Trả lời Cấu trúc hóa học AND Axit deoxiribo nucleic được cấu tạo từ các nguyên tố hoaas học: C,H,O,N,P -Là đại phân tử có kích thước và khối lượng phân tử lớn -Cấu tạo theo nguyên tắc [r]
Trang 1Trường THCS Trường Sơn
ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP HỌC KÌ I
MÔN: SINH HOC 9 Năm học: 2017 – 2018
GV: Đinh Thị Thúy Biên soạn: Nguyễn Minh Quân Câu 23: Nêu đặc điểm cấu tạo của AND ?
Trả lời
Cấu trúc hóa học
AND( Axit deoxiribo nucleic) được cấu tạo từ các nguyên tố hoaas học: C,H,O,N,P
-Là đại phân tử có kích thước và khối lượng phân tử lớn
-Cấu tạo theo nguyên tắc đa phân, đơn phân là Nu
-Có 4 loại Nu: A,T,G,X
- Mỗi Nu gồm 3 thành phần: axit photphoric, đường deoxiribo, bazo nitric
- Thành phần, số lượng, trật tự sắp xếp các đơn phân đã tạp ra vô số loại AND khác nhau từ đó quy định tính đa dạng cho sinh vật
* Cấu trúc không gian
-Do J.Oatxon và F.crick công bố năm 1953
-AND là một chuỗi xoắn kép gồm hai mạch đơn song song xoắn dều quanh một trục theo chiều từ trái sang phải
-Trên mỗi mạch đơn các Nu liên kết với nhau bằng liên kết cộng hóa trị bền vững
-Giữa hai mạch đơn các Nu liên kết với nhau bằng liên kết hidro theo nguyên tắc bổ sung -A liên kết với T bằng 2 liên kết hidro, G liên kết với X bằng 3 liên kết hidro và ngược lại -Khi biết trình tự sắp xếp các Nu trên mạch đơn này sẽ biết trình tự các Nu trên mạch đơn kia -AND xoắn có tính chu kì mỗi chu kì xoắn gồm 10 cặp Nu, cao 34A0, đường kính 20A0
-Tỉ lệ
A T
G X
đặc trưng cho loài
Câu 24: Vì sao AND có cấu trúc đa dạng và đặc thù?
Trả lời
AND của mỗi loài sinh vật đều được cấu tạo bới 4 loại Nu với số lượng, thành phần, trật tự sắp xếp khác nhau tạo nên tính đa dạng và dặc thù của AND, tính đa dạng và dặc thù của AND quy định tính đa dạng và đặc thù của sinh vật
Câu 25: Mô tả cấu trúc không gian của AND Hệ quả của NTBS được thể hiện như thế nào ?
Trả lời
* Cấu trúc không gian
-Do J.Oatxon và F.crick công bố năm 1953
-AND là một chuỗi xoắn kép gồm hai mạch đơn song song xoắn dều quanh một trục theo chiều từ trái sang phải
-Trên mỗi mạch đơn các Nu liên kết với nhau bằng liên kết cộng hóa trị bền vững
-Giữa hai mạch đơn các Nu liên kết với nhau bằng liên kết hidro theo nguyên tắc bổ sung -A liên kết với T bằng 2 liên kết hidro, G liên kết với X bằng 3 liên kết hidro và ngược lại -Khi biết trình tự sắp xếp các Nu trên mạch đơn này sẽ biết trình tự các Nu trên mạch đơn kia -AND xoắn có tính chu kì mỗi chu kì xoắn gồm 10 cặp Nu, cao 34A0, đường kính 20A0
-Tỉ lệ
A T
G X
đặc trưng cho loài
Trang 2* Hệ quả của NSTB:
- Tương quan về số lượng các loại Nu: A = T, G = X nên A+T = G+X
Khi biết trình tự sắp xếp các Nu trên mạch đơn này sẽ biết trình tự các Nu trên mạch đơn kia
Câu 26: Tính đặc thù của AND do yếu tố nào quy định ?
