Chng 3 thu thp thong tin

Mục đích của chương Nắm được các phương pháp thu thập tài liệu trong nghiên cứu kinh tế Mục đích của chương Mục đích của chương Áp dụng vào thu thập tài liệu phục vụ cho đề tài nghiê

CHƯƠNG 3 PHƯƠNG PHÁP THU THẬP TÀI LIỆU

Mục đích

của chương

Nắm được các phương pháp thu thập tài liệu

trong nghiên cứu kinh tế

Mục đích

của chương

Mục đích

của chương

Áp dụng vào thu thập tài liệu phục vụ

cho đề tài nghiên cứu

Thu thập tài liệu trong nghiên cứu kinh tế

3.1 Nguồn dữ liệu

+ Dữ liệu thứ cấp + Dữ liệu sơ cấp

3.1.1 Dữ liệu thứ cấp

a Khái niệm

Là dữ liệu do người khác thu thập, sử dụng cho các mục đích có thể là khác với mục đích nghiên cứu của chúng ta

Dữ liệu thứ cấp có thể là dữ liệu chưa xử lý (còn gọi là

dữ liệu thô) hoặc dữ liệu đã xử lý

b Các nguồn dữ liệu thứ cấp…

Các cuộc tổng điều tra về dân số, nhà ở, điều tra doanh nghiệp, điều tra mức sống dân cư, điều tra kinh tế xã hội hộ gia đình (đa mục tiêu)….do chính phủ yêu cầu là những nguồn dữ liệu rất quan trọng cho các nghiên cứu kinh tế xã hội.

Giới thiệu một số tài liệu thứ cấp quan trọng

Một số nguồn dữ liệu dưới đây có thể là quan trọng cho các nghiên cứu của chúng ta bao gồm:

+ Các báo cáo của chính phủ, bộ ngành, số liệu của các cơ quan thống kê về tình hình kinh tế xã hội, ngân sách quốc gia, xuất nhập khẩu, đầu tư nước ngoài.

+ Dữ liệu của các công ty về báo cáo kết quả tình hình hoạt động kinh doanh, nghiên cứu thị trường, chi tiết về bảng lương, bản sao thư từ, biên bản các cuộc họp và sổ sách kế toán;

+ Các báo cáo nghiên cứu của cơ quan, viện, trường đại học; + Các bài viết đăng trên báo hoặc các tạp chí khoa học chuyên ngành và tạp chí mang tính hàn lâm có liên quan;

+ Tài liệu giáo trình hoặc các xuất bản khoa học liên quan đến vấn đề nghiên cứu;

+ Cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng là các bài báo cáo hay luận văn của các sinh viên khác (khóa trước) trong trường hoặc ở các trường khác

Ưu điểm của dữ liệu thứ cấp

Có thể yêu cầu về nguồn lực ít hơn

Ưu điểm nổi bật của nguồn dữ liệu này là tiết kiệm tiền và thời gian.

Ưu điểm của dữ liệu thứ cấp…

Kín đáo

Sử dụng dữ liệu thứ cấp trong nội bộ tổ chức còn có thể cung cấp một thước đo kín đáo, đặc biệt trong các tình huống nhạy cảm.

Ưu điểm của dữ liệu thứ cấp…

Những nghiên cứu dọc theo thời gian có thể khả thi

Đối với nhiều đề tài nghiên cứu, giới hạn về thời gian khiến cho dữ liệu thứ cấp là khả năng duy nhất để tiến hành các nghiên cứu theo thời gian

Ưu điểm của dữ liệu thứ cấp…

Có thể cung cấp các dữ liệu so sánh và dữ liệu theo bối cảnh

Thông thường, việc so sánh dữ liệu bạn thu thập được với dữ liệu thứ cấp là hữu ích

Có thể dẫn đến những khám phá bất ngờ

Từ phân tích dữ liệu thứ cấp cũng có thể dẫn đến những phát triển bất ngờ mới

Ưu điểm của dữ liệu thứ cấp…

Tính đều đặn của dữ liệu

Dữ liệu thứ cấp thường được cung cấp đều đặn và ở dạng thức

có thể được người khác kiểm tra tương đối dễ dàng

Ví dụ các báo cáo tài chính hàng quý, hàng năm.

