- KÈM BẢN VẼ CAD (nếu giao dịch qua zalo 0985655837) Trong vài thập niên gần đây nền kinh tế thế giới đã có những dấu hiệu chuyển mình khá rõ rệt,các ngành kinh tế của các nước có những đột phá mới mẽ. Cùng với sự đi lên của nền kinh tế mở mang, năng động mang tính thị trường của thế giới nền kinh tế Việt Nam ta cũng có những phát triển đáng kể.Các phương tiện vận tải hiện đại từ các nước có nền công nghệ tiên tiến được nhập vào Việt Nam ngày càng nhiều. Nền công nghiệp ô tô nước ta tuy còn rất non trẻ nhưng đã bắt đầu có nhưng bước đi đầy triển vọng . Những năm gần đây ở Việt Nam xe ô tô bắt đầu được sử dụng rộng rãi, số lượng ô tô hiện đại sử dụng hệ thống điều khiển phun xăng và đánh lửa trực tiếp ngày càng nhiều. Nhờ vào hệ thống phun xăng và đánh lửa và hoạt động các cảm biến dẫn tới việc điều khiển xe ô tô ngày càng dễ dàng cho tất cả mọi đối tượng . Mặt khác nó cũng đề ra thách thức khi xử lý sự cố hỏng hóc của các dòng xe này, một mặt là do trang thiết bị sửa chữa
Trang 1Nhận xét giáo viên hướng dẫn
Trang 2
Nhận xét giáo viên của hội đồng phản biện
Trang 3
Mục lục
Mục lục III Danh mục hình ảnh VI CHƯƠNG 1: Danh mục bảng biểu: VII LỜI MỞ ĐẦU VIII
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ HỆ THỐNG ĐÁNH LỬA 1
1.1 Nhiệm vụ và yêu cầu, phân loại của hệ thống đánh lửa điện tử 1
1.2 Phân loại hệ thống đánh lửa 1
1.3 Các thông số chủ yếu của hệ thống đánh lửa 2
1.3.1 Hiệu điện thế thứ cấp cực đại U2m 2
1.3.2 Hiệu điện thế đánh lửa Udl 2
1.3.3 Hệ số dự trữ Kdt 3
1.3.4 Năng lượng dự trữ Wdt 3
1.3.5 Tốc độ biến thiên của hiệu điện thế thứ cấp S: 3
1.3.6 Tần số và chu kỳ đánh lửa: 4
1.3.7 Góc đánh lửa sớm : 4
1.3.8 Năng lượng tia lửa và thời gian phóng điện: 5
1.3.9 Tốc độ biến thiên của hiệu điện thế thứ cấp 6
CHƯƠNG 2: SƠ ĐỒ NGUYÊN LÝ CỦA HỆ THỐNG ĐÁNH LỬA TRÊN Ô TÔ 7
2.1 Hệ thống đánh lửa ma vít 7
2.2 Hệ thống đánh lủa bán dẫn 8
2.2.1 Nguyên lý hoạt động 8
2.2.2 Cảm biến đánh lửa bán dẫn được dùng 8
2.2.3 Phân loại đánh lửa bán dẫn 14
2.3 Hệ thống đánh lửa kiểu kĩ thuật số 16
2.3.1 Đánh lửa kỹ thuật số có bộ chia điện 16
Trang 42.3.2 Hệ thống đánh lửa lập trình không có bộ chia điện (Đánh lửa trực
tiếp) .18
2.4 Kết luận cuối chương 23
CHƯƠNG 3: HỆ THỐNG ĐÁNH LỬA CỦA AUDI A8 24
3.1 Tìm hiểu về dòng xe audi 24
3.2 Giới thiệu hệ thống đánh lửa audi A8 25
3.3 Nguyên lý hoạt động của hệ thống đánh lửa trực tiếp 25
3.3.1 Nguyên lý hoạt động khi có tín hiệu IGT 27
3.3.2 Khi ngắt tín hiệu IGT 28
3.3.3 Cảm biến vị trí trục cơ 29
3.3.4 Cảm biến vị trí trục cam 31
3.3.5 Cảm biến kích nổ 33
3.3.6 Cảm biến lưu lượng khí nạp 35
3.3.7 Cảm biến nhiệt độ khí nạp 36
3.3.8 Cảm biến nhiệt độ nước làm mát 37
3.3.9 Cảm biến vị trí bướm ga 39
3.3.10 Cảm biến ô xy 40
3.3.11 Cảm biến bàn đạp chân ga 40
3.4 Hoạt động điều khiển của ECUvào các thời điểm đánh lửa của xe 41
3.4.1 Tín hiệu IGT 41
3.4.2 Tín hiệu IGF 42
3.4.3 Điều khiển đánh lửa khi khởi động 42
3.4.4 Điều khiển góc đánh lửa sớm hiệu chỉnh 46
3.4.5 Các hiệu chỉnh khác 49
3.5 Kết luận cuối chương 51
CHƯƠNG 4: CÁC HƯ HỎNG VÀ CÁCH KHẮC PHỤC CỦA HỆ THỐNG ĐÁNH LỬA TRÊN AUDI A8 52
4.1 Chẩn đoán hư hỏng theo máy quét mã lỗi 52
4.1.1 Nội dung cơ bản của từng bước chẩn đoán như sau: 52
Trang 54.2 Các hưu hỏng thường xảy ra: và cách khắc phục 53
4.2.1 Hư hỏng bugi 53
4.2.2 Tia lửa yếu 54
4.2.3 Kiểm tra không có tia lửa 55
4.3 Kết luận cuối chương 59
KẾT LUẬN 60
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 61
Trang 6Danh mục hình ảnh
Hình 2.1: Sơ đồ đánh lửa má vít 7
Hình 2.2: Sơ đồ đánh lửa bán dẫn 8
Hình 2.3: Cảm biến vị trí trục cam 9
Hình 2.4: Mạch cảm biến quang 11
