- Nước tiểu chính thức tạo thành đổ vào bể thận theo ống dẫn nước tiểu xuống tích trữ ở bóng đái, sau đó được thải ra ngoài nhờ hoạt động của cơ bóng đái và cơ bụng.. IVc[r]
Trang 1Tuần 22 Ngày soạn: 14/01/2019 Tiết 41 Ngày dạy: 16/01/2019
BÀI 39 : BÀI TIẾT NƯỚC TIỂU
I MỤC TIÊU BÀI HỌC Qua bài học này HS phải:
1 Kiến thức:
- Nêu được quá trình tạo thành nước tiểu
- Trình bày được quá trình thải nước tiểu
2 Kĩ năng:
- Quan sát và phân tích kênh hình
- Kĩ năng liên hệ thực tế
- Rèn kĩ năng hoạt động nhóm
3 Thái độ: Giáo dục ý thức bảo vệ giữ gìn sức khỏe
II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC.
1 Giáo viên:
- Tranh phóng to hình 39.1
- Tư liệu về quá trình tạo và bài tiết nước tiểu
2 Học sinh: Xem trước bài, soạn bài
III TIẾN TRÌNH LÊN LỚP.
1 Ổn định tổ chức, kiểm tra sĩ số: (1’)
8A1……… …
8A2……… …
2 Kiểm tra bài cũ: (6’)
- Nêu cấu tạo hệ bài tiết nước tiểu ?
- Bài tiết đóng vai trò quan trọng như thế nào với cơ thể sống ?
3.
Hoạt động dạy - học:
Mở bài: Nước tiểu thải ra ngoài do đâu mà có? Qúa trình tạo thành nước tiểu diễn ra
như thế nào? Sự thải nước tiểu tiến hành ra sao? => Vào bài
Hoạt động 1: Tìm hiểu sự tạo thành nước tiểu(18’)
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
- Yêu cầu HS đọc thông tin SGK mục I,
quan sát H 39.1 để tìm hiểu sự tạo thành
nước tiểu
- Thảo luận nhóm và trả lời câu hỏi:
+ Sự tạo thành nước tiểu gồm những quá
trình nào? diễn ra ở đâu?
- Yêu cầu HS đọc lại chú thích H 39.1,
thảo luận và trả lời:
+ Thành phần nước tiểu đầu khác máu ở
điểm nào?
- GV chốt lại kiến thức
- HS đọc và xử lí thông tin
- Quan sát tranh và nội dung chú thích H 39.1 SGK (hoặc trên bảng)
- Trao đổi nhóm thống nhất câu trả lời
- 1 HS đại diện nhóm trình bày, các nhóm khác nhận xét, bổ sung để hoàn thiện kiến thức
+ Sự tạo thành nước tiểu gồm 3 quá trình
- Trao đổi phiếu học tập cho nhau, đối chiếu với đáp án để đánh giá
+ Nước tiểu đầu không có tế bào máu và prôtêin
Tiểu kết:
- Sự tạo thành nước tiểu gồm 3 quá trình:
+ Quá trình lọc máu ở cầu thận tạo ra nước tiểu đầu
+ Quá trình hấp thụ lại vào máu những chất cần thiết (Nước, chất dinh dưỡng, các ion cần cho cơ thể Ca+, Cl,- ) ở ống thận
Trang 2+ Quá trình bài tiết tiếp chất thừa, chất thải, chất có hại ở ống thận để tạo thành nước tiểu chính thức và duy trì ổn định nồng độ các chất trong máu
Hoạt động 2 : Tìm hiểu về sự thải nước tiểu(17’)
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
- Yêu cầu HS đọc thông tin SGK và trả lời
câu hỏi:
+ Thực chất của quá trình tạo thành nước
tiểu là gì ?
+ Vì sao sự tạo thành nước tiểu diễn ra
liên tục mà sự bài tiết nước tiểu lại gián
đoạn ?
+ Sự thải nước tiểu diễn ra như thế nào?
(dùng hình vẽ để minh hoạ)
- GV lưu ý HS: Trẻ sơ sinh, bài tiết nước
tiểu là phản xạ không điều kiện, ở người
trưởng thành đây là phản xạ có điều kiện
do vỏ não điều khiển
- Cho HS đọc kết luận
- GV lồng ghép giáo dục HS không nên
nhịn tiểu, khi buồn tiểu phải đi tiểu đúng
lúc
- HS tự thu nhận thông tin và trả lời câu hỏi, rút ra kết luận:
+ Thực chất là quá trình lọc máu và thải chất cặn bã, chất độc, chất thừa ra khỏi cơ thể + Máu tuần hoàn liên tục qua cầu thận nên nước tiểu cũng được hình thành liên tục
+ Nước tiểu tích trữ ở trong bóng đái lên tới 200ml đủ áp lực gây cảm giác buồn đi tiểu, lúc
đó mới bài tiết nước tiểu ra ngoài
- HS chú ý lắng nghe
- HS chú ý theo dõi
Tiểu kết:
- Nước tiểu chính thức tạo thành đổ vào bể thận theo ống dẫn nước tiểu xuống tích trữ ở bóng đái, sau đó được thải ra ngoài nhờ hoạt động của cơ bóng đái và cơ bụng
IV CỦNG CỐ - DẶN DÒ.
1 Củng cố: (2’)
- GV yêu cầu HS đọc ghi nhớ và mục “Em có biết” SGK
- HS làm bài tập trắc nghiệm:
Câu 1: Khoanh tròn vào đầu câu đúng: (HS yếu)
Nước tiểu đầu được hình thành là do:
a Quá trình lọc máu xảy ra ở cầu thận
b Quá trình lọc máu xảy ra ở nang cầu thận
c Quá trình lọc máu xảy ra ở ống thận
d Quá trình lọc máu xảy ra ở bể thận
Câu 2: ánh d u X vào ô đúng trong b ng d i đây:Đ ấ ả ướ
thức
1
2
3
4
5
6
Nồng độ các chất hoà tan đậm đặc
Nồng độ các chất hoà tan loãng
Nồng độ các chất cặn bã và chất độc thấp
Nồng độ các chất cặn bã và chất độc cao
Nồng độ các chất dinh dưỡng cao
Nồng độ các chất dinh dưỡng rất thấp
2 Dặn dò: (1’)
- Học bài và trả lời câu hỏi SGK
- Đọc mục “Em có biết”
- Tìm hiểu tác nhân gây hại cho hệ bài tiết
- Kẻ phiếu học tập vào vở và bảng nhóm
Cầu thận bị viêm và suy thoái
Trang 3Ống thận bị tổn thương hay làm việc kém hiệu quả
Đường dẫn nước tiểu bị nghẽn bởi sỏi
………
………
………