Nhược điểm của nguồn dữ liệu thứ cấp

Không có biện pháp kiểm soát thực sự nào về chất lượng

Những tổng hợp và các định nghĩa có thể không phù hợp

3.1.2 Dữ liệu sơ cấp

Khi dữ liệu thứ cấp không có sẵn hoặc không thể giúp trả lời các câu hỏi nghiên cứu của chúng ta, chúng ta cần phải tự mình thu thập dữ liệu cho phù hợp với vấn đề nghiên cứu đặt ra

Các dữ liệu tự thu thập này được gọi là dữ liệu sơ cấp Hay nói cách khác dữ liệu sơ cấp là dữ liệu do chính người nghiên cứu thu thập.

Số liệu dạng này thường các nhà nghiên cứu tự thu thập

từ: bản câu hỏi, phỏng vấn, quan sát, nghiên cứu tình

huống, …

Quy trình tìm kiếm tài liệu

Mục tiêu nghiên cứu

Những dữ liệu cần thu thập

* K ế hoạch nghiên cứu

* Xác định nguồn dữ liệu

Các nguồn dữ liệu

3.2 Phương pháp nghiên cứu tài liệu thứ cấp

3.2.1 Các căn cứ để đánh giá giá trị của các nguồn

và nội dung của dữ liệu thứ cấp

Mục tiêu là gì?

Mục tiêu của nguồn dữ liệu là điều mà tác giả muốn hoàn thành Một khi ta có thể xác định được mục tiêu của nguồn, ta có thể biết được nguồn thông tin này có bị thiên lệch hay không,

và thiên lệch như thế nào

Giới hạn phạm vi như thế nào?

- Ngày xuất bản, ngày công bố;

Tác giả là ai?

Một trong những vấn đề quan trọng của bất kỳ người sử dụng thông tin nào là tác giả của nguồn thông tin

Tác giả và nhà xuất bản là những chỉ tiêu thể hiện cho tác giả.

Định dạng như thế nào?

Vấn đề cần quan tâm là cách thức trình bày thông tin và việc tìm kiếm các mảnh thông tin đặc thù có dễ dàng hay không

Các tài liệu dưới dạng văn bản in không cho phép ta sử dụng

dễ dàng nhưng tài liệu dưới văn bản điện tử cho phép ta lưu trữ, tham khảo và trích dẫn một cách tiện lợi.

Các tiêu chuẩn đánh giá chất lượng dữ liệu thứ cấp

3.2.2 Cách tìm kiếm các nguồn tài liệu thứ cấp

- Chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước từ Trung ương đến địa phương.

- Các sách lý luận từ sách giáo khoa đến sách chuyên khảo.

- Các thông tin được công bố trên các báo và các tạp chí (đặc biệt là tạp chí chuyên ngành).

- Các công trình khoa học bao gồm các đề tài nghiên cứu thuộc các cấp, các luận văn, luận án.

- Số liệu thống kê từ các cấp thuộc thống kê Nhà nước và thống kê các ngành, tại Việt Nam nguồn số liệu thống kê chính thống.

-Các báo cáo tại địa phương, các cơ quan, các cơ sở sản xuất.

 Các tài liệu này có thể tồn tại dưới dạng văn bản in hoặc văn bản điện tử.

3.2.3 Cách tìm kiếm các nguồn tài liệu thứ cấp

Bảng 3.1

Các trang web dữ liệu thứ cấp chọn lọc trên Internet

Tên Địa chỉ website Nhận xét

Cổng thông tin

điện tử chính phủ

Việt Nam http://www.chinhphu.vn

Cung cấp thông tin chính thống của Chính phủ trên Internet, phục vụ có hiệu quả công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, đem lại nhiều tiện ích cho các tầng lớp nhân dân, doanh nghiệp, hình thành nhịp cầu trực tuyến gắn bó mật thiết Chính phủ với nhân dân.