Hình 2.5: Giải thích hiện tương hall 12
Hình 2.6: Cảm biến hall trong bộ chia điện 13
Hình 2.7: Sơ đồ đánh lửa bán dẫn có tiếp điểm 14
Hình 2.8: Sơ đồ đánh lửa bán dẫn không tiếp điểm 15
Hình 2.9: Hệ thống đánh lửa lập trình có bộ chia điện 16
Hình 2.10: Sơ đồ bobin một bugi 19
Hình 2.11: Sơ đồ mạch một boobin cho hai bugi 19
Hình 2.12: Một bobin cho 4 bugi 20
Hình 2.13: Sơ đồ đánh lửa trực tiếp 21
Hình 3.1: Sơ đồ tổng quan 24
Hình 3.2.sơ đồ hoạt động của hệ thống đánh lửa trên audi A8l 25
Hình 3.3: Sơ đồ mạch điện của bôbin 25
Hình 3.4: Nguyên lý hoạt động khi có tín hiệu IGT 26
Hình 3.5: Khi ngắt tín hiệu IGT 27
Hình 3.6: Vị trí cảm biến trục cơ 28
Hình 3.7: Cấu tạo của cảm biến trục cơ 29
Hình 3.8: Sơ đồ nguyên lý làm việc 29
Hình 3.9: Cấu tạo cảm biến trục cam 31
Hình 3.10: Vị trí cảm biến kích nổ trái 32
Hình 3.11: Cấu tạo của cảm biến 33
Hình 3.12: Sơ đồ mạch điện 33
Hình 3.13: Cảm biến lưu lượng khí nạp 34
Hình 3.14: Cảm biến lưu lượng khí nạp và nhiệ độ khí nạp 35
Hình 3.15: Cảm biến nhiệt độ khí nạp 36
Trang 7Hình 3.16: Cảm biến nhiệt độ nước làm mát 36
Hình 3.17: Sơ đồ mạch điện cảm biến nhiệt độ nước làm mát 37
Hình 3.18: Cảm biến vị trí bướm ga và sơ đồ mạch điện 38
Hình 3.19: Cảm biến ô xy 39
Hình 3.20: Cảm biến bàn đạp chân ga 40
Hình 3.21: Góc đánh lửa sớm ban đầu 41
Hình 3.22: Sơ đồ hiệu chỉnh góc đánh lửa 42
Hình 3.23: Hiệu chỉnh đánh lửa sớm ban đầu 42
Hình 3.24: Tín hiệu mạch 43
Hình 3.25: Xác định góc dánh lửa sớm 44
Hình 3.26: Bản đồ đánh lửa ESA 45
Hình 3.27: Biểu đồ hiệu chỉnh đánh lửa theo nhiệt độ khởi động 46
Hình 3.28: Điều chỉnh khi qúa nhiệt độ 47
Hình 3.29: Hiệu chỉnh theo tiếng gõ 48
Hình 4.1: Những hư hỏng của bugi 53
Danh mục bảng biểu: Bảng 4.1: Hư hỏng do nguồn cấp 55
Bảng 4.2: Hư hỏng do tín hiệu 57
Danh sách viết tắt:
ECU: Electronic Control Unit
ESA: Electronic Spark Advance
CI:Conventional Ignition system
MAP:Manifold Absolute Presure sensor
Trang 8Những năm gần đây ở Việt Nam xe ô tô bắt đầu được sử dụng rộngrãi, số lượng ô tô hiện đại sử dụng hệ thống điều khiển phun xăng và đánh lửatrực tiếp ngày càng nhiều Nhờ vào hệ thống phun xăng và đánh lửa và hoạtđộng các cảm biến dẫn tới việc điều khiển xe ô tô ngày càng dễ dàng cho tất
cả mọi đối tượng Mặt khác nó cũng đề ra thách thức khi xử lý sự cố hỏnghóc của các dòng xe này, một mặt là do trang thiết bị sửa chữa bảo dưỡng cònnghèo nàn, lạc hậu, mặt khác do trình độ của người kỹ thuật còn yếu và nhiềuhạn chế về ngoại ngữ trong vấn đề tiếp thu trình độ khoa học kỹ thuật nướcngoài
Qua quá trình học tập và làm đồ án tốt nghiệp chúng em thấy rằng hệthống đánh lửa trực tiếp sử dụng trên ô tô có những ưu điểm vượt trội so vớicác hệ thống nhiên liệu trước đó như tiết kiệm nhiên liệu hơn,khí thải ra sạch
sẽ hơn, công suất được nâng cao hơn
Với mục đích giúp sinh viên có khả năng làm việc độc lập, sáng tạo
và củng cố kiến thức đã học đào sâu tìm tòi nghiên cứu về kiến thức chuyênmôn về nguyên lý,cấu tạo ô tô và các hệ thống phun xăng đánh lửa trực tiếpnhằm nâng cao hiểu biết cơ sở lý luận chuyên ngành ô tô em đã thực hiện đềtài đồ án tốt nghiệp: “Tìm hiểu và khai thác hệ thống đánh lửa điều khiển trực tiếp trên xe auddi A8”
Trang 9CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ HỆ THỐNG ĐÁNH LỬA
1.1 Nhiệm vụ và yêu cầu, phân loại của hệ thống đánh lửa điện tử
Hệ thống đánh trên ôtô có nhiệm vụ biến dòng một chiều hạ áp 12Vthành xung điện cao áp 12 kV ÷ 24 kV và tạo ra tia lửa điện trên bugi để Đốtcháy hỗn hợp khí – xăng trong xylanh ở cuối kỳ nén
Nhiệm vụ đó đòi hỏi hệ thống đánh lửa phải bảo đảm được các yêu cầuchính sau:
Tia lửa điện phóng qua khe hở giữa hai cực của bugi trong điều kiện
áp suất lớn, nhiệt cao phải đủ mạnh để đốt cháy hỗn hợp khí – xăng ở mọichế độ
Thời điểm phát tia lửa trên bugi trong từng xylanh phải đúng theogóc
đánh lửa và thứ tự đánh lửa quy định
1.2 Phân loại hệ thống đánh lửa.
Cùng với sự phất triển của nhiều mẫu xe mới hiện đại cải thiện tối ưuđược quá trình đốt cháy trong buồng đốt Các hãng xe đã đưa ra nhiều côngnghệ mới Một trong số đó là cải tiến hệ thống đánh lửa, và tính đến hiện nay
có ba hệ thống đánh lửa chính được sửa dụng trên ô tô đó là:
Đánh lửa cơ học: được dùng rất phổ biến cho đến năm 1975, nó vận hànhbằng cơ và điện, không bằng điện tử.(loại nây ít và hầu như không sửadụng trên ô tô hiện nay
Đánh lửa điện tử (đánh lửa bán dẫn); được phát minh vào đầu thập kỷ 70,
và nó trở nên thông dụng khi yêu cầu về kiểm soát và độ tin cậy trở trênrất quan trọng đối với hệ thống kiểm soát khí xả (loại này hiên nay vẫnsửa dụng trên các dòng xe cũ, xe tải nhỏ)
Cuối cùng là hệ thống đánh lửa không cần bộ chia điện (đánh lửa lậptrình); nó được phát triển vào giữa thập kỷ 80 Loại đành hoạt động trênchương trình đã được lập trình sẵn, mang dến độ tiên cậy cao và được sử
Trang 10dụng trên các dòng xe đời mới hiện nay Mỗi hạng lại có một cách tínhtoán và lập trình riêng để đảm bảo công suất của động cơ.
1.3 Các thông số chủ yếu của hệ thống đánh lửa
1.3.1 Hiệu điện thế thứ cấp cực đại U2m
Hiệu điện thế thứ cấp cực đại U2m là hiệu điện thế ở hai đầu cuộndây thứ cấp khi tách dây cao áp ra khỏi bugi Hiệu điện thế cực đại
U2m phải lớn để có khả năng tạo được tia lửa điện giữa hai điện cực củabugi, đặc biệt lúc khởi động
1.3.2 Hiệu điện thế đánh lửa Udl
Hiệu điện thế thứ cấp mà tại đó quá trình đánh lửa được xảy ra đượcgọi là hiệu điện thế đánh lửa (Udl) Hiệu điện thế đánh lửa là một hàm phụ thuộc vào nhiều yếu tố, theo định luật Pashen
T: Nhiệt độ ở điện cực trung tâm của bugi tại thời điện đánh lửa
K: Hằng số phụ vào thành phần của hỗn hợp hoà khí
Ở chế độ khởi động lạnh, hiệu thế đánh lửa Udl tăng khoảng 20 ÷ 30%
do nhiệt độ hoà khí thấp và hoà khí không được hoà trộn tốt
Khi động cơ tăng tốc độ, Udl tăng nhưng sau đó Udl giảm từ từ do nhiệt
độ cực bugi tăng và áp suất nén giảm do quá trình nạp xấu đi
Hiệu điện thế đánh lửa có giá trị cực đại ở chế độ khởi động và tăng tốc,
có giá trị cực tiểu ở chế độ ổn định khi công suất cực đại.Trong quá trìnhvậnhành xe mới, sau 2.000 km đầu tiên, Udl tăng 20% do điện cực bằngbugi bị mài mòn
Sau khi đó Udl tiếp tục tăng do khe hở bugi tăng.Vì vậy để giảmUdlphải hiệu chỉnh lại khe hở bugi sau mỗi 10.000 km
Trang 11hệ số dự trữ có khả năng tăng cao (Kdt = 1,5 ÷ 1,8) đáp ứng được việc tăng
tỷ số nén, tăng số vòng quay và tăng khe hở bugi
1.3.4 Năng lượng dự trữ Wdt
Năng lượng dữ trữ Wdt là năng lượng tích luỹ dưới dạng từ trườngtrong cuộn dây sơ cấp của bôbin Để đảm bảo tia lửa điện có đủ nănglượng để đốt cháy hoàn toàn hoà khí Hệ thống đánh lửa phải đảm bảođược năng lượng dự trữ trên cuộn sơ cấp của bobin ở một giá trị xác định
W dt=L1 +I ng2
2 ¿50 ÷70mj
Trong đó:
Wdt: Năng lượng dự trữ trên cuộn sơ cấp
L1: Độ tự cảm của cuộn sơ cấp của bobin
Ing: Cường độ dòng điện sơ cấp tại thời điểm công suất ngắt
1.3.5 Tốc độ biến thiên của hiệu điện thế thứ cấp S:
S: tốc độ biến thiên của hiệu điện thế thứ cấp
