Câu 2: Viết đoạn văn khoảng 10 đến 12 dòng nêu lên cảm giác sung sướng cực điểm của bé Hồng khi gặp lại và nằm trong lòng mẹ trong hồi kí những ngày thơ ấu của Nguyên Hồng Hướng dẫn: H[r]
Trang 1Ngày soan: 15 /10/2018
Buổi ÔN TẬP: TRUYỆN KÍ VIỆT NAM
A.Mục tiêu bài học:
1)Kiến thức:
- Nắm chắc những kiến thức cơ bản về 4 tác phẩm văn học trong chương
trình kì I lớp 8 về ND và hình thức NT: Tôi đi học, Trong lòng mẹ
2)Kỹ nãng:
- Rèn luyện khả năng cảm thụ văn học và phân tích các tác phẩm văn học
qua tiếp nhận kiến thức bài học và qua các bài văn mẫu
B.Chuẩn bị:
GV: soạn bài, chuẩn bị nội dung bài học
HS: Chuẩn bị bài
C.Hoạt động day và học:
1) Ổn định tổ chức:
2) Ki Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị của HS
3)Bài mới:
? Ở phần VH vừa qua, các em đã được
học những VB nào? Của các tác giả
nào?
GV: Chúng ta sẽ khắc sâu những nội
dung cơ bản và giá trị NT của 4 tác
phẩm đó
? Tuyện ngắn Tôi đi học của Thanh
Tịnh thể hiện điều gì?
? Tâm trạng và cảm giác ấy được biểu
hiện qua các chi tiết nào?
- 4 VB:
+ Tôi đi học của Thanh Tịnh + Trong lòng mẹ của Nguyên Hồng + Tức nước vỡ bờ của Ngô Tất Tố + Lão Hạc của Nam Cao.
1 Tôi đi học của Thanh Tịnh
- Tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của n/v tôi trong buổi tựu trường
- Một chú bé được mẹ đưa đến trường vào học lớp năm trong ngay đầu tiên đi học
- Đó là “1 buổi mai đầy sương thu và gió lạnh” chú cảm thấy “ trang trọng và đứng đắn trong chiếc áo vải dù đen dài”; lòng chú tưng bừng rộn rã” được mẹ dẫn đi trên con đường làng thân thuộc mà chú vô cùng xúc động, bỡ ngỡ cảm thấy mọi vật đều thay đổi
vì chính lòng chú có sự thay đổi lớn: “ hôm
Trang 2? Tác giả đã diễn tả những kỉ niệm,
những diễn biến tâm trạng ấy theo
trình tự nào?
? Hãy tìm và phân tích các hình ảnh so
sánh được Thanh Tịnh sử dụng trong
truyện?
? So sánh nào đặc sắc nhất?
GV kết luận: Hơn 60 năm đã trôi qua,
những so sánh mà Thanh Tịnh đã sử
dụng vẫn không bị sáo mòn mà trái lại
hình tượng và những cảm xúc so sánh
nay tôi đi học”.
- Chú bâng khuâng tự hào thấy mình đã lớn khôn, không còn lêu lổng đi chơi rông nữa
- Đứng trước ngôi trường chú càng hồi hộp,
bỡ ngỡ ngạc nhiên trước cảnh đông vui của ngày tựu trường
- Đứng nép bên người thân, chỉ dám đi từng
bước nhẹ “như con chim đứng bên bờ tổ e sợ”
- Chú cảm thấy chơ vơ, vụng về lúng túng bởi 1 hồi trống trường tập trung vào lớp
- Nghe ông đốc gọi tên, xúc động đến độ quả tim như “ngừng đập”, giật mình lúng túng quên cả mẹ đứng sau mình
- Cảm xúc hồi hộp bâng khuâng dâng lên man mác trong lòng khi chú ngồi vào trong lớp học…
- Theo trình tự thời gian-không gian: lúc đầu là buổi sớm mai mẹ dẫn đi trên con đường làng, sau đó là lúc đứng giữa sân trường, một hồi trống vang lên, nghe ông đốc gọi tên và dặn dò, cuối cùng là thầy giáo trẻ đưa vào lớp
- “ Tôi quên thế nào được…quang đãng” (so sánh, nhân hóa)
“ Tôi có ngay ý nghĩ…ngọn núi”
“ Trước mắt tôi, trường Mĩ Lí…Hòa Ấp” “ Như con chim non …e sợ”
“Con chim đứng bên bờ tổ” so sánh với cậu học trò mới “bỡ ngỡ đứng nép bên người thân” để làm nổi bật tâm lí của tuổi thơ trong buổi tựu trường vừa “ngập ngừng
e sợ”, vừa khao khát học hành, mơ ước bay tới những chân trời xa, chân trời ước mơ và
hi vọng
- Ngoài ra truyện ngắn Tôi đi học còn giàu chất thơ, đậm đà, dạt dào cảm xúc
Trang 3ấy vẫn còn duyên dáng, nhã thú.
? Trong lòng mẹ thuộc chương mấy?
Trích tác phẩm nào? Thể hiện ND gì?