Trả lời
Tính đặc thù:
+ Số lượng, thành phần, trật tự sắp xếp các Nu trong mỗi phân tử AND
+ Số lượng, thành phần, trật tự sắp xếp các gen trên phân tử AND
+ Tỉ lệ
A T
G X
+Hàm lượng AND trong nhân tế bào
Câu 27: Mô tả sơ lược quá trình tự nhân đôi của AND
Trả lời
Quá trình tự nhân đôi ADN (sao chép) diễn ra qua các giai đoạn theo thứ tự sau:
-1 phân tử ADN tháo xoắn, tách rời dần hai mạch của ADN nhờ các enzim
- Sau khi được tách ra, các nuclêôtit trên mạch đơn lần lượt liên kết với các nuclêỏtit tự do trong môi trường nội bào theo nguyên tắc bổ sung (A-T, G-X) để tạo mạch mới
-Khi quá trình tự nhân đôi kêt thúc, hai phân tử ADN con được tạo thành rồi đóng xoắn, chúng
có cấu tạo giống nhau và giốngADN mẹ ban đầu
Câu 28:Tại sao 2 AND con tạo ra qua cơ chế tự nhân đôi lại giống AND mẹ ?
Trả lời
Giải thích: vì quá trình tự nhân đôi của AND diễn ra theo các nguyên tắc
-Nguyên tắc bổ sung: các Nu tự do của môi trường nội bào liên kết với các Nu trên mạch khuôn của AND theo NTBS: A – T ,G– X và ngược lại
-Nguyên tắc bán bảo toàn: Mỗi phân tử AND con có một mạch cũ từ AND mẹ, mạch còn lại được tổng hợp mới
Câu 29: Bản chất và chức năng của gen ?
Trả lời
Bản chất hóa học của gen là ADN ; gen là 1 đoạn của phân tử ADN có chức năng di truyền xác định; mỗi gen có 600–> 1500 cặp nu
* Chức năng của gen : chủ yếu gen mang cấu trúc là một đoạn mạch của phân tử ADN, mang thông tin quy định cấu trúc của một lại Protein định
Câu 30: Nêu những điểm khác nhau cơ bản trong cấu trúc ARN và AND ?
Tr l iả ờ
ADN ARN
Đơn phân là Nu
Có 4 loại Nu: A,T,G,X
Là một chuỗi xoắn kép gồm hai mạch
polinucleotit lien kết với nhau theo NTBS
Đơn phân có đường deoxiribo
Đơn phân là ribonucleotit
Có 4 loại ribonucleotit: A,U,G,X
Là một chuỗi xoắn đơn Đơn phân có đường deoxiribozo
Câu 31: ARN được tổng hợp dựa trên những nguyên tắc nào ? Nêu bản chất của mối quan hệ
AR
Gen N
Trả lời:
*ARN được tổng hợp dựa trên hai nguyên tắc:
Trang 3- NTBS
- Nguyên khuôn mẫu
*Mối quan hệ
Gen mang thông tin quy định tổng hợp mARN các Nu tự do của môi trường nội bào liên kết với các Nu trên mạch khuôn của AND theo NTBS A-U,T-A,G-X,X-G
Câu 32:Tính đa dạng và đặc thù của protein do những yếu tố nào xác định ?
Trả lời
+20 loại axit amin sắp xếp với số lượng, thành phần, trật tự sắp xếp khác nhau
+Cấu trúc không gian khác nhau
+Số chuỗi axit amin khác nhau
Câu 33: Vì sao protein có vai trò quan trọng đối với tế bào và cơ thể ?
Trả lời
Nói prôtêin có vai trò quan trọng đối với tế bào và cơ thể vì prôtêin là thành phần cấu trúc của
tế bào; Xúc tác và điều hòa các quá trình trao đổi chất, Bảo vệ cơ thể; Vận chuyển và cung cấp nâng lượng có liên quan đến toàn bộ hoạt động sông của tế bào, biểu hiện thành các tính trạng của cơ thể
Câu 34: Nêu mối quan hệ giữa Gen ARN Protein ?
