- Dựa vào cách nối các vế câu trong câu H Trong các ví dụ trên, để xác định quan hệ ý ghép, tuỳ theo từ ngữ nối mà có các quan nghĩa giữa các vế câu, ta dựa vào những yếu tố hệ ý nghĩa k[r]
Trang 1KẾ HOẠCH DẠY HỌC CHỦ ĐỀ NĂM HỌC :2017-2018
TỔ: KHXH MÔN: VĂN 8 CÁC THÀNH VIÊN NHÓM VĂN 8
Bước 1: XÂY DỰNG CHỦ ĐỀ DẠY HỌC I.Xác định tên chủ đề: Câu ghép
II.Mô tả chủ đề
1.Tổng số thực hiện chủ đề: 2 tiết
+ Nội dung tiết 1: Câu ghép, đặc điểm của câu ghép, cách nối các vế câu.
+ Nội dung tiết 2: Quan hệ ý nghĩa giữa các vế của câu ghép.
(GV cân chỉnh nội dung phù hợp từng lớp)
Chủ đề: Câu ghép
2.Mục tiêu chủ đề:
a Mục tiêu tiết 1
+ Kiến thức:
- Nắm được đặc điểm của câu ghép
- Cách nối các vế câu.
+ Kĩ năng:
- Phân biệt câu ghép với câu đơn và câu mở rộng thành phần
- Sử dụng câu ghép phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp
- Nối được các vế cảu câu ghép theo yêu cầu
+ Thái độ:
- Có ý thức sử dụng câu ghép trong khi tạo lập văn bản và giao tiếp
b Mục tiêu tiết 2
+Kiến thức:
- Mối quan hệ về ý nghĩa giữa các vế trong câu ghép
- Cách thể hiện quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu ghép
+Kĩ năng:
- Xác định quan hệ ý nghĩa giữa các vế của câu ghép vào văn cảnh hoặc hoàn cảnh giao tiếp
- Tạo lập tương đối thành thạo các vế phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp
+Thái độ:
- Thói quen – tính cách : có tính cách cẩn thận khi sử dụng câu ghép
3 Phương tiện
- Máy chiếu – Bảng phụ
- Phiếu học tập
4 Các nội dung chính của chủ đề theo tiết
Tiết 1:
1 Đặc điểm của câu ghép
2 Cách nối các vế câu
3 Bài tập thực hành
Trang 2Tiết 2:
1 Quan hệ ý nghĩa giữa cỏc vế cõu ghộp
2 Bài tập thực hành
Bước 2: BIấN SOẠN CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP
*Biờn soạn cõu hỏi/ bài tập theo hướng
- Xõy dựng, xỏc định và mụ tả 4 mức độ yờu cầu (nhận biết, thụng hiểu, vận dụng, vận
dụng cao)
-Mỗi loại cõu hỏi/ bài tập sử dụng để kiểm tra, đỏnh giỏ năng lực và phẩm chất nào của
học sinh trong dạy học
*Cụ thể:
Tiết 1:
chất
1 Hãy tìm các cụm C - V trong các
câu in đậm?
Nhận biết, thụng hiểu
Phỏt hiện kiến thức
2 ? Phân tích cấu tạo của những câu
có hai hay nhiều cụm C - V?
Thụng hiểu Giải quyết vấn đề
3 ? So sánh mối quan hệ giữa các
cụm C - V ở câu 2, 3 có gì khác
nhau?
Nhận biết, thụng hiểu
Quan sỏt, suy luận,
so sỏnh
4 Vậy câu nào là câu đơn? Câu nào
là câu ghép?
Nhận biết Quan sỏt, phõn tớch,
suy luận
7 Tìm thêm các câu ghép ở đoạn
trích?
Vận dụng cao Phõn tớch, Giải quyết
vấn đề
8 Các câu đợc nối với nhau bằng
cách nào?
Vận dụng thấp Giải quyết vấn đề
Có mấy cách nối các vế câu? Nhận biết , thụng
hiểu
Giải quyết vấn đề
9 Dựa vào các kiến thức đã học ở lớp
dới hãy nêu thêm ví dụ về cách nối
Vận dụng Phõn tớch, Giải quyết
vấn đề
Trang 3trong c©u ghÐp?
10 Tìm câu ghép trong các đoạn trích
dưới đây Cho biết trong mỗi câu
ghép , các vế câu được nối với
nhau bằng những cách nào?
Vận dụng thấp Phát hiện,
Giải quyết vấn đề
11 Với mỗi cặp quan hệ từ dưới đây
hãy đặc một câu ghép?