Tổng cục Thống

kê Việt Nam http://www.gso.gov.vn

Thống kê; tổ chức các hoạt động thống kê và cung cấp thông tin thống kê kinh tế - xã hội cho các cơ quan, tổ chức và cá nhân theo quy định của pháp luật.

cơ quan, tổ chức, cá nhân theo quy định của pháp luật.

tư, và Cơ quan Đảm bảo Đa phương Có mục đích trung tâm là thúc đẩy phát triển kinh tế và xã hội ở các nước đang phát triển bằng cách nâng cao năng suất lao động ở các nước này.

http://www.ssc.gov.vn/ Tham mưu, giúp Bộ trưởng Bộ Tài chính quản lý nhà

nước về chứng khoán và thị trường chứng khoán; trực tiếp quản lý, giám sát hoạt động chứng khoán và thị trường chứng khoán; quản lý các hoạt động dịch vụ thuộc lĩnh vực chứng khoán, thị trường chứng khoán theo quy định của pháp luật.

http://vn.savills.com.vn/ Công ty có mạng lưới quốc tế với hơn 600 văn phòng và

công ty thành viên trên khắp Châu Mỹ, Châu Âu, Châu Á – Thái Bình Dương, Châu Phi và Trung Đông, cung cấp một lượng lớn những ý kiến chuyên môn, quản trị và các dịch vụ giao dịch bất động sản chuyên nghiệp cho khách hàng trên toàn thế giới.

http://www.vnba.org.vn/ Gồm 50 hội viên, bao gồm 6 ngân hàng và tổ chức thuộc

sở hữu nhà nước (trong đó có 4 Ngân hàng thương mại Nhà nước đang trong tiến trình cổ phần hoá), 34 Ngân hàng thương mại cổ phần, 2 ngân hàng liên doanh và 8 công ty tài chính HHNH Việt Nam gia nhập HHNH ASEAN (ngày 8/9/1995)

http://www.mpi.gov.vn Cung cấp thông tin chung về đầu tư trong nước, đầu

tư của nước ngoài và đầu tư của Việt Nam ra nước ngoài; các chương trình, dự án hỗ trợ phát triển chính thức (ODA); thành lập và phát triển doanh nghiệp

http://fia.mpi.gov.vn Cung cấp thông tin về các dự án đầu tư trực tiếp

nước ngoài vào Việt Nam và đầu tư trực tiếp của Việt Nam ra nước ngoài; các chính sách, thủ tục đầu tư, xúc tiến đầu tư, cơ hội đầu tư, môi trường đầu tư

http://www business.gov.vn Cung cấp thông tin về chính sách hỗ trợ và phát

triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, quy định pháp lý, những lời khuyên hữu ích cho kinh doanh và các thông tin bổ ích khác.

l Là một trong những công ty hàng đầu tại Việt Nam về nghiên cứu thị trường Thành lập từ năm 1923, trụ sở

ở Chicago - Mỹ, Nielsen đã nổi tiếng nhờ cách thức khảo sát đầy logic và khoa học của mình Năm 1995, Nielsen bắt đầu hoạt động tại Ấn Độ Và sau hàng loạt cuộc sát nhập, năm 2006, Nielsen chính thức được mua lại bởi một tập đoàn liên doanh 6 công ty.

Công ty cổ

phần W&S

http://vinaresearch.jp/vietnam/ Nghiên cứu thị trường trực tuyến tại Việt Nam, W&S

luôn không ngừng nỗ lực để hoàn thiện chất lượng khảo sát và phát triển - tối ưu hoá hệ thống theo tiêu chuẩn quốc tế để đáp ứng các nhu cầu nghiên cứu đa dạng của các doanh nghiệp Việt Nam và nước ngoài.

Công ty

Cimigo

http://www.cimigo.com/ Là một nhóm độc lập của hơn 200 chuyên gia tiếp thị

và nghiên cứu thương hiệu hoạt động trên khắp châu

Á Thái Bình Dương từ năm 2003.