ΔUU2 độ biến thiên của hiệu điện thế thứ cấp
ΔUt: Thời gian biến thiên của hiệu thế thứ cấp
Tốc độ biến thiên của hiệu điện thế cấp S càng lớn thì tia lửa điệnxuất hiện tại điện cực bugi càng mạnh nhờ đó dòng không bị rò qua
Trang 12có muội than trên cực bugi, năng lượng tiêu hao trên mạch thứ cấpgiảm
td: thời gian công suất dẫn
tm: thời gian công suất ngắt
Tần số đánh lửa f tỷ lệ thuận với quay trục khuỷu động cơ và số vòngquay xy lanh Khi tăng số vòng quay của động cơ và số xy lanh, tần sốđánh lửa f tăng và do đó chu kỳ đánh lửa T giảm xuống Vì vậy, khi thiết kếcần chú ý đến 2 thông số chu kỳ và tần số đánh lửa để đảm bảo ở số vòngquay cao nhất của động cơ tia lửa vẫn mạnh
1.3.7 Góc đánh lửa sớm :
Góc đánh lửa sớm là góc quay của trục khuỷu động cơ từ thời điểmxuất hiện tia lửa điện tại bugi cho đến khi piston lên đến tửđiểm thượng Góc đánh lửa sớm ảnh hưởng rất lớn đến côngsuất, tính kinh tế và độ ô nhiễm của khí thải động cơ Gócđánh lửa sớm tối ưu phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố:
θ 0 pt= f(Pbđ, tbđ,P, twt, tmt, n, No…)
Trang 13 No: Chỉ số octan của xăng
Ở các đời xe cũ, góc đánh lửa sớm chỉ số được điềukhiển theo hai thông số: tốc độ và tải động cơ.Tuy nhiên,
hệ số đánh lửa ở một số xe (Toyota, honda…),có trang bịthêm van nhiệt và sử dụng bộ phận đánh lửa sớm theo haichế độ nhiệt độ Trên các đời xe mới, góc đánh lửa sớm được điều khiển bằng điện tử nên góc đánh lửa sớm được hiệuchỉnh theo thông số nêu trên
1.3.8 Năng lượng tia lửa và thời gian phóng điện:
Thông thường, tia lửa điện bao gồm hai thành phần là thành phầnđiện dung và thành phần điện cảm Năng lượng của tia lửa được tínhtheo công thức:
: Năng lượng của tia lửa
Wc: Năng lượng của thành phần tia lửa có tính điện dung
Wl: Năng lượng của thành phần tia lửa có tính điện cảm
_L2: độ tự cảm của mạch thứ cấp
Trang 141.3.9 Tốc độ biến thiên của hiệu điện thế thứ cấp
s= du2
dt =
∆ u2
∆ t
Trong đó : S : tốc độ biến thiên của hiệu điên thế thứ cấp
∆ u2: độ biến thiên của hiệu điện thế thứ cấp
∆ t : thời gian biến thiên của hiệu điện thế thứ cấp
Tốc độ biến thiên của hiệu điện thế thứ cấp càng lớn thì tia lửa điệnxuất hiện tại điện cực bougine càng nhanh , nhờ đó không bị rò rỉ qua muộithan trên điện cực bugine , năng lượng tiêu hao trên mạch thứ cấp giảm
Trang 15CHƯƠNG 2: SƠ ĐỒ NGUYÊN LÝ CỦA HỆ THỐNG ĐÁNH LỬA
TRÊN Ô TÔ 2.1 Hệ thống đánh lửa má vít
Hình 2.1: Sơ đồ đánh lửa má vít
Hệ thống đánh lửa sử dụng vít lửa ( CI Conventional Ignition system) làmột kiểu của hệ thống đánh lửa theo kiểu ngắt mạch sơ cấp
Cam 1 của bộ chia điện quay nhờ truyền động từ trục cam của động cơ
và làm nhiệm vụ mở tiếp điểm KK’, cũng có nghĩa là ngắt dòng điện sơ cấpcủa biến áp đánh lửa 3 Khi đó từ trường do dòng điện sơ cấp gây nên sẽ mất
đi đột ngột, làm cảm ứng ra sức điện động cao thế trong cuộn thứ cấpW2.Điện thế này sẽ qua con quay chia điện 4 và dây cao áp đến các bugi đánh lửa
5 theo thứ tự thì nổ của động cơ Khi điện thế thứ cấp đạt giá trị đủ để đánhlửa thì giữa hai điện cực của bugi đánh lửa sẽ xuất hiện tia lửa điện cao thế để
đố tcháy hỗn hợp nổ trong xylanh
Trang 16bộ chia điện.Bộ chia điện sẽ phân phối dòng cao áp từ cuộn thứ cấp đến cácbugi.Bugi nhận dòng cao áp và đánh lửa để đốt cháy hỗn hợp hòa khí Thờiđiểm đánh lửa sớm được điều khiển bởi bộ đánh lửa sớm li tâm và bộ đánhlửa sớm chân không.
