ra lo lắng sau Hiệp định có áp dụng sẽ ảnh hưởng đến giá cả của thuốc lá, bia và đặc biệt là rượu vang mà EU chuyên sản xuất nhập khẩu từ Châu Âu giá rẻ và ảnh hưởng đến vấn đề tăng số lượng người tiêu dùng và số lượng người nghiện rượu
2 Vấn đề ảnh hưởng đến sự đa dạng của sinh thái Sau ký kết FTA sẽ gây tác động
đến vấn đề môi trường sinh thái trong nước nói chung và vấn đề ảnh hưởng đến hạt giống trong việc trồng cây nông nghiệp nói riêng EU mong muốn yều cầu nước đối tác chấp nhận hệ thống sở hữu trí tuệ nghiêm ngặt với hiệp ước đặc biệt là Công ước UPOV 1991
UPOV1991 hay là Liên minh quốc tế về bảo hộ giống thực vật (the International Union for
the Protection of New Varieties of Plants) là công ước thỏa thuận cho phép bảo hộ độc
quyền giống cây trồng và hạt giống cho các nước Châu Âu và Mỹ hai cường quốc phát triển giống cây trồng và hạt giống nhất trên thế giới và người được hưởng lợi ích từ việc áp dụng công ước đó là các công ty xuyên quốc gia hạt giống nông nghiệp thương hiệu của nước Châu Âu và Mỹ Như vậy nếu trong nội dung của Hiệp định Thương mại tự do Thái -
EU áp dụng UPOV1991 thì sẽ ảnh hưởng tới các nông dân, sự đa dạng sinh học và an ninh lương thực.23
3 Vấn đề áp dụng hiệp định bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ (Trade Related Intellectual
Property Rights: TRIPs-plus) EU yêu cầu Thái Lan phải nâng cao quy tắc sở hữu trí tuệ
đặc biệt đó là Thái Lan phải áp dụng quy chế bằng sáng chế câp độ cao hơn quy chế cơ bản
của WTO đó là (TRIPs-plus) trong đó đặc biệt là bằng sáng chế thuốc
Bên cạnh đó các tổ chức và những người tham gia biểu tình phê phán chính phủ không đưa ra chính sách và biện pháp để hỗ trợ những người bị ảnh hưởng sau ký kết hiệp định và đồng thời cũng không tạo cơ hội cho người dân thêm kiến thức và hiểu biết đến khuôn khổ hợp tác kinh tế FTA để họ chuẩn bị cho việc tự do hàng hóa và dịch vụ phù hợp với các quy định và tiêu chuẩn mà sắp có.24
Tiến trình đàm phán FTA giữa Thái Lan và EU lại gặp trở ngại lớn bởi cuộc đảo chính quân sự diễn ra tại Thái Lan tháng 5/2014 Quan hệ giữa hai bên trở nên xấu đi, sau cuộc họp năm 2014 của EU đã đưa ra thông báo cấm vận chính trị với Thái Lan và các quốc gia
22 Apirada maedeach (2013) Biểu tình FTA Chiang Mai nóng bỏng, Ngày 15/4/2018
23 Tổ chức Bio Thai (2013) Tổng quan và vấn đề Khu vực thương mại tự do Thái Lan-EU truy
cập ngày 16/4/2018
24 Tổ Chức Bio Thai (2013) Tổng quan và vấn đề Khu vực thương mại tự do Thái Lan-EU truy cập ngày 16/4/2018, từ biothai.net/node/19527; Nhóm người Thái coi chư ng FTA (Thai FTA Watch Grop) (2013) Tổng quan và vắn đề Khu vực thương mại tự do Thái Lan-EU truy cập ngày
16 tháng 4 năm 2018, từ ftawatch.org/node/35966