3.2.4 Cách đọc và ghi chép tài liệu thứ cấp

- Cách đọc:

Mỗi người trong quá trình đọc sẽ tự tìm ra cho mình phương pháp đọc sao cho có hiệu quả Đối với mỗi ấn phẩm, không nên đọc tràn lan mà cần sớm tìm ra những chỗ cần đọc Trong quá trình đọc cũng cần rút ra kinh nghiệm sao cho đọc được nhanh chóng

Khám phá các tốc độ của bạn

Bài kiểm tra về các thói quen cùng kỹ năng

đọc

Hãy trả lời Đúng hoặc Sai cho mỗi câu sau:

1 Có thể đọc trên 1.000 từ mỗi phút

2 Muốn hiểu thấu đáo, bạn nên đọc chậm và kỹ

3 Đọc từng từ một giúp hiểu được nội dung

4 Đọc thầm là thói quen làm bạn đọc chậm đi và bạn nên hạn chế hoặc loại bỏ

5 Bạn nên cố gắng hiểu 100% nội dung đọc

6 Bạn nên cố gắng nhớ 100% nội dung đọc

7 Mắt bạn phải lướt thông suốt và liên tục theo từng dòng khi đọc

8 Nếu lỡ bỏ sót trong khi đọc thì bạn nên đọc ngược lại để bảo đảm là mình hiểu trước khi tiếp tục.

9 Dùng ngón tay chỉ trên trang giấy khi đọc làm bạn đọc chậm lại và nên tập

bỏ thói quen này.

10 Khi gặp vấn đề không hiểu, bạn nên khắc phục rồi mới chuyển sang đọc nội dung tiếp theo để bảo đảm tính liên tục.

Hãy trả lời Đúng hoặc Sai cho mỗi câu sau:

11 Đối với các cuốn sách hay hoặc quan trọng, bạn nên đọc từng trang một Đừng đọc trang

20 nếu chưa đọc trang 19, và dĩ nhiên là không đọc phần cuối nếu chưa đọc xong phần đầu.

12 Cho qua một số từ là thói quen lười biếng cần phải bỏ.

13 Khi đọc đến những chỗ quan trọng trong một cuốn sách, bạn nên ghi chú để dễ nhớ hơn.

14 Động cơ không ảnh hưởng đến cách liên lạc cơ bản giữa mắt/não và tốc độ đọc của bạn.

15 Ghi chú phải luôn gọn gàng và có thứ tự, chủ yếu gồm các câu hay bảng liệt kê sắp xếp những thông tin đã đọc.

16 Khi đọc một từ không hiểu, bạn phải có từ điển bên cạnh để tra ngay.

17 Một trong những tác hại của đọc nhanh là mức độ tiếp thu bị giảm đi.

18 Theo định nghĩa, tất cả chúng ta đều đọc với tốc độ bình thường.

19 Đối với tiểu thuyết và thơ, cần đọc chậm hơn để cảm thụ ý nghĩa của thông tin cũng như nhịp điệu của ngôn ngữ,

20 Bạn chỉ thật sự hiểu được những gì mà mắt bạn nhìn thấy thật rõ ràng

Đáp án của Bài kiểm tra mở đầu

Trong số các câu trả lời của bạn chỉ có một câu trả lời

“Đúng” – câu 1.

Mọi câu hỏi còn lại đều phải được trả lời một cách chắc chắn là “Sai” – Đó là những nhận thức sai lầm hiện nay

về đọc

"Đánh nhanh rút gọn" với 9 kỹ năng đọc sách hiệu quả

1 Phân loại tài liệu đọc

2 Sử dụng “vật dẫn đường”

3 Tăng "khẩu độ" mắt

4 Không đọc trong sự im lặng “đáng sợ”

5 Đọc phần tóm tắt trước khi đọc chi tiết

6 Phân bố thời gian phù hợp: cứ 45 hoặc 60 phút bạn hãy dành thời gian cho mắt và não nghỉ ngơi

7 Lựa chọn không gian phù hợp

8 Cân bằng các loại tài liệu và đọc trên nhiều phương tiện khác nhau

9 Kỷ luật với bản thân

3.2.5 Phân loại thông tin thu nhập được

Thông tin thu thập được qua sách báo thường liên quan đến nhiều nội dung khác nhau thuộc đề tài nghiên cứu Để thuận lợi cho việc sử dụng cần sớm phân loại