Vận dụng Phân tích, Giải quyết
vấn đề
12 Viết một đoạn văn ngắn có sử
dụng câu ghép?
Vận dụng cao Quan sát, phân tích,
suy luận,
Tiết 2:
chất
1 Hãy xác định các cụm C-V trong
câu ghép trên?
Nhận biết Giải quyết vấn đề
2
Xác định cách nối các vế câu
trong câu ghép đó?
Nhận biết Phân tích, quan sát,
giải thích
3
Vậy quan hệ giữa các vế trong câu
ghép trên là quan hệ gì
Thông hiểu, Nhận biết
Giải quyết vấn đề
4
? Mỗi vế câu biểu thị ý nghĩa gì? Thông hiểu, nhận biết Giải quyết vấn đề 5
Hãy kể thêm các ví dụ thể hiện
mối quan hệ ý nghĩa giữa các vế
câu trong câu ghép:
Vận dụng Giải quyết vấn đề
6
Để xác định quan hệ ý nghĩa giữa
các vế câu, ta dựa vào những yếu
tố nào?
Bài tập 1
Thông hiểu, nhận biết, vận dụng
Quan sát, nhận xét, suy luận
Trang 4Xác định quan hệ ý nghĩa giữa các
vế trong những câu ghép trong bài
tập 1? Mỗi vế cõu biểu thị ý nghĩa
gỡ trong mối quan hệ ấy?
7 Tỡm cõu ghộp trong bài tập 2 Vận dụng Giải quyết vấn đề 8
Xỏc định quan hệ ý nghĩa giữa cỏc
vế ?
Thụng hiểu Quan sỏt, nhận xột
9
Có thể tách mỗi vế câu nói trên
thành một câu đơn không? Vì sao?
Nhận biết Vận dụng thấp
Giải thớch Giải quyết vấn đề
10
Bài tập 3
Trong các đoạn trích ở bài tập 3 có
hai câu ghép rất dài Xét về mặt
lập luận, có thể tách mỗi vế của
câu ghép ấy thành một câu đơn
đ-ợc không? Vì sao?
Thụng hiểu, vận dụng
Quan sỏt, nhận xột Giải quyết vấn đề
11 Xét về giá trị biểu hiện, những câu
ghép dài nh vậy có tác dụng nh thế
nào trong việc miêu tả lời lẽ của
Lão Hạc?
Vận dụng Giải quyết vấn đề
12
Bài tập 4:Quan hệ ý nghĩa giữa
các vế trong câu ghép thứ hai là
quan hệ gì?
Vận dụng Phõn tớch, Giải quyết
vấn đề
13
Có nên tách mỗi vế câu thành một
câu đơn không? Vì sao?
Vận dụng, Thụng hiểu
Quan sỏt, phõn tớch, suy luận, giải thớch
14
Thử tách mỗi vế trong các câu
ghép thứ nhất và thứ ba thành một
câu đơn So sánh cách viết ấy với
cách viết trong đoạn trích, qua mỗi
cách viết, em hình dung nhân vật
nói nh thế nào?
Trang 5Bước 3: THIẾT KẾ TIẾN TRèNH DẠY HỌC
Ngày soạn:
Ngày dạy:
CHỦ ĐỀ: CÂU GHẫP
Tiết :1 CÂU GHẫP
A Mục tiêu
1 Kiến thức:
- Nắm được đặc điểm của cõu ghộp
- Cỏch nối cỏc vế cõu.
2 Kĩ năng:
- Phõn biệt cõu ghộp với cõu đơn và cõu mở rộng thành phần
- Sử dụng cõu ghộp phự hợp với hoàn cảnh giao tiếp
- Nối được cỏc vế cảu cõu ghộp theo yờu cầu
3 Thỏi độ:
- Cú ý thức sử dụng cõu ghộp trong khi tạo lập văn bản và giao tiếp
- Nắm đợc hai cách nối các vế câu trong câu ghép
B Chuẩn bị
- Bảng phụ (3)
C Hoạt động dạy - học
* Khởi động
1 ổn định lớp
2 Kiểm tra - Thế nào là nói giảm, nói tránh? Tác dụng? Cho ví dụ?
3 Giới thiệu bài
- Kể tên các loại câu đã học ở lớp 6 và 7?
- H Câu đơn, câu rút gọn, câu đặc biệt, câu mở rộng thành phần
- G Giới thiệu
* Tiến trình tiết dạy
- H Đọc kĩ đoạn văn (sgk - 111)
? Hãy tìm các cụm C - V trong các câu in
đậm?