Trả lời
Gen mang thông tin quy định tổng hợp mARN các Nu tự do của môi trường nội bào liên kết với các Nu trên mạch khuôn của AND theo NTBS A-U,T-A,G-X,X-G
mARN quy định tổng hợp protein Các Nu ở bộ ba đối mã tARN liên kết với các Nu trên bộ ba
mã sao của mARN theo NTBS: A-U,G-X
Câu 35: NTBS được biểu hiện như thế nào trong mối quan hệ giữa gen va tính trang qua sơ
đồ
Gen ( một đoạn ADN) -> mARN -> Prôtêin
Trả lời
Gen mang thông tin quy định tổng hợp mARN các Nu tự do của môi trường nội bào liên kết với các Nu trên mạch khuôn của AND theo NTBS A-U,T-A,G-X,X-G
mARN quy định tổng hợp protein Các Nu ở bộ ba đối mã tARN liên kết với các Nu trên bộ ba
mã sao của mARN theo NTBS: A-U,G-X
Câu 36: Nêu bản chất của mối quan hệ
Gen ( một đoạn ADN) -> mARN -> Prôtêin->Tính trạng
Trả lời
Gen mang thông tin quy định tổng hợp mARN các Nu tự do của môi trường nội bào liên kết với các Nu trên mạch khuôn của AND theo NTBS A-U,T-A,G-X,X-G
mARN quy định tổng hợp protein Các Nu ở bộ ba đối mã tARN liên kết với các Nu trên bộ ba
mã sao của mARN theo NTBS: A-U,G-X
Protein biểu hiện thành tính trạng
Câu 37: Đột biến gen là gì ? Cho VD
Trả lời
Đột biến gen là những biến đổi trong cấu trúc của gen liên quan đến một hoặc một số cặp Nu
VD: Đột biến làm tăng khả năng chịu hạn chịu rét ở cây lúa
Câu 38: Tại sao đột biến gen thường có hại cho bản thân sinh vật ? Nêu vai trò và ý nghĩa
của đột biến gen trong thực tiễn sản xuất ?
Trang 4Trả lời
Đột biến gen biểu hiện ra kiểu hình thường gây hại cho bản thân sinh vật vì chúng phá vỡ sự thống nhất hài hòa của các kiểu gen đã được chọn lọc và duy trì lâu đời trong điều kiện tự nhiên dẫn đến rối loạn quá trình tổng hợp protein
*Vai trò và ý nghĩa:
Đột biến giao tử: phát sinh trong giảm phân tạo giao tử, qua thụ tinh sẽ đi vào hợp tử
+ Đột biến gen trội: sẽ được biểu hiện thành kiểu hình ngay ở cơ thể đột biến
+ Đột biến gen lặn: biểu hiện thành kiểu hình ở trạng thái đồng hợp tử lặn (aa)
– Đột biến tiền phôi: đột biến xảy ra ở những lần phân bào đầu tiên của hợp tử tồn tại trong cơ thể và truyền lại cho thế hệ sau qua sinh sản hữu tính
– Đột biến xoma: xảy ra trong nguyên phân ở tế bào sinh dưỡng, sẽ được nhân lên và biểu hiện
ở một mô hoặc cơ quan nào đó
Câu 39: Đột biến cấu trúc NST là gì ? Nêu một số dạng đột biến và mô tả từng dạng đột biến
đó ?
Trả lời
-Đột biến cấu trúc NST là những biến đổi trong cấu trúc NST
-Có 3 dạng chủ yếu: mất, lặp đảo đoạn NST
-Mô tả
+Mất đoạn: NST bị đứt một đoạn
+Lặp đoạn: NST tiếp hợp không bình thường, trao đổi chéo không cân giữa các cromatit
+Đảo đoạn NST: NST bị đứt một đoạn, đoạn bị đứt quay 1800 rồi gắn vào NST
Câu 40: Những nguyên nhân nào gây ra biến đổi cấu trúc NST ?