2.2.2 Cảm biến đánh lửa bán dẫn được dùng
Trong hệ thống đánh lửa bán dẫn không vít điều khiển, cảm biến đánhlửa sẽ thay thế vít điều khiển và làm nhiệm vụ tạo ra hoặc làm mất tín hiệuđiện áp hoặc tín hiệu dòng điện vào đúng thời điểm đánh lửa để gởi về IC
Trang 17điều khiển các transistor công suất đóng hoặc mở.Thông thường, trong hệthống đánh lửa người ta thường dùng cảm biến Hall, cảm biến điện từ, cảmbiến quang, cảm biến từ trở, trong đó, ba loại cảm biến đầu là phổ biến nhất.Các loại cảm biến này cũng có thể được dùng trong các hệ thống đánh lửatheo chương trình sẽ được trình bày ở phần sau Ngoài công dụng phát tínhiệu, các cảm biến này còn có thể dùng để xác định số vòng quay động cơ, vịtrí cốt máy, thời điểm phun của kim phun.Trong phần này chúng ta sẽ lần lượtnghiên cứu cấu tạo, hoạt động của từng loại cảm biến.
Trang 18giữa răng cảm biến của rotor và lõi thép từ vào khoảng 0,2-0,5 mm.sự tạo từtrường của cuộn nam châm đứng yên:
Cảm biến điện từ loại nam châm đứng yên có ưu điểm là rất bền, xungtín hiệu có dạng nhọn nên ít ảnh hưởng đến sự sai lệch về thời điểm đánh lửa.Tuy nhiên, xung điện áp ra ở chế độ khởi động nhỏ, vì vậy ở đầu vào củaIgniter phải sử dụng transistor có độ nhạy cao và phải chống nhiễu cho dây tínhiệu
Cảm biến quang bao gồm hai loại, khác nhau chủ yếu ở phần tử cảmquang:
- Loại sử dụng một cặp LED – photo transistor
- Loại sử dụng một cặp LED – photo diode
Phần tử phát quang (LED – lighting emision diode) và phần tử cảmquang (photo transistor hoặc photo diode) được đặt trong delco có vị trí tươngứng Đĩa cảm biến được gắn vào trục của delco và có số rãnh tương ứng với
số xylanh động cơ.Điểm đặc biệt của hai loại phần tử cảm quang này là khi códòng ánh sáng chiếu vào, nó sẽ trở nên dẫn điện và ngược lại, khi không códòng ánh sáng, nó sẽ không dẫn điện Độ dẫn điện của chúng phụ thuộc vàocường độ dòng ánh sáng và hiệu điện thế giữa hai đầu của phần tử cảm quang
Khi đĩa cảm biến quay, dòng ánh sáng phát ra từ LED sẽ bị ngắt quãnglàm phần tử cảm quang dẫn ngắt liên tục, tạo ra các xung vuông dùng làm tínhiệu điều khiển đánh lửa
Trang 19Hình 2.4: Mạch cảm biến quang
Cảm biến bao gồm ba đầu dây: một đầu dương (Vcc), một đầu tín hiệu(Vout) và một đầu mát Khi đĩa cảm biến chắn ánh sáng từ LED qua photodiode D2, D2không dẫn, điện áp tại ngõ vào (+) sẽ thấp hơn điện áp so sánhUsở ngõ vào (-)trên Op-Amp A nên ngõ ra của Op-Amp A không có tín hiệulàm transistor Tngắt, tức Vout đang ở mức cao Khi có ánh sáng chiếu vàoD2, D2 dẫn, điện áp ở ngõ vào (+)sẽ lớn hơn điện áp so sánh UsAở mức caolàm transistor T dẫn, Voutlập tức chuyển sang mức thấp Đây chính là thờiđiểm đánh lửa Xung điện áp tại Vout sẽ là xung vuông gởi đến Igniter điềukhiển transistor công suất Do tín hiệu ra là xung vuông nên thời điểm đánhlửa cũng không bị ảnh hưởng khi thay đổi số vòng quay của trục khuỷu độngcơ.và điện áp ngõ ra của Op-Amp
Cảm biến Hall được chế tạo dựa trên hiệu ứng Hall Hiện tương Hallxảy ra như sau:
Trang 20Hình 2.5: Giải thích hiện tương hall
Một tấm bán dẫn loại N có kích thước như hình vẽ được đặt trong từtrường đều B sao cho vectơ cường độ từ trường vuông góc với bề mặt củatấm bán dẫn Khi cho dòng điện Iv đi qua tấm bán dẫn có chiều từ trái sangphải, các hạt điện tử đang dịch chuyển với vận tốc trong tấm bán dẫn sẽ bị tácdụng bởi lực Lawrence là tích có hướng của hai vector và có chiều hướng từdưới lên trên
Do điện áp UH rất nhỏ nên trong thực tế, để điều khiển đánh lửa người
ta phải khuếch đại và xử lý tín hiệu trước khi đưa đến Igniter Cảm biến Hallđược đặt trong delco, gồm một rotor bằng thép có các cánh chắn và các cửa sổcách đều nhau gắn trên trục của delco Số cánh chắn sẽ tương ứng với sốxylanh của động cơ Khi rotor quay, các cánh chắn sẽ lần lượt xen vào khe hởgiữa nam châm và IC Hall
Trang 21Hình 2.6: Cảm biến hall trong bộ chia điện
Khi cánh chắn ra khỏi khe hở giữa IC Hall và nam châm, từ trường sẽxuyên qua khe hở tác dụng lên IC Hall làm xuất hiện điện áp điều khiểntransistor Tr, làm cho Tr dẫn Kết quả là trên đường dây tín hiệu (cực C), điệp
áp sẽ giảm xuống chỉ còn 1V Khi cánh chắn đi vào khe hở giữa nam châm
và IC Hall từ trường bị cánh chắn bằng thép khép kín, không tác động lên ICHall, tín hiệu điện áp từ IC Hall mất làm transistor Tr ngắt Tín hiệu điện áp
ra lúc này bằng điện áp từ Igniter nối với ngõ ra của cảm biến Hall Nguyên lýlàm việc của cảm biến Hall Như vậy, khi làm việc cảm biến Hall sẽ tạo ra mộtxung vuông làm tín hiệu đánh lửa Bề rộng của cánh chắn xác định góc ngậmđiện (Dwell Angle) Do xung điều khiển là xung vuông nên không ảnh hưởngđến thời điểm đánh lửa
Trang 222.2.3 Phân loại đánh lửa bán dẫn
Hình 2.7: Sơ đồ đánh lửa bán dẫn có tiếp điểm.
-Chất lượng đánh lửa giảm khi tăng hiệu điện thế nguồn, dòng điện quacuộn sơ cấp giảm, hiệu điện thế ở cuộn thứ cấp giảm
Trang 232.2.3.2 Đánh lửa bán dẫn không tiếp điểm
Hình 2.8: Sơ đồ đánh lửa bán dẫn không tiếp điểm
-Cấu tạo bộ cảm biến phức tạp làm tăng giá thành
-Tín hiệu điện áp ra của cảm biến có dạng phi tuyến và biên độ của nóphụ thuộc vào tốc độ quay của rô to
-Ở chế độ khởi động điện áp ra của cảm biến không đủ lớn để đưa trựctiếp vào điều khiển transistor công suất trong hệ thống đánh lửa vì vậy trongmạch cần có thêm mạch ổn định và biến đổi điện áp làm phức tạp cấu tạo củamạch điện
Trang 242.3 Hệ thống đánh lửa kiểu kĩ thuật số
Trên các ô tô hiện đại, kỹ thuật số đã được áp dụng vào trong hệ thốngđánh lửa từ nhiều năm nay Việc điều khiển góc đánh lửa sớm và góc ngậmđiện (dwell angle) sẽ được máy tính đảm nhận Các thông số như tốc độ động
cơ, tải, nhiệt độ được các cảm biến mã hóa tín hiệu đưa vào ECU (electroniccontrol unit) xử lý và tính toán để đưa ra góc đánh lửa sớm tối ưu theo từngchế độ hoạt động của động cơ Các bộ phận như bộ đánh lửa sớm kiểu cơ khí(áp thấp, ly tâm) đã được loại bỏ hoàn toàn Hệ thống đánh lửa với cơ cấuđiều khiển góc đánh lửa sớm bằng điện tử (ESA-electronic spark advance)được chia làm 2 loại sau
2.3.1 Đánh lửa kỹ thuật số có bộ chia điện
Hình 2.9: Hệ thống đánh lửa lập trình có bộ chia điện.
Khi khóa điện bật ở vị trí ON, dòng điện từ bình ắc quy chạy qua khóa điệntới cấp nguồn cho ECU và IC đánh lửa, từ đó kích hoạt cho ECM và IC đánhlửa hoạt động.Khi trục khủy động cơ quay, thông qua sự liên động giữa trụckhủy, trục cam và trục bộ chia điện làm trục bộ chia điện quay Tại thời điểmđầu roto của trục bộ chia điện di chuyển qua đầu cảm biến sẽ làm xuất hiện từ
Trang 25trường biến thiên ở đầu cảm biến, từ đó cảm biến sẽ sinh ra một xung điện áp,xung điện áp này được gửi về ECU.Khi ECM nhận được tín hiệu từ cảm biếnđánh lửa, và cảm biến số vòng quay, nó hiểu rằng Piston đang di chuyển đếnđiểm chết trên ở cuối kỳ nén đầu kỳ nổ ECM kết hợp với các tín hiệu kháctrong động cơ như tín hiệu vị trí bàn đạp ga, tín hiệu nhiệt độ nước làm mát,tín hiệu nhiệt độ khí nạp, tín hiệu ô xy, từ đó ECM tính toán ra góc đánh lửaphù hợp Tiếp tục ECM thực hiện gửi tín hiệu IGT để điều khiển IC đánh lửahoạt động dưới dạng một xung vuông.Khi nhận được tín hiệu đánh lửa IGT từECU thì IC đánh lửa thực hiện mở thông dòng điện từ chân C (cuộn dây đánhlửa) về mát Đây cũng là giai đoạn hình thành dòng điện sơ cấp chạy trongcuộn dây sơ cấp của bô bin đánh lửa Khi tín hiệu IGT từ ECM kết thúc thì ICđánh lửa lập tức ngắt dòng điện từ chân C và mát làm cho cuộn dây thứ cấpmất điện đột ngột, gây ra sự biến thiên từ thông lớn ở lõi thép của bô bin đánhlửa Lúc này cuộn dây thứ cấp cảm ứng ra một dòng điện có xuất điện độnglớn (khoảng 30-35 kV), dòng điện này được đưa đến con quay chia điện vàchia đến đầu bu gi của máy tương ứng thự hiện đánh lửa để đốt cháy hỗn hợpkhông khí – nhiên liệu.Sau khi IC đánh lửa thực hiện xong việc đánh lửa, nó
sẽ gửi tín hiệu phản hồi IGF cho ECM thông báo cho ECM việc đánh lửa đãhoàn tất Nếu không nhận được tín hiệu IGF thì ECM sẽ phát tín hiệu báo lỗithông qua đèn kiểm tra động cơ
Trang 26Nhược điểm:
-Vẫn còn tồn tại bộ chia điện cơ khí nên vẫn còn tổn thất điện áp trên bộchia và
trên dây cao áp
-Gây nhiễu vô tuyến trên mạch thứ cấp
-Khi động cơ ở tốc độ cao và số xi lanh nhiều thì dễ xảy ra đánh lửađồng thời ở hai xi lanh kề nhau
Bộ chia điện là bộ phận dễ hư hỏng nên cần phải thường xuyên theo dõi
Hệ thống đánh lửa trực tiếp (DIS - direct ignition system) hay còn gọi là
hệ thống đánh lửa không có bộ chia điện (DLI - distributorless ignition) đượcphát triển từ giữa thập kỷ 80, trên các loại xe sang trọng và ngày càng đượcứng dụng rộng rãi trên các loại xe khác nhờ có các ưu điểm sau:
- Dây cao áp ngắn hoặc không có dây cao áp nên giảm sự mất mát nănglượng, giảm điện dung ký sinh và giảm nhiễu vô tuyến trên mạch thứ cấp
- Không còn mỏ quẹt nên không có khe hở giữa mỏ quẹt và dây cao áp
- Bỏ được các chi tiết cơ dễ hư hỏng và phải chế tạo bằng vật liệu cáchđiện tốt như mỏ quẹt, chổi than, nắp delco
Đa số các hệ thống đánh lửa trực tiếp thuộc loại điều khiển góc đánhlửa sớm bằng điện tử nên việc đóng mở transistor công suất trong igniter đượcthực hiện bởi ecu.Hệ thống đánh lửa trực tiếp được chia làm ba loại chính
Mỗi bobin cho một bugi
Trang 27Hình 2.10: Sơ đồ bobin một bugi
Nhờ tần số hoạt động của mỗi bobin nhỏ hơn trước nên các cuộn dây sơcấp và thứ cấp ít nóng hơn Vì vậy kích thước của bobin rất nhỏ và được gắndính với nắp chụp bugi
Sơ đồ HTĐL trực tiếp loại này được trình bày trên hình vẽ 1.14
Trong sơ đồ này ECU sau khi xử lý tín hiệu từ các cảm biến sẽ gửi đếncác cực B của từng transistor công suất trong Igniter theo thứ tự thì nổ và thờiđiểm đánh lửa Cuộn sơ cấp của các bobin loại này có điện trở rất nhỏ (<1Ω))
và trên mạch sơ cấp không sử dụng điện trở phụ, vì xung điều khiển đã đượcxén sẵn trong mạch điều khiển ECU Vì vậy không thử được điện áp 12 V
Mỗi bobin cho 1 cặp bugi
Hình 2.11: Sơ đồ mạch một boobin cho hai bugi
Ở thời điểm đánh lửa xylanh số 1 và 4 cùng ở vị trí gần tử điểm thượngnhưng trong hai thì khác nhau nên điện trở khe hở bugi của các xylanh trêncũng khác nhau: R1 ≠ R4
Trang 28Lấy ví dụ xylanh số 1 đang ở thì nén thì R1 rất lớn còn ở xylanh số 4đang ở thì thoát nên R4 rất nhỏ do sự xuất hiện nhiều ion nhờ phản ứng cháy
và nhiệt độ cao Do đó: R1 >> R4, và từ (1), (2) ta có U1 ≈ Utc; U4 ≈ 0 Cónghĩa là tia lửa chỉ xuất hiện ở bugi số 1
Trong trường hợp ngược lại R1 << so với R4; U1 ≈ 0; U4 ≈ Utc, tia lửa
sẽ xuất hiện bugi số 4
Quá trình tương tự cũng xảy ra ở bugi số 2 và số 3 ECU đưa ra xungđiều khiển để đóng mở các transistor T1 và T2 tuần tự theo thứ tự thì nổ là 1–
3 – 4 –2 hoặc 1–2– 4–3
Đối với động cơ 6 xylanh để đảm bảo thứ tự thì nổ là 1– 5– 3 – 6 – 2 –4.HTĐL trực tiếp sử dụng ba bobin: Một cho xylanh số 1 và số 6, một choxylanh số 2 và số 5, một cho xylanh số 3 và xylanh số 4
Một bô bin cho 4 bu g:i
Hình 2.12: Một bobin cho 4 bugi
Loại này bobin có hai cuộn sơ cấp và một cuộn thứ cấp được nối vớicác bugi qua các diode cao áp Do hai cuộn sơ cấp quấn ngược chiều nhau.Nên khi ECU điều khiển mở tuần tự transistor T1 và T2 điện áp trên cuộn thứ
Trang 29cấp sẽ đổi dấu Tuỳ theo dấu của xung cao áp, tia lửa sẽ xuất hiện ở bugitương ứng qua diode cao áp.
Ví dụ: Nếu cuộn thứ cấp có xung dương, tia lửa sẽ xuất hiện ở số 1 và
số 4 Diode D5 và D6 dùng để ngăn chặn ảnh hưởng từ lẫn nhau giữa haicuộn sơ cấp(lúc T1 hoặc T2 đóng) nhưng chúng làm tăng công suất tiêu haotrên Igniter
Nhược điểm của HTĐL trực tiếp loại 2 và 3 là chiều đánh lửa trên haibugi cùng cặp ngược nhau dẫn đến hiệu đánh lửachênh lệch nhau khoảng 1,5đến 2 kV
Hình 2.13: Sơ đồ đánh lửa trực tiếp
ECU của động cơ nhận được các tín hiệu từ các cảm biến khác nhau,tính toán thời điểm đánh lửa, truyền tín hiệu đánh lửa đến IC đánh lửa Thờiđiểm đánh lửa được tính toán liên tục theo điều kiện của động cơ, dựa trên giátrị thời điểm đánh lửa tối ưu đã được lưu giữ trong máy tính, dưới dạng mộtbản đồ ESA So với điều khiển đánh lửa cơ học của các hệ thống thôngthường thì phương pháp điều khiển bằng ESA có độ chính xác cao hơn và
Trang 30không cần phải đặt lại thời điểm đánh lửa Kết quả là hệ thống này giúp cảithiện tiết kiệm nhiên liệu và tăng công suất phát ra.