- H Phân tích, trao đổi nhóm
? Phân tích cấu tạo của những câu có hai hay
nhiều cụm C - V?
? So sánh mối quan hệ giữa các cụm C - V ở
câu 2, 3 có gì khác nhau?
(Câu 2: Các cụm C - V bao chứa nhau
I Đặc điểm của câu ghép
1 Ví dụ (sgk - 111)
2 Nhận xét.
- Câu 1: Câu đơn + 1 cụm C -V làm nòng cốt + 2 cụm c/v nhỏ làm phụ ngữ cho động từ
“quên” và “nảy nở”
- Câu 2: Câu đơn
Có 1 cụm C -V nòng cốt
- Câu 3: Câu ghép
Có 3 cụm C -V không bao chứa nhau
Trang 6Câu 3: Các cụm C - V ko bao chứa nhau)
? Vậy câu nào là câu đơn? Câu nào là câu
ghép?
? Thế nào là câu ghép?
- H Đọc ghi nhớ (sgk)
? Tìm thêm các câu ghép ở đoạn trích?
? Các câu đợc nối với nhau bằng cách nào?
? Có mấy cách nối các vế câu?
? Dựa vào các kiến thức đã học ở lớp dới hãy
nêu thêm ví dụ về cách nối trong câu ghép?
- H Đọc ghi nhớ
- G Lu ý: Các qht nối có thể đứng độc lập
cũng có thể đứng thành cặp
* Luyện tập.
- Bài 1 H làm việc cá nhân
- Bài 2, 3, 4 H lên bảng chữa bài
* Lu ý:
Khi đảo trật tự vế câu có cặp QHT thì bỏ
QHT hô ứng
- Bài 5: Viết đoạn: Chọn 1 trong 2 nội dung,
viết 5 câu
3 Ghi nhớ (sgk - 112)
II Cách nối các vế câu
1 Các câu ghép còn lại: Câu 1,3, 6
2 Cách nối:
- Câu 3, câu 6: qht “vì, nhng”
- Câu 7: qht “vì”
- Các vế trong câu 1, vế 2 và vế 3 trong câu 7 không dùng từ nối
3 Ghi nhớ (sgk - 112)
- Dùng từ có tác dụng nối: quan hệ từ, phó
từ, đại từ, chỉ từ
- Không dùng từ nối: Dùng dấu phẩy, chấm phẩy, hai chấm
III Luyện tập
Bài 1 Tìm câu ghép, cách nối.
- Ví dụ a, b, c: Các vế câu không dùng từ nối
- Ví dụ d: Nối bằng từ “bởi vì”
Bài 2, 3 Đặt câu, chuyển câu
Ví dụ a:
- Vì Nam lời học nên Nam ở lại lớp
- Nam ở lại lớp vì lời học
Bài 4 Đặt câu
a Bạn nào chăm học, bạn nấy sẽ đạt kết quả tốt
b Tôi vừa đến, anh đã đi
Bài 5 Viết đoạn văn.
4 Củng cố
- Thế nào là câu ghép? Các cách nối vế trong câu ghép?
5 Hớng dẫn học bài ở nhà
- Học bài Hoàn thiện bài tập
- Chuẩn bị: Tìm hiểu chung văn thuyết minh
Trang 7CHỦ ĐỀ: CÂU GHÉP
TiÕt :2 CÂU GHÉP (Tiếp theo)
A Mục tiêu bài học
1 Kiến thức:
- Mối quan hệ về ý nghĩa giữa các vế câu ghép
- Cách thể hiện quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu ghép
2 Kĩ năng:
- Xác định quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu ghép dựa vào văn cảnh hoặc hoàn cảnh giao tiếp
- Tạo lập tương đối thành thạo câu ghép phù hợp với yêu cầu giao tiếp
3 Thái độ:
- Ra quyết định: Nhận ra và biết sử dụng câu ghép theo mục đích giao tiếp cụ
B Chuẩn bị:
1 Giáo viên:
-Sách giáo khoa, sách giáo viên, sách bài tập, thiết kế bài giảng
-Bảng phụ, bút viết, các mẫu câu
* Phương pháp: Thuyết trình, thảo luận nhóm, đàm thoại,…
2 Học sinh:
-Đọc và soạn bài
-Tìm hiểu thêm các ví dụ
C Các bước lên lớp
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
(H) Em hãy nêu những tác hại của thuốc lá trong văn bản “ Ôn dịch thuốc lá”?
Trả lời: Tác hại của thuốc lá:
+ Người hút bị nhiều bệnh tật
Trang 8+ Những người xung quanh cũng bị ảnh hưởng bởi khói thuốc.