Thông thường những thông tin thu thập được người ta ghi vào những phiếu riêng biệt đã được phân loại ngay từ đầu hoặc lưu trữ vào máy tính theo thư mục đã định sẵn

Việc sớm phân loại thông tin sẽ tránh sự lộn xộn về tài liệu và tạo điều kiện thuận lợi cho công tác xử lý thông tin về sau

3.2.6 Tổng hợp tài liệu trong quá trình đọc

Khi tham khảo được một số tài liệu nhất định cần được tổng hợp lại Quá tổng hợp chúng ta sẽ biết được các quan điểm của các tác giả khác nhau về lĩnh vực đang quan tâm

Từ đó có thể phân loại ra các nhóm quan điểm khác nhau, tìm quan điểm cho là phù hợp nhất hoặc có thể suy nghĩ trên những vấn đề đang xem xét

 Làm như vậy người nghiên cứu đã biến kiến thức sách vở thành kiến thức của mình

Vận dụng

Hãy đề xuất các tài liệu thứ cấp cần tìm kiếm

phục vụ cho đề tài nghiên cứu: «Kế toán tiền lương tại Công ty cổ phần CMC»

Nêu cách tìm kiếm các tài liệu đó.

Vận dụng

Hãy đề xuất các tài liệu thứ cấp cần tìm kiếm phục

vụ cho đề tài nghiên cứu: «Huy động vốn tại

ngân hàng thương mại cổ phần công thương Việt Nam – chi nhánh Phú Thọ» - ngành TCNH.

«Giải pháp thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tại tỉnh Phú Thọ» - Ngành Kinh tế đầu tư

Nêu cách tìm kiếm các tài liệu đó.

Dữ liệu thống kê tại Việt Nam

Theo dữ liệu của Ngân hàng thế giới (WB), Việt Nam có chỉ số năng lực thống kê năm 2013 là 71 điểm Với số điểm này, năng lực thống kê của Việt Nam đứng thứ 64/149 quốc gia trong danh sách xếp hạng, tiếp tục thuộc nhóm nước có năng lực thống kê trung bình của thế giới.

Trong đó, chỉ số năng lực về phương pháp luận thống kê thấp nhất (30 điểm), kém 5 điểm so với điểm trung bình của danh sách; chỉ số năng lực

về tính định kỳ và kịp thời là 83 điểm, thấp hơn trung bình 5 điểm; chỉ số năng lực nguồn dữ liệu đạt 100 điểm, cao hơn 37 điểm so với điểm trung bình.

 Cần thu thập các dữ liệu sơ cấp phục vụ cho công tác nghiên cứu

3.3 Phương pháp thu thập tài liệu sơ cấp

3.3.1 Phương pháp quan sát

Khái niệm:

Quan sát là phương pháp tri giác có mục đích, có

kế hoạch một sự kiện, hiện

tượng, quá trình (hay hành vi

cử chỉ của con người) trong

những hoàn cảnh tự nhiên

khác nhau nhằm thu thập

những số liệu, sự kiện cụ thể

đặc trưng cho quá trình diễn

biến của sự kiện, hiện tượng

đó.

Ý nghĩa của phương pháp

+ Pavlôv: Nêu rõ khẩu hiệu hành động trong nghiên cứu khoa học “Quan sát, quan sát và quan sát…” - nhờ có quan sát mà Pavlôv đã xây dựng được học thuyết “Phản xạ có điều kiện”

+ Niutơn: Quan sát hiện tượng quả táo rơi, khái quát và xây dựng nên:

“Định luật vạn vật hấp dẫn”

+ Galilê: Quan sát dao động của chiếc đèn lồng trong nhà thờ từ lúc bắt đầu đến lúc tắt, đã khái quát và nêu ra định luật chuyển động của con lắc đơn với chu kỳ: T = 2Π

+ Nhờ quan sát chuyển động Braonơ đã xây dựng nên thuyết phân tử - nguyên tử (phân tử chuyển động không ngừng và giữa chúng có khoảng cách)