ECU động cơ xác định thời điểm đánh lửa dựa vào tín hiệu G, tín hiệu
NE và các tín hiệu từ các cảm biến khác Khi đã xác định được thời điểmđánh lửa, ECU động cơ gửi tín hiệu IGT đến IC đánh lửa Trong khi tín hiệuIGT được chuyển đến để bật IC đánh lửa, dòng điện sơ cấp chạy vào cuộndây đánh lửa này Trong khi tín hiệu IGT tắt đi, dòng điện sơ cấp đến cuộndây đánh lửa sẽ bị ngắt
Đồng thời, tín hiệu IGF được gửi đến ECU động cơ
Hiện nay, mạch đánh lửa chủ yếu dùng loại DIS (hệ thống đánh lửa trựctiếp) ECU động cơ phân phối dòng điện cao áp đến các xi lanh bằng cách gửitừng tín hiệu IGT đến các IC đánh lửa theo trình tự đánh lửa Điều này làmcho nó có thể tạo ra việc điều chỉnh thời điểm đánh lửa có độ chính xác cao
2.4 Kết luận cuối chương.
Thông qua chương 2 đã đưa ra được sơ đồ nguyên lý, cũng như là nguyên lýhoạt động của các hệ thống đánh lửa nêu được ưu nhược điểm của từng loại
hệ thống đánh lửa,qua đó có thấy sự tối ưu của hệ thống đánh lửa trực tiếp,cũng như hệ thống đánh lửa trên xe audi A8
Trang 31CHƯƠNG 3: HỆ THỐNG ĐÁNH LỬA CỦA AUDI A8 3.1 Tìm hiểu về dòng xe audi
Ra mắt lần đầu vào năm 1994, Audi A8 là dòng xe sang cỡ lớn cạnhtranh với các đối thủ như Mercedes S-Class hay BMW 7 Series Audi A8 thế
hệ mới chính thức ra mắt vào 11/7/2017 trên thế giới
Audi A8 sở hữu chiều dài 5.172 mm, rộng 1.945 mm và cao 1.473 mm.Trong khi đó chiều dài cơ sở của xe đạt 2.998 mm
Xe audi với chiều dài 5.265m, phiên bản Audi A8 mới là mẫu sedan dàinhất trong phân khúc với trục cơ sở dài 3.122m, xe rộng 2.111m và cao1.471m Cốp sau có dung tích 520L và đã được cải tiến để chất đồ dễ dànghơn Tiếng ồn cabin được giảm thiểu rõ rệt nhờ các các cải tiến trong côngnghệ chống ồn mới
Tại quê nhà nước Đức, Audi A8 thế hệ mới có 2 tuỳ chọn động cơ V6tăng áp gồm 3.0L TDI và 3.0L TFSI Bản động cơ diesel cho công suất 286
mã lực, trong khi bản máy xăng có công suất 340 mã lực Audi cũng sẽ cungcấp các tuỳ chọn động cơ V8 4.0L TDI công suất 435 mã lực, cùng V8 4.0L
460 mã lực Phiên bản cao cấp nhất sẽ được trang bị động cơ W12 6.0L
Ngoài ra sẽ còn có một phiên bản A8 L e-tron quattro, kết hợp mộtđộng cơ 3.0L TFSI cùng một động cơ điện, cho công suất 449 mã lực và mô-men xoắn 700 Nm Nhờ bộ pin lithium-ion, nó có thể chạy được quãng đường
50 km chỉ nhờ động cơ điện
Trang 323.2 Giới thiệu hệ thống đánh lửa audi A8
Hệ thống đánh lửa A8 là hệ thống đánh lửa trực tiếp sử dụng các tínhiệu của các cảm bỉến để tính toán thời điểm đánh lửa tối ưu nhất
Sơ đồ của hệ thống đánh lửa
Hình 3.14: Sơ đồ tổng quan
Hệ thống gồm có :
Nguồn được cấp cho hộp và các mobin đánh lửa
Hộp điều khiển ECU là bộ phận phụ trách xửa lý tín hiệu từ cẩm biến
để điều khiển đánh lửa
Bobin đánh lửa là bộ phận đảm nhiệm nhiệm vụ tạo ra rồng cao ấptruyền tới bugi
Bugi có nhiệm vụ tạo ra tia lửa điện trong buồng đốt để dốt cháy hỗnhợp nhiên liệu
Và các cảm biến có chức năng thu thập các thông số khĩ thuật như vị trípistong, nhiệt độ khí nạp, nhiệt độ nước làm mát, tiếng gõ, cung cấp choECU
Trang 333.3 Nguyên lý hoạt động của hệ thống đánh lửa trực tiếp.
Đặc điểm của hệ thống đánh lửa trực tiếp (ĐLTT):
Hình 3.15.sơ đồ hoạt động của hệ thống đánh lửa trên audi A8l
Hình 3.16: Sơ đồ mạch điện của bôbin