? Đọc đoạn trích ta thấy bé Hồng có 1
tình cảm yêu thýõng mẹ thật thắm
thiết Em hãy chứng minh nhận xét
trên?
GV kết luận: Tình thương mẹ là 1 nét
nổi bật trong tâm hồn bé Hồng Nó
mở ra trước mắt chúng ta cả 1 thế
giới tâm hồn phong phú của bé Thế
giới ấy luôn làm chúng ta ngạc nhiên
vì ánh sáng nhân đạo lấp lánh của nó.
? Em hãy nêu những nét nghệ thuật
đặc sắc của VB này?
? Nhận xét,so sánh những nét riêng về
chất trữ tình trong 2 t/p hồi kí tự
truyện Tôi đi học và Trong lßng mÑ?
2.Trong lòng mẹ của Nguyên Hồng
- Trong lòng mẹ là chương 4 hồi kí “Những ngày thơ ấu của nhà văn Nguyên Hồng Đoạn trích đã kể lại 1 cách cảm động tình cảnh bơ vơ tội nghiệp và nối buồn tủi của
bé Hồng; đồng thời nói lên tình yêu mẹ thắm thiết của chú bé đáng thương này
- Trước hết là sự phản ứng của bé Hồng đối với người cô xấu bụng :
+ Nhớ mãi câu hỏi đầy ác ý của người cô + Hồng căm giận những cổ tục, thành kiến tàn ác đối với người PN
- Tình thương ấy được biểu hiện sống động trong lần gặp mẹ
- Đây là 1 chương tự truyện-hồi kí đậm chất trữ tình Kết hợp khéo léo giữa kể, tả, bộc
lộ cảm xúc Tình huống truyện phù hợp, đặc sắc, điển hình
- Chất trữ tình của 2 tác phẩm ( 2 tác giả) đều rất sâu đậm nhưng trữ tình của Thanh Tịnh thiên về nhẹ nhàng, ngọt ngào (bút pháp lãng mạn) còn trữ tình của Nguyên Hồng nặng về thống thiết, nồng nàn (bút pháp hiện thực)
*BÀI TẬP NÂNG CAO
.Câu 1 Hình ảnh nhân vật “ tôi” trong văn bản : “ Tôi đi học” gợi cho em
suy nghĩ gì về ngày khai giảng năm học mới của mình?
Câu 2: Viết đoạn văn khoảng 10 đến 12 dòng nêu lên cảm giác sung sướng
cực điểm của bé Hồng khi gặp lại và nằm trong lòng mẹ ( trong hồi kí
những ngày thơ ấu của Nguyên Hồng )
Hướng dẫn:
Học sinh viết đoạn văn đảm bảo được các ý sau:
Trang 4Bộ Hồng cảm thấy sung sướng cực điểm khi được gặp lại và ở trong lũng mẹ.Chỳ bộ khao khỏt được gặp mẹ,chạy theo mẹ vội vàng , lập cập Vừa được ngồi lờn xe cựng mẹ , chỳ bộ oà lờn khúc nức nở Những giọt nước mắt vừa hờn tủi vừa hạnh phỳc đến món nguyện Khi được ở trong lũng mẹ , bộ Hồng bồng bềnh trụi trong cảm giỏc sung sướng , rạo rực, khụng mảy may nghĩ ngợi gỡ Những lời cay độc của người cụ , những tủi cực vừa qua bị chỡm đi giữa dũng cảm xỳc miờn man ấy Tỡnh mẫu tử thiờng liờng tạo ra một khụng gian của ỏnh sỏng, màu sắc, hương thơmvừa lạ lựng, vừa gần gũi, làm bừng nở, hồi sinh một thế giới dịu dàng đầy ắp những kỉ niệm ờm đềm
Cõu 3: a Tỡm ba động từ cựng thuộc một phạm vi nghĩa, trong đú một
từ cú nghĩa rộng và hai từ cú nghĩa hẹp hơn trong đoạn trớch sau:
“Xe chạy, chầm chậm… Mẹ tụi cầm nún vẫy tụi, vài giõy sau, tụi đuổi kịp Tụi thở hồng hộc, trỏn đẫm mồ hụi, và khi trốo lờn xe, tụi rớu cả chõn lại Mẹ tụi vừa kộo tay tụi, xoa đầu tụi hỏi, thỡ tụi ũa lờn khúc rồi cứ thế nức
nở Mẹ tụi cũng sụt sựi theo […].”
(Nguyờn Hồng, Những ngày thơ ấu)
b Trong đoạn thơ sau, tỏc giả đó chuyển cỏc từ in đậm từ trường từ vựng nào sang trường từ vựng nào?
“Ruộng rẫy là chiến trường,
Cuốc cày là vũ khớ,
Nhà nụng là chiến sĩ,
Hậu phương thi đua với tiền phương.”
(Hồ Chớ Minh)
c Phõn biệt biện phỏp tu từ núi quỏ với núi khoỏc
4-Củng cố:
-Nêu nội dung và nghệ thuật của văn bản trong lòng mẹ của Nguyên Hồng? -Qua VB Tôi đi học gợi lại trong em những kỉ niệm gì?
5-Dặn dò:
-Ôn lại các nội dung đã học
*************************************************************