+ Làm gương xấu cho trẻ em
+ Dễ dẫn đến má túy rồi dẫn đến tội phạm
3 Bài mới:
GV: Gọi HS đọc ví dụ trong sgk (bảng phụ)
Có lẽ tiếng Việt
(H) Hãy xác định các cụm C-V trong câu ghép
trên?
Vế 1: Có lẽ tiếng Việt của chúng ta đẹp => kết
quả
Vế 2: bởi vì tâm hồn , => nguyên nhân.
(H)Xác định cách nối các vế câu trong câu
ghép đó!
- Vế 1 nối vế 2: quan hệ từ bởi vì
- Vế 3 nối vế 1: dấu phẩy và quan hệ từ bởi vì
(H) Vậy quan hệ giữa các vế trong câu ghép
trên là quan hệ gì? Mỗi vế câu biểu thị ý nghĩa
gì?
Vế 1 là kết quả, vế 2 và 3 là nguyên nhân dẫn
đến kết quả ở vế 1 quan hệ nguyên nhân -
I.Quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu:
*VÝ dô:
Vế 1: Có lẽ tiếng Việt của chúng ta đẹp
=> kết quả
Vế 2: bởi vì tâm hồn , => nguyên
nhân
Vế 3: bởi vì đời sống => nguyên nhân.
- Vế 1 nối vế 2: quan hệ từ bởi vì
- Vế 3 nối vế 1: dấu phẩy và quan hệ từ
bởi vì
Vế 1 là kết quả, vế 2 và 3 là nguyên nhân dẫn đến kết quả ở vế 1 quan hệ nguyên nhân - kết quả
Trang 9kết quả.
(H) Hãy kể thêm các ví dụ thể hiện mối quan
hệ ý nghĩa giữa các vế câu trong câu ghép:
Tìm ví dụ, phân tích theo hướng dẫn của GV:
1- Quan hệ điều kiện-kÕt qu¶
vd- Nếu ai buồn phiền, cau có thì gương cũng
buồn phiền, cau có theo
2- Quan hệ tương phản
vd- Tuy nhà xa nhưng em vẫn đi học đúng giờ
3- Quan hệ tăng tiến
vd- Bạn càng lười häc, bạn càng không hiểu
bài
4- Quan hệ lựa chọn
vd- Bạn muốn học bài hay bạn muốn đi chơi?
5- Quan hệ bổ sung
vd- Lan không những học giỏi mà bạn ấy còn
là một đứa con ngoan
6- Quan hệ nối tiếp
vd- Nó vừa mới học giỏi mà nó đã kiêu căng
7- Quan hệ giải thích
vd- Tôi học tiến bộ là do bạn ấy giúp đỡ nhiệt
tình
Tìm ví dụ, phân tích theo hướng dẫn của GV:
1- Nếu ai buồn phiền, cau có thì gương
cũng buồn phiền, cau có theo
2- Tuy nhà xa nhưng em vẫn đi học đúng giờ
3- Bạn càng lười häc, bạn càng không hiểu bài
4- Bạn muốn học bài hay bạn muốn đi chơi?
5- Lan không những học giỏi mà bạn ấy còn là một đứa con ngoan
6- Nó vừa mới học giỏi mà nó đã kiêu căng
7- Tôi học tiến bộ là do bạn ấy giúp đỡ nhiệt tình
Trang 108- Quan hệ đồng thời.
vd- Tụi đọc bỏo cũn nú đọc sỏch
(H) Trong cỏc vớ dụ trờn, để xỏc định quan hệ ý
nghĩa giữa cỏc vế cõu, ta dựa vào những yếu tố
nào?(H) Gọi HS đọc ghi nhớ
GV: Gọi hs đọc yêu cầu của bài tập 1:
(H) Xác định quan hệ ý nghĩa giữa các vế trong
những câu ghép trong bài tập 1:
Hs làm bài tập
a Quan hệ giải thớch
b Quan hệ điều kiện
c Quan hệ tăng tiến
d Quan hệ tương phản
e Quan hệ nối tiếp
GV: Gọi học sinh đọc yêu cầu của bài tập 2:
(H) Tìm câu ghép trong các đoạn trích trong
BT2?
a Cỏc cõu ghộp:
-Đoạn 1: cõu 2, 3, 4, 5
-Đoạn 2: cõu 2, 3
(H) Xác định quan hệ ý nghĩa giữa các vế trong
mỗi câu ghép?
b Quan hệ ý nghĩa giữa cỏc vế cõu trong cõu
ghộp:
-Đoạn 1: quan hệ điều kiện - kết quả, quan
hệ đồng thời
-Đoạn 2: quan hệ điều kiện - kết quả
(H) Có thể tách mỗi vế câu nói trên thành một
câu đơn không? Vì sao?
8- Tụi đọc bỏo cũn nú đọc sỏch
- Dựa vào cỏch nối cỏc vế cõu trong cõu ghộp, tuỳ theo từ ngữ nối mà cú cỏc quan
hệ ý nghĩa khỏc nhau
II.Luyện tập Bài 1:
a.Quan hệ giải thớch
b.Quan hệ điều kiện
c.Quan hệ tăng tiến
d.Quan hệ tương phản
e.Quan hệ nối tiếp
Bài 2:
a.Cỏc cõu ghộp:
-Đoạn 1: cõu 2, 3, 4, 5
-Đoạn 2: cõu 2, 3
b Quan hệ ý nghĩa giữa cỏc vế cõu trong cõu ghộp:
Trang 11c Khụng nờn tỏch cỏc vế cõu thành cỏc cõu
đơn vỡ sẽ làm mất đi cỏi hay Đú là những cõu
miờu tả xuất phỏt từ những tõm trạng, điểm
nhỡn nhất định nờn rất tinh tế, cỏi này diễn ra sẽ
kộo theo cỏi kia…
GV: Gọi hs đọc yêu cầu của bài tập 3
(H) Trong các đoạn trích ở bài tập 3 có hai câu
ghép rất dài Xét về mặt lập luận, có thể tách
mỗi vế của câu ghép ấy thành một câu đơn đợc
không? Vì sao? Xét về giá trị biểu hiện, những
câu ghép dài nh vậy có tác dụng nh thế nào
trong việc miêu tả lời lẽ của Lão Hạc?
- Xột về lập luận thỡ mỗi vế cõu trong cõu ghộp
biểu thị một việc lóo Hạc muốn nhờ ụng giỏo
Xột về giỏ trị biểu đạt thỡ tỏc giả cố ý viết dài
để tỏi hiện cỏch kể lể dài dũng của lóo Hạc Vỡ
thế khụng nờn tỏch mỗi vế cõu thành một cõu
đơn Cõu ghộp trờn dài nhưng ta vẫn thấy rừ
được hai việc mà lóo Hạc nhờ ụng giỏo
GV: Gọi hs đọc yêu cầu của bài tập 4:(H) Quan
hệ ý nghĩa giữa các vế trong câu ghép thứ hai là
quan hệ gì? Có nên tách mỗi vế câu thành một
câu đơn không? Vì sao?
a Quan hệ về ý nghĩa giữa các vế của câu ghép
thứ hai là quan hệ điều kiện-kết quả, tức là giữa
các vế có sự ràng buộc lẫn nhau khá chặt chẽ,
do đó không nên tách thành câu đơn
(H) Thử tách mỗi vế trong các câu ghép thứ
nhất và thứ ba thành một câu đơn So sánh cách
viết ấy với cách viết trong đoạn trích, qua mỗi
cách viết, em hình dung nhân vật nói nh thế
nào?
-Đoạn 1: quan hệ điều kiện - kết quả, quan hệ đồng thời
c Khụng nờn tỏch cỏc vế cõu thành cỏc cõu đơn vỡ sẽ làm mất đi cỏi hay Đú là những cõu miờu tả xuất phỏt từ những tõm trạng, điểm nhỡn nhất định nờn rất tinh tế, cỏi này diễn ra sẽ kộo theo cỏi kia…
Bài 3:
Xột về lập luận thỡ mỗi vế cõu trong cõu ghộp biểu thị một việc lóo Hạc muốn nhờ ụng giỏo Xột về giỏ trị biểu đạt thỡ tỏc giả cố ý viết dài để tỏi hiện cỏch kể lể dài dũng của lóo Hạc Vỡ thế khụng nờn tỏch mỗi vế cõu thành một cõu đơn Cõu ghộp trờn dài nhưng ta vẫn thấy rừ được hai việc mà lóo Hạc nhờ ụng giỏo
Bài 4:
Trang 12Nếu tách mỗi vế thành một câu đơn thì ta có
cảm tởng nhân vật nói nhát gừng vì quá nghẹn
ngào, đau đớn
4 Củng cố: - Xem lại cỏc nội dung đó học Làm bài tập.
5 Hướng dẫn học bài ở nhà
Chuẩn bị bài tiết 49 Phương phỏp thuyết minh
-TT KÍ DUYỆT CMNT KÍ DUYỆT