Trả lời
-Những nguyên nhân gay ra đột biến cấu trúc NST là:
+Do tác nhân vật lí, hóa học của môi trường
+Do rối loạn quá trình sinh lí sinh hóa tế bào và cơ thể
Câu 41: Tại sao biến đổi cấu trúc NST lại gây hại cho con người và sinh vật ?
Trả lời
Đột biến cấu trúc NST liên quan đến nhiều gen, khi xảy ra đột biến cấu trúc NST làm mất cân bằng hệ gen, mất vật chất di truyền ( mất đoạn ) do vậy ảnh hưởng đến sự biểu hiện của một loạt các tính trạng làm giảm sức sống và khả năng sinh sản của sinh vật
Câu 42: Thế nào là thể dị bội ? Nêu hậu quả của đột biến dị bội ?
Trả lời
*Thể dị bội là cơ thể mà trong tế bào sinh dưỡng có một hoặc một số cặp NST bị thay đổi về
số lượng
*Hậu quả:
Sự tăng hay giảm số lượng của 1 hay vài cặp NST, làm mất cân bằng toàn hệ gen,cơ thể không sống được hay giảm sức sống, giảm khả năng sinh sản
Câu 43: Sự biến đổi số lượng một cặp NST thường thấy ở dạng nào ?
Trả lời
Sự biến đổi số lượng NST ở 1 cặp NST thường thấy ở dạng đột biến dị bội
Câu 44: Thể đa bội là gì ? Cho VD
Trả lời
Thể đa bội là cơ thể mà trong tế bào sinh dưỡng có số NST là bội số của n ( nhiều hơn 2n VD: Các thể tứ bội tạo quả không hạt như nho, dưa hấu,
Trang 5Câu 45: Có thể nhận biết thể đa bội bằng mắt thường thông qua những dấu hiệu nào ?
Trả lời
Có thể nhận biết thể đa bội bằng mắt thường thông qua những dấu hiệu là: tăng kích thước cơ quan của cây, đặc biệt là tế bào khí khổng và hạt phấn
Câu 46: Thường biến là gì ? Phân biệt thường biến với đột biến ?
Trả lời
*Thường biến là những biến đổi kiểu hình của cùng một kiểu gen phát sinh trong đời sống cá thể dưới tác động trực tiếp của điểu kiện môi trường
Đột biến Thường biến
Là những biến đổi đột ngột trong vật chất di
truyền xảy ra ở cấp độ phân tử ( gen,AND )
hay cấp độ tế bào ( NST )
Thường biến là những biến đổi kiểu hình của cùng một kiểu gen phát sinh trong đời sống
cá thể dưới tác động trực tiếp của điểu kiện môi trường
Do tác nhân gây đột biến ở môi trường ngoài
( tác nhân vật lí, hóa học ) hay tác nhân môi
trường trong ( rối loạn quá trình sinh lí sinh
hóa của tế bào)
Xảy ra do tác động trực tiếp của môi trường như: đất đai, khí hậu, thức ăn,…
Tạo nguồn nguyên liệu cho chọn giống và
tiến hóa
Giúp sinh vật thích nghi linh hoạt với sự thay đổi của điều kiện môi trường
Có ý nghĩa trực tiếp trong chọn lọc tự nhiên Có ý nghĩa gián tiếp trong chọn lọc tự nhiên
Câu 47: Mức phản ứng là gì ? Cho ví dụ mức phản ứng ở cây trồng
Trả lời
Mức phản ứng là giới hạn thường biến của một kiểu gen Mức phản ứng do kiểu gen quy định VD: Giống lúa DR2 đạt năng suất tối đa 8 tấn/ha/vụ trong điều kiện gieo trồng tốt nhất còn trong điều kiện bình thường chỉ đạt 4,5 – 5 tấn/ha/vụ
HẾT
Biên soạn: Nguyễn